Mamuli No. 63
Title
Mamuli No. 63
extracted text
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
jvars ver vkadreb, qristes Semdeg
zed iuda gavakra.
Sercxvenili, warwymedili
egdos qveynad, eTrios,
xolo Senze mraval mlocvels
kvlavac Rame eTios.
rwmena Znelad gadarCeba,
xati ufro advilad,
qriste aRsdga! WeSmaritad!
zviad
qriste aRsdga namdvilad! gamsaxurdia
Rimili da milocvebi Tumca bevri gaveciT,
qriste aRsdga! WeSmaritad!
mxolod Cven ki daveciT.
qriste aRsdga! qriste aRsdga!
Cemi suli cas uxmobs,
WeSmaritad! - kvlav iuda
niSnisgebiT mpasuxobs;
Tumca Sublze samarcxvino
minda daRi davakra, -
qarTuli gazeTi amerikaSi
fondi
1
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aprili, 2011 N63
GEORGIAN AMERICA warmogidgenT
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
22 maiss, 6 PM
saqvelmoqmedo gala-koncerts
miZRvnils wm. ninos saxelobis qarTuli marTlmadidebluri eklesiis gaxsnisadmi
1029 Brigton Beach Ave,
Brooklyn, NY 11235
koncertSi monawileoben: ansambli `Sini~ (zaza miminoSvili, zurab gagniZe, mamuka gaganiZe, aleqsandre WumburiZe, jakub mietla, mamuka WiWinaZe); `komedi Sou~ (aleko malxaziSvili, nika arabiZe,
amiran CoxaraZe, vaso fxakaZe, nika grigolia, giorgi afciauri, miSa andRulaZe, oTo lomTaZe, vaxo
biWikaSvili); kompozitori, momRerali zurab managaZe; kompozitori, momRerali Tamriko daviTaSvili; Julliard-is qarTveli warmomadgenlebi (jaz-pianisti beqa goCiaSvili, klasikuri mevioline
mariam maCaiZe, klasikuri pianisti daviT aladaSvili)
bileTebis SeZena SesaZlebelia milenium-Teatris salaroebSi, vebgverdze (www.ruconcert.com)
Info: 917-516-6674 Brooklyn 718-615-1500 Queens 718-897-4500, 888-880-1151
2
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
eris saxe
yoveli movlenidan Tu sagnidan, pirovnebidan Tu faqtidan pozitivis danaxvaa patriotizmSi.
poezias es SeSvenis, xarisxiT maRalmxatvruli iqneba naqmni Tu
mdore. xotbis arealSi moqceulia
samSoblos buneba –
mTa-bari,
zRva,
mdinare,
Citis WikWikic ki saamoa, rodesac fiqrob mamulze.
maradi sixarulSia Cafluli
ganwyoba da aRmatebuli grZnoba
geufleba. fiqris saSualebasac
gvaZlevs didi poezia, sityvis Zala,
romelic gamomdinareobs gulidan.
amis paraleluradAarsebobs zerele arafrismTqmeli brtyel-brtyeli sityvamravloba, riTmebis raxuni romaa mxolod, raTa leqsis formas daemsgavsos sityvaTa siuxve.
ra Tqma unda, sxvadasxvaa WeSmariteba da siyalbe. es miT ufro
igrZnoba, rodesac mimarTav samSoblos, radgan erTgvari barometria
poeziis av-kargianobis Sesafereblad. sityvakazmuli poezia aucileblad dagvafiqrebs, raRac axals
ityvis, erovnul tkivilze miuTiTebs, raTa aRmofxvras mankiereba
sazogadoebaSi, Tanac erTgvari erovnuli programaa, romelsac mohyveba
praqtikuli moqmedeba.
moxdenilad naTqvami yvelaferi
kargia da lamazi, momxiblavi da
saamoa. ilias lirika Tavidan bolomde gajerebulia mamulze fiqriT da erovnuli xsnis problematikiT. aseTi poeturi qmnilebani mZimea sakiTxavad.
samagierod msubuqi da haerovania samSobloTi tkboba akakis poeziaSi.
vaJasTanac mimzidvelia, ramdenadac daxlarTuli ar unda iyos
siuJeturi qarga. zogjer zedapirzea amotanili mSvenieri buneba
mamulis, zogjer kidev striqonsa
da striqons Soris ikiTxeba usazRvro siyvaruli sakuTari qveynis.
aq mxolod bunebiT tkboba araa
warmoCenili da arc mxolod peizaJia daxatuli.
rogoric ar unda iyos,
weliwadis ra droSi,
samSoblos miwa-wyali yovelTvis siRrmiseul tkivilamde tkbilia.
yvelas sakuTari moswons,
yvelas sakuTari uyvars –
zogs yinulovani,
zogs udabnos mcxunvarebiT,
zogs zRviT,
zogs mTiT.
buneba mravalferovani da mravalsaxovania. Cvenc gamonaklisi
ara varT am grZnobis gamoxatvaSi. gviyvars, Tavs vevlebiT da saWiroebis SemTxvevaSi Tavsac vwiravT.
SevtrfiT da SevxariT warsul
didebas,
SevtiriT savalalo awmyos da
imedi gvaqvs ukeTesi momavlis.
Tundac uxarixso leqsebiTac
vetrfiT Cvens samSoblos, aba, yvela
geniosi da fenomeni xom ar iqneba!.. mTavari da RirSesaniSnavi swored isaa, rom patriotuli poezia gvixsnis samSoblos siyvarulis sxvadasxva aspeqtebs –
rom samSoblo Cveni miwa-wyalia,
rom samSoblo Cveni istoriaa,
rom samSoblo Cveni awmyo da
momavalia...
da rac mTavaria,
samSoblo adamianebia!
am sityvis farTo gagebiTac da
konkretuli mniSvnelobiTac.
eWvi ar aris, rom samSoblo
Cvenca varT, yoveli qarTveli,
sadac cxovrobs,
rogorac cxovrobs,
sul erTia,
yvelgan da yvelasTan samSobloa
TiToeuli maTgani.
ara aqvs mniSvneloba
arc sqess,
arc asaks,
arc mrwamss,
arc Sexedulebas,
mTavaria iyo qarTveli am sityvis yovlismomcvelobiT. Cven patriotuli Janris literatura imisTvis gveZleva, rom sakuTar TavSi
gamovzardoT da gamovwvrTnaT mamuliSvilebi da sadac ar unda viyoT, da miT umetes emigraciaSi,
erTmaneTi unda moviZioT, erTmaneTisTvis samSoblo unda viyoT, raTa
nostalgia daavadebaSi ar gadaizardos.
simravleSi mamulis saxe ar
ikveTeba, simravleSi misi sicocxlisunarianoba Zlierdeba. amerikaSi myaria qarTuli diaspora, ufro
metad - evropaSi. kontinentebsa
da dedamiwis naxevarsferoTa dacilebam ver unda SeZlos gawyveta
im uxilavi Zafisa, rasac gulTa
Soris kavSiri hqvia. siyvarulma
xom sazRvrebi ar icis...…
siyvaruli maSin modis, roca
Zlieria grZnoba mSobliurobisa.
bevrjer ganmicdia es grZnoba aq,
roca, pirvelyovlisa, saqarTvelodan Camodian stumrebi. Tu sadme
gavigoneb aq qarTvel kacs daudgams
fexio, veTayvanebi im naterfals ase iyo kolia qvarianisa da giorgi papaSvilis SemTxvevaSi. cocxal
moqmedebaSi movida Cemi interesi
da im periodSi arc erTi dRe
uSinaarsod ar gamitarebia. rac
ufro iZirebi mamulis siyvarulSi
da mamuliSvilTa pativiscemaSi,
miT ufro ikveTeba samSoblos saxismetyveleba SeniT da SenSi.
sixaruli mere modis, cremli
rom daanamavs mis cxovelsmyoflobas. martoden sakuTar TavSi CaRrmaveba da sakuTari inteleqtis
gazrda aTasi mecadineobiT ar kmara
imisTvis, rom gewodos patrioti,
imisTvis rom Seni samSoblos
saxe iyo ucxoeTSi.
amisaTvis znekeTilobaa saWiro.
yvelasTan urTierTobaSi unda gamoamJRavno Seni qarTveloba. amis
magaliTad eqim Jordanias Tavganwirvis didebuli ambavi ikmarebda.
igi rogorc qarTveli, ise adamiani iyo, am sityvis saukeTeso da
pirvandelobis mniSvnelobiT. man
qarTveli bavSvi ki ara, sxva erovnebis bavSvi gadaarCina sakuTari sicocxlis fasad.
amiT igi - didi adamiani
didi eqimi gaxda,
yvelafers ki leitmotivad gaadevna is, rom qarTveli iyo,
rom qarTveli yovelTvis ase
gawiravs Tavs moyvasTaTvis.
erTia gmiroba, sxva kidev msgavsi
mravali.
ramdenadac bevrni viqnebiT bunebiT raindebi, miT ufro gamoikveTeba samSoblos saxe da xasiaTi,
sazogadod xalxis saxismetyvele-
med umTavresad imitom, rom rusTvelis freska marto erTi pirovnebis saxe araa, igi saqarTvelos
saxea da misi freskidan sruliad
saqarTvelo imzireba mTeli saSualo saukuneebiT –
azrovnebiT,
cxovrebiTa da
yofiT,
is, rac gakeTebula da gafuWda,
is, rac gasakeTebeli iyo da ver,
an ar gakeTda.
saqarTvelos amaze naTeli saxe
arcerT epoqaSi ar hqonda, SesaZloa
arc arasodes hqondes. es saxe
sisxlxorcielad, fuZian-fesvianad
qarTulia, znemTeli da srulyofili, meti rom ar SeiZleba iyos,
iseTi idealuri da WeSmaritad
xeli-xel sagogmanebia.
dro Tavisi moTxovnisda mixedviT yvela ers aZlevs saxismetyvelebas droisa da epoqis Sesaferiss,
masSi ar aris davanebuli ukideganoba zRvis,
sulisSemxuTveloba udabnosi,
TvalismomWreloba tropikebis,
an sulac sicive arqtikis,
gauvaloba tundris.
masSi ganisveneben mTani maRalni
zomieri gamyinvarebiT,
sadac adamians gaeZleba zomieri siTboTi,
sadac adamiani mZlavrobs.
bunebis miRma masSi adamiania
Tavisi keTilSobilebiTa da raindobiT,
tolerantobiTa da siyvaruliT.
vaJa-fSavelaSi brZenic aris da
bavSvic, erTad Serwymulia da igi
brZen-bavSvia. msoflio literaturas aseTi naTeli saxe ar moepoveba... da es Cveni samSoblos saxismetyvelebis erT-erTi nairsaxeobaa, gardasaxva viciT qarTvelebma
unikalurad, da mitom.
ase codvilobdnen, ilias ki wamebulis gvirgvini daadges Tavze
da im erTi, Tu ramdenime tyviiT,
romliTac mouswrafes moxuc
brZen-kacs sicocxle, iliaSi Caaties mTeli qarTuli ZarRvmagari
zneoba, romelic did qarTvelebs
iliamde rudunebiT utarebiaT,
ilia am tyviiT srulyofilebad
aqcies, romelmac Tavis saxismetyvelebaSi Caatia
grigol xanZTelic,
giorgi Wyondidelic,
arsen iyalToelic,
cotne dadianic,
simon mefec,
saba-sulxanic,
daviT guramiSvilic
da mravali sxva gardasuli qarTveli...
da ase srulyofilad CamoZerwa
saqarTvelos saxe –
maRali Subli,
CFVIJ,KJ
`kargs rom gviqaddis
momavals,
Seni bejiTi garjani,
vinc iyo, igi rom ara,
ar iqneboda, rac ari!~
muxran maWavariani
FLFVBFYT,BWFF!
bis anareklis Sesabamisad. arc esaa
gasakviri, rameTu Cven cotne dadianis jiSisani varT.
gamokveTili saxeebi
eris saxis TiToeuli nakvTi,
TiToeuli niuansi didi kacebis
saxismetyvelebis Sesabamisad iqmneba. es saxismetyveleba TavisTavad
gansazRvravs TviT JamTasvlas da
mis erTgvar simbolod iqceva, simbolo ki TavisTavad maradisobis sakurTxevelze
siavkargis,
sidiadis,
gonierebis,
RvTismosaobis sazomia.
marTalia msoflio parametrebi
sxvaa, magram Cven masTan erTad Cveni
sakuTari sazomebi da aTvliTi wertilebi gagvaCnia, esec srul SesabamisobaSia msoflio azrovnebasTan,
ukeTes SemTxvevaSi, am sazomTa sizusteSi, siwmidesa da utyuarobaSi
vuswrebT kidec sakacobrio Rirebulebebs. iqamde, Tamamad SeiZleba
iTqvas, rom Cven garkveulwilad
da zogierT konkretul SemTxvevaSi
vkarnaxobT msoflios bevr rames.
yvelafris Semdeg TviTonac omebiTa
da sisxlisRvriT uflebrivad moipovebs xolme am Rirebulebebs. konkretulad ase iyo rusTavelTan
mimarTebaSi. sanam evropaSi msoflio omebi da revoluciebi ar
moxda, qalisa da mamakacis Tanasworobaze aravis ufiqria. Cven ki
araTu SevqmeniT da davwereT `lekvi lomisa sworia Zu iyos,
Tunda xvadiao,~ - aramed praqtikuladac ganvaxorcieleT qarTul
politikaSi da sxvaTaSoris warmatebiTac. qarTvel mamakac mefeTa
saukuneobrivi naqmnis nayofi Tamar
mefem moimka, igi qarTuli saxelmwifoebriobis gvirgvinad iqca, radgan
rac Tamaris dros iyo saqarTvelo,
imaze Sors da imaze mtkiced verc
erT droSi ver wavida Cveni samSoblo. arada, didebuli mefeebi hyavda
mamuls –
farnavazi,
vaxtang gorgasali,
bagrat didi,
daviT aRmaSenebeli,
laSa-giorgi,
giorgi brwyinvale,
simon mefe,
solomon pirveli,
erekle meore...
Tamaris, ase vTqvaT, Tanamdebobac
`mefe~ iyo da misi zedwodebac.
igi aseTad daibada Tavisi didbunebovnebiT... amitom misma moRvaweobam waruSleli kvali datova
samSoblos gulSi
saTnoebis,
samarTlianobis,
RvTismosaobis,
xelmtkiceobis saxiT.
aqedan gamomdinare qarTulma azrovnebamac Tavisi ganviTarebis umaRles safexurs swored Tamaris
epoqaSi miaRwia, rodesac erma qveynierebas mouvlina SoTa rusTveli.
poetebi da filosofosebi manamdec
bevri gvyolia da mis Semdegac ar
vuCiodiT maT naklebobas, magram
didi SoTas msgavsi aravin movlenia saqarTvelos. vinc ra unda
Tqvas da rogorc ar unda gadaafasos Rirebulebani, yvelas SeiZleba Seexos gemovnebaTa gadafaseba epoqaTa da mentalitetTa cvalebadobasTan erTad, rusTvels es
ar exeba. mniSvneloba ara aqvs imas,
Tu vinme uazro Tineijeri romelime internet-portalze ra uxamsobas dawers, es mis inteleqtze
metyvelebs mxolod. rusTvels niko mari ebrZoda Tu ebrZoda, magram
bolos mainc damarcxda da TiTi
mokakva, ase rom vTqvaT. niko marze
azrianad da argumentirebulad veravin SebrZolebia did poets...
da rogorc cocxali miTi, rusTveli yovelTvis gamarjvebuli darCa
yvela droSi,
yvela epoqaSi da
yvela sivrceSi.
igi gamarjvebuli maSinac darCa,
roca viRac xelmrudma da xelSavma misi freska daaziana ierusalimSi jvris monasterSi. es aramarto
imitom moxda, rom vandaluri qmedeba sayovelTao gasakicxia, ara-
gankuTvnils mxolod misTvis... ara
msoflio saxes, aramed konkretuls,
sxvaTa tols da ara aRmatebuls.
rusTveli mxolod saSualo saukuneebis cnobierebaSi ar eteva, arc
mainca da mainc mxolod qarTuli
nakvTebia aRbeWdili misi saxis
konturebze. igi zogadkacobriuli
fenomebia, romlisTvisac dro samare ki ara, malamoa,
rac dro gadis,
miT ufro rom fasobs misi fenomeni araTu mxolod qarTvelobaSi, aramed kacobriobaSi.
sxvas ras unda mivaweroT jvris
monasterSi Cadenili vandaloba.
es saqarTvelos dauZinebelma mtrebma hqnes,
Torem konkretulad rusTvels
– poetsa da moazrovnes, darwmunebuli var, arc ki icnobdnen,
arc ecodinebodaT, ratomaa is
maradi saxe saqarTvelosi.
da Tu ratomaa igi saqarTvelos
gansaxiereba, amaze zust da konkretul pasuxs misi namoRvawari gagvcems,
Tu ratom iyo, ase rom vesaTuTebodiT `vefxistyaosans~ - axalgaTxovil qalebs mziTevSi vatandiT am ukvdav wigns.
bevri unikaluri wignia dawerili gardasul droSic da dResac,
daiwereba kidec, magram aravis
mofiqrebia, davuSvaT, vaJa-fSavelas
`stumar-maspinZeli~ qaliSvilisTvis gaetanaT mziTevad, Tundac
daviT guramiSvili, saba, ilia, akaki.
wignisadmi pativiscema ki ar Seicvala amiT, aramed faseuli da Rirebuli maradisobaSi tradiciad gadaiqca, is erTaderTi iyo da Tanac
mTliani saqarTvelos anarekli, is,
riskenac yovelTvis unda viswrafodeT.
rusTveli saqarTvelos erTgvari miTia, romelic yovelTvis wrebrunvasaviT iwyebs yvelafers
Tavidan,
Tavidan da
Tavidan,
Tanac ise, rom is Tavidan dawyeba
sasiamovnoa da
ufrore metad sasiamovnoa, ocnebad qceuli samSoblo rom xeluxleblad rCeba da misken svla axal
da axal droebaSi Tavidan iwyeba.
es saxe uberebelia, radgan samSoblo da am cnebis SegrZneba arasodes berdeba, maradi axalgazrdaa
da awrTobs is axal Taobebs, zrdis
znekeTilad, aravis arafers uSavebs,
patara araa...
rac mTavaria,
didia da mwife,
idealurad srulyofili. meti
ram dalpobisken an umwifarobisken
waiyvans nayofierebas. edemis msgavsia samSoblo, saidanac adam da
evasaviT dro-Jamma gamogvdena da
axla mivstiriT im dakargul samoTxes.
eri - adamianebSi
eri Tu daRupvisTvis ar aris
ganwiruli, cocxal organizms waagavs da igive sazrdo sWirdeba,
oRond mxolod sulieri. is viTardeba da ixveweba amiT, Seesabameba dros da sawyis saxes amkveTrebs da saxiers xdis. ers Tavisi
moTxovnebi aqvs ama Tu im droSi,
upiratesi safiqral-sakeTebeli, riTac metad da metad uaxlovdeba
Tavis sawyiss,
pirveladobas,
anu sakacobrio gzis sispetakes
da ganuryvnelobas.
Cven kosmiuri azrovneba rom
SegviZlia, amaze bevric Tqmula
da bevric dawerilia. rusTvelze
rom aRara vTqvaT,
Tavisi poeturi simdidriT,
sinorCiT,
zeadamianuri siyvaruliT,
sikoxtaviTa da
ganumeoreblobiT –
vaJa-fSavelas veravin Seedreba,
araTu mxolod saqarTveloSi, msoflio literaturasa da filosofiaSic. vaJa saqarTvelos msoflio saxe ar gamxdara, radgan igi
daiCagra rogorc patara eris Svili. igi bunebasTan aris gaigivebuli, magram mxolod qarTul bunebasTan.
mamulis azrovneba,
fiqri,
saqmisadmi ganxra xvewavs morals, warmoaCens Tavis moralur
saxes. Tu sindis-namuss saxe gaaCnia, aseT saxed ilia WavWavaZe warmomidgenia, wmindanadac aRiara igi
saqarTvelos samociqulo eklesiis
wminda sinodma. es mxolod imis
gamo ki ar momxdara, rom man sicocxle mowameobrivad daasrula, aq
ganmsazRvreli tyvia ki ara, TviT
pirovnebis cxovrebisa da moRvaweobis magaliTia. ers Tu Tavisi
sindisi da zneoba ar gaaCnia, maSin
fuWia misi garja-mecadineoba genialur da ganumeorebel erobaze,
pretenziac ki ar unda gamoTqva
maSin.
Cven ufalma mogvmadla diadi
zneoba. yovel droSi iyo, ra Tqma
unda, zneobrivi mamebi, magram iliam
marTali cxovrebiT yvela maTgani ganazogada Tavisi saxismetyvelebiT da eris erTiani gonieri fenomeni Camoyalibebul znekeTil saxed aqcia saxeSi, romelSic yvelaferia da yvelani arian,
iliamdec visac ucxovria da
mis Semdegac ganagrZobs es saxe
qarTveli eris wrTobas. ara aqvs
mniSvneloba imis garkvevas, Tu ratom mivida zneobrivi eri zneobrivi mamis mkvlelobamde. iseTi
Zala modioda da iseTi umecreba
mkvidrdeboda dedamiwaze, rom ilias mkvleloba bunebrivi nabiji iyo
im bneli Zalebisa da gasakviri
iqneboda mxolod is, rom iliasTvis daecliaT bunebrivi sikvdili. ilia Tu ara, sxva vinme iqneboda da Tu ara ilia, maSin vin
unda yofiliyo is eris zneobis
medroSe, romelic yvelaze metad
uSlida xels uzneobas TavianTi
Sav-bneli saqmeebis aRsasruleblad.
ilia da mxolod ilia unda
mokluliyo,
radgan istoriam dagvanaxa, ra
pirsisxlianma Zalam daipyro saqarTvelo, da miT ufro mTeli ruseTi.
ilias vin gaaxarebda?!
ocdameerTe saukunis gadasaxedidan ar mikvirs aravis sicocxlis
moswrafeba, magram dasanania,
rom am gamxecebulma pirutyvebma
moxuci, sikvdilis piramde isedac
misuli gaimetes sasikvdilod.
ra Zalisa unda yofiliyo es
didi moZRvari qarTveli erisa
Tavisi cxovrebis yvelaze saukeTeso wlebSi?!
arc isaa SemTxveviTi, ugvirgvino mefe rom uwodes mas, es maSin,
roca jer kidev ar iyo moSTobili bagrationTa dinastia da saqarTvelo cxovrobda samefo xelisuflebaSi e.w. `carizmis dros~,
xolo monarqiuli mentalitetis
imperiaSi mefes vaglaxad aravis
uwodebdnen, Tu ara marTlac mefes
da ilia saqarTvelos mefe iyo
zneobis,
kulturis,
raindobis,
Tavdadebis.
mas moraluri da sulieri TvalsazrisiT imaze meti moeTxoveba,
vidre odesme moekiTxeboda gvirgvinosan xelmwifeebs, qarTveli
xelmwife iqneboda is, Tu rusi
car-batiuSka.
iliam Tavisi azrovnebiT, Tavisi msoflmxedvelobiTa da piradi
cxovrebis sanimuSoobiT gadaabija
Tavis saukunes sicocxleSive da
amis iqiT bolSevikebis mecadineoba ilias gzidan Camocilebisa
nebismieri xerxiT dagvianebuli
da uSedego iyo. sabWoTa kavSiris
arsebobisas da manamdec - ilias
mkvlelobis Semdeg mis mkvlelebs
Tan dasdevdaT am didi qarTvelis
aCrdili, rogorc sulieri wameba.
Tavi rom raimeTi emarTlebinaT,
is daabrales, rasac sicocxleSi
ebrZoda.Ees-dekebma ki ususurad
daiwyes Tavis marTleba –
esaoda, mefis oxrankam moklao.
rom ara gamouvidaT ra,
mere isa Tqves,
imitom movkaliT, rom glexebs
Tavze kokebs amtvrevdao.
mere Secbunebulebi imasac ambobdnen, ara, Cven ki ara, gamwarebulma glexebma mokleso.
Wkviani Tvalebi,
keTili Rimili,
is, riTac fasobs saqarTvelo
qarTvelobiT msoflioSi.
odiTganve gamovirCeodiT Cveni
temperamentiT, feTqebadi xasiaTiT.
amave dros Cven inertulebi da
indiferentulebic viyaviT garemo
pirobebisa da viTarebis mimarT.
erTmaneTs xels ar uSlida qarTuli niSan-TvisebaTa es sxvadasxvaoba,
piriqiT avsebda kidec aseTi polusuri sxvaoba. srulmomcvelobiT
es Tvisebebi, ramdenadac gasakviri
ar unda iyos, firosmanma Tavisi
saxis-metyvelebiTa da fenomeniT
srulhyo.
viRacas gaukvirdeba:
firosmani da mCqefare,
feTqebadi bunebao?
swored firosmanma gamoxata es
buneba Tavis SemoqmedebaSic da piradi cxovrebiTac mogvca magaliTi.
mas ara aqvs daxatuli cecxlovani cxenebi, brZolis velze rom
garbian,
mas xrmali ar amouRia da ar
iqnevda marjvniv da marcxniv.
misi es cecxlovani xasiaTis
cxadeba mis zedmiwevniT siwynareSi gamoixata, mduRare siwynareSi,
sadac nebismier dros SeiZleba
ifeTqos milioni vardis msgavsma
Tavdaviwyebam, msoflios rom gadaevlo da gaaogna ucnaurobiT.
misi meezoveca da meTevzec uxilavi omia abstraqciasTan.
es ufro didia da yovlismomcveli, vidre brZolebSi gadareuli cecxlovani Tvalebis saxva.
daakvirdiT firosmaniseul Tvalebs,
rogor unikalurad da unaklod
aris Sexatuli qarTul xasiaTSi.
indiferentuloba?
ramdenic ginda, imdenia am molaRe qarTvel TavadaznaurobaSi. amasTanave im fexebzemkidiaobaSi
rogori Zalaa brZolis,
rogori aRtkinebaa gadarevisa
da Tavdaviwyebis.
vin unda yofiliyo ufro gansaxierebadi qarTul xasiaTTan, Tu
ara firosmani. bed-iRblis aRmadaRma trialSic ubadloa, Seudarebelia uiRblobiTa da daufaseblobiT, esec qarTulad da esec mTelis simwvaviT. firosmani saqarTvelos gansaxierebaa msoflios
TvalSi, beberi evropisTvis –
ucnobi da Seucnobeli,
gamaognebeli da ucnauri,
romlis sikvdils unda daelodo, raTa mere eqskluziuri ufleba
moi povo da Sen Tqva, msoflio
movlena iyo firosmani saqarTvelosaTviso.
ityvian –
`iyo da ara iyo rao~, zRapariviT,
magram firosmansaviT wamodgeba
fexze saqarTvelo da miakiTxavs
mis maqebars, raTa uTxras, `Tu ase kargi var, cocxali
var da vagrZeleb sicocxleso~.
es saqarTvelos xvedria, salaparako da mjiRebis gulze kvris
survili rom mouspos vaimegobrebs,
brtyel-brtyeli sityvebiT rom
abrueben Tanameinaxeebs da arras
Ronilobs sityvis aRsasruleblad,
ise ki Zirs uTxrian saqarTvelos
Tavisi cbieri RimiliT.
firosmani is fenomenia da saqarTvelos is simetriuli saxismetyvelebaa, am cbierebas da farisevlobas rom fardas xdis da niRabis miRma kbilebdalesili mgeli
rom imaleba.
jvarosnuli omebis usircxviloba da utifroba dRemde mosdevs
gaiZvera evropas da saqarTvelom
icis masTan brZolis saSualebebi
- eubneba:
`me Seniani var, erT-erTi SenTagani da Tu ar damexmarebi, xels
nu SemiSli Cems uTanasworo brZolaSi Cems dauZinebel mterTano~.
eris mexsiereba
da saxe
Cveni dasabami Soreul warsulSi ikargeba, sadac mexsiereba uZluria SeaRwios. gonebis daZabva
da gaxseneba imisa, Tu rani viyaviT Tavdapirvelobisas, SeuZlebelia. veZebT amitom miwaSi Caflul
gardasul sinamdviles,
ar visvenebT, radgan es mTlianobaSi qarTveli eris gardasul
JamTa cxovrebaa. rodesac damwerloba SevqmeniT, maxsovroba mtkiced
Camoyalibda. magram droTa mdinarebam yvela Zveli wigni mimofanta
da sanTliT veZebdiT yovel droSi TiToeul wigns, TiToeul monaTxrob ambavs da Camoyalibebulad erTiani sistemiT ar wagvikiTxavs istoria Cveni qveynis. eri
iTxovda amas Tavisi Svilebidan
da ermave gamozarda ivane javaxiSvili. man erTarsad Sekriba qarTuli matianeni da Seiswavla, miwaSi eZeba gardasul droTa dideba
da i pova. igi erTi iyo uamravTagan, romelmac srulhyo sistema
saqarTvelos istoriisa.
raRac aucileblad miwaSi midis
ise, rom misi povna SeuZlebeli
xdeba, raRac ki isev amotivtivdeba zedapirze aTaswleulTa Semdeg
da eri mas aucileblad gaixsenebs,
radgan mas yvelaze Zlieri maxsovrobis unari gaaCnia da es maxsovroba ivane javaxiSvilia.
bevri gvyolia meistorie, romelmac dRemde moitana istoriani
qarTvelTa moqcevisa,
arabTa Semosevebisa,
kurapalatTa saqarTveloisa,
daviT-Tamaris oqros xanisa,
laSa-giorgidan moyolebuli
mTeli aswlovani matiane...
erTis sityviT qarTveli kaci
arasodes uCioda mexsierebas, igi
yovelTvis werda Tavis Tavgadasavals, yvela maTganSi raRac mainc
iyo tendenciuri, raRac uzustoba
gaparuliyo raRacis gamo, an viRacis gamo.
saWiro iyo rudunebiT Seeqmna
ers Tavisi Tavgadasavali, gaeanalizebina Tavisi
zne-Tvisebebi,
samarTali,
ekonomika,
yvelafrisaTvis Seexeda kritikuli TvaliT,
raTa warmodgena Seqmnoda sakuTar Tavze ara gadametebulad TavmoyvareobiT an TavmoZulebiT, mxolod gonieri TvaliT.
aq siCqare SeuZlebelia, am saqmes
mTeli Segnebuli cxovreba unda
Sealio. TiToeuli qva safuZvlianad Seiswavlo, gaaanalizo, Seufardo msoflio istoriul msvlelobas da sakacobrio WrilSi unda
gaaxseno ers,
Tu vin iyo is ganviTarebis TiToeul etapze,
rogor daixvewa da moaRwia
dRemde,
rogor gaiTavisa msoflio da
rogor Seerwya isic msoflio
msvlelobebs. odnavadac ar CamorCenila, erTi nabijiTac ki, fexdafex
iara saqarTvelom da es Sen ici
yvelaze ukeT, Cemi qveynis yvelaze
dido mexsierebav.
cxovrebaSi bevri dabrkoleba
Segvxvedria, bevr momxvdurs surda
CvenTvis gza aeria, ukuRmac gvivlia,
magram waRmarTianad SemovbrunebulvarT da gamovsulvarT did
gzaze. esec imitom, rom
Sen, Cemo mamulo,
didi mexsiereba gaqvs da am
mexsierebiT kvebavdi Sens Svilebs.
icodi epoqaTa kanonzomierebebi,
romlebSic giwevda cxovreba da
Tavis gatana. amitom uadvildeboda
Sens Svilebs Seni namcnebiT momavlis ganWvreta.
miwac gviCiCqnia, eris natvris
Tvali rom gvepovna. ra aRar vipoveT Sengan gamovlili. Tanamedroveoba Zalzed pataraa istoriasTan
SedarebiT.
istorias unda Tavmoyra,
istorias unda saTanado pativis
migeba.
amas Seni didi meistorie yvelaze kargad axerxebda.
natvris Tvalis miRma Seni
wrfeli guli i pova da STamomavlobas gadmogviloca. iSviaTia, rodesac meistorie Tavisi kvlevis
obieqtis guls ipovis da gaacocxlebs.
araTu eqims, mesaaTes magonebs
ivane javaxiSvilis dauRalavi
Sroma, mesaaTes, romelic uwvrilesi detalebiT awyobs mTels
meqanizms Zveli saaTisa da cxovel
moqmedebaSi mohyavs.
manac xom Seni gaCerebuli dro
aamuSava sasikeTod, Cemo mamulo.
isic Seni saxea da Sen xar igi
moxuci meistorie,
romelsac loginSi sikvdili
ar uweria.
dRes bevri meistorie gvyavs,
xan aseTi,
xan iseTi,
xan yalbi,
xan marTali,
xan mewvrilmane,
xan memsxvilmane,
magram Sen, mamuli rom gqvia saxelad, im sanukvar saxes ar icvli,
rac CagebeWda da CaibeWde gonebaSi. yvela axaldroebis meistories im didebul saxes aZlev nimuSad da yvela maTgani gmorCilebs,
sxva meti didi da didebuli jer
ar Seqmnila Sens wiaRSi da vgoneb, arc arasodes Seiqmneba.
siyalbe
SeuZlebelicaa da
dauSvebelic,
istoria eris mexsierebaa, da
mitom.
yvelaze ukeT mexsierebam icis
ra, sad da rogor xdeba, momxdara
da arc is SeeSleba ivaraudos,
rogor moxdeba. amitom azri ara
aqvs siyalbes, im diadi saxebis
konturebSi ver moeqceva gamyalbebeli, da mitom.
amitom ver moZova saqarTvelos
sabWourma istoriografiam, yvelafers TvalnaTliv aexada farda.
dRes gakotrebulebi arian wiTe-
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
li profesorebi, maT sityvas fasi
aqvs dakarguli, radgan im didebuli saxis yalibSi ver jdebian, es
maSin, roca eris mexsierebas srulfasovani saxismetyveleba aqvs.
am saxis miRma yvelaferi karikaturaa,
nakvTi nakvTs ar emTxveva,
xrtili xrtils,
azri azrs kargavs.
es imitom ki ara, rom yvelani
davemsgavsoT unda konkretul pirovnebas. ara, Cven romc aravis
davemsgavsoT da Cveni piradi xelwera gvqondes SemoqmedebaSi, Tu
marTali xar, yvela marTals daemsgavsebi da yvelaze didi marTali qveynad Cveni samSobloa, is ki
piruTvnelad gamoarCevs erTmaneTisgan yalbsac da namdvilsac.
qarTuli temperamenti
qarTvel ers odiTganve mosdgamda Tandayolili temperamenti, romelic SeiZleba gavaigivoT sificxesTan. fsiqikuri wyobis es Tavisebureba cxovrebiseul yvela aspeqtSi vlindeba. xasiaTebis amgvari
gamovlena sazogadoebrivi moRvaweobis yvela sferoSia gabatonebuli. raRac SemTxvevaSi es Cveni
aqilevsis quslia, magram umeteswilad roca Cveneul, samxreTul temperaments vavlenT, mas pozitiviT
vmosavT.
Tu eris azrovneba,
sindisi,
xasiaTi da
sxva gonieri gamovlinebani
damokidebulia rCeuli kacebis
namoRvawarze, temperamenti iseTi
gaaCnia Cvens ers, rom TiToeuli
qarTveli ubadlo Semsrulebelia
am Tvisebis. amisTvis ar aris saWiro erma warmoSvas korife, romelic umaRles xarisxSi aiyvans
qarTul bunebas.
magaliTisTvis,
nebismieri qarTveli arafriT
Camouvardeba Tavisi sificxiT
arc aleqsandre yazbegs,
arc konstantine gamsaxurdias,
arc grigol robaqiZes,
arc lado gudiaSvils.
es xasiaTia, esaa xasiaTi!!!
rac ar unda Seqmnan geniosebma,
Seqmnilad CaiTvleba da Cven yvelani viamayebT am SeqmniliT. ra Tqma
unda, SemoqmedebiTi moRvaweoba yvelas xelT ar ewifeba. samagierod
cecxlovani bunebis gamovlineba
yvela qarTvels SeuZlia Tanabrad da, SeiZleba iTqvas, im saficar geniosebze ukeTadac. Cven imdenad gvaqvs sisxl-xorcSi gamjdari sangvinuri fsiqika, rom roca
melanqoliur ganwyobaze vimyofebiT, maSinac ki es melanqolia Tavisi arsiT sificxidan momdinareobs,
gulgrili ganwyobac aseTivea
da mxiarulic.
yvelafers xalibur rvalsaviT
sakuTari energiis cecxlSi vawrTobT,
gvixaria
Tu gvwyins,
ara aqvs mniSvneloba.
Znelia aseT dros i povo krebiTi saxe da Tqva, rom man srulhyo
Cveni qarTuli cecxlovanebao.
aziuri Tavawyveta da
Tavdaviwyeba
patara qarTvelSic im doziTaa
mocemuli, rom didsac ki gaukvirdeboda da zogjer Seexarbeba kidec. davakvirdeT sakuTar Svilebs
da mivxvdebiT, raoden didia maTSi
qarTveloba, es maSinac xdeba, Tu
bavSvi ucxo garemoSi izrdeba, araqarTulSi. amitom iyo istoriulad Cvens TavsatexTa Soris erTerT yvelaze mwvave da mware Tavsatexad lekianoba - aRmosavleT saqarTveloSi,
tyveTa syidva ki dasavleTSi.
ras eZebdnen ucxoelebi CvenSi?
swored im cecxls, amiranma rom
daanTo yvela mamuliSvilis gulSi. cecxli gadamdebia da grZnobadamcxrali Tu Camqrali gadamTielebi CveniT cdilobdnen aRegznoT
gulebi cecxliT. mamluqianobam
daanaxa mTels arabul samyarosac
da evropasac, rom arabeTis udabnos
mcxunvarebaSic ki cecxlovani qarTveli ise grZnobda Tavs, rogorc
Tevzi wyalSi da saukuneebis ganmavlobaSi flobda egvi ptisa da
erayis qveynebs.
ai, sad gaiRviZa mamulis genma!
esecaa,
sarwmunoebac mebrZoli gvaqvs,
Cveni mTavari salocavi wmida giorgia - gveleSapTan da bneleTis ZalebTan mebrZoli raindi.
es xati qarTvelma erma wmida
mowame kabadokieli giorgis dabadebamde Seqmna da mas TeTri giorgi
uwoda, kavkasiis mTianeTSi jgrags,
jgirags arqmevdnen.
sarwmunoebisTvis Tavdadebaa
mTavari Cvens rwmenaSi, amitomac
viTvlebiT wmida graalis raindebad. mefidan dawyebuli ubralo
glexiT damTavrebuli mravlad
mogvepoveba qristesTvis wamebuli.
qristianoba CvenTvis gaigivda rogorc erovnul-ganmaTavisuflebel
brZolad da saqarTvelos arsebobis mTel manZilze Cvevad da moTxovnad gveqca Tavganwirva, Tundac
uazro, magram Cven mas uazrobis
saburvelidan vaTavisuflebdiT.
qarTveli da muslimani gaTaTrebulad migvaCnda,
qarTveli da kaTolike Seufereblad.
sulxan-saba orbeliani kaTolicizmis aRiarebis gamo mcxeTelma
berebma scemes. esec niSandoblivia
- Cven fufunebasa da maradJamul
keTildReobas ver vitanT, iqve mconarebas mivecemiT. ilia ambobda
da SesCioda beds –
`o, RmerTi Cemo,
sul Zili, Zili,
rosRa gveRirsos
Cven gaRviZebao~.
Cven vin dagvaclida Zils,
monRolis dros vfxizlobdiT,
Temur-lengis dros vfxizlobdiT,
Sah-abasis dros vfxizlobdiT,
osmalosa da sparseTis intervenciebis dros vfxizlobdiT,
rusis dros vfxizlobT.
vin dagvacala Zili?!
am Tavsxma momxvdurobis Jams
rom gvZineboda, aRarasodes gagveRviZeboda.
aba, rodis gveZina?
rogoradac gasakviri ar unda
iyos, Tamaris dros gveZina Rrma
ZiliT da amitom Semogvepara jalal-ed-dini, Tavisi qveynidan gamoqceuli da damarcxebuli, romelic
risxvad dagvatyda Tavze. mZinare
eri dagvamarcxa, Torem zRvidan
zRvamde gadaWimul qveyanas, axal
bizantiad gamzadebul qveyanas rogor dagvamarcxebda sakuTari qveynidan gamogdebuli jari, damarcxebulis kompleqsi rom sdevda Tan.
RvTisTvis Tavganwiruli eri
Tavis saxes da temperaments mSvidobaSi ver gamoavlens. saqarTvelos mefeebs arasodes hqondaT imisi fufuneba, rom mdidrul sasaxleebSi ecxovraT da elCebi elCebze mieRoT. qarTveli mefeebi cxenze
amxedrebulebi da xrmalamoRebulebi xan gareSe, xanac Sinaur mtrebs ebrZodnen da sasaxleebSi ki
ara, cixe-darbazebSi cxovrobdnen.
aman gamoawrTo asnakeci xaliburi xrmaliviT qarTuli neba.
gadavRunulvarT Zalis winaSe
da ara gavmtydarvarT. Zala rodesac iklebs, im asnakeci nawrTobiviT vswordebiT welSi, TiTqos
arc arasodes movxrilvarT, ise
gviWiravs Tavi da es samarcxvino
ar aris, SeSvenis qarTvels garemo
pirobebTan Segueba da yovelTvis
yoveli wnexis Semdeg gaasmagebulad gaZlierebulebi vrCebiT.
es swored is fenomenia –
xaliburi xrmali rom iwrToba.
cxovrebidan aRebuli magaliTia es, iseTi magaliTi, wignebSic
rom ver amoikiTxav.
impulsebi
cnobiereba da yovelgvari adamianuri SegrZneba ers imisTvis
sWirdeba, rom naTlad gamoavlinos
Tavisi SemoqmedebiTi potenciali,
raTa gamoawrTos Tavisi arsebobis arsi sulieri moTxovnilebis
Sesabamisad. Cven Zlieri Sinagani
energia gvaqvs, SeiZleba iTqvas, amouwuravi. esec imitom, rom mcire
eri varT da TviTgadarCenis instinqti Warbad gvaqvs moZalebuli.
Tu mudmivad ar vimecadineT:
Tavis gatanaze - mSvidobianobisas
da Tavis gadarCenaze - omianobisas, arsebobas SevwyvetT, radgan is,
rac amouwuravi gvqonda imiT, rom
mudamdRe viRwvodiT, axla amoiWmeba da sxva aRaravin davrCebiT,
Tu ara TaviWamiebi. maSin aRarc
mexsiereba dagvWirdeba, aRarc niWi
da aRarc SemarTeba. Cven sakuTar
saxes davkargavT da gadavinacvlebT
sasikvdilo agoniis mdgomareobaSi. qarTvelobas bedad dagvewera,
rom dalxenilni Tu SeWirvebulni
mainc mivmarTavT inteleqtualur
moRvaweobas. Cveni genialoba imaSi
mdgomareobs, rom ZaldatanebiT da
Tavsmoxveuli SemoqmedebiTi Sromisa da Tavisufali nebis gamoxatvis drosac Tanabrad fenomenaluri
fantazia gagvaCnia. marTalia, msoflio aRiareba mainca da mainc ara
gvaqvs, magram aravis araferSi CamouvardebiT, piriqiT, sadRac vuswrebT
kidec msoflioSi saxelganTqmul
korifeebs. es Cveni bedia aseTi,
rom unda sakuTar naWuWSi CaviketoT, Torem sxvam erTi kudis moqnevaze SeiZleba miiRos msoflio
saxeli. sxvaoba isaa, rom isini
swored rom aRiarebisTvis iRwvian,
Cven kidev Cveni bunebidan gamomdinare mxolod sakuTari SemoqmedebiTi ambiciebis dasakmayofileblad
vmoRvaweobT.
ai, Tundac, qarTuli saopero
xelovnebis mamamTavari zaqaria faliaSvili evropaSi ar idgmeba, misi
Semoqmedeba faqtiurad ucnobia mu-
sikis moyvarulTaTvis da, SemiZlia
Tamamad vTqva, mravali profesionali musikaTmcodnisaTvis... da es
imitom, rom faliaSvili qarTvelia erovnebiT. me aravis arafers
vabraleb, esao-da diskriminacias
gviweven da Cven rogorc daCagruli eri ver vRirsebivarT saTanado dafasebaso.
am SemTxvevaSi aranair CagvrasTan
ara gvaqvs saqme, es mxolod qarTuli bunebidan gamomdinareobs. Cven
mcirericxovani eri varT da erTgvari kompleqsi gvaqvs sakuTari
Tavis mimarT: ras ityvis Cvenze
operebiTa da simfoniebiT ganebivrebuli evropao.
sakuTar Tavs ar vadebT fass
saTanadod. esec mxolod imitom,
rom kargad ar vicnobT Cvens SemoqmedebiT potencials, Torem evropaSi bevria mcirericxovani eri. raRa Sors wavideT da, avstria ikmarebda magaliTad, magram venis klasikosebma Seqmnes Tanamedrove musikaluri xelovneba imis miuxedavad,
rom maSin arsebobda avstria-ungreTis imperia.
Cven is didi saxelebic gvafrTxobs, msoflio xelovneba rom gansazRvres.
erTicaa, qarTvelebi indeferentuli xalxi varT, sakuTaris srulfasovnad warmoCena gvezareba, Torem Tavis qeba icocxle-Tqo, viciT
rogor unda. sakmarisi iqneboda,
gveTargmna partitura, saTanado simaRleze rom asuliyo qarTuli
genia, magram aqac qarTulma gulgrilobam iCina Tavi. mainca da
mainc fortuna rom ar gvwyalobs,
es ar gvyofnis da axla Cveni es
Tviseba davamateT.
amiTve gvpasuxoben - Cvenc gviyureben zerele TvaliT.
yvela eri cdilobs Tavi warmoaCinos erTi aTad gadidebulad
(yvela aspeqtSi, kulturaSi - miT
umetes. m.k.), Cven ki - raca varT,
imis meaTedadac ar mogvaqvs Tavi,
vfaravT da vmalavT raRacas. albaT
SiSicaa es e.w. salieris kompleqsis mimarT. sakmarisia ucxoeTSi
gavides zaqaria faliaSvilis Tundac mxolod `daisi~, rom araTu
mxolod kompozitoris saxeli, aramed qarTveli kacis genia dafasdeba Rirseulad, Cven ki Tu piradad
Cven ar gvexeba saxel-dideba, ar
vizrunebT sazogado saqmeze. Cven
sityviTa da sadRegrZeloTi vambobT:
`saqarTvelos gaumarjoso!~,
Torem rogorc ki konkretuli
sakeTebeli iqneba Sesasrulebeli,
arras viRonebT. xolo Tu araferi gamogviva am aTasgvari mecadineobisgan, sxvas davabralebT,
imas rom es gaekeTebina (an ar
gaekeTebina),
aseTi Sedegi ar iqnebodao.
sxvas davabralebT imas, raSic
Cven migviZRvis brali, Torem la’skalaSi ramden qarTvels umReria,
warmatebiTac da... arc Tu warmatebiTac. arc erTxel ar mogvsvlia
azrad, SegveTavazebina Teatris administraciisTvis romeliRac sezonis repertuarSi `daisi~ daedgaT.
qarTvel momRerlebs imdeni Rvawli namdvilad ki gvaqvs, rom qarTvelTa pativsacemad erT-erTi sezoni gaamdidron qarTuli repertuariTac.
me namdvilad ar vici ra xdeba
saopero Teatrebis kulisebSi,
magram Cemi survilia, movismino
faliaSvili la’skaladan,
viqtor doliZe metropolitenoperadan...
Tavsayrelad mainc ara gvaqvs
saopero nawarmoebebi, magram raca
gvaqvs, WeSmaritad fenomenaluri
gvaqvs.
`daisis~ uvertiura,
cekva `qarTuli~,
kiazos aria,
maros datireba
da saerTod mTeli saopero partiebi da samusiko masala msoflio
Sedevrebis rigSi dgas (CvenTvis
mainc).
moisminos es opera (aRarafers
vambob `abesalomze~) evropam da
qarTvelebis mimarT meti pativiscemiT ganimsWvalebian, evropa aRmoaCens zaqaria faliaSvils da mas
Tavisi mniSvnelobiT
JorJ bizes,
Sarl gunosa da
jorj gerSvinis gverdiT daayenebs,
Tu geqtor berliozis,
kamil sen-sansisa da
jakomo puCinis gverdiT ara.
Cven - xalxi da sazogadoeba
varT, sazogadoeba ki eris nawilia, erisa, romelic moazrovne da
Semoqmedia. es gulgriloba Cveni
uaryofiTi Tviseba rodia, is mxolod Tandayolili bunebaa, romlis
daxvewa da gakeTilSobileba yvela
CvenTaganis movaleobaa isev da isev
Cvensave sasikeTod.
Cven - patara eris Svilebi varT
da TiToeuli warmoCenili xelovani Cveni siamayea.
firosmanma ise moipova msoflio
aRiareba da saqarTvelos ise gauTqva saxeli, qarTvelebs am saqmeSi
TiTi TiTze ar dagvikarebia, yvelaferi Zmebma zdaneviCebma Seagroves
da Seakowiwes da ise warudgines
ucnobi mxatvari parizs. parizuli
furoris Semdeg davtrialdiT da
moviZieT nikala, misi megobrebi, gavikiTx-gamovikiTxeT misi cxovrebis Sesaxeb, ra uxaroda, ra wyinda.
samwuxarod saflavi davkargeT misi,
arada misi saflavi saqarTveloSia.
amas ukve veRar davkargavT veravin.
ra griSaSvilio,
ra leoniZeo,
yvelam daviCemeT firosmanistoba,
arada, erTxel im susxian wlebSi,
roca nikala eulad dadioda tfilisis quCebSi da gazeTebSi dascinodnen, xatva ar icio da amiT parizuli triumfis gaufasureba
surdaT, galaktionma Sehyvira, an
TavisTvis Cailaparaka `daanebeT firosmanas
sevdiani tvirTebi~.
etyoba galaktionic Seawuxa firosmanis mimarT gamoCenilma usamarTlobam, magram am striqonebis
weris dros veravin warmoidgenda,
rom galaktionic firosmansaviT
eulad darCeboda, firosmanisgan
gansxvavebiT uamravi patronis
xelSi. es ukve mrude sarkeSi danaxuli eris saxea.
mwerlobis dilema
musikas moismens kaci da saTanadod Seafasebs mis mniSvnelobas
da xarisxs ise, rom mainca da
mainc ar dagainteresebs, ras mReris
esa Tu is momRerali, Tu es ucxo
enaze sruldeba.
karg kompozicias gaiTaviseb da
Senad miiReb.
sulac ar aris savaldebulo
partituris Targmna `daisisa~,
Targmani mxolod momRerals gauiolebs namReris aRqmas, Torem
Cvenc vismenT
italiur,
germanul Tu
avstriul operebs da
enis arcodnis gamo am nawarmoebTa SefasebaSi ar SevmcdarvarT.
mxatvrobis mxriv kidev ufro
ioladaa saqme - daaTvaliereb eqspozicias ise, rom erT xmasac ar
amoiReb. literaturasTan mimarTebaSi ki saqme sxvagvaradaa.
mwerloba yovelTvis damokidebulia erze da enis simdidre-siRaribeze. ramdenadac mravalricxovania eri da ama Tu im enaze
mosaubre mosaxleoba, miT meti
mkiTxveli hyavs mwerals, Tu ra
Tqma unda, misi nawarmoebi ar scdeba im eris farglebs.
umTavresad ki igi damokidebulia saxelmwifosa da saxelmwifo politikaze. Tu konkretuli
qveynis gavlena vrceldeba sxva
qveynebzec, dominanti qveynis ena
saerTaSoriso urTierTobaTa enad
aris miCneuli, Sesabamisad mwerali
imdensave mkiTxvels iZens damatebiT, ricxobrivad ramdeni adamianicaa am saerTaSoriso sakomunikacio saSualebaze damokidebuli.
TavisTavad yvela verc da arc
iqneba mkiTxveli sazogadoeba.
rCeulebi qmnian kulturul atmosferos yvelgan.
CvenSi lev tolstoi ufro
cnobili mweralia, vidre balzaki
da hiugo erTad aRebuli da es
imitom, rom saqarTvelo saukuneebis manZilze ruseTis gavlenis
qveS imyofeboda da saerTaSoriso
salaparako enad rusuli iyo miCneuli, da ara franguli,
ruseTisTvis ki piriqiT, - franguli, da ara inglisuri.
ruseTSi franguli literatura ufro cnobili iyo, vidre inglisuri, es sindromi met-naklebad Cvenzec gadmodioda. IXX saukuneSi, gansakuTrebiT napoleonis
Semdeg, sakoketo enad franguli
iTvleboda. sayovelTaod cnobilia,
rom dekabristebi da puSkinis sazogadoeba frangulad saubrobdnen,
epistolaruli literaturac
am enaze iqmneboda, rogori sayoveldReo da sayofacxovrebo Sinaarsis
ar unda yofiliyo.
es problema TiTqmis mTeli saukune gagrZelda, cotac da rusuli
literatura frangulad daiwereboda, rom ara
gercenisa da gogolis,
nekrasovis da tiutCevis,
turgenevis da dostoevskis didi
mecadineoba rusuli enis popularizaciis sakiTxSi.
saboloo wertili medasavleTeebsa da slavianofilebis dapirispirebas tolstoim da Cexovma dausves.
ruseTi am mdgomareobaSi iyo
Cavardnili - mravalmilioniani eri
da Cven ra dagvemarTeboda!.. milionebs vin daeZebs, TiTze CamosaTvlelebi viyaviT. visTvis unda gveTqva
saqarTvelos farglebs gareT, qarTuli wigni qarTulad waikiTxeo?!
madlobeli unda vyofiliyaviT naTargmnis wakiTxvas Tu moindomebdnen. qarTul wigns da qarTvel
mwerals ki ara, sulac saqarTvelos ar icnobdnen, xolo vinc icnobda, igi gangeb cdilobda mieCqmala qarTuli fenomeni.
ramden sapolemiko omSi CarTula ilia WavWavaZe ucxoeli mlanZRvelebi rom mogvegeriebina. eseni
yvelani rusebi iyvnen da imitom,
rom rusi dominanti iyo am urTierTobebSi. mas unda ekarnaxa CvenTvis ra da rogor gvekeTebina, misi
toli rameSi ar unda vyofiliyaviT, da miT ufro ukeTesebi. yvelanairad cdilobda Cveni dampyrobeli CvenSi Seeferxebina kulturul-saganmanaTleblo moZraoba.
ratom iyo, meoce saukunemde rom
klasikuri musika ar gvqonda,
gigo gabaSvilamde klasikuri
ferweris skola ar gvqonda...
gana ar gvqonda erovnuli musika, erovnuli ferwera, erovnuli
skulptura, bunebrivia gvqonda da
misi ganviTarebis yvelanairi saSualeba da baza gagvaCnda, magram permanentulma omebma da rusulma eqspansiam qarTvelebi CamogvarCina
msoflio kulturuli aRmasvlis
kvaldakval ganviTarebas.
mxolod maSin aRdga Cveni potenciali, isic sustad, ra droidanac Cven saswavleblad vgzavnidiT Cvens axalgazrdobas araTu
ruseTSi, aramed evropaSi.
swored romsa da vatikanSi miRebulma ganaTlebam Seqmna qarTuli klasikuri musikis safuZveli
da kera,
iakob nikolaZis rodenis saxelosnoSi daxelovnebam ganaviTara
CvenSi skulptura,
firosmans arsad da aravisTan
uswavlia, garda epoqisa.
gogenma taitize wiTeli ZaRli
da wiTeli cxeni Seqmna,
firosmanma tfilisSi gogenisgan
damoukideblad Seqmna wiTelperangiani meTevze.
wyalTan aris asocirebuli gogenis cxeni da ZaRli da firosmanis meTevzec.
mogvianebiT epoqis majiscemaSeswavlilma kandinskim Seqmna tilo `wiTeli cxenis banaoba~.
amiT imis Tqma msurs, rom xelovnebis am dargebs ar sWirdeba saerTaSoriso sakomunikacio saSualeba
- lingva. mwerlobisTvis ki daxurulia es fufuneba da igi damokidebulia Targmansa da kalkirebaze.
firosmans veraferi mouxerxes,
radgan ruseTis gverdis avliT
gavida pirdapir evropaze da iseT
dros, roca modaSi iyo moderni.
Cven gvqonda da gvaqvs imisi potenciali, rom msoflioSi gavuTqvaT
qarTul gens saxeli, magram saamisod arafers vakeTebT, mteri ki
yovelnairad cdilobs dagvaClungos.
ilia WavWavaZe saukeTeso romanisti iqneboda, misi genia arafriT
Camouvardeboda
flobers,
hiugos,
balzaks,
dikenss...
mis TanamedroveTagan yvelaze saxelganTqmul mwerlebs, magram amaSic gamovlinda qarTuli geniis
bediswera - samSoblos sadarajoze pirveli mwerali idga da Tavisi
publicistikiT Tavzars scemda
mters. mas ubralod ar ecala
romanebis weriT garTuliyo, igi
dakmayofilda mxolod buvies
`izas~ TargmaniT.
mTeli SemoqmedebiTi Zalisxmeva
didma iliam sabanko saqmianobas,
wera-kiTxvis gamavrcelebel sazogadoebas,
gazeT `iverias~,
Teatraluri sazogadoebis fexze dayenebas Sealia.
ilia TviTonve gadaiqca romanad, erT did qarTul sagad.
ilias rom romanebi ewera da
evropaSi amiT gaeTqva saxeli, sazogado saqmes vin gaakeTebda maSin?
viRacas xom unda etvirTa es mZime
uReli erisa.
akaki leqsebs werda,
vaJa filosofosobda,
yazbegi romanebze muSaobda,
daviT kldiaSvili moTxrobebs
Txzavda,
ilia marto iyo yvelas winaSe,
mtersac da moyvaresac saTanado
pasuxs scemda. mis irgvliv wre
Seikra Tavsatexebis.
xolo vinc romanebsa da leqsebs
werda, imaTma qarTuli mwerloba
ver gaitanes saqarTvelos farglebs gareT. dasanania, magram im
droSic yvelani erTmaneTs vuSlidiT xels.
didi mTargmneli ivane maCabeli
ugzo-ukvlod daikarga.
vinc rasac akeTebda,
erTmaneTs xels uSlida,
esaoda,me ukeT da...
me ukeTesio...
did-patara yvela CarTuliyo
am kinklaobaSi. ilia ganze idga
mwerlobidan, magram arc mas asvenebdnen sazogado saqmeTa keTebaSi
da arc igi aclida sxvas raime
ekeTebina. duelSi gamoiwvies erTmaneTi niko nikolaZem da iliam.
morigebiT damTavrda paeqroba. bunebrivia, asec damTavrdeboda, Torem
amaze didi samarcxvino araferi
moxdeboda saqarTveloSi.
ruseTSi did mwerlebs baliaTiSaurad klaven duelebSi, CvenSi
ki qurdulad da CasafrebiT amoiReben mizanSi did-kacebs.
esec Cveni mamuli da
esenic Cveni mamuliSvilebi!!!
imis nacvlad, rom xeli-xelCakidebulebs erTmaneTi gagvetana saqarTveloSic da mis farglebs gareT, erTmaneTs SevuSaleT xeli.
mteri gaixarebda, aba ras izamda.
axla ki viRacas gaukvirdeba, am
mweralTa kavSirSi rogor dawyvites erTmaneTio. es imasTan SedarebiT balRuri sicelqea.
es medlis erTi mxarea, meore
ki saxeldobr Targmnis fenomeni.
mxedvelobaSi ara maqvs Targmanis teqnikuri mxare, anu Targmanis
xarisxi da dedanTan identurobis
maCvenebeli, am SemTxvevaSi Targmanis saWiroebis principzea saubari.
mwerlebi yovelTvis cdilobdnen popularulebi yofiliyvnen
sazRvargareT. amitom mTargmnelebs
sagangebod irCevdnen. mTargmnelebisTvis sapatio iyo aseTi movaleobis dakisreba, gulmodginedac
Sromobdnen da Sedegsac Sesaferiss iRebdnen. Targmanis princips
warmoadgenda avtorisa da nawarmoebis gacnoba msofliosTvis, yovel SemTxvevaSi midgoma iyo aseTi.
ra Tqma unda, amas kvalad mohyveboda honoraric, romelic dawesebuli iyo saxelmwifodanac da
gamomcemlobidanac.
yofila sagangebo davaleba-dakveTa, individualuri survili, pirovnuli urTierTobidan gamomdinare movaleoba, am mizezTa ukan
ar mdgara TargmaniT spekulaciiT gamdidreba, gamoCena, qvena grZnoba.
dRes erT sityvas ar giTargmnian
ise, rom ar iyos daangariSebuli
misTvis gankuTvnili Tanxebi, aravin mokidebs xels Sens nawarmoebs, rogori fenomenaluric ar unda
iyos. Tu mTargmneli ar SegiTanxmda gasamrjeloze, patriotuli
grZnoba ukana planzea gadasuli.
aTasi sisulele iTargmneba ucxo
enaze imitom, rom avtorebi kargad
uxdian mTargmnelebs. amdenad, sazRvargareT mravlad gadis mdore
da uxarisxo nawarmoebi, Rirseuli da Rirebuli ki ukeTes dros
elodeba, magram dadgeba ki ukeTesi dro?
esecaa, zogierTs, iswavla ra ucxo ena da tyi pinebs ramodenime
enaze, warmatebul mTargmnelad moaqvs Tavi. amiT xarisxi ki ara, fasi iwevs maRla, sakuTari Tavis
fasi, sxva araferi. mniSvneloba
ara aqvs realuria Tu ara es fasi, mTavaria moaxdina TviTSefaseba da amiT gansazRvra, ase vTqvaT,
saTargmnelo bazarze fasi.
visac xelT ar ewifeba, bazars
ver ekareba, amiT SeiZleba araTu
konkretuli mwerali, aramed TviT
qarTuli literatura dazaraldes...
da marTali rom iTqvas, sadReisod aseTi mdgomareobaa samwerlo `eqsportirebis~ saqmeSi, eqsportis gareSe ki marto qarTvel
mkiTxvelze dayrdnobiT saxels ver
daimkvidrebs mwerali, raoden didic ar unda iyos misi Semoqmedeba.
sadReisod qarTul mwerlobaSi
yvavis araprofesionalizmi, modaSia medrove da uniWo mwerali.
WeSmariti xelovneba miCqmalulia.
es ar-axalia,
Zvelia.
magram cudi is aris, rom am
modur mwerlukebs didi ambiciebi gaaCniaT da Sesabamisad gaaCniaT saxsrebi, raTa sxvisi kuTvnili
adgili daikavon istoriaSi. bevri
ambobs, rom isini istoriaSi ver
Sevlen, es mxolod surviliao.
isini Sevlen istoriaSi da am
epoqaze ityvian, rom
qarTulma mwerlobam im didi
saxelebis Semdeg ganicada degradacia da magaliTebad am uniWo
mwerlebs daasaxeleben.
Tu amaT paralelurad magiur
wres WeSmariti mweralic gaarRvevs da Tavs gamoiCens samwerlo
asparezze, imasac dasZens istoria,
rom ai, aseT did mwerlebs Cqmalavdnen es medRe-xvalie da medrove mwerlukebio...
da es Cveni istoria iqneba –
WeSmariti da Seulamazebeli.
istoria ki
ginda-arginda,
mogwons Tu ara,
mainc unda giyvardes,
samSoblo adamianebicaa,
da mitom.
(gagrZeleba Semdeg gverdze)
4
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saqarTvelo iyo maTi saocnebo saxeli!
(dasawyisi me-2-3 gverdebze)
gardasaxva
istoriam mravalsaxeobis ostatobas SegvaCvia, davxelovndiT kidec am saqmeSi. mteri sxvadasxva
mxridan modioda da mas sxvadasxva saxe hqonda. qarTvelebs yvela
niRabi unda mogvergo ise, rogorc
namdvili da ar unda gaCenoda
momxvdurs iotisodena eWvi Cveni
saxis gardasaxvis gulwrfelobaSi. xandaxan moRalatis rolsac
vTamaSobdiT mTelis gatacebiT da
davdiodiT qveynad moRalatis iarliyiT, saqveyno saqmes ki yovelTvis uCumrad vakeTebdiT. am erovnuli SegnebiT gvivlia qveynad
da sikvdilisic ar gvSinebia. mxolod istoria ambobda piruTvnelad WeSmaritebas da moRalated
Seracxulni gmirebad evlinebodnen
mamuls. niRabi ki imdenad morgebuli iyo saxeze, rom gvabnevda,
sinamdvilis aRqmaSi gviSlida xels, kliSes ver vicilebdiT.
esec Cveni tragedia iyo, magram
swored aseTma yofa-cxovrebam ganaviTara CvenSi saxiobobis xelovne-
ba. SemTxveviTi ar iyo is, rom
tfilisis msaxiobTa dasi krwanisis omSi aqtiurad monawileobda.
krwanisze xom mxolod mamuliSvilebi idgnen,
maT sWirdebodaT gamxneveba da
Tanadgoma,
gardasaxva unda moexdinaT dauZlevlobis,
Tundac sikvdilis fasad.
TamaSi gaTamaSebaSi gansaxierda,
gaTamaSeba ki sxva araferia, Tu
ara rolis Sesruleba.
roli davalebaa TamaSSi, romelic sxvadasxva moTamaSes unawildeba. am davalebas
zogi pirnaTlad asrulebs,
zogic vera.
saTeatro rolic aseTive daniSnulebisaa. IXX saukunis 50iani wlebis dasi sakmaod warmatebuli amitom gamodga.
Teatraluri dasis ganaxlebam
ki axal simaRleze aiyvana samsaxiobo xelovneba. iqmneba qarTuli
dramaturgia, yalibdeba Teatraluri sazogadoeba da es moZraoba
erTveba erovnuli TviTSegnebis
gaRviZebis saqmeSi.
Taobas Taoba cvlis, momdevno
Taoba wina Taobis umjobesia. Cvenma
Teatrma Seqmna precedenti mayureblis kulturul-saganmanaTleblo
aRzrdisa. aqamde Tu eklesiebsa
da saswavleblebSi xdeboda xalxis
erad Camoyalibebis, adamianis pirovnebad gardasaxvis procesi, amas
Teatric daemata, rogorc Tvalxiluli nimuSi zneobriobisa.
iyo, ra Tqma unda, ideologiiT
datvirTuli repertuari –
an erovnuli,
an caristuli,
an komunisturi,
magram aucileblad yovel speqtaklSi raRac kacobriul niSs
iZenda mayurebeli da igi msoflio
nawili xdeboda ise, rom aRar iyo
saWiro raimes miCqmalva,
viRacis gadamalva,
raRacis gadaTargmna.
saxiobas –
mimikas,
moZraobas,
Jestikulacias,
cekvas ukve aRar sWirdeboda
zedmeti daxmareba popularizaciisaTvis. Cven ise ganvaviTareT Cveni
saxioba, rom kinoxelovnebisTvis
windawinve Semzadebulni viyaviT,
TiTqos vicodiT moaxlovebuli
xelovnebis axali dargi da vgrZnobdiT mis Tavbrudamxvev warmatebas. Cven araTu kargi msaxiobebi
gvyolia da gvyavs, Cven TviTona
varT saukeTeso msaxiobebi, ubralod yvelas ar mieca am niWis
gamovlenis saSualeba.
kinoxelovnebam maradisobaSi daafiqsira saxioba. Cven aravis gvinaxavs marjaniSvilisa da axmetelis
dadgmuli speqtaklebi da TavgamodebiT ver vimsjelebT maT avkargianobaze. mxolod TviTmxilvelTa
STabeWdilebebs vendobiT. sailustraciod ki isev kinos mivmarTavT,
rogor ganasaxierebda esa Tu is
msaxiobi ama Tu im rols. Cven
kino gvaZlevs imas, rom davinaxoT
msaxiobTa SemoqmedebiTi energia,
maTi saSemsruleblo stili.
me dResac Tvalwin midgas sergo
zaqariaZis mier Sesrulebuli Sadiman baraTaSvilis roli.
es TamaSi aRaraa,
es Sesxeulebaa msaxiobisa personaJTan da imdenad WeSmaritad, rom
karga xani Sadimanad aRviqvamdi
msaxiobs.
qarTulma genma SesZlo, TamaSi
cxovrebad eqcia da cxovreba TamaSad. amisi naTeli dasturi TviT
giorgi saakaZe iyo, romelmac ise
moirgo moRalatis niRabi da ise
asrulebda mTeli cxovreba am samarcxvino rols, rom raRac momentSi eWvic ki mepareba, TamaSi realobaSi xom ar gadauvida da TviTonac xom ar irwmuna am rolis
ganamdvileba?
es sakiTxi, ra Tqma unda, sxva
sakiTxia da mxolod sityvam moitana. aq mTavari isaa, rom am gardasaxvaSi, istoriuli kataklizmebis oromtrialSi Cven viwrTobodiT did da ganumeorebel msaxiobebad. erToba samSoblos gulidan modis da sakuTar Tavs kvebavs.
CvenTvis am TamaSSi aplodismentebi
aravis daukravs, radgan yvelas hgonia, rom es TamaSi ki ara, iyo mxolod cxovreba.
asevea gardasaxviT mocemuli saxeebi:
hamletis,
oidipos,
riCard mesamis...
es Cven viyaviT neronze ukeTesi
msaxiobebi da mefeebic amavdroulad. unda iTqvas mTelis gulwrfelobiT, rom akaki vasaZis mier
Sesrulebuli Sah-abasis roli rolad ar mimaCnia, igi TviT Sahabasi
iyo imJamad, ki ar TamaSobda rols,
aramed msaxiobi gardaisaxa cinikos da verag dampyroblad. mis
TvalebSi saSualo saukuneebis daundobloba ikiTxeboda. misi damokidebuleba qveSevrdomTa mimarT
Seudareblad aris gadmocemuli.
verc erTi sparsi ise ver Seasrulebda Sah-abasis rols, rogorc
es qarTvelma Seasrula.
esec albaT bedis ironiaa.
Cven ucxo mefeebs ufro kargad
ganvasaxierebT, vidre qarTvelebs.
esec erTgvari niWia da es niWi
msaxiobs ki ar ekuTvnis da misgan
ki ar gamomdinareobs, es Cveni genetikurad gardasaxviT moniWebuli
imitaciis instinqtia da sxva araferi. swored am gardasaxviT gadavrCiT, kargad SevZeliT sxvaTa
saxis aTviseba ise, rom sakuTari
srulad SevinarCuneT.
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saqarTvelo iyo maTi saocnebo saxeli!
am gverdebze mxolod arasruli CamonaTvalia im adamianTa, korifeTa
Tu ubralod varskvlavTa, romelTac didi wvlili Seitanes Cveni samSoblos cxovrebaSi.
isini Cveni samSoblo arian!
maT cnoben, uyvarT, enatrebaT, ixseneben...
saaRdgomod, didi survili gvqonda, sulTaTana gveTqva maTi sulebisaTvis, gagvexsenebina, da am gaxsenebiT uxilavi Zafi gagveba Cvensa
da Cvens samSoblos Soris.
swored esaa da
mxolod esaa samSoblo!!!
amitom gavediT msoflio asparezze qarTvelebi, rogorc niWieri msaxiobebi.
cxovrebamac gvamsaxioba erTmaneTTan, amitom erTmaneTi kargad
rom SeviswavleT, amitom Cveni anekdotebi da iumoric ki cota ar
iyos mkbenaraa.
saxiobam imdenad dagvi pyro, rom
araTu mefeebs ucxoeTis literaturul gmirebsac SesaniSnavad varTmevT Tavs, sakuTars naklebad vaqcevT yuradRebas.
zinaida kverenCxilaZeze ukeTesi antigone ar eqnebodaT gaazrebuli TviT Zvel eladelebs,
ifiqreb imasac, rom mxolod verikosTvis Tu Seiqmna ivdiTis saxe
msoflio dramaturgiaSi,
dedofal margos roli xom mxolod sesilias unda eTamaSna qveynierebaze da amiT unda Tqmuliyo
yvelaferi (da iTqva kidec).
servantesis `don kixoti~
ramdenjer ar daidga,
ramdenjer ar gadaiRes,
romel qveyanaSi ara,
romel drosa da epoqaSi ara,
mainc qarTvelebma rom gavarTviT
Tavi mwuxare saxis raindis saxebas, aravin Tqvas sxva.
es trabaxi araa, es iseTi realobaa, rasac TviT Seqspiris samSoblo aRiarebs,
servantesis samSoblo aRiarebs...
da vin ara...
Cven amas ar vambobT,
Cven mxolod maT naTqvams vimeorebT da xazs vusvamT qarTul
genias saxiobobis xelovnebaSi.
aba, sxvanairad rogor SeiZleboda yofiliyo - im maCabelis samSobloSi, romeli maCabelic krwanisis velze idga da kidec ibrZoda da kidec amxnevebda TanamebrZolT. Cven sxvaTa omebSi ise vibrZodiT, mtris wisqvilze vasxamdiT wyals Cvensave sazianod.
aba sxva ra iyo XVII-XVIII saukuneebSi sparseTis droSis qveS
avRaneTis sparseTze eqspansiis SeCereba da amiT Cveni odiTi mtris
gaZliereba ise, rom Cvenc gadmogvwvda mere da mere. Ees rom ara,
SesaZloa IXX saukuneSi, anu revoluciebisa da gabatonebuli bur-
Juaziis eraSi Segvebijebina mxned,
rogorc Tavisufali da damoukidebeli qveyana da ar CamovrCenodiT msoflio Zvrebs.
metad viqnebodiT fasdadebulni da isic SeiZleboda momxdariyo, msoflio momavali raRac wilad Cveni gadasawyvetic yofiliyo.
ar viqnebodiT msaxiobebi da imitatorebi, samagierod viqnebodiT
TavisTavadni, egvi ptesa da erays
Tu ar ganvagebdiT, viqnebodiT Zlieri saqarTvelos mmarTvelebi da
rac sparseTs davexmareT, rac mamluqebma sakuTar aRvirqveS movaqcieT, ar iqneboda eseni arc erTi,
rogorc avi sizmari.
samagierod yvela dakargulis
goneba da Zala moxmardeboda saqarTvelos. Cven mamaci xalxi varT
da ar gagviWirdeboda daviTisa
da Tamaris saqarTvelos ganmeoreba,
axla ki es Znelia da faqtiurad
SeuZlebeli.
axla mxolod unda viocneboT
rogorc msaxiobebma, warmatebuli
rolis mocemis molodinSi rom
arian. warmatebuli rolebi ki
sxvaTa namoqmedaridan gamomdinareobs, sxvisi originalis aslebad
gadaviqeciT.
dasanania, rogor gaiflanga qarTuli niWi (da dResac iflangeba), rom erTi xeiriani sityva msoflio asparezze rogorc qarTvelebs
(da ara rogorc manqurTebs) ar
gviTqvams.
IX. da mainc...
rac samSobloa da samSoblos
asociacias iwvevs, unda gviyvardes.
patriotizmi kacTmoyvareobas gvaCvevs da imaze didi kosmopoliti
aravinaa qveynad, vidre patrioti.
amas vaJa-fSavela amtkicebda, araTu
mxolod statiiT, aramed piradi
cxovrebiTac.
vaJa-fSavela qarTveli rom iyo,
imitom uyvarda mSobliuri miwawyali. uadamianod ar arsebobda
misTvis mamuli,
foToli ar cocxlobda,
balaxi ar sunTqavda...
buneba rom uyvarda, bunebam saxelmwifoebrivi sazRvrebi ar icis,
amitom mas TviT dedamiwa uyvarda
Tavisi nakliT,
Tavisi momxibvlelobiT,
Tavisi sidiadiT da
Tavisi simciriT.
Cven ramdenadac mcirericxovani
eri varT, imdenad ufro zviadi
buneba gagvaCnia.
mamulis istoria marto bunebiT ar Semoifargleba, es mxolod
geografiaa, misi garegani saxe. misi
cxovreba, movlinebis Sinaarsi da
daniSnuleba mis ganvlil gzaSia.
gzas ki mxolod adamianebi gadian. amitom Tu samSoblos siyvarulze vdebT Tavs, unda gviyvardes is
ganvlili mrude, ekal-bardiani didebis SaravandediT mosili ganvlili da gasavleli gzebi. yvelaferi es gvaaxlovebs sakuTar TavTan
da ise gvaaxlovebs, rom sxvis TvalebSi sakuTar Tavs vuyurebT sarkesaviT da is gviyvars imitom, rom
masSi Cveni Tavic igulisxmeba. swored esaa mamuliSviloba.
erT prozaul leqsSi oskar uaildma wyali alaparaka, zeaRmatebuli, miwieri narcisizmiT gajerebuli:
`rom hkiTxes wyals, rad daRonebulxaro, man pasuxad miugo, - me
narciss ki ar vdardob CemSi CamxrCvals, aramed mis TvalebSi me
sakuTar Tavs vuyurebdi da is
davkargeo~, - aseTi Sinaarsis iyo
es leqsi.
Cven ise unda vuyuroT erTmaneTs,
rom sakuTari Tavi marto ki ar
davinaxoT, aramed im danaxul sakuTar TavSi vinZlo iqneb saqarTvelos momavali saxe davxatoT.
dabolos, es statia msurs davasrulo indoeTis erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraobis patriarqis mahaTma gandis sityvebiT:
`imaze mets verafers daviCemeb,
rasac rigiTi mecnieri, romelic
miuxedavad imisa, rom cdebs uaRresi keTilsindisierebiT, gaazrebulad da zedmiwevniTi sizustiT
ayenebs, arasodes amtkicebs, rom misi
daskvnebi amomwuravia~.
amaze meti TavmdablobiT veravin
ityvis verafers maSin, roca gandis
adgilas sxva Tanamedrove politikani Tavs gadagvWamda:
- naxeT ra kargi varo, rogor
varigeb vauCerebso.
manuCar kaWaxiZe
6
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
ukve 26 welia am qveynad aRaraa
nodar dumbaZe, magram… igi kvlavindeburad gvaTbobs Tavisi mziT
savse proziT, sabavSvo leqsebiT...
mze iyo misi Semoqmedebis umTavresi metafora, simbolo da personaJic ki.
nodar dumbaZe gardacvalebidan
meoTxedi saukunis Semdeg avida
mTawmindaze. avida drosTan brZolaSi gamarjvebuli.
marTlac da ra RvTis pirisagan
gadavardnili unda iyos is qarTveli, vinc erTxel mainc ar gaucinebia dumbaZis gmirebs - wignidan,
scenidan an ekranidan; vinc erTxel
mainc ar gamTbara misi striqonebiT, erTxel mainc, Tundac 5 wuTi
ar gamxdara keTili, an 5 wuTiT
mainc ar Sehyvarebia sicocxle.
„sicili nodar dumbaZisTvis
TviTdamkvidrebis iseTive bunebrivi
formaa, rogorc mxedarTmTavrisTvis omi an CitisaTvis - frena“ werda guram asaTiani.
sul 56 weli icocxla am qveynad.
misi biografias zebrasaviT dasdevs Sav-TeTri zolebi. SemoqmedebiT triumfebs, aRiarebas, xalxis
ukidegano siyvaruls, win uZRoda
ojaxuri tragediebi - mamis daxvreta, dedis gadasaxleba, Semdegac
mudam Tan sdevda tragediebi. „iliko da ilarionma“ uzarmazari aRiareba moutana da 5 wlis biWuna
daeRupa... mere iyo samgzis infarqti da infarqtebs Soris - siZis,
mweral jemal TofuriZis daRupva
Tu manam meuRlis dgoma sikvdilis
pirispir...
nodar dumbaZe 1928 wels daibada TbilisSi. veraze.
mama vladimer dumbaZe maiakovskis raikomis mdivani iyo, deda ana baxtaZe - diasaxlisi. 8 wlis
iyo nodari mama rom daupatimres
da dauxvrites, deda - gadausaxles.
nanuli dumbaZe, nodar dumbaZis
meuRle: „arsad nodars mamamisi
ar hyavs naxsenebi... misTvis es Zalze mtkivneuli Tema iyo. darwmunebuli iyo, rom mamamisi udanaSaulo iyo. mamamisi Zveli bolSeviki iyo, bavSvi Sevida partiaSi,
37-Si daiWires da daxvrites, daxvrita vin? misma megobarma beriam.
beria da nodaris mama erTad swavlobdnen baqoSi, nodaris babuas sasadilo hqonda baqoSi, beria iyo Zalian Raribi da sul mSieri, yoveldRe midioda da nodaris babua
aWmevda Tavis sasadiloSi ufasod.“
manana dumbaZe: „rva wlis iyo,
ocdaCvitmetSi mama rom dauxvrites da deda aTi wliT Sua aziis
banakebSi gadausaxles. am aTi wlis
ganmavlobaSi rac Tavs gadaxda,
nodar dumbaZis mkiTxvelma kargad
uwyis, radgan igi yovelTvis Tavis
cxovrebas werda da arasodes imas,
rac ar icoda. me ki anderZad, es
patara kanoni damitova: mTeli qveynierebis vali maqvs, mama, keTili
adamianebi rom ara, RmerTma uwyis,
riT damTavrdeboda Cemi cxovreba.
TiTo sikeTe yvelasgan maxsovs da
ufleba ar gvaqvs arc me da arc
Cems nagrams sikeTe ar vTesoTo“.
8 wlis nodari sacxovreblad
deidebma waiyvanes afxazeTSi, 3 weli iq gaatara, biZebi rom daiWires da daxvrites, bebiasTan da
babuasTan gaagzavnes Coxatauris
raionis sofel zenobanSi. 1945
wels xidisTavis saSualo skolis
damTavrebis Semdeg, TbilisSi dabrunda da swavla universitetSi,
ekonomikur fakultetze ganagrZo.
swored universitetis saaqto
darbazSi kiTxulobda Tavis leqsebs da TandaTan ixveWda popularobas, rogorc poeti.
1950 wels nodar dumbaZem ekonomikuri fakulteti daamTavra da
muSaoba universitetis laboratoriaSi daiwyo asistentad. paralelurad werda.
1957 wels ki samsaxuri miatova, rom Tavi literaturisTvis
mieZRvna mTlianad, 1957 wels daarsda „ciskaric“. „ciskris“ pirvelsave nomerSi gamoqveynda misi feletoni, sadac 29 wlis nodar
dumbaZem erTad hkra Solti cud
prozasac da uvargis kritikasac.
nodar dumbaZe warmatebuli feletonisti da iumoristuli novelebis avtori gaxda.
1959 wels, rodesac „ciskarSi“
misi pirveli romanis „me, bebia,
iliko da ilarionis“ beWdva daiwyo, bevri albaT im ganwyobiTac Caujda mis kiTxvas rom dumbaZis
morig iumoristul moTxrobas kiTxulobda, magram…31 wlis dumbaZem
yvela gaagona da aRafrTovana mkiTxvels xelSi saukunis romani SerCa, aRtacebulma giga lorTqifaniZem marjaniSvilis TeatrSi
dadga, sesilia TayaiSvilma maradiuli bebiis saxe gamoaqandaka jer scenaze da male ekranzec.
daiwyo dumbaZis Tavbrudamxvevi
warmatebebis xana...
22 wlis iyo nodar dumbaZe
rom daojaxda.
nodari da misi momavali meuRle, istoriis fakultetis studenti nanuli gugunava erTmaneTs universitetis klubSi, literaturul
saRamoze gadaeyarnen.
nanuli gugunava-dumbaZe: „klubSi Sevdiodi, fanjarasTan ori biWi
idga, Caviare da momesma rogor gadaulaparaka erTma meores - „ti
smatri kakaia miniaturnaia devoCka“-o, nodarma uTxra meores, saxec
ki ar damamaxsovrdao.“
nanulis saxec ar daamaxsovrda
da kai xans sxvaSi eSleboda - istoriis fakultetis studentSi
da kompliments mas „ubrunebda“
kai xans:
rom Caivlida is biWi, vambobdi
xolme, am biWs ra kargi leqsebi
aqvs-meTqi, is biWi gakvirvebuli
miyurebda xolme.“
erTmaneTi oficialurad universitetis kibeebTan gaicnes.
nanuli dumbaZe: „bolos gavicani
ase ofiacialurd, „nodar dumbaZe“, CamomarTva xeli. mere Cemi
amxanagebi, misi amxanagebi Zalian
davmegobrdiT, erTad davdiodiT
TeatrSi, kinoSi, saocari is iyo,
rom nodars moewona Cemi amxanagi,
Cemi klaseli, da ara me. me xels
vuwyobdi yvelanairad. mere dabadebis dReze viyaviT, iq raRac ar
moewona nodars da moxda ise, rom
is gogo saerTod wavida Cveni
cxovrebidan, Cven davrCiT megobrebad. sul erTad viyaviT, leqcia
rom mimTavrdeboda, karTan idga
da melodeboda, rom gavecilebine,
sulelebi xom ar viyaviT, vgrZnobdi rom vuyvardi da isic grZnobda,
rom miyvarda, magram siyvarulze
laparaks ver vbedavdiT... ase gavida
naxevari weliwadi.
mere universitetSi, studentobaSi xma gavarda, viRac gogos nodari moswons, nodarsac moswons,
magram nanuli uSlis xelso, nodari CemTan saxlSi iyo mosuli da
vkiTxe, nodar, me ratom mabraleben
rom Senc mogwons is gogo da me
giSliT xels-meTqi. momibrunda
nodari da pirdapir mekiTxeba „nanuli Sen me ar giyvarvar?“…
imis magier rom eTqva, miyvarxaro,
me mekiTxeba aqeT... me vuTxari, jer
Sen miTxari da me mere getyvimeTqi. `Sen Tu amdeni xani ver
grZnob imas, rom me Sen Zalian miyvarxar, maSin Seni saSveli ar yofilao. es iyo da es~.
am dros meore kursze vswavlobdi, nodari ukve amTavrebda ekonomiur fakultets. dedaCems nodari
Zalian moswonda, magram mamaCems
ar warmoedgina Tu odesme gavTxovdebodi da mivatovebdi ojaxs.
nodari movida mamaCemTan xelis
saTxovnelad da uTxra, gviyvars
erTmaneTi da unda SevuRldeTo.
mamaCemi me momitrialda, Sen ras
fiqrob, amis xelSi rom gagiWirdeba, ar icio? mere ra-meTqi, Tan
nodarma Tqva, SeiZleba Cems xelSi
Savi puric ar hqondeso. mamaCemi
meubneba, gesmis ras ambobs, magasTan
SeiZleba Savi puric ar gqondeso.
me vuTxari - „ara uSavs avitan
magasac“! gadairia mamaCemi, Cems xelSi TeTr pursac ar Wam da amis
xelSi Savi puri gindao.
mamaCemi ekonomisti iyo, „cekavSirSi“ muSaobda, mdidrebi ar viyaviT, magram ar gviWirda, upatiosnesi kaci iyo, aramad maneTiani ar
Semoutania ojaxSi. deda istorias
aswavlida skolaSi, sakmaod cnobili pedagogi iyo. mokled, mama winaaRdegobas gviwevda, gvadebinebda
da gvadebinebda daqorwinebas. bolos gavipareT da movawereT xeli.
gugunavas qali var, TavadiSvili
da ver warmomedgina gvaris Secvla, magram xelis mowerisas rom
mkiTxes, Tqvens gvars daitovebT
Tu dumbaZeze gadaxvalTo, nodarma ar macala da dumbaZezeo, uTxra
da Camiweres dumbaZe. iq Cxubs
xom ar daviwyebdi? wamovedi, Camiweres dumbaZe, magram universitetSic gugunavad davrCi da 20 weli
sul gugunava viyavi, mere pasports
vada gauvida, moskovSi mivdiodiT,
saswrafod axali pasporti mqonda
asaRebi, qorwinebis mowmobis mitana
momTxoves, mivutane. mivedi pasportis wamosaRebad, gadavSale da vxedav weria `nanuli dumbaZe~, daviwye,
ara var me dumbaZe, gugunava var!
qalbatono, xelis mowerisas Tqven
gadaxvediT dumbaZeze, axla dumbaZe xarTo da gamomiSves.
movedi saxlSi abRavlebuli,
atirebuli, nodars veubnebi, es ra
miqnes, gvari gamomicvales-meTqi.
miyura, miyura da meubneba, ici ras
getyvi, axla Seni tri paCi Tavadi
mama rom cocxali iyos, isic Cems
gvarze gadmovidodao... am dros
nodari ukve sakavSiro deputati
iyo, gamosuli iyo misi romanebi,
araerT enaze Targmnili, dadgmuli
speqtaklebi, gadaRebuli filmebi.“
nodar dumbaZes da nanuli gugunavas male manana SeeZinaT.
swored patara manana iyo axalgazrda poeti mamis muza sabavSvo
poema „mananas werilis“ dawerisas.
„mananas werilma“ moutana pirveli aRiareba nodar dumbaZes - ganaTlebis saministros gamocxadebul
konkursSi gaimarjva.
nanuli dumbaZe: „im konkursSi
giorgi leoniZec ki iRebda monawileobas. nodarisTvis undodaT
rom pirveli premia miecaT, magram
raki leoniZec monawileobda, pirveli premia saerTod ar gasces da
orives meore premia misces. 5 aTasi
maneTi mogvces, es imxela fuli
iyo maSin CvenTvis... Tan imdeni
vali gvqonda - germanel qals dahqonda CvenTan mawoni, rZe, qaTami,
fuli ar gvqonda da valad viRebdi xolme. mTeli es premia im
qals miveciT.“
manana dumbaZe: „bednieri var imiT,
rom var pirveli Svili da mamaCems vicnob mas Semdeg rac is iyo
23 wlis, mas mere erTad movdiodiT, erTad gavizardeT… warmoidgineT 23 wlis nodar dumbaZe, energiuli, makvarancxi, mTeli am Tavisi iumoriT, sikeTiT, xuWuWi dayrili TmiT, pruJinebiviT Tma hqonda,
aburdul-daburduli. patara rom
viyavi, xelisgulze misvamda da
mwevda WerSi. xom aseTi patara
tanis kaci iyo, xumrobda proteqciiT var „metr semdisiat adino“,
magram Zalian janiani iyo, dakunTuli, uzarmazari tori hqonda, damisvamda da ramdenjerme mwevda „StangasaviT“, amas veRar akeTebda qeTinos SemTxvevaSi, imitom ki ara
rom dauZlurda, maSinac axalgazrda iyo, ubralod im dros ukve
„xruSovkaSi“ vcxovrobdiT da Weri iyo dabali. bavSvoba maxsendeba Zalian mxiarulad, miuxedavad
imisa rom Zalian gviWirda. maxsovs,
ra sixaruli iyo, roca mamaCems
viRacam TeTri fexsacmelebi aCuqes.
maxsovs is fexsacmelebi daCvretili iyo, mama rom movida, Sevxede
da veubnebi, mama, mama, es fexsacmelebi beriam dagixvrita? sul beria da daxvreta mesmoda, babua
daxvretili iyo, babuis Zmebi, naTesavebi...
ratomRac aravis sjera, rom vambob, rom zustad maxsovs, rogor
mimiyvanes mamasTan cixeSi, roca 2
wlis viyavi. ar mijereben, magram
vyvebi zustad ise, rogorc iyo,
dedaCemi meubneba, mase zustad imitom yvebi, rom bevrjer gaqvs mosmenili eg ambavio, mosmenili ra
SuaSia roca, axlac Tvaliwin midgas Tavgadaparsuli mamaCemi, romelic iq manaxes. is karic maxsovs,
is meCxeri rkinis badec da isic,
mama rom gamoiyvanes da avkivldi,
mama mand ver gamoeteva-meTqi.
25 wlis iyo gaxmaurebuli mkvlelobis gamo rom daapatimres,
daxvretis muxli hqonda miyenebuli. eqvsi Tve ijda „guberskSi“,
gaamarTles. mama gaamarTles, magram
Tavidan bolomde simarTle dRemde araa dadgenili. imasac amboben,
rom mkvleli arasodes mjdara cixeSi, mkvleli qurdi iyo da Tavisi sikvdiliT mokvda, cixis kari
arc unaxavso. mama gaamarTles, rostomma (amilaxvari romaa „TeTr
bairaRebSi“) aTi weli moixada
mag mkvlelobisTvis. faqti erTia,
eseni arafer SuaSi ar iyvnen, sul
sxva sufraze moxda Cxubi, imaTma
erTmaneTi dakles, amaTze rom gadmovida, rostomma erT-erTs glija,
airia yvelaferi, viRac daWrili
mamaCems gadmoemxo, moecxo sisxli
da eseni daiWires. beso JRenti
darboda, kecxoveli, mwerlebi uwerdnen daxasiaTebebs, magram moskovidan, sakavSiro prokuraturidan
rom ar Camosuliyo golski da
mas ar eTqva, es kaci saerTod ratom ziso, albaT arc gamouSvebdnen,
rezo SatakiSvilis
portretebi
kedlis gazeTi
mziT savse mwerlis ojaxi
gaaxarebs imis ojaxs RmerTi, patiosani kaci yvelgan aris. mamaCemisTvis es didi gamocdileba iyo,
rogorc mwerlisTvis, ra Tqma unda.
amis Semdeg daiwyo zepiri ambebis
mTeli seriebi cixis cxovrebaze,
Semdeg „TeTri bairaRebic“ daiwera. cixis ambebi iseTi sizustiT
aqvs aRwerili, rom lamis gvarebi
da saxelebic emTxveva. mamaCemi merec sul yveboda cixis ambebs.
erTxel, Turme, roca cixis morig
ambebs hyveboda, Wabua amirejibs
uTqvams, - biWo, 25 weli vxexe, gamovedi da 25 wuTSi movyevi yvelaferi, Sen ra eqvsi Tve ijeqi aseTi
rom dRemde veRar dagimTavrebiao.
sxvaTaSoris, bebiaCemi hyveboda gadasaxlebis ambebs ise sainteresod,
rom ver mowydebodi.
amxanagebis meti ra myavda, magram
mec da qeTinosac saxlidan ver
gagvagdebdi, imitom rom CvenTan
stumrad modiodnen eldar Sengelaia, giorgi Sengelaia, robiko
sturua, giga lorTqifaniZe... rom
modiodnen iseTi ambavi iyo, yvela
axalgazrda iyo, - anzor saluqvaZe, ediSer yifiani, arCil sulakauri, sargis caiSvili, romeli erTi
giTxra, geniosebi, nodar CxeiZe, eseni
iyvnen yoveldRiuri stumrebi, warmoidgine, sad ufro saintereso
iqneboda CemTvis? im dros, bavSvebs
maincdamainc ar svamdnen sufraze,
bavSvebs samzareulodan gamoiyvandnen, adRegrZelebdnen da gaaqrobdnen. me vin gamaTrevda iqidan?
iseT drostarebas Sevswrebivar, iseTi raRaceebi vici pirvelwyaroebidan...~
sad daiwera „me, bebia, iliko da
ilarioni“?
WavWavaZeze, im saxlSi sadac adre didi bina hqondaT da mere,
rogorc represirebulis ojaxs,
erTi oTaxi dautoves. swored im
erToTaxian binaSi cxovrobda nodari, misi meuRle, dedamisi aniko,
patara manana da patara zaza.
manana: „am erToTaxian binaSi mamaCemi werda Rame „iliko da ilarions“. mere meubneboda, mSier kuWze
maqvs „iliko da ilarioni“ dawerili da yvelas ajobao“.
„iliko da ilarionis“ warmatebas tragedia mohyva…- patara
zaza daeRupaT.
manana: „iliko da ilarionis”
premieras marjaniSvilis TeatrSi
orive, mamaCemic da dedaCemic SavebSi Cacmuli daeswrnen - naxevari
wlis gardacvlili hyavdaT xuTi
wlis zaza.“
nanuli dumbaZe: „wiTela hqonda
bavSvs da muclis ti pi daudgines. dagviRupes bavSvi... 50 weli
gavida mas mere da araferi ar
Svelis am tkivils. xSirad nodari wamowveboda divanze, me savarZelSi vijeqi da sadRac gadioda nodari... aRar iyo aq, iseve rogorc me
ar viyavi aq, orive erTi da igive
rameze vfiqrobdiT, orives cremli
gvdioda, me vicodi rom is am wuTSi zazaze fiqrobda, iman icoda
rom me am wuTSi zaza medga Tvalwin. saSineli tragedia iyo.“
am uzarmazari tragediis Semdeg
mwerali wers „me vxedav mzes“,
„mzian Rames“ da dgeba sikvdilis
pirispir...
manana dumbaZe: „41 wlis iyo
pirvelma infarqtma rom dahkra,
aravin fiqrobda maSin mis gadarCenas. jansuR Carkviani maSin ucxoeTSi iyo mivlinebuli, magram am
ambis gamo TbilisSi darCa, saavadmyofodan ar gasula. roca mamaCemma mesame dRes Zlivs Tvali
gaaxila, Tavze wamomdgari jansuRi
dainaxa: me Sen wasuli megoneo, wailuRluRa. jansuRma erTxans
xma ar gasca, mere gaxalisda, xumrobis gunebaze dadga da mkvaxed miugo - mec ki megone wasuli, magram
aq xar da fexis mocvlasac ar
apirebo. meore dRes mamaCemma cota
moibruna suli da fanjriskenac
gaixeda. kvlav Tovda (es is dro
iyo, xruSCovi qarTvelebs gadasaxlebiT rom emuqreboda). - mgoni
ukve gadagvasaxles da gvimalaveno, - TavisTvis Cailaparaka da palataSi iseTi xarxari atyda, saavadmyofo azanzarda. mas mere xSirad
gaigonebdiT sxva avadmyofTa Wirisuflebisgan, es dumbaZeebi an giJebi
arian, an „aferistebi“, kaci naxevrad iqiT aris, amaT sicil-kiskiss
ki bolo ar uCanso. gurulebma
kaci afrines Coxatauridan, nodaras janmrTelobis ambavi Camogvitaneo. didxans ibrZoda is kaci
palatis karTan, magram ar SeuSves.
dedaCemma uTxra, mSvidad wadi, awi
araferi uWirs, kargad ariso. mainc
ar moiSala da Cumad SeZvra mamasTan. didxans uyura wamlebiT gabruebuls, gamovida, aravisTvis araferi uTqvams, ise gabrunda CoxataurSi. mere gurulebi gviyvebodnen: roca vkiTxeT, nodara raferaaTqva, ase gviTxra, nanulia ambobs
kargadaao, cudad yofnas ras uZaxis,
mai ar vici meo.“
pirveli infarqtis Semdeg iwereba „nu geSinia, deda“, „TeTri
bairaRebi“.
swored im wlebSi redaqtorobda „niangs“.
manana: „niangze“ giJdeboda. saocari xalxi muSaobda „niangSi“
- ediSer yifiani, tariel Wanturia,
klasikosebi iyvnen niangSi da araCveulebrivi cincxali gonebis patronebi, givi samsonaZe, jemal lolua, nodar malazonia... mama Sayirobda, mwerali ki ara santeqniki
varo, imitom rom modioda xalxi
socialuri problemebiT, saCivrebiT,
kanalizacia gameWeda, aman es miTxra
da iman es miTxra da amaze unda
daweraT. dadiodnen, amowmebdnen, midioda Jurnalisturi gamoZieba.
sikvdiliviT eSinodaT am „niangis“.
xandaxan kai sicili rom momindeba, gadmoviReb xolme Zvel nomrebs
da vxarxareb.“
nanuli dumbaZe: „warmatebas, xal-
xis siyvaruls, aRiarebas, premiebs
absoluturad ar Seucvlia nodari. rogori nodaric gavicani, iseTi nodari gardaicvala. bunebiT
iyo aseTi, Torem ar vici meti
raRa unda mieRo, nobelis premias
Tu miiRebda. nodari xalxs Zalian
uyvarda da dResac uyvarT. nodari gardacvlili araa, dRemde cocxalia, mwerali romelic aRar
ibeWdeba da aRar ikiTxeba, isaa
mkvdari. nodars dResac siamovnebiT kiTxulobs yvela, kvlav idgmeba,
ibeWdeba, radios CarTav, televizors CarTav, ar arsebobs rom ar
wavides nodaris raRac naTqvami,
nodaris wignidan amoRebuli, bavSvebi iwyeben kiTxvas nodaris moTxrobebiT... nodari ar momkvdara.“
nodar dumbaZes samoTaxiani bina
misces, magram „xruSovka“.
manana: „raRac Zvelebur saaTs
yidda mezobeli, dedaCems undoda
yidva, autyda mamaCems, viyidoT, viyidoTo. rad ginda qalo es saaTi,
ciferblati mezobelTan iqneba da
girebis konwials unda vuyuroo?
samoTaxiani xruSovka iyo, kabinetSi vcxovrobdi me, sadac magida idga, romelzedac werda, arada
mamaCemi dRis ganmavlobaSi saxlSi
ar iyo, muSaobda, Rame grialebda,
da rodis werda... did oTaxSi
idga patara magida da imaze werda,
kabinetis magidaze daiwera „maradisobis kanoni“. gulrifSSi muSaobda xolme intensiurad. rom moawveboda, sam TveSi amTavrebda romans, ise rom gadawera ar sWirdeboda. Cven xelnawerebs vkiTxulobdiT xolme, dawerda Tu ara, vecemodiT da vkiTxulobdiT, yvela
romani wakiTxuli maqvs xelnawerSi. xandaxan iyo rom, ar ubrundeboda didxans da veCxubebodiT, ra
aris, ra gaaCere, gvainteresebs...
pirvel kursze aviwyvite, saxlSi
aRar mivdiodi faqtiurad, saxlSi
vrekavdi, lingafonis kursi maqvsmeTqi. mamaCemi giJdeboda, universitetia Tu „padpolni“ organizaciao. erTxelac davagviane. mivedi
saxlSi, SeviZurwe Cems oTaxSi, Sevweqi loginSi da gverdiT oTaxidan mesmis, dedaCemi eubneba, movidao, Cemi aRar jera da Sen uTxario. mamaCems ar uyvarda egeTi
raRaceebi. meZaxis, gogoo, rato
daigviane? ui, mama ar damigviania.
- utifrad vimarTle Tavi. qalo,
rad matyueb bavSvma daigvianao.
ezareboda Cxubi… dedaCemma, Sengan
xom araferi gamova da Sen xom
gaafuWe es bavSvebi, lanZRa. amiT
damTavrda Cemi dasja. mamas ar
Wirdeboda Cxubebis mowyoba, iseTi
kaci iyo, ver gaubedavdi verafers.
mTeli cxovreba sul viTvaliswinebdi, CemTvis es ar SeiZleba, is
ar SeiZleba, mamaCemze ityvian, mamas Crdili miadgeba. am dros mamaCemi bohemurad cxovrobda, ariqa
Rvino, duduki...
pirveli infarqtis Semdeg 8
weli aRarc eweoda da aRarc
svamda (Tumca amas ver davijineb!).
mere dedaCems Seeyara raRac ucnauri seni: Tavis qalis axda da
tvinis operacia dasWirda. im dRidan daiwyo mamaCemma gamxelilad
sigaretis wevac da smac. ratomRac rusulad miTxra - „esli vaSa mama umiraet, puskai vaSa papa
toJe umret“-o. es ukve meramdene
gamocda iyo mis cxovrebaSi. deda-
Cemi gadarCa. operaciis mere moskovelma profesorma kanavalovma gviTxra „ia tam vsio tSatelno poCistil, vse dostal, boiatsa uJe neCto“-o. hoda, mas mere Sekluli
hyavda dedaCemi, - rogorc ki misTvis raime usiamos ityoda, maSinve miaxlida xolme: „kanavalovis
deda vatire, amoiRo xom yvelaferi, aRaraferi Catova xom Sig, u,
magisi.“
mwerlisTvis morigi tragedia
iyo siZis - jemal TofuriZis gardacvaleba. Tumca, Tavidan mananas
daojaxeba ganicada mtkivneulad.
manana dumbaZe: „ratom egona rom
ar gavTxovdebodi ar vici, magram
didi imedi hqonda rom ar gavTxovdebodi. gavi pare. verc warmomedgina rom mamaCemTan vinme unda mosuliyo, da eTxova Cemi xeli. me
ver warmovidgine, Torem Cemma dam,
qeTinom, 18 wlisam moifiqra, mSvenivrad, moiyvana Tavisi saqmro mSoblebiT, yvelaferi da oficialurad
gaakeTa 18 wlis bavSvma, da me 24
wlis dedakacma es ver movifiqre,
verc warmovidgine.
mamaCemma Cemi gaparva rom gaigo,
wavida mamidaCemTan. mamidaCemi, iseTi
qalia, msuqani qalia, sul saWmels
akeTebs, giJdeba Wamaze, sul Sioda
mTeli bavSvoba da axla sul eSinia
rom moSivdeba da sul saWmels
akeTebs. mamidaCems uTxra, momitane
mSiao. mamidaCemma gamoutana dedali, mamam SeWama erTi dedali, gadavida meoreze. mamidam dedaCemTan
dareka, ra xdeba gamagebineT, nodari ratomaa egre, meore dedalze
gadavidao. uazrod Wamda. mere uTxra, rom manana gai para. mere rom
gaarkvia jemali niaz diasamiZis
disSvili iyo, icnobda dedamiss,
guguli diasamiZes, aRmoCnda, rom
ojaxebs axlobloba akavSirebdaT
da dawynarda. mere Zalian damegobrdnen, Zalian Seuyvarda jemali.
misi sulieri megobari gaxda. mamaCemisTvis jemali iyo stimuli
da jemalisTvis - mamaCemi. jemalis moTxroba „gogia“ rom waikiTxa, dilauTenia 6 saaTze damireka. Tavzari dameca - avadmyofi
mSoblebi rom gyavs, ras ifiqreb
dilauTenia rom dagirekaven? rom
miTxra, jemals dauZaxeo, maSinRa
momeSva gulze. jemals uTxra, neta
es moTxroba me damewerao.
jemali ise gaaxara mamaCemis Seqebam, erTi Tve aRar gamofxizlebula.~
1978 wels, amerikaSi iyo nodar
dumbaZe sabWoTa da amerikeli mwerlebis kongresze, jemal TofuriZe
rom daiRupa.
„mxolod erTxel maxsovs, sul
axalgazrda siZec rom daeRupa,
TavisTavs xmamaRla hkiTxa, neta
riT ver gamoscada gangebam Cemi
WirTaTmena, rom gansacdels gansacdelze matexs Tavso“ - gaixsenebs
guram gverdwiTeli.
manana dumbaZe: „meore infarqtma
gulrifSSi miimwyvdia, marto. imdenjer movkvdi, saiqios gzas TvaldaxuWuli vagnebo, exumreboda soxumel eqimebs da iqiT amxnevebda,
nu geSiniaT, sanam bolomde ar gamomwuravs buneba, vidre bolomde
ar damafqvevinebs bedis wisqvili
Cems safqvavs, sikvdili ar meRirsebao da xuTi weli kidev icocxla,
saswauliT. „maradisobis kanoni“
maSin aRmoaCina“.
manana dumbaZe: „SemobrZandi babu
organizmSi“ - ase eubneboda xolme
SviliSvilebs. Cemi nodariko 9
wlis iyo, mama rom gardaicvala.
nodarikos saocari reaqcia hqonda,
saerTod aikrZala babuaze laparaki,
xmas ar iRebda, idga WirisufalSi
rogorc Camoyalibebuli kaci da
iRebda samZimars.
saocari babua iyo. nodarikos
wylis eSinoda da mamaCemi aswavlida curvas. gulrifSSi Cveni saxli
plaJze idga, im dRes verafriT
SevityueT nodariko wyalSi, mamaCemi movida, aiyvana, babu xom wamoxval CemTano da ase tansacmliT
Sevida da Seiyvana bavSvi... patara
CaquCi gaukeTa, durglobas aswavlida, farexs aSenebda, zed mansardas, romelic unda eCuqebina nodarikosTvis da am mansardis SenebaSi, xan lursmani CaaWedebina, xan
es gaakeTebina, xan is gaakeTebina,
ase erTad cxovrobdnen.
saavadmyofoSi, sikvdilis win
axladgamocemuli „iliko da ilarionis“ kiTxva daiwyo xmamaRla,
daiRala da mere me da qeTinos
gvTxova, Tqven ganagrZeTo. vkiTxulobdiT da vicinodiT, TviTonac
gulianad icinoda, mere xeliT gvaCvena, geyofaTo.
konstantine gamsaxurdias dasaflaveba magondeba. baton konstantines xeliT miasvenebda sruliad
saqarTvelo kolxuri koSkisken.
rusTavelis prospeqtze reproduqtorebi misi nawarmoebebis nawyvetebs gadmoscemdnen da xalxi gminavda, iseTi momnusxveli da amaRelvebeli iyo es procesia.
Sin rom davbrundiT, mamaCemma
uecrad Tqva, Tavi ar momWraT, baRnebo, da Cems gasvenebaze igive ar
gaimeoroT (sakuTari nawarmoebebis
kiTxvas gulisxmobda), Torem dawydeba procesia siciliTo“.
nodar dumbaZe Secda.
mweralTa kavSiridan mis cxedars „mziurisken“ rom miasvenebdnen, rusTavelze reproduqtorebi
mis nawarmoebebs gadmoscemdnen...
magram aravin icinoda!
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
leila abaSiZe
kinostudia „qajanas“ iRebda da
patara gogonebs arCevda qajanas
dis - katos rolze. mamiT oboli
patara leila abaSiZe (mama 1937
wels gadausaxles da dauxvrites)
kinostudiaSi sinjebze marto wavida. iq ki asobiT patroniani gogona daxvda, kululebiT, didi bafTebiT. reJisoris asistentebma patara leila „dabrakes“ - uariT
gamoistumres. patara leila daxveul kibes biWurad moaxta da meoTxe
sarTulidan Zirs daeSva, daeSva
da erTi mamakaci kinaRam amoayirava. patara leilam waborZikebul
mamakacs, davardnili qudi miawoda.
- aq ra gindoda gogona? - hkiTxa mamakacma.
- me kinoSi mindoda gadaReba,
magram uari miTxres - upasuxa
leilam.
- Zalian ginda gadaReba?
- Zalian, Zalian! - gamoutyda
guldawyvetili leila.
- aba wamodi! - uTxra mamakacma.
is kinaRam amoyiravebuli mamakaci filmis reJisori konstantine
pi pinaSvili aRmoCnda...
patara leila nato vaCnaZis, veriko anjafariZisa da spartak baRaSvilis gverdiT aRmoCnda. dedis
rols nato vaCnaZe TamaSobda da
patara leilamac dedasaviT Seiyvara. nato vaCnaZe patara msaxiobs
arc gadaRebebis damTavrebis Semdeg
aklebda mzrunvelobas, saCuqrebiT
xeldamSvenebuli xSirad akiTxavda
Raribul binaSi. sxvaTaSoris, bina
patara leilam swored „qajanaSi“
aRebuli honorariT SeiZina - 12
kvadratul metriani patara oTaxi
veris baRTan, imitom rom mamis
dapatimrebis Semdeg ojaxs konfiskacia gaukeTes da usaxlkarod
iyvnen.
rogorc Cans, konstantine pipinaSvili Tavisi arCevaniT kmayofili darCa, radgan Semdeg 15 wlis
leila „oqros bilikSic“ gadaiRo, Semdeg „akakis akvanSic“ - nazibrolas rolSi. mogvianebiT ki ukve
aRiarebuli kinovarskvlavi mTavar
rolSi gadaiRo filmSi „sad aris
Seni bedniereba, mzia“.
leila abaSiZem rom Teatralur
institutSi Caabara, ukve gamocdili msaxiobi iyo - sam filmSi gadaRebuli.
lisTvis“. nanuli sarajiSvils
„mananas“ Semdeg sruli 15 wliani
pauza hqonda, mere ki... axtajana
manana axta da pirdapir „bozobaze“ gadaxta - giorgi Sengelaiam
„veris ubnis melodiebSi“ turfa
aTamaSa.
zurab yifSiZe
ai, zura yifSiZes ki arc meti
arc naklebi kinoSi saqme cxenma
„Cauwyo“. patara zura mTel dReebs
ipodromze atarebda da asakis kvalobaze sakmaod kargad dajiriTobda. im xanad giorgi Sengelaia
„maci xvitias“ iRebda da swored
iseT biWunas eZebda, vinc cxens
daaqrolebda. patara zura i pod-
rolze daamtkices. gadaRebebi daiwyo, Tengiz abulaZem da rezo
CxeiZem nani da mixo „gainawiles“
- nani abulaZes aewepa, mixo rezo CxeiZes.
patara artistebi iRlebodnen,
magram muSaoba saocrad siamovnebdaT. aravis egona, rom patara nani
da patara mixo Tavad SesZlebdnen
gaxmovanebas da gaxmovanebisTvis
mozard-mayurebelTa Teatridan miiyvanes msaxiobebi. mere bavSvebi
sinjes da aRaravin dasWirdaT, patara msaxiobebi pirvelive cdaze
svamdnen teqsts. erTaderTxel gawvaldnen - patara mixos ver atirebdnen, mere raRac uTxres mSoblebze da aatires.
uwyo“ saqme kinoSi.
rigorc dedamisi, manana xidaSeli ixsenebs, gadaRebis wina Rame
levans TeTrad gauTenebia fanjarasTan. Turme iciT ratom? eSinoda amindi ar gafuWebuliyo.
levan abaSiZe Semdeg devi abaSiZem
gadaiRo filmSi „yvela kometa
rodi qreba“, iq ukve Tengiz arCvaZis vaJs TamaSobda, Semdeg „skapenis oinebSi“ gadaiRes, Semdeg „axalgazrda kompozitoris mogzauroba-
gina - sadme kadrSi gairbenda da
mere ZmakacebSi itrabaxebda - ai
me varo! aq ki mTavari roli...
meore dRes misuls magidaze uamravi „zurikelas“ foto daxvda, magram moxda misTvis saswauli Tengiz abulaZem misi foto gulis
jibidan amoiRo. saxlSi scenaric
gamoatanes - zurikelas egzemplari. sergo saxlSi gafrinda, magram
jer win sinjebi iyo.
gadaiRes ramdenime scenaSi, iReb-
albaT ar arsebobs bavSvi, Cumad TavisTvis rom mainc ar eocnebos
kinoSi gadaRebaze. giambobT maTze - visac es ocneba auxda. bevrma
am ocnebis axdenis Semdeg msaxioboba profesiad airCia, bevrma - ara
da mainc iRebdnen kinoSi, bevri erTi rolis amara darCa.
,fdidb fhnbcnt,b mfhsek rbyjib
lika qavJaraZe da
soso jaWvliani
lika qavJaraZe 12 wlis iyo, saSa maiorovma rom SeniSna quCaSi
da kinoSi gadasaRebad daibara.
pirvelad lika qavJaraZe moklemetraJian film „SadrevanSi“ ixila
mayurebelma. Semdeg lana RoRoberiZis filmSi „roca ayvavda nuSSic“ gaielva TaiguliT xelSi.
13 wlis lika liana eliavam komedia „mSvenier kostumSi“ gadaiRo
elisos rolSi, Semdeg musikalur
filmSi „siyvaruli iveria da...“
gadaiRes, Semdeg „natvris xeSi“
gadaiRo abulaZem da 16-iode wlis
lika qavJaraZe iqca xatebad - Taobebis natvris qalad.
lika qavJaraZis maritaze Seyvarebul gedias misi Tanatoli soso
jaWvliani TamaSobda. sxvaTaSoris,
soso jaWvliani da lika qavJaraZe Semdeg „kavkasiur romansSic“
gadaiRes (es filmi „natvris xeze“
adre gamovida ekranebze), soso jaWvlianis gmiri iqac ugonodaa Seyvarebuli lika qavJaraZis gmirze,
erTxel moitacebs, waarTmeven, meoredac moitacebs, magram xelSi Seyvarebulis nacvlad bebiamisi SerCeba. jaWvlianis gmiri Tavis mokvlas
gadawyvets, magram isev satrfo ixsnis - „babuSkas“ gakoWavs da SeyvarebulTan erTad gai pareba.
soso jaWvliani gadasaReb moedanze 15-16 wlis moxvda, Semdeg
Teatraluri instituti daamTavra,
dRemde 20-ze met filmSia gadaRebuli.
lika qavJaraZes ki warmatebuli
kinokarieris miuxedavad, ar Caubarebia Teatralur institutSi
- niWierTa aTwledis dasrulebis
Semdeg konservatoria daamTavra.
musikas aswavlida da Tavad iyo
qali-musika.
liana asaTiani
liana asaTiani msaxiobobaze mas
Semdeg ocnebobda, rac 6 wlisa
operaSi waiyvanes. bednierma SemTxvevam ki mogvianebiT natvra ausrula - 15-iode wlisas SemTxveviT
quCaSi gadaawydnen da kinoSi gadasaRebad miiwvies - „giorgi saakaZeSi“ Teklas rolze daamtkices.
patara gogona uceb titanebis
garemocvaSi aRmoCnda...
„akaki xorava, spartak baRaSvili,
Jora SavguliZe, akaki vasaZe, veriko anjafariZeze xom aRarafers
vambob - gvabodebda, fexdafex davyvebodiT bavSvobaSic da merec, etyoba
adamiani swrafad eCeva yvelafers,
am patara kurka gogom ise miviRe
es yvelaferi - TiTqos asec unda
momxdariyo“ - ixsenebs liana asaTiani. magram…verc kameram, verc didebulma garemocvam da verc mosalodnelma warmatebam Tavbru ver
daaxvia liana asaTians. ver daaxvia, radgan icoda rom verasodes
mividoda veravisTan da ver sTxovda
kinoSi gadamiReT, miWirso. arada,
am TxovniT mixeil WiaurelTan
misuli araerTi msaxiobi naxa, is
msaxiobebi, vis suraTebsac didi
rudunebiT agrovebda. amitom myari
da Seudavebeli profesia amjobina - samedicino institutSi Caabara.
„rodesac „giorgi saakaZe“ ekranze gamovida, meore kursze gadavdiodi samedicino institutSi, xalxs rom xSirad ar SevCexebodi,
akademiuri aviRe, sul vfiqrobdi,
ai, saxuravebiT siaruli rom SeiZlebodes, akademiurs ar aviRebdi
da wels ar davkargavdi-meTqi. axla
aRaravin aqcevs yuradRebas, Torem
maSin niSa ZaRliviT yvela gvcnobda,
jer amdeni ar mesmoda, magram qveSecneulad vgrZnobdi, rom sul arenaze
viyavi cxovrebaSi da gamudmebiT
formaSi unda vyofiliyavi, SeiZleba ar damijeroT, magram im saxelis Rirsad ar vTvlidi Tavs, rac
me am filmebma momca garegnobis
TvalsazrisiT da ar mindoda, rom
ase vizualurad Sevxvedrodi mayurebels“ - ambobs liana asaTiani.
liana asaTiani Tvalis eqimi
gaxda, magram kino mainc darCa misi
cxovrebis nawilad - metic, kinovarskvlavi gaxda.
nanuli sarajiSvili
10 wlis iyo nanuli sarajiSvili, ekranebze rom „manana“ gamovida da uceb super-popularuli
gogo gaxda saqarTveloSi. ager
ukve lamis naxevari saukunec gavida
„mananas“ gadaRebidan da nanuli
sarajiSvils dRemde isev mananad
icnoben, miuxedavad imisa, rom mas
Semdeg ocamde filmSi gadaiRes.
patara nanuli kinoSi rezo CxeiZis wyalobiT moxvda - rezo CxeiZem erT-erT ojaxSi sufraze naxa
da calke mSoblebs urCia bavSvis
kinosinjebze miyvana, calke kidev
reJisorebs - am rolisTvis zedgamoWrili iqnebao.
nanuli 1500 potenciur mananas
Soris aarCies. aarCies da patara
gogom Tavi zRaparSi amoyo - sesilia TayaiSvilis, sandro JorJolianis, medea Caxavas, i polite xviCias gverdiT. swored sesilias daJinebuli rCeviT Caabara nanuli sarajiSvilma Teatralur institutSi. „nivkoem sluCi“, Sen sxvagan
ar unda Caabaro - uTqvams sesilias Tavis ekranuli „SviliSvi-
Tulis daZlevaSi mas Tengiz abulaZe daexmara - films qronologiuri principiT iRebda da sergoc
zurikelasTan erTad izrdeboda.
abulaZe „zurikelas“ da „meris“
gverdidan ar iSorebda da yvelas
acnobda, eseni Cemi gmirebi arian,
momavali col-qmari ariano. arada,
bavSvebi arafers apirebdnen - mananas sxva biWebi moswonda.
manana abazaZes zurikela maSinRa
moewona, roca ekranze naxa, maSinRa
ufiqria: `ui ra kargi biWiao~,
atirebula da Caxvevian erTmaneTs
„zurikela“ da „meri“…- da sabolood Sesrulda kidec abulaZis
verdiqti - isini daqorwindnen.
abulaZe Tavis zurikelas da
merisTvis filmis gadaRebas apirebda, rogorc Tavis droze gadaiRo
nani CiqviniZisTvis da mixo boraSvilisTvis „sxvisi Svilebi“.…zurikelas kinoreJisorobisTvisac amzadebda, magram zurikelam sabolood eqimis profesia airCia. manana abazaZe mocekvave gaxda. abulaZe Tavis napovn msaxiobebs sxva
reJisorebisTvis ver imetebda da
ar uSvebda rom sxvasTan gadaeRoT. 4 wlis Semdeg manana abazaZe
giorgi SengelaisTan wavida - „maci
xvitiaSi“ eka iTamaSa, ramac bzari
gaaCina maT urTierTobaSi.
gela WiWinaZe
romze i poves da patara koWoias
rolze aiyvanes.
„maci xvitia“ rom ekranebze gamovida, zura ukve 13 wlis iyo.
skolis damTavrebis Semdeg Teatralur institutSi Caabara, magram
gamoagdes, bohemuri cxovrebisa da
bevri gacdenebis gamo - SoTa da
nodar managaZeebi „wuTisofelSi“
iRebdnen, komkavSireli afrasionis
rolSi. maSin Teatraluri institutis reqtori kagebes polkovniki
TavaZe iyo, daibara zura da zuras
deda - qalbatoni elene yifSiZe.
rogorc zura ixsenebs, TavaZes Seuracxyofac miuyenebia lenasTvis.
zuras ver mouTmenia da samelne
usvria reqtorisTvis. hoda, gamoagdes. meore wels Tavidan Caabara,
miSa TumaniSvilma aiyvana, magram
isev kino „auZRva“ - amjerad ukve
lana RoRoberiZe iRebda „roca
ayvavda nuSSi“, Tan mTavar rolSi
da isev acdenda da acdenda instituts da isev mouwia institutis
datoveba. mesamed ukve moskovis
kinoinstitutSi Caabara gerasimovTan, male ki ekranebze „roca ayvavda nuSi“ gamovida da zura yifSiZe
19 wlis asakSi namdvili kinovarskvlavi gaxda.
nani CiqviniZe da
mixo boraSvili
„magdanas lurja“ rom ekranebze gamovida, nani CiqviniZe sul 5
wlis iyo, mixo boraSvili - 7
wlis. filmis gadaReba rom daiwyes - mixo axali misuli iyo
skolaSi, nani ki jer oTxiwlinaxevris iyo.
katos rolis Semsrulebels
Tengiz abulaZe da rezo CxeiZe
sabavSvo baRebSi daeZebdnen. ase
moxvdnen erT-erT baRSi, sadac nanis
naTesavi muSaobda. reJisorebma im
baRSi nanaxi gogoebi daiwunes, nanis
naTesavma reJisorebs Sebeda, Cemi
naTesavi naxeTo. SebedviT ki Sebeda, magram misamarTi SecdomiT misca
da reJisorebma nanis ver miagnes.
nanis dedam es ambavi erTi Tvis
dagvianebiT gaigo. dainteresda da
mxatvar rezo Tarxan-mouravs kinostudiaSi gaatana. rolze ukve sxva
gogona iyo damtkicebuli, magram
didad kmayofilebi ar iyvnen, nanic
gasinjes - amReres, leqsi aTqmevines da Sin gauSves. Sin misulma
nanim daitrabaxa - iq Cemze ase
Tqves - ra Sedarebaao. erT saaTSi
miakiTxes, patara nani waiyvanes da
patara nanis da mixos artistobiT rom namdvilad moixiblnen
Tengiz abulaZe da rezo CxeiZe, es
Semdgomi filmebidanac Cans.
Tengiz abulaZes saerTod nanis
da mixos monawileobiT undoda
axali filmis gadaReba da gadaiRo kidec - „sxvisi Svilebi“, filmisTvis siuJets „komsomolskaia
pravdaSi“ gadaawyda. „sxvisi Svilebis“ gadaRebis dros nani ukve
7 wlis gogona iyo, mixo boraSvili - 9 wlis.
„sxvisi Svilebis“ gadaRebamde
nani rezo CxeiZem „Cvens ezoSi“
gadaiRo.
Tengiz abulaZem Tavisi artisti
nani arc Semdeg daiviwya „me, bebia
iliko da ilarions“ rom iRebda
da 13 wlis nanis mowafis roli
aTamaSa. abulaZem arc mixo boraSvili daiviwya da romuli aTamaSa.
mixo boraSvili arc rezo CxeiZem daiviwya - „Rimilis biWebis“
gadaRebisas. 21 wlis mixo boraSvils Tavidan Temuris rolze sinjavdnen, mere kaxa qoriZe i poves,
mixosTvis rom guli ar daewyvita, baaduris roli misca.
nani CiqviniZem skolis damTavrebis Semdeg Teatralur instituts
miaSura. TumaniSvilis studenti
gaxda, Semdeg TumaniSvilis asistentis - Temur CxeiZis coli da
rac mTavaria qarTuli Teatris
wamyvani msaxiobi. mixo boraSvili
dokumenturi kinos reJisori gadaRebuli aqvs aTze meti dokumenturi filmi.
levan abaSiZe da nuca
aleqsi-mesxiSvili
levan abaSiZe 15 wlis iyo, rodesac ekranebze gamovida lana RoRoberiZis filmi „ramdenime interviu
pirad sakiTxebze“, sadac levani
sofiko Wiaurelis gmiris Svils
asaxierebda.
vin aRmoaCina levan abaSiZe? qarTuli kino mis aRmoCenas lana
RoRoberiZis umcros qaliSvils
nuca aleqsi-mesxiSvils unda umadlodes - levanze sami wliT umcrosma nucam dedas pirdapir ultimatumi wauyena - Tu levans ar gadaiReb, nurc me gadamiRebo.
am dros, nuca ukve „gamocdili“
msaxiobi iyo - givi vefxvaZes ukve
gadaRebuli hyavda moklemetraJiani
film „bavSvebSi“, sadac is partniorobas uwevda erosi manjgalaZes.
mokled, levan abaSiZes daqalma „Ca-
Si“ giorgi Sengelaiam mTavari
roli miando. im dros levani ukve Teatralur institutSi mixeil TumaniSvilis studenti iyo
da meorekurseli ukve kinomsaxiobTa TeatrSi TamaSobda „Cvens patara
qalaqSi“. levan abaSiZe qarTuli
kinos kaSkaSa varskvlavi gaxda afxazeTis omSi tragikulad daRupvamde 14 filmSi gadaiRes. kinoSi gamoCnda 15 wlis, daiRupa 29
wlis.
nuca mesxiSvili dedam - lana
RoRoberiZem „oromtrialSic“ gadaiRo, magram im dros nuca ukve
samxatvro akademiis studenti iyo.
qalbatonma lanam rom „valsi peCoraze“ gadaiRo, nuca filmis mxatvris ampluaSi iyo. Semdeg ki mTlad
kinos daukavSira bedi - parizSi
miiRo kinosareJisoro ganaTleba
da sul axlaxans misma gadaRebulma moklemetraJianma filmma „bednierebam“ specialuri prizic daimsaxura veneciis festivalze.
sergo orjonikiZe
da manana abazaZe
zurikelas rolis Semsrulebels (filmisTvis „me, bebia, iliko
da ilarioni“) didxans eZebda Tengiz abulaZe. bolos mas univeristetis „birJaze“ miakvlies. 14
wlis sergo orjonikiZe universitetis win idga da fiqrobda, skolaSi wasuliyo Tu universitetSi
Sesuliyo da evarjiSa? _ tanaSotili biWi iyo ukve - 183 santimetri da kalaTburTSi varjiSobda.
swored am dros mividnen masTan
Tengiz abulaZis asistenti Tamaz
gomelauri da TanaSemwe alika rondeli, kinoSi gadaReba SesTavazes
da kinostudiaSi daibares. sergos
erTi mezobeli kinoSi hyoliaT
miwveuli da sergoc im wams imasTan gavardnila, gamoukiTxavs, iq
ra xdeba xolmeo? mezobels uTqvams,
leqss wagakiTxebeno da sergosac
gadaumeorebia guramiSvilis „ismine swavlis mZebnelo“ da kinostudiaSi gavardnila. gavarda da waukiTxa gadamReb jgufs leqsi. icinodnen. mere filmis mxatvarma damwvari asanTiT ulvaSebi miaxata,
suraTebi gadauRes. meore dRisTvis
daibares, Tan gaafrTxiles, jer
saxlSi nurafers ityvio. sergom
gaigo, rom mTavar gmirs eZebdnen
„me, bebia, iliko da ilarionisTvis“
da yurebi Camoyara, aba me vin gadamiRebso. mas sxvanairad warmoed-
dnen sxvebsac. bolos samxatvro
sabWoze sergos da gogi qavTaraZis sinjebi gaitanes. gogi qavTaraZe ukve marjaniSvilis Teatris
msaxiobi iyo da bevrad gamocdilic, magram abulaZem sergo orjonikiZe airCia. maisis TveSi gadaRebaze leCxumis sofel lailaSSi
gavidnen. sergo-zurikelam gailaRa.
abulaZe ganwyobis Sesaqmnelad patara biWs anegdotebs uyveboda.
gadaRebis dawyebisas ki axsenebda,
is anegdoti xom gaxsovso. erTxel
sergo-zurikelas kadrSi droze
ver gaurbenia da abulaZes sajarod
dauZaxia - „zurikela durak“, rasac
patara artistze ise umoqmedia,
gaqceula da tirili dauwyia.
films ki iRebdnen, magram meri
isev ar hyavdaT. lamis TbilisSi
vinc ki gogo iyo 12 wlidan 20
wlamde, yvela mivida da yvela
daiwunes. Tavidan Tiniko mgalobliSvils sinjavdnen, magram ekranze
samxreT-amerikels gavda, rolze
lia sixaruliZe daamtkices, magram
ukmayofilo iyvnen, bolos meris manana abazaZes biWvinTaSi, gadasaReb
moedanze miagnes. rusi reJisori
film „Sav Tolias“ iRebda kubis
revoluciaze, 12 wlis manana abazaZe kubel gogonas TamaSobda. gamokiTxes gvari, saxeli, misamarTi, suraTi gadauRes da maSinve SesTavazes, CvenTan wamodi gadaRebazeo.
mananam „kinozvezdasaviT“ iuara, ara,
jer es filmi unda davamTavroo.
magram abulaZe mananas mSoblebs
moelaparaka da manana buzRun-buzRuniT wamoiyvanes biWvinTidan. manana abazaZe dediT rusia, 9 wlamde
ruseTSi cxovrobda da qarTulic
ar icoda, abulaZem masTan rusulad dalaparakeba yvelas sastikad
aukrZala da 2 weliwadSi manana
qarTulad alaparakda.
manana abazaZem sergo orjonikiZe
rom naxa, ar moewona, rogorc Tavad
gaixsenebs, ZaRli da katasaviT iyvnen. abulaZe ki maT col-qmrobisTvis amzadebda. sergos eubneboda
- Sen mananas moiyvan colad! mananas eubneboda - zurikelas gahyvebi colad!
Tengiz abulaZe sergos arasodes
eZaxda sergos, mudam zurikelas
eZaxda da titrebSic ase Cauwera.
im dros es rasac niSnavda, xvdebiT
albaT.
zurikelasTvis yvelaze rTuli
filmis bolo scenebi iyo, sadac
zurikela ukve studentia. am sir-
gela WiWinaZe gia feraZesTan
megobrobda, giam pionerTa sasaxleSi
dramwreSi waiyvana. mTavari roli
misces, mere reJisorma anzor quTaTelaZem marjaniSvilis TeatrSi
miiwvia - „jariskacis qvrivSi“
zurias TamaSobda - dodo WiWinaZis scenuri Svili iyo weliwadze metxans da ai, mis karze kinomac daakakuna.
skolaSi lana RoRoberiZis asistenti mivida, „sosoias“ eZebda „me vxedav mzisTvis“. asistents
gelaze miaswavles - artistobso.
15 wlis gela kinostudiaSi sinjebze daibares, uRes da uRes sinjebi, xan ra grims ukeTebdnen, xan ra
grims, xan ras acmevdnen, xan ras,
xan ris gakeTebas avalebdnen, xan
risas, isic gulmodgined akeTebda
- kinoSi moxvedris didi surviliT. 2 Tve araferi icoda, mere
daurekes da uTxres, damtkicebuli
xar rolzeo. brax da gadasaReb
moedanze aRmoCnda da…daatyveva ekranuli „mamidis“ - lia eliavas
silamazem. filmSi mTeli qarTuli
kinos elita iyo dakavebuli - sesilia TayaiSvili, Tengiz arCvaZe,
spartak baRaSvili,ipolite xviCia,
kako kvantaliani, elene yifSiZe,
duduxana weroZe, sandro JorJoliani, gogi gegeWkori...
gadasaReb moedanze aRaravis arc msaxiobebs da reJisors, da
aRarc Tavad gelas aRar axsovdaT
rom gela erqva, yvela sosoias
eZaxda.
pirvelad arayic gadasaReb moedanze „axuxines“ - Tevzaobis
scenas soxumTan iRebdnen, wyali
gayinuli iyo da patara biWs scioda, Tengiz arCvaZis da „sosoias
rusis“ - rusi msaxiob gleb striJenovis moTxovniT, gelas arayi
daalevines.
xatias rolis Semsrulebeli
leila yifiani jer kidev sinjebisas gaicno da danaxvisTanave Seuyvarda, axalcixeSi gadaRebebis
dros siyvarulic auxsna, leilam
sityva banze augdo - sicilSi
„gautara“. naxevari filmi ise gadaiRes, „sosoia“ da „xatia“ erTmaneTs xmas ar scemdnen, mxolod
moskovis festivalze, filmis premieris dros Serigdnen.
„sosoias“ merec iwvevdnen filmebSi, magram uars ambobda - sosoiad darCa...
da aRarc msaxioboba gaagrZela
- samxatvro akademiaSi arqiteqturis fakulteti daamTavra.
mTeli axalgazrdoba Tbilisis
xatvas Sealia.
8
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
dRemde arsebuli
N
qalaqi
saqal.
saerT.
axali
22
32
32
1
Tbilisi
2
abaSa
212
312
412
3
adigeni
266
366
366
4
ambrolauri
239
339
439
5
aspinZa
264
364
364
6
axalgori
242
342
342
7
axalqalaqi
262
362
362
8
axalcixe
265
365
365
9
axmeta
249
349
349
10
baTumi
222
222
422
11
baRdaTi
234
334
434
12
bolnisi
258
358
358
13
borjomi
267
367
367
14
gagra
443
443
443
15
gali
445
445
448
16
gardabani
272
372
372
17
gori
270
370
370
18
gudauTa
444
444
444
19
gulrifSi
424
424
447
20
gurjaani
253
353
353
21
dedofliswyaro
256
356
356
22
dmanisi
260
360
360
23
duSeTi
246
346
346
24
vani
232
332
432
25
zestafoni
292
392
492
26
zugdidi
215
315
415
27
TeTriwyaro
259
359
359
28
Telavi
250
250
350
29
Terjola
291
391
491
30
TianeTi
248
348
348
31
TiRvi
***
***
374
32
kaspi
271
371
371
33
lanCxuTi
210
310
494
34
lagodexi
254
354
354
35
lentexi
237
337
437
36
marneuli
257
357
357
37
martvili
218
318
418
38
mestia
***
***
410
39
mcxeTa
273
373
373
40
ninowminda
261
361
361
41
oni
***
***
473
42
ozurgeTi
296
396
496
43
oCamCire
445
445
445
44
rusTavi
24
34
341
45
sagarejo
251
351
351
46
samtredia
211
311
411
47
saCxere
235
335
435
48
senaki
213
313
413
49
siRnaRi
255
355
355
50
soxumi
442
442
442
51
stefanwminda
245
345
345
52
tyibuli
297
397
497
53
tyvarCeli
446
446
446
54
foTi
293
393
493
55
qareli
269
369
369
56
qeda
235
235
425
57
qobuleTi
236
236
426
58
quTaisi
231
331
431
59
yvareli
252
352
352
60
Coxatauri
219
319
419
61
Cxorowyu
217
317
417
62
Suaxevi
239
239
424
63
cageri
238
338
472
64
cxinvali
244
344
344
65
walenjixa
216
316
416
66
walka
263
363
363
67
wyaltubo
240
340
436
68
WiaTura
279
379
479
69
xaragauli
233
333
433
70
xaSuri
268
368
368
71
xobi
214
314
414
72
xoni
295
395
495
73
xulo
238
238
423
74
xelvaCauri
222
222
427
75
java
***
***
347
yuradReba!
icvleba satelefono kodebi
2011 wlis ganmavlobaSi numeraciis erovnul sistemaze gadasvlis samuSao etapobrivad ganxorcieldeba. ekonomikisa da
mdgradi ganviTarebis saministros informaciiT, sawyis etapze,
2 aprilidan qalaqebis da munici palitetebis administraciuli centrebis arsebuli geografiuli zonebis kodebi,
axali erTgvarovani formatis geografiuli kodebiT Seicvala.
saministros informaciiT mimdinare wlis 25 aprilis Semdeg
moqmedebaSi iqneba mxolod geografiuli zonebis axali kodebi.
eleqtronuli sakomunikacio qselebis abonentebis mier saqalaqTaSoriso da saerTaSoriso kavSiris ganxorcielebis
wesi ucvleli rCeba da cvlileba Seexeba mxolod saqarTvelos qalaqebis da municipalitetebis administraciuli centrebis kodebs.
saqarTvelos qalaqebidan da municipalitetebis administraciuli centrebidan TbilisSi dasarekad saWiroa, gamomZaxebeli abonentis mier akrefili iqnes: prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8 da Semdeg Tbilisis kodi-32 da TbilisSi gamosaZaxebeli abonentis
eqvsniSna nomeri - XX XXXX;
Tbilisidan qveynis sxva qalaqebSi dasarekad - gamomZaxebeli abonentis mier akrefili unda iqnes: prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8,
Semdeg gamosaZaxebeli qalaqis axali kodi da gamosaZaxebeli
abonentis xuTniSna nomeri (magaliTad: baTumSi dasarekad akrefili unda iqnes prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10,
11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8, Semdeg baTumis axali kodi - 422 da baTumSi gamosaZaxebeli abonentis xuTniSna nomeri - X XX XX);
qveynis erTi qalaqidan meore qalaqSi dasarekad - abonentis mier akrefili unda iqnes prefiqsi-8, operatoris arCevis
kodi an mxolod prefiqsi-8, Semdeg gamosaZaxebeli qalaqis axali kodi da gamosaZaxebeli abonentis xuTniSna nomeri (maga-
liTad: rusTavidan samtrediaSi dasarekad akrefili unda iqnes
prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an
mxolod prefiqsi-8, samtrediis axali kodi-411 da samtrediaSi
gamosaZaxebeli abonentis xuTniSna nomeri - X XX XX).
fiWuri sistemis mobiluri radiosatelefono qselebidan
fiqsirebuli adgilobrivi satelefono qselebis abonentebTan
kavSiris dasamyareblad - gamomZaxebeli abonentis mier ikrifeba: prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an
mxolod prefiqsi-8, Semdeg gamosaZaxebeli qalaqis axali kodi
da gamosaZaxebeli abonentis nomeri (magaliTad: TbilisSi dasarekad akrefil unda iqnes prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi
(07, 10, 11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8, Semdeg Tbilisis
kodi-32 da TbilisSi gamosaZaxebeli abonentis eqvsniSna nomeri - XX XXXX).
* * *
sazRvargareTis qveynebidan saqarTvelos qalaqebis da municipalitetebis administraciul centrebSi dasarekad - gamomZaxebeli abonenti krefs: +, saqarTvelos kods-995, gamosaZaxebeli qalaqis axal kods da am qalaqSi gamosaZaxebeli abonentis nomers, (magaliTad: sazRvargareTidan quTaisSi dasarekad ikrifeba +, saqarTvelos kodi-995, quTaisis axali kodi-431
da abonentis xuTniSna nomeri).
amerikis SeerTebuli Statebidan da kanadidan saqarTveloSi dasarekad vkribavT 011, Semdeg saqarTvelos kods - 995, marcxniv siaSi mocemuli sasurveli qalaqis axal kods da telefonis nomers.
wlis ganmavlobaSi Tvali adevneT gazeT `mamuls~, romelic
samuSaoTa Semdgomi etapebis da qselebis numeraciaSi cvlilebebis Sesaxeb damatebiT informacias mogawvdiT.
gamoxate Seni sixaruli!
22 maiss, igegmeba gazeT `mamulis~ specialuri, istoriuli nomris gamocema
miZRvnili wmida ninos saxelobis qarTuli marTlmadidebluri eklesiisa da
qarTuli centris gaxsnisadmi. daafiqsire Seni sixaruli am nanatri movlenisadmi, gamogzavne Seni xelnaweri `mamulis~ redaqciaSi, ar darCe am sixarulis miRma!
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
wleuls
marTlmadidebluri
samyaro aRdgomas uflisa
Cvenisa ieso qristesi
aRniSnavs 24 aprils.
saaRdgomo litanioba da
msaxureba Catardeba wmida
ninos saxelobis qarTuli
eklesiis axal saxlSi:
1241 Castleton Avenue,
Staten Island, NY 10310
gancxadebebi
Cems Svils, 19 wlis giorgi suariSvils SarSan gaukeTda Tavis tvinis operacia da aRmoaCnda Tavis tvinis anevrizma, romelic
izrdeba da moiTxovs saswrafo ganmeorebiT operacias, rac did
xarjebTan aris dakavSirebuli.
me, 5 Svilis mama, samebis sakaTedro taZris dekanozs, Teimuraz
suariSvils ar gamaCnia araviTari saxsrebi.
Zalian gTxovT Cemo qristesmiero dano da Zmano, SeZlebisdagvarad
SeewioT giorgis, raTa SevunarCunoT sicocxle.
mogaxsenebT did madlobas SarSan gakeTebuli operaciis TanadgomisaTvis da daxmarebisaTvis. me vloculob yvela Semomwirvelze
da viloceb misi gamojanmrTelebis Semdegac. RmerTma daglocoT
da dagifaroT Tqven da Tqveni ojaxebi avadmyofobebisagan.
gTxovT Semowiruloba gadmoricxoT angariSze:
Chase Bank, Teimuraz Suarishvili
angariSis nomeri: 916786544
sabanko kodi/Swift Code: CHASUS33
an gamoagzavnoT misamarTze:
619 West 175th St., Apt 41 New York, NY 10033.
RmerTma daglocoT orTav sofelsa Sina.
iyideba agaraki daba manglisSi, maRali beletaJiT, xuTi oTaxiT, win didi aivniT, sveli wertilebiT,
pirveli sarTuli SesaZlebelia gamoyenebul iqnas
saTavsoebad. miwis farTobia: 700kv,m.
fasi - 23 aTasi dolari.
sakontaqto nomrebia:
TbilisSi 38-27-38, 855-15-99-44
gaswavliT
inglisurs
vamzadeb inglisurSi nebismieri
asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis da skaipis saSualebiT. 718-738-5265 lela
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
yfnfkbf ,fpbktdcrfbf hecb fhbcnjrhfnbc mfkbidbkb uf[klfs7 frfrb ,ho.bydfkt mfhsdtkb sfdflbc
hjcnjv othtskbc sdfkbc cbyfskt ,bzb8
itcf[tlfdflfw jhbdtyb vj[ltybkt,b b.dyty lf bacrdytc ]dfhb8
vsfdfhb vbptpb vfsb iteqkt,bcf7 hfcfrdbhdtkbf7 cb.dfhekb b.j7
vfuhfv7 qvthsj ituwjlt7 wjnf-wjnf - hjujhw gjkbntrjyjvbbc eybzj ktmnjhb udtn.jlf [jkvt - 3vfnthbfkehvf of[fkbct,fvfw4 ofe,b’ufs5
xhlbkjtsbc vidtybth fcekc hjv
vfqfkb7 [ezezsvbfyb mfhsdtkb sfdflb vjtojyf7 bv lhjc vfvfgfgehb
cbvlblht vstkc hectsbc bvgthbfib
fcblfy cfvc se /mjylf ithxtybkb8
,fpbktdcrt,bc aekb erdt uflftojdf gtnth,ehutkb ubkl-dfzht,bc
mbcfc7 jhb rfgbrb7 hfw lfhxtyjlf7
cflfdj lf cflfdblfhf,j ufv[lfhb.j7 [jkj hjcnjv othtstkc +vrbs[dtkc xtvpt erts vjt[ctyt,f‘ sfdbcb mjyt,f erdt rfhuf [ybc oby lftvqtht,byf8
hjwf fvehb ptj,c7 vjnhabfktyb rezpt fh kfgfhfrj,ty7 [jkj frfrbpt erts dby bwjlf7 hjv 3cb.dfhekb .dtkfcfsdbc dfkbf4 lf bub 3ufyehxtdkfl bvjyt,c7 rfwbf se mfkbf48
bct7 xdtyc ijhbc lfhxtc7 uekbc
cbqhvtib [fylf[fy uf/rhfdlf [jkvt abmhb5
fhbcnjrhfnrf ujujf7 gtnth,ehubc vfqfk ohtt,sfy lff[kjt,ekb7
itdbhsfd8 ]th thsb7 yf[tdhflvibthb vtuj,ht,b wjnfc fvjdbceysmfds
lf vtht7 bvgthbbc ltlfmfkfmbc 'ytkfl itcfqotd cfkjyt,sfy lfvfrfdibht,cj8
ekfvfptc yfnfifcfw ufvjeobf
uekvf pqfghekb rfdrfcbbcrty8 hjujhw frfrb vte,yt,f7 othtskt,bc
udfhb ufdktyf-cbvlblhbs cfmfhsdtkjc cfertstcj udfhsf cfvtekib itlbc7 lfderfdibht, ,tlc rfdrfcbfc7 fv vpbfy-[bkbfy rehjhn mdt.fyfib pfa[ekj,bs xfdfk lf sbsmvbc ufrjnht,ek j]f[cfw [tkc vbdfidtkt,j8
ufdblf sfakj,bc sdtt,b lf f[fk.jbksf sfdt,ib c[dfyfbhb abmhb ufrhsf8 hf vtxmfht,jlfj7 lfboeoeyt,lf [jkvt frfrb vfibyfw rb7 hjwf
vstkb cfmfhsdtkj 3eudbhudbyj vtatc4 lf 3cfmfhsdtkjc ,ek,ekc4
t’f[lf8 [jkj yfnfkbf ,fpbktdcrfbfc7 hjujhw rfhufl fqphlbkb mfkbc7 othbkt,b firfhf cbyfyekc yfrkt,fl itbwfdc7 vfuhfv .dtkf othbkb sbsmvbc thsyfbhb ibyffhcbcff
- kjkbf erdt lblbf lf7 hjujhw
ubylf7 +seylfw mdf uf[tsmt‘ bijdt
aekb lf ufvjudbupfdytj8
cfmfhsdtkjc ,ek,ekc vstkb cbwjw[kbc vfy’bkpt cbqfhb,bc zbf
[hfdlf lf rdbhfib cfvb lqt se
3sjhybrt thbcsfdc4 othlf7 cfvb lqt
bvfcfw abmhjlf7 aekb hf upbs
tijdf8
htlfmwbt,b hjv jh rfgbrc uflvjeult,lyty7 cfcnevhjc +,byf c[dbnjhbc ufhlf fhcfl /mjylf9 fhw
mesfbcib lf fhw s,bkbcib‘ lf cfzvkbc aekfl 'kbdc /.jayblf8 se
hfvt uflfhxt,jlf7 ,fymjib fut,lf8
vstkb cbwjw[kbc vfy’bkpt ,fymjc sfvfij,lf lf fhfathb vjeubf7 vfuhfv ]benfl fh tidt,jlf8
pfa[ekj,bs vteqkt lf idbkb
c[dbnjhib todtjlyty8 yfnfkbfc cfmfhsdtkjib velvbdfl w[jdht,fc
dth uffujyt,lb8
gbhdtk [fyt,ib frfrbc f’fkt,lf
gtnth,ehuib uflvjcdkfc7 vfuhfv
vujcfyb thscf lf bvfdtc gfce[j,lf5 hf ufdfrtsj xtvb mfhsekb ktmct,bs vfylj8
vthtlfvtht vb[dlf wjkb7 hjv frfrbc gtnth,ehubcrty dth uflfmfxfdlf lf fqfhw b;byt,lf vfbywlfvfbyw8 thsflthsb7 hfcfw fh bikblf7
aekbc ufesfdt,tkb vjs[jdyf b.j8
sfyfw pjubths othbkib vjs[jdyfib fmf-bm vemfhfw ufthtjlf [jkvt8
pfa[ekj,bs xfvjlbjlf-vtsmb7 yfnfkbf c[dbnjhib lf7 vfhsfkbf7 othtstksf cfudfhtekj cf[kbc fbdyblfy vth]tdc lf vjlbyf[tc cffsj,bs
itcwmthjlf7 vfuhfv vodfyt cfyf[t,c
hjv sdfkc vjfijht,lf7 f[kjvf[kj
fhfathb vjcojylf8 fhw eiyj7 vjeo.j,tkb cf[kb7 fhw mfhsekb obofrbfyb rth’t,b lf fhw [tkyfothc
vbzbzbyt,ekb odthjcfyb mvfhb8
thsflths vjcfvcf[ehtc fb’ekt,lf7 xb[ehflfy .jdtklqt !% rjrf o.fkb vjtnfyf lf fuehbc lblb
f,fpfyf uftdcj7 hfsf rytbyfc .jdtklqt vbythfkeh o.fkib +hjujhw
sdbsjy t’f[lf‘ t,fyfdf8 xb[ehf rb
cfrvfjl ijhc b.j lf cfo.fkb vjcfvcf[eht otkib o.lt,jlf7 cfyfv
f[bht,ek mfk,fnjyc f,fpfyfc ufedct,lf8
dthwthsb cfmvt ,jkjvlt dth vbu.fdcj7 lfbo.t, lf iefupfpt vbfnjdt,j7 mfhsdtkb lf fctsb eybfsj
fh ufvbubfj7 xfekfgfhfrt,lf [jkvt ,epqeyf wjkb lf sfduf,tpht,ekb frfrb lqtt,c bsdkblf7 hjlbc ufbcnevht,lf j]f[c gtnth,ehuib8
yfnfkbf ,fpbktdcrfbfc yfsmdfvib wjnf cbvfhsktw thbf8
frfrb ofhvfnt,bs cofdkj,lf mesfbcbc ubvyfpbfib7 vfuhfv cojhtl
vfiby7 lfvfvsfdht,tk 3tupfvtyt,fvlt4 hjv [esbjlt sdt b.j lfhxtybkb7 ubvyfpbf vbfnjdf lf cfx[thtib lf,heylf8
hfnjv /mtyb tcj7 hjv /rbs[tc f[kj,kt,vf7 'vfcfdbs cfv[tlhj cfvcf[ehib vbylf itcdkf lf fv ufvjwlt,bs hfpt ufdbodfkj sfdb7 ubvyfpbbc lbgkjvb fqfhfathib lfvzbhlt,fj7 egfce[f8
fhflf7 lfzbhlf8
thsb okbc itvltu gtnth,ehuc
uftvupfdhf8 cfv[tlhj cfvcf[ehib
itcdkf fhw eabmhbf7 bm mfhsdtk
cneltynt,c it[dlf lf eybdthcbntnib itcdkf uflfo.dbnf8
eybdthcbntnib ubvyfpbbc lbgkjvb vjs[jdtc lf hfrb fhf /mjylf7
sfdbceafk vcvtytkfl xfhbw[tc8
frfrbv js[bc yfwdkfl jh otkboflib ufbfhf cfeybdthcbntnj rehcb - .dtkf ufvjwlf vfqfk ybifypt
xff,fhf lf ltrfyvf ufyew[flf - of-
lb7 xff,fht hjvtkbvt ubvyfpbfib
tmcnthyfl ufvjwlt,b7 wyj,f vjudbnfyt lf lbgkjvc ufvjubothsj8
rfhub7 fct vjdbmwtdbj7 lf.f,eklf
ltrfyc frfrb7 vfuhfv fhw fv]thfl
itfchekf cbn.df8 ubvyfpbbc cfuyt,b fh xff,fhf lf fvbc ufvj fhw
eybdthcbntnbc lbgkjvb vbeqbf8
bwjlf se fhf ,fpbktdcrfbfv7 hjv
frfrb jhbdt cfcofdkt,kblfy elbgkjvjl ufvjdblf7 xdtysdbc ewyj,bf8
dthwthsb cfmvt ,jkvlt dth vbb.dfytj7 rytbyf c[df cfmvtt,pt vbfybiyt,lf5 ths-thsb 3,jkjvlt vbe.dfytkb cfmvt4 zbfsehbc vfhufytwbc
cfmvt b.j7 vfuhfv fv cfmvbc xfdfhlyfib4 frfrb fh b.j lfvyfifdt lf tc
yjdtkfw bvbnjv botht,f7 hjv gjtnc sfyfvtw[tlhbc ecfae’dkj
,hfklt,f fdfwbkjs8
w[jdht,fib jhb hfvbc bvtlb /
mjylf - ,fymjib aekbc vjut,bc lf
vfhufytwbc ifdb mdbcf8
fhwthsvf fh ufevfhskf8
vfhufytwbc cfmvt fct b.j5
,fdidj,blfy f[cjdlf5 ths[tk vfvfvbcvf cjatk obhmdfkblfy [jh,kbc vjvnfyb lfnemcf5 [jv ubs[fhb7 it rfwj7 mdf-ueylf fh itf.jkj-vtsmb8 tu [jh,fkb rfwc fqfh
tzvtdf7 c[df rjlib xf.fht mfsvt,bcsdbcj8
mdf-ueylf hf fhbj7 frfrbv brbs[f
+vfiby sjhvtnb okbc b.j‘8
mdf-ueylf7 idbkj7 ifdb mdff7 zbfsehbc cjakt,ib .dtkufy /.hbf8 se
[jh,fkc it/.df7 amdbkc fifdt,c lf
reghbdbs ifdb gehb w[dt,fj8
vjudbfyt,bs gtnth,ehuib cneltynj,bc lhjc 3cfvtaj ;ehyfkib4 ghjatcjh f,b[bc cnfnbf ofbrbs[f5 ifdb mdf fye vfhufytwb 'dbhafcb vbythfkbf7 ]th]thj,bs v[jkjl uthvfybfib7 htbybc gbhfc vjbgjdt,ty8 bmfw vflfyb erdt bktdf lf
YJDTKF
FRFRB OTHTSKBC
W[JDHT,BLFY
sfyfw frfrbc fldjrfnvf efvhfdb cf,esb vjbnfyf zbfsehtkb ukt[t,bc sdbsyt,j,bc lfcfvnrbwt,kfl
lf frfrb othtstkb7 hfcfrdbhdtkbf7
3inhfabcufy4 vskbfyfl fh uffsfdbceakf7 vfuhfv fcb fsfcb ahfyrb
[esb fsfc ahfyrpt xfvje.dfyf8
tc rb gfnfhf cfmvt hjlb b.j
+fitylf bv vjcfvfhskbc j]f[b7 sjhtv frfrbc vfvfgfgtekb cf[kbw dfkib ufb.blt,jlf lf xdty lqtc7 frfrbc vflkbth isfvjvfdkj,fc7 c[dbnjhib lblb gjtnbc cf[k-veptevb fh udtmyt,jlf`8
bcbw eylf lfd’byj7 hjv ufyfxtybc sfyf[vfl7 bc [esb fsfcb ahfyrbw frfrb othtstkc ths,fifl rb fh
eylf uflft[flf7 fhfvtl - yfobkyfobkfl ktmct,cf lf gjtvt,ib +ufycfresht,bs gjtvt,b‘ fqt,ekb /jyjhfhbc rdfkj,fpt8
fv,j,ty7 jcnhbfrjdb jhb otkb
tkjlfj frfrbc /jyjhfhbc ghjwtynt,c7 vfuhfv hfrb jh otkboflib
rfgbrbw dth vbbqj7 bv [esb fsfc
ahfyrptw [tkb xfbmybf8
z
fct ebq,kjl lfvsfdhlf frfrbcsdbc vfhufytwbc cfmvt8
s[bc gfnhjyc +vfhufytwbc gbhdtk fqvjvxtyc‘7 hjv bn.dbfy7 s[bc
relbw fh thuj8
cfmfhsdtkjc 3eudbhudbyj vtatv4
gbhflb w[jdht,f dthf lf dth fbo.j8
cek lfdblfhf,fib b.j7 sfdb hjv
uftnfyf8
[jv epfhvfpfhb cfmdt.yj ndbhsb /mjylf pehupt vjrblt,ekb9 [jv
mdt.fyfc gfnhjyj,lf8 fvbcsdbc [fy
fgfnbvht,lyty +3[evfhfc4 htlfmnjhj,bcsdbc wb[tib xfcdtc‘7 [fy cfvfhsfkib f’ktdlyty +3bynthyfwbjyfkbc4 sfhuvybcsdbc‘888
fvbc gfhfktkehfl cfvjmfkfmj
cfmvtt,ptw [ibhfl xfylf cfvfhs-
savalalo
alo
FV,FDB
htdfp vbidtkf't
hf tidtkt,f vcjakbjc evfhufytwjl7 fh dbwbj7 oe[lf f,b[b8 tzdb
vfmdc7 ifdb mdf cfmfhsdtkjibw eylf b.jcj7 lfc’tylf8
f,b[bc cnfnbbc ofrbs[dbcfc cneltync mdf-ueylf uff[ctylf7 vfuhfv
fvfpt abmhb lbl[fyc fh uf/.jkbf7
vbsevtntc7 hjv fh bwjlf7 mdf-ueylf se vfhufytwb fqvjxylt,jlf8
vtht7 hjwf cfmfhsdtkjib lf,heylf7 ecf[chj,bc ufvj mfvfhb fhfths[tk vjbzbhf lf gtnth,ehublfy yfnfkbfc othbkt,vfw bvfnf +/
t7 hfc idht,b f[kf9 wjkidbkc hjv
vjtrblt7 hxtyf hjv eyljlf7 fh bwjlbj0=‘7 vf’bt,tk ujyt,fib rdkfd fvjenbdnbdlf zbfsehbc ifdb mdf8
s,bkbcblfy utjkjub cdbvjyjdbxb xfvjb.dfyf8
cdbvjyjdbxvf thsb sdt lf/.j
cfx[tht-zbfsehfib8
frfrb udthlblfy fh vjijht,bf8
gbhdtk lqtcdt kegbs lf[tlf se
fhf7 utjkjuvf vfibydt f[fhf gjtnc5 o.fkb fh ufedf7 cojhtl vfhufytwbfj8
lfyfhxty @) lqtc cdbvjyjdbxb lf
vbcb ueke[db vfcgby’tkb lfctbhylfw[tyfj,lyty zbfsehbc cjakt,ib8 frfrbc bvbc ufut,f cehlf7 ,tdhb
b.j se fhf vflfyb8 ,f[ecbc vj.dfhek cdbvjyjdbxc rb7 xfyc7 ufenr,f
3’dtkifdb47 3ecf[tkjehb47 ytijib
ufvjvw[dfhb zflb lf rtwib itvodfhb dfhbt,b8
ufbhrdf7 hjv zbfsehfib kfvbc
ektdb vflfyb b.j lf dbyw vfhufytwbc vjgjdt,fc lfbo.t,lf7 sdbsjy
[jv ufvbkbjythlt,jlf7 mdt.fyfcfw
ffqjh’byt,lf8
cfmvbc lfcfo.t,fl aekb b.j cfzbhj8 frfrbc .dtkfathb /mjylf +ybzb7 ]fyvhstkj,f‘7 aekbc ufhlf8
xfvjefhf bvthtk sfdflt,c8
lfbo.t,lf se fhf ifd-mdfpt kfgfhfrc7 vbcb vjudfhtybw rb cftzdjl
it[tlfdlyty7 gbhib fh te,yt,jlyty7 vfuhfv thsvfytsc hjv it[dlt,jlyty7 mbhmbkt,lyty5 - 3hjcnjv
othtskbc ,bzb itikbkf7 hfqfw
ifd-mdfpt f,jltc8 aekb vs[jdf8 ]th
thsb7 cflf vfmc7 rbltw hjv vmjyltc7 ifd-mdfib hfdf xfdlt,j8 fhflf7
ufhtuyekfl hf vidtybthb ,bzbf7 hfnjv eylf vjcdkjlf tc fv,fdbj48
fh utujyjs7 hjv hfw f[kf ofbrbs[ts7 yjdtkbc fdnjhbc afynfpbbc yf.jabf8 sdbsjy frfrb othtstkb othc5
3yfwyj,t,b lf yfstcfdt,b cfv’bvfhc te,yt,jlyty vfvfxtvc8 - dfb7 hf
idbkb uflfuthbf lf hfqfw tivfrbc
ufxtybk ifd-mdfc lfcltdcj48
bvthtsib hjv dthf uffo.j hf7 frfrb s,bkbcib xfvjdblf8 fvbkf[dfhjh,tkbfy-vfqfkfidbkt,b7 hfcfrdbhdtkbf7 phlbkj,bc uekbcsdbc .ehflqt,bs ecvtylyty7 vfuhfv aekbc
xflt,fpt hjv vblut,jlf cfmvt7 [tkt,c fcfdcfdt,lyty - bwjw[kt7 tu
rfhub cfmvt b.jc7 sfdflbidbkj7 vfuhfv xdty aekb dby vjudfifdf7 xdty
v[jkjl cf[tkb lf lblt,fqf itudhxf8 aekb s,bkbcib v[jkjl cjvt[ cjdlfuht,c fmds lf bvfs vbvfhstj8
vbvfhsf frfrbv cjvt[ dfzfh if,ehjdc8 aekbc vtnb hf vfmdcj7 cjvt[vf7 vfuhfv ifd-mdfib hjv aekb uflfd.fhj7 vfhnj ity rb fhf7 vtw ub;fl ufvjvfw[flt,tyj8 eahj yfqlb
hfvt vjbabmht lf vjlbj7 rhbfkjcybc vfhwdkbs feo.f if,ehjdvf8
fm fhfathb ufvjlbcj lf lf]lf
othfl frfrb8
fupfdybc cfpqdfhufhts othbkt,c5
fct lf fctf cfmvt8 cfmfhsdtkjib efvhfdb vfhufytwbf8 xfvjlbs lf smdtyw
fitylt,bs7 vtw lf xtvb qfnfrb [fk[bwj8
fvfcj,fib sjhvtnb otkb ufdblf8
uffasht,ekb ,fpbktdcrbf gtnth,ehublfy aekc ufjhrtwt,ekb
tythubbs bs[jdc8
sjhvtnb okbc ufyvfdkj,fib
cfpqdfhufhtsblfy frfrbv sfdbcb [fh]bs +yfctc[t,b aekbs‘ hdf rjvgfybf xfvjb.dfyf8 tdhjgtkt,b ,en,enbs fsdfkbtht,lyty zbfsehbc vbedfk cjakt,c +3cfwfkat[j upfw
fhcfl b.jj47 - othc frfrb‘7 vfuhfv
cf,jkjjl efhc fv,j,lyty ifdbmdbc htodfpt jhb vjnbdbs5 ]th thsb7 cfehvt upfvlt vfhufytwbc xfvjnfyf jsec,bhb lfudb]lt,f lf vtjhtw5 fm7 hjujhw d[tlfds7 dtkehb [fk[b w[jdhj,c7 3flfvbfyc bct
czhbfy sfdc7 hjujhw [f[dcj48
3fb7 vfu erfyfcrytkptl rb ,jlbib
vjb[fltsj47 o.ht,jlf frfrb7 xtvb
[fk[b e’dtktcb reknehbc vmjyt
[fk[bf lf e,fnjyjl fhfdbc vbvfhsfdcj8
thsb cbn.dbs7 ,jkjc gtnth,ehuib +bctd xdtyb 3v[cytkb4 gtnth,ehub‘ ibyfufy cfmvtsf vbybcnh vfrjdfvlt vbfqobf frfrbv lf vfrjdvf itcsfdfpf - ifdb mdf7 hjujhvt gtnth,ehufvlt +hf gfnfhf vfy’bkbf0=‘
xfvjvbnfyt lf cfpqdfhufhts vt ufdupfdybj8
gtnth,ehufvlt rb fhf7 cfv dthcpt - zbfsehbc cjatk obhmdfkblfy cfehvt upfvlt dth xfvjvfmdcj7
whtvkb vjthbf frfrbc8
f,f7 hf ub.j7 utyfwdfkt7 vt o.fkib vjlufaeyt stdpbc veinfhb fh
uf[kfdfhj7 vfrjdvf8
rbltd rfhub7 [tkitrhekt,f fh ufajhvlf7 sjhtv frfrbc dfkt,c [esb bvltyb lftvfnt,jlf8 ths sdtib
vfrjdvf sfdb vjbrkf8 hfcfrdbhdtkbf7
fhf ifdb mdbc vbptpbs8
,jkjc vfbyw ufvj’t,yf 3ufysbflbc4 fdnjhvf rjvgfybjyb - udfhfl jcnhbfrjdb8
jcnhbfrjdc vskfl vbkbjythb fh
tsmvjlf7 vfuhfv it’kt,ek rfwpt
vtnb b.j8
itsfy[vlyty5 frfrbc ajsib js[b
sdbc ufyvfdkj,fib yf[tdfhb vbkbjyb aesb vfhufytwb eylf xftnfyf
lf ajsblfy 3gfhf[jlbs4 +frfrb
cothc fct‘ jcnhbfrjdb ofbqt,lf8
sbsj aes vfhufytwib frfrb cfv
f,fpc vbbqt,lf7 [jkj7 dbyw gbhj,fc ufnt[lf7 eylf uflft[flf
3inhfab4 +frfrbc nthvbybf‘ fcb fsfcb ahfyrb8
lfnhbfklf frfrb8 ]th fylhjybrfidbkbc mdhbdc7 cfkjvt othtstkc
vbfluf9 ityc tpjib ifdb mdff7 eylf
ufdbnfyj lf vbof b]fhbs vjvtwbj8
ufcfvh]tkjl otkboflib %__ vfytsc
vjuwtvj8 cb[fhekbcufy wfc tobf
mfk,fnjyb cfkjvt8 hfl ubylf b]fhf7 xtvj frfrb7 [esfc vfytsfl vstk
tpjc cfresht,fl vju.blbj8 befhf
frfrbv8 ity fh bwb7 hf cbvlblhtf ityc
tpjib7 vt dth dbcfhut,kt, ityb evtwht,bs7 fvbnjvfw b]fhbs dbqt, vbofc otkboflib %__ vfytsflj8
mdhbdb ufrdbhdt,ekb lf uf[fht,ekb lfhxf8
ajsib 3gfhf[jlb4 bwlbc8
frfrbc yfctc[t,b aekb [tkib ezbhfdc7 vfuhfv upfvlt ifdb mdbc xfvjvnfyb dth bijdf8
,jkjc dbqfw qdsbfy-vflkbfyb dfif’t vj’t,yf8
dfif’tv fctsb gbhj,f lfelj5 cjakblfy cfehvt upfvlt sbsj aes
ifd mdfc pehubs xfvjdbnfy +jqjyl
qfvbs dbdkb7 hflufyfw fpyfehj,bc
vf’bt,tkb dfh lf vhw[dtybfj‘7 cfehvt upblfy w[tybs ijhfgfyib xfdbnfy lf bmblfy vfnfht,tkc lfdelt, ajsib ofcfqt,flj8
fto.j cfmvt=
frfrbc cb[fhekc cfpqdfhb fhf fmdc8
js[b-[esb upj,f /mjylf dfif’tc ufrtst,ekb7 vtnb fhf7 hjv ufvstybbcfc c[dbnjhib vbfluf frfrbc8
sfdflc c’byfdcj7 vjcfvcf[ehtv8
hf lhjc 'bkbf7 lfyf gbhc fh vb[cybc7 hjujhvt uffqdb’tsj7 dfif’tv8
ufbujyf tc kfgfhfrb frfrbv lf
fbdfypt uflvjluf stshyba[fdgt-
hfyubcfvfhf8
,fnjyj7 upfpt ukt[t,b uflfvbluyty8 cfl vbufmdc t ifdb mdfj8 vt
des[fhb7 frfrb othtskbc ifdb mdff7
cfkjvt othtskbc tpjlfy vjvfmdc7
b]fhbs fmdc fqt,ekb frfrbc-vtsmb8
frfrb lf cfkjvt fh dbwbs xdtyj8
frfrbc xdtyc [fh]pt eylf ufvlblht,fj7 itvjvb,qdbhtc8
xdty hf iefib dfhsj0 frfrbv fvjb[dytif8
vtw tu des[fhb.t7 smdty hf iefib [fhs-vtsmb7 rfwb gfnbjcyfl b]fhbc aekc b[lbc lf ajsib sfdbc
[fh]bs fupfdybc vfhufytwc-vtsmb8 rb
vfhfj7 t upf +cfwfkat[j ,bkbrpt
smdtc‘ [jv cjakbc fhbj7 fv upfc
hj stkfds7 aekb fh udtresdybcj0 itvjvb,qdbhtc8 cfthsjl tu vfhufytwbw xdtybf7 [fk[bcff7 .jdtk
aespt sbsj f,fpb vjudtw7 sdfhf7
fh ufufnfht,sj8
- hfvltybj0 frfrbc uftwbyf7 - hf
aekb tuekt,fs xtvsfy8 dfkt,bs
dfh uf’t’ubkb8
vtw tu des[fhb.ty7 rfwb .tkfvlt
dfkt,ibf-vtsmb8 thsb cbn.dbs7 oflb7 ityc lfvmbhfdt,tkc aekb ufvjfhsdb lf lfudbhbut7 sjhtv fv
upfpt endbhsjlfw hjv itud[dlt7
sfdc ufubnt[fdsj8 bc mdf bmdt lfvfult,bytc7 thsb vfufhb gfyqehb
fvjvrhtc lf ufvjvbidtc8 vt bm fvcdktkb fqfhf dfh8 bv js[b upj,bc
+vt[estc fh dsdkb7 sevwf7 yf[tdfhpt xfvjnfybkb vmjylf‘ hfw vtresdybc7 ufvbcnevhts lf qvthsvf [tkb vjubvfhsjsj7 dfif’tv8
hf tmyf7 xfesdfkf gjtnvf fpyfehj,bc vf’bt,tkc js[b aesb vfhufytwbc xfvjnfybc [fh]b8
fhflf7 lhj eqvthsjl ufh,bc8
ajsib 3gfhf[jlb4 bwlbc lf7 se
frfrbv vfhufytwb lhjpt +js[ sdtib‘ fh xfbnfyf7 3inhfab4 fcb fsfcb
ahfyrb eylf uflfb[fljc8
fohbfklf8 vbluf-vjluf cfcjofhrdtsbkb gjtnb lf bdfyt ve[hfycrbc itefv[fyfulf8
bdfyt ve[hfycrbv cgfhctsblfy idblb fmktvb xfvjb.dfyf lf fmktvfrblt,ekb ifdb mdf cfwfkat[j ,bkbrt,bs zbfsehfvlt xfvj/mjylfs8
cfvb lqbc itvltu f,qfdkt,ekb
lf,heylf vsfdfhb vtfmktvt8 mfhfdfyib v[jkjl [esb fmktvb xfylf8
lfyfhxtyt,b hf bmytyj7 thslhjekfl b.dbhtc frfrb othtstkvf lf
bdfyt ve[hfycrbv8 rkltpt uflfvbxt[tc jhb fmktvb7 ,fnjyj7 flubkj,hbdvf ukt[t,vf lf itvjubsdfktc7
se aekc fh vjudbnfyc7 lfyfhxty
fmktvt,cfw bv jhbc upfc ufde.tyt,sj8 bmyt,7 smdty f[dblts lf vjehbults ukt[t,cj7 vtmfhfdytv8
fdblf w[tybs frfrb8
e’dtktcb reknehbc ofhvjvflutykt,vf frfrbc 3sjhybrt thbcsfdb4 lf 3ufysbflb4 at[t,pt lfbrbltc8
sdbs frfrbc vjdecvbyjs5 3vjhbut,fpt hjv vbluf cfmvt7 bvltyb vjbs[jdtc7 hjv cbpvhflfw fh vbyf[fdc fvltyb aekb48
lf,heylf c[dbnjhib uek]fdhbfyb frfrb othtstkb8
cfvelfvjl lfco.tdkf ifdb mdf lf
sfdbc ebq,kj 3vhtodtkj,fcfw4 ufvjts[jdf8
wjkb hjv othlf7 mdf uf[tsmt lf
aekb bijdtj9 mdf uf[tsmf7 vfuhfv
uf[tsmbkb ifdb mdf ajsfvlt dtqfh
xfvjbnfyf8
cb,hfpbcufy tyfufvihfkb bdfyt
ve[hfycrb sfdbc upfpt ofdblf8
fmktvt,b0 yf[tdfh afcib vb.bltc
dbqfw .fpfytk ep,trc8
bctd ajsc vbde,heylts8
mjib ereqvf /.fhf jcnhbfrjdvf7
js[b sdbc vtht wfhbtkb 3gfhf[jlb4
hjv nbdnbdt,lf ajsbc gjhnib8
cfcfvfhskjv ufbsdfkbcobyf frfrbc7 hjujhw cfpjuflj vjqdfobc7
gjgekfhj,f7 vbcb ufvjewltkj,f
vhtodtk-rfgbnfkbcnbc fvgkefib7
kbc rfhpt8
cbc[kc eihj,lf sfdbc vtuj,fh
vjcfvfhsktc - fyfgjlbcnt vfxf,tkc f[fk-f[fkb cfxbdht,bs8
sevwf7 sbsmjc vj]fljt,ek ohtib nhbfkt,cj7 fyfgjlbcntv dthwthsb cfmvt dth vjfut,byf8
mfhsdtkb thb0 cfpjufljt,f0
cfpjufljt,f hjlbc b.j7 vbcsdbc
sfduflfrkek vjqdfotpt hjv oe[lf8
cfmfhsdtkj frfrbc [tlfdlf mexfib fvf.fl7 ufvfhsekfl vbvfdfkc7
[tlfdlf ktmcbc smvbc lhjc7 fy ceahfpt .fyobs [tkib +c[dfsfijhbc7
fh cdfvlf lf fhw seseyc totjlf‘
lf tujyf7 fct kfqfl7 kfvfpfl vbtlbyt,jlf frfrbc w[jdht,f8
fvfc hf ezbhc7 utyfwdfkt7 xdty
dbrbs[jsj7 bn.jlyty vjmfkfmtyb
lf xfedkblyty8
xdty ltlfvbofpt .dtkfpt rfhufl
hfw ufvjudlbc7 tcff be,bktc uflf[lf lf vrdlhbc lfnbht,f8
!)_( okbc * ltrtv,thc s,bkbcib pqfghekb be,bkt ufevfhstc8
qbhctekfl lffafctc cfmfhsdtkjc ,ek,ekb8
cfdfyblfy bc frdfybw rb xfvjenfytc7 hjvtkibw 'b’fv ufpfhlf8
ahfrib ufvjo.j,bk ,ek,ek-rjyathfycbtc +udfhc fh lfdfcf[tkt,‘
3vidtybdhfl 3vb/.fdlf4 cfbe,bktj
cfqfvj8
jgthbc stfnhb gjtnbc sf.dfybcvwtvkt,c dth bntdlf8
rekbct,ib df;f-aifdtkf ufvjxylf8 rjyathfycbtc v[fhpt [tkb lfflj - frfrbc ktmcb eylf de’qdyf7 vt
df;f-aifdtkf dfhj8
ubwyj,s7 ,fnjyj df;fj7 rjyathfycbtv8
thsb rb vhfdfkvybidytkjdyfl
f[tl-lf[tlf vsbc fhobdbc ufvj[eyt,ek xj[fc lf [fy]fkcfw itfdkj
sdfkb8
it,heyt,bcfc df;fv ths[tk rbltd
itfxthf5 - vt mdtvjs dbmyt,b7 rfht,sfy7 lfh,fpblfy dtn.db7 fct eahj
tatmnehb bmyt,fj8
,fnjyb ,h’fylt,bj7 ofv.dfyvf8
dby fh lffcf[tkf7 dby fh ufvjb.dfyf svfuflfuktcbkvf vthw[fkahfrf rjyathfycbtv7 df;f fdbo.lt,f8
gjtnb lufc lf sfdbc hbuc tkbc8
be,bkt lfcfchekc ef[kjdlt,jlf7 hjwf df;f-aifdtkf ufvjew[flt,kfl7 3dta[dbdbs7 ufvjc[knf cwtyfpt4 +pecnfl fct bujyt,c ,f,bkbyf [jcbnfidbkb‘ lf frfrb othtstkc
ktmcb cn.jhwyf8
b.j c[df rehbjpbw5
lblt,ekb ,fyrtnb ufevfhstc frfrb othtstkc8 tyfo.kbfyb sfvflf7
cf.jdtksfj cb.dfhekbc ufvjw[flt,f7 [dtdyf-rjwyf888
lfvsfdhlf ,fyrtnb8
vjyflbvtybw7 cfbe,bktj rjvbcbbc otdht,bw vbvjbafynyty lf frfrb
vfhnj lfhxf8
tnkbsfw rb fh ufbcnevhtc iby
utybfkehb be,bkfhb8
ufvjdblf ufkfdbycrpt7 wjnf [fyc
at[bs bfhf lf vtht tnkc e[vj8
cfcf[kbc mexfpt lfsbrj cfhf]bidbksfy vbvb.dfytj7 vttnktc e,h’fyf8
vttnktv fqdbht,b fbmybf lf w[tyt,b gfrfgerbs ufe.dyty ufkfdbycrc
thtdybc vjtlybcrty8
gjkbwbfv jgthfcsfy upf uflfrtnf8 cfvb cffsb ecfmvjl dbltmbj7
vttnktv8
thsb vbs[fhbs7 ,fnjyj7 hf [lt,jlf7 dby xfvjdblf gtnth,ehublfy7
hfc lqtcfcofekj,ty7 dbcsdbc itbrhb,f fvltyb [fk[bj8
frfrbv ie,kpt [tkf,fylb uflfbcdf7 ufbqbvf lf sdfkvjzendbs vbeuj vttnktc5
dbcsdbc lf xtvsdbcj8
vttnktv cbwbkb dth itbrfdf8
fhf7 vt vfhskf utrbs[t,bsj8
cb.hvtc utabwt,b7 vfhskf xtvc
lf,flt,fc ptbvj,lytyj8
vttnkt xf,;bhlf8
- hf vfc[fhf .jabk[fhs7 ,fnjyj - cekb hjv vjbsmdf7 ewyfeh
veinfhc ths[tk rbltd ufvj[tlf
lf w[tyt,c ite’f[f8
!)_( okbc !$ ltrtv,thc mesfbcib uflfe[fltc be,bkt8
,t;fy othtskbc cf[kblfy ufvjlbc stshodthf ,b,kbehb ufhtuyj,bc gjtnb8 stshb .dfdbkt,bs cfdct7
stshw[tyt,bfy tnkib ]lt,f8 rjajpt stsh xj[f-f[fke[ib ufvjo.j,bkb vttnkt pbc - udfhfl vtkbf8
mesfbcbc stfnhfvlt jhfcbjlt
vtnhib tnkc f[fkufphlt,b itvjt[dbdyty lf w[tyt,bc ufvj[cyf lfbo.tc8
hfc idht,bsj7 ufo.hf vtkbf8
tnkib xdty eylf itdt,fs lf fct
vbdb.dfyjs cf.dfhtkb gjtnb stfnhfvltj8
fhf7 ,fnjyj7 fvfpt fh vjdkfgfhfrt,ekdfhs8 vujcfyc hjv hfvt vjedbltc7 dby fut,c gfce[cj7 vtkbfv8
dby vjecvbyf8
gjtnbcflvb e,hfkj [fk[bc sf.dfybcwvfc [jv cfpqdfhb fhf fmdc8
itt,yty lf lf’htc tnkb ,bzt,vf8
frfrbv athb lfrfhuf8 sfdbc yfskekc e[vj5
3fv cfat[ehpt lfltmb7 dbybwj,ff
tnkb uflf,heyltc7 [tkb vnfwtj8
cfibytkb vibifhf b.j frfrb8 stshb
[blb eylf uftdkjs lf tibyjlf7
hbjyib fh uflfvxt[jyj8 yfskekb
'fkbfy qjybthb .vfodbkb b.j lf
bvbc bvtlb /mjylf7 upfib sehvt cek
3vfvfj xdtyjc4 kjwekj,lf4 - bujyt,c ybwf ,fuhfnbjyb-othtstkb8
vblbjlf ewyfehb tnkb mesfbcbc ,ekdfhbcrty8
vb/.dt,jlf erfy jhw[tyief xfvlufhb vttnkt8 bmbs-fmts kfufvbs
tzbhf vttnktpt eahj ufjwt,ekb7
kfvfpsdfkt,f7 stshb w[tyt,b8
tnkib it,vekb .vfodbkt,b vqthjlyty lf stsh [blpt bct [fkbcbfyfl ,hfwb,hewj,lyty7 hjv7 vfhskfw7 itb’kt,jlf7 yfvtnfyb cb.dfhekbs [blblfy uflfdfhlyjlfs
thbcsdbc lfvfidhfkb gjtnb8
uhfylbjpekb be,bkt hjv lfvsfdhlf +hfcfw cfvfcrfwbfyb cfsfdflfpyfehj ,fyrtnb vj/.df hbjybcgbhfc7 cjkjvjy vtabc cfcf[ktib‘7
lfqkbkb frfrb bctd ,t;fy othtskbcfc vbb.dfytc8
bm b.j xfvjv[nfhb8
frfrb cf’byt,tkib ufyvfhnjdlf7 lfdbqfkt7 wjnf sdfkc vjdfn.et,j8
vfcgby’kt,b +vfs ijhbc bdfyt
bjctkbfybw b.j‘ cfcnevhj jsf[ib lfhxyty8
ewt, rb,t fvjbh,byf xj[jcfyvf7
ief[ybc rfwvf5
,fnjy frfrbcsfy cfcohfaj cfmvt
vfmdc7 eylf dyf[jj8
bdfyt bjctkbfyvf efhb es[hf9
lfqkbkbf7 bcdtyt,cj8
thsb oesbs itvbidbs7 cfcb[fhekj hfv eylf dfwyj,jj7 ewyj,vf8
itvjeidbsj7 frfrbv lfb’f[f8
iteidtc8
vfhskfw7 [esbjlt oesib ufvjdblf cnevfhb7 vfcgby’kt,c vflkj,f lfeulj lf rb,t xfbh,byf8
lftzdt,ekb vfcgby’kt,b cf’byt,tkib itdblyty8
3frfrb ufabsht,ekb lufc ief
jsf[ib8
- [tlfds7 hf xfblbyf fv cf’futkvf0 f[kfdt aekb7 sjhtv ufufsfdt,j7 [fy]fkpt [tkb ofbdkj8
- vtht7 ,fnjyj0
cb,hfpbcufy gbhb ufudbihf8
- hf vtmyf7 e[vjl fvjdbqt erfyfcrytkb [esb sevfyb lf vbdfhsdb8
vj[ewb gjtnb cekc 'kbdc bsmdfvlf48
+bdfyt bjctkbfybc vjujyt,blfy‘8
fh eylf kfgfhfrb7 'fkbfy e.dfhc
[fk[c sfdbcb gjtnb7 sfdbcb rtsbkb vhxtdtkb7 sfdbcb uekbc vtcfblevkt8
vfuhfv hfqf sfdbcb be,bkt xfvofhtc7 hfqf be,bkbc lqtc uf’fhwdtc0 ewyfehb thb dfhs mfhsdtkt,b8 pjvf fh dbwbs fhfathib8
z
frfrb othtstkc jh]th lftwf lfv,kf - !)_% otkc lf !)!% otkc8
gbhdtkb cbc[kbcxfmwtdbcufy gjtnb ufybrehyf gfhbpib8 dth lfderfhufd9 yfnfkbfv lf kjkbfv egfnhjytc8 gfhbpblfy sfdbc vtuj,fhc
rjnt f,leitkbidbkc othlf5 - j]f[vf tmbvt,b lfvf[dbf7 vfuhfv hfqf
lhjc xtvb vrehyfkj,ff7 fv cbijhtpt fh eylf ofvjdcekb.fdbj8
vtjhtl7 !)!$ okbc itvjlujvfpt ite’kjl buh’yj sfdb lf wjkidbkc itesdfkf7 xfvjlbsj8
s,bkbcib ,byf lfdbmbhfdjs lf
tc pfvsfhb vfbyw ufdfnfhjs thsflj7 yfnfkbfv8
bm tmbvt,bc vtsdfk.ehtj,bc mdti
udt.jkt,bj8
cojhtl s,bkbcib7 j]f[eh ufhtvjib .jayfv vjeqj ,jkj8
wjksfy itkfgfhfrt,f vjcdkbf lf7
hjujhw bdfyt bjctkbfyb bujyt,c7
geirbybc mexfpt 3uhfyljntkib4
uflfcekf8 'kbdc vbeuybfs8 wbd
jsf[ib nfyufe[ltkb bodf fdflv.jab8
cfx[thtib ofvb.dfytsj7 next,bc
wvfweybs ufeut,byt,bf f[kj,kt,bcsdbc8
xfvje.dfybfs c[dbnjhib7 wjnf
ufvjrtst,ekf7 vfuhfv ths sdtib
bctd xfmwtdbf cbc[kb8
lfv,kf dthfub fdflv.jaj,ff8
!)!% okbc @^ bfydfhc ufhlfbwdfkf frfrb7 *% okbcf8
vflkbthb cfpjufljt,bc vbth lblb vjqdfobc lfafct,bc rbltd thsb
vfufkbsb ufvf[ctylf8 itvt’kj cflvt ptdbs xfvtvfnt,byf7 vfuhfv hf
vybidytkj,f fmdc7 fmdt vbdfoth5
cb,thtib frfrb othtstkc mesfbcbc ,fyrvf gtycbf lfeybiyf7 vfuhfv
hjujhw ity fh vbubqbf bv gtycbblfy thsb rfgbrb7 vrbs[dtkj7 bct fhw frfrbc8
cfvb okbc ufyvfdkj,fib wjnf othbkb hjlb fahbyf ,fyrbc vtcdteht,sfy5 smdt rfb [fk[j7 ufptst,ib hjv cek vflkj,f vf’f[t,byts7
fy vjvtwbs gtycbf7 fy vjvb[ctybsj8
,fyrb levbkbs gfce[j,lf8
fhw cfvb okbc vtht vjtidt,jlf
gjtnb ,fyrc7 vfuhfv cbrdlbkvf iteifkf [tkb8
10
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
medeamac igrZno sikvdilSi
gardasaxuli Zala, rom aRar
iyo is momakvdinebeli, mxolodRa gardacvaleba SerCeniliyo im civi simxurvalisgan. dainTqa umetesi sikvdilSi sicocxliT, aRar iyo
SiSi siZvisa da gaxrwnisa,
rasac Selocvamde grZnobda.
miuaxlovda sikvdili medeas,
araTu rogorc viRacas, Tundac medeas, an raRac saxelis
mqones, aramed rogorc qals
- zogadad.
TrToliT Seexo naz kans,
mere moexvia da gvelis perangi gaxada. medea ver xedavda
sikvdils, mxolod mis siaxloves Sejgufebul sibnelesa
da sicives grZnobda, - da man
icoda, rom es sikvdili iyo
da igi daiuflebda mas. sakuTar Tavsac ar umxelda Tavis
wadilsac, rom ewada mamakaci,
araTu siZviT, aramed siyvaruliT. sikvdili iyo yvelaze
Zlieri mamri am qveynad, radgan Zliereba misgan modioda
da imorCilebda yvela suldgmuls. sikvdilSi Jini da
energia Warbad ganTesiliyo,
winswrafvac yvelaferSi da
yvelgan damorCilebisaTvis
cxovel moqmedebda... da medea
damorCilda ara mamrsa Tu
xvads, aramed sikvdils.
exveoda sibnele da sicive
qals da Tavis ucnauri siSiSvliT anebivrebda medeaSi
Sesisxlxorcebul qalurobas da avsebda mis kacur xasiaTs sikvdilovani Semmusvreli ZaliT. civi cecxli
wvavda bavSvebs da am bavSvebis warmomSob saSos. ganabuliyo medea civ siameSi da
sicocxliT ivseboda, rameTu
masSi sikvdili iyo, sareceli
gauyo sikvdils da ara adamians. buniaobam gazafxulisam
Tavisi wyaloba gaiRo medeaze
meti srulyofilebiT.
xvneSoda medea iseve, rogorc talRebi miwaze dacemisas da ganicdida mamris
Zalas damorCilebuli qali,
aseTi mamri rom arasodes
aravisTvis iqneba xelmisawvdomi. Rrmad Sevida masSi sikvdili, grZnobis dakargvamde
ealerseboda
damorCilebuls
da ara dapyrobils.
qalic srulad dahyva sikvdilis nebas, cecxliT ganaTebul monakveTSi Canda medeas
mzeferili xorci, sibneles
rom gadaefara sxeulis didi
nawili. medea efereboda sibneles da sicivis siamisagan
TrToda. Seivso mTeli qali
kacis wyurviliT da erTbaSad dacxra vnebebiT daRvrili. Tavisi lamazi TvalebiT
sibneles Sexeda qaluri simorcxviT. Jindaokebulma sibnelemac gaaTavisufla damorCilebuli Tavisi marwuxebisagan, radgan qali dapyrobili ar hyolia. mixvda sikvdili, rom misi dapyroba SeuZlebeli iyo, imdenad Zlieri
neba dauxvedra medeam civ
sibneles. saidumlo wadilic
misi es iyo - sicocxlis
TesliT Seavso sikvdilma qali da sikvdili gaqra.
medeam cecxls Sexeda adamianis simaRlis kedeli
aRemarTa wredSemortymul
cecxls, igi marxilsac mosdeboda, zecamde adioda cecxlis enebi. tkacunobda mSrali xe. surneli ki gamZafrebulad saamo idga, iseTi, rogoric arc erTi xis dawvisas ar aris. es medeas balaxebma hqna. ise daiferflen
medeas Svilebi, rom mZafri
suni ar ugrZvnia damwvari
xorcisa, piriqiT balaxebma
gaakeTilSobila midamos surneli.
- wiTeli wiqaras nawolze
aRar amovides balaxio, - Tqva
medeam, uyurebda ra irgvliv
gawiTlebul muguzals, marxili ki marTlac wiTel wiqaras hgavda.
zRvis napiras am dRis Semdeg aRar amosula balaxi.
medeam iqve dagdebuli gvelis
perangi Semoixvia tanze da
uyurebda mogizgize cecxls.
moulodnelad mis Tvalwin aRimarTa cecxlSi moelvare jvari. gaognebisgan Tvalebi gaeyina erT wertilSi
da Tvalebic isxlitavda cecxlovani jvris anarekls.
didxans uyura medeam cxovelmyofel jvars, magram mixvda, rom sairxes jvari ar
iwvoda, cecxli ar edeboda,
magram cecxlis samosSi iyo
gaxveuli. frTxilad gadadga
erTi nabiji. araferi damarTnia, mere ufro Tamamad meore nabijic gadadga da igi
cecxlovan wreSi aRmoCnda.
cioda medeas da ukvirda, ratom ar hqonda simxurvale
cecxls, mxolodRa jvars Semosili cecxli mxurvalebda.
ifiqra, cecxlisgan gadavarCeno sairxes xrmals, frTxilad
waswia xeli jvrisken, xeli
ar damewvaso... da hoi, saocrebav, jvarze mosili es mxurvale cecxli xels ar wvavda,
xelzec ki Semoexvia medeas,
magram damwvroba ver igrZno
xelma. cecxlovani jvari aiRo daferflili marxilidan.
ukanasknelad daxeda Svilebs,
ferflisferi edoT bavSvebs,
radgan ferflad qceuliyvnen
da jer ar daSliliyvnen. qarkeTili gafantavda maT.
- mzeo cisao, amodi! Zeo
mzisao, ganaTdi! - Seiloca
medeam da cis kari gaiRo.
xelSi medeas galaplapebuli xrmali eWira, zed amotvifruli asomTavruliT `messiis maxvili~.
polisebSi
aduRebuli ambebi
lamaz zmanebas saSineli
bolo hqonda - yvelas msubuqi
TamaSi egona, Sejibris gagrZelebad CaTvales qalaqis Sua
moedanze ganrTxmuli ifite.
xumrobas ar hgavda diliT
nanaxi suraTi sisxlis gubeSi Cawolili
kaci, Ria TvalebSi rom gaucnobierebeli SiSi gayinuliyo, rom ar ejera, rac daemarTa. pirqve emxo qvafenilze,
kbilebi Camtvreoda da simwrisagan daekriWa, ver moeswro piris damuwva yvirilis
Jams. axlac uxmod ismoda
am daRebuli piridan amomavali simwris Rriali, romelic umal Sewyvita misgan
gafrenilma sicocxlem.
sicocxlis merec yviroda,
magram veRaravis agonebda Tavis xmas. aqve gaqvavda da mis
umoZraobaSi gangaSi Canda da
ver Zlevda ifite umoZraobas - Tavi gatexoda, iqedan
ki Sededebuli sisxli Wrilobas kravda da qvafenilze
danTxeul tvins fers ucvlida da axmobda iseve, rogorc
xmeboda da muqdeboda TviT
sisxli.
viRac qurumTaganma ifites
TvalebSi sikvdili amoikiTxa.
yvelam ramdenime nabijiT ukan
daixia. saSineli Sesaxedi iyo
mkvdari Tvalebi - isini qvafenils miRma Soreul perpeqtivaSi iyurebodnen. fiqric
arafrisadmi ar SerCenoda, iqneb gafiqrebac ver moaswro
verafris, ise mokvda. cxadi
iyo, rom avadmyofobas ar mouklavs. ukvirdaT saidan Camovarda am Sua moedanze - irgvliv arc xe iyo da arc Senoba,
xolo sadac xe da Senobaa,
iqedan gadmovardnili Sua
moedanze ver moxvdeboda.
- cidan xom ar Camovardnilao? - ikiTxa erTma sruliad uadgilod. yvelam caSi
aixeda da mere amis mTqmels
Sexedes wyromiT.
- ra dros xumrobaao!
mere ganagrZes bWoba - kargi, mokvda, mokvda, magram
aq, am Sua qalaqSi saidan gaCndao? vinmes rom moetana cxedari, sisxlis kvali xom darCebodao? arada, sadac davarda,
iqvea gaSlili sisxlis gube
da tvinic aqve aqvs dasxmulio. ese igi, mkvdari motanili ar ariso, aqve davardao,
magram saidan?
es ambavi mxiarulobis zRvars gascda, waxda wina dRis
xalisi. moikiTxes ifites ambavi da viRacam Tqva:
- namdvilad Semomesma araadamianuri Rriali da masTan
erTad gagiJebuli xarxari.
iqneb es am sikvdilTan raime
kavSirSi iyoso?
gaiqnies Tavebi argonavtebma da uxucesebma.
- Cemi yurebidan arasodes
amova es araadamianuri Rriali da sicilio. am xmebs ar
hqonda sicocxle. tanSi mzaravs da sisxli meyineba amis
gaxsenebazeo, - isev Tqva im
viRacam.
- hoda, nu gaixsenebo, - daamSvides qurumebma.
erTma warCinebulma gaixsena:
- heraklem moiTxova nadiroba da ifitec Tan waiyvana. iqneb heraklem icodes, ra
daemarTa ifiteso?
- mere, sadaa herakleo? iqneb igi gveleSapma SeWamao, an
tyeSia daWrili, iqneb moklulico, Cveni daxmareba sWirdebodes iqnebo, - Tqva viRacam.
- Tu mkvdaria, raRa daxmareba dasWirdebao, - Seuswora
mosazreba gverdiT mdgomma.
erTma Cumad Tqva ise, TviTonac rom ar gaegona, magram
yvelam gaigona:
- iqneb TviT herakles mokluliao?
- rogor Tu heraklesio.
ifite xom misi ganuyreli
megobari iyoo! - Seicxades
qalaqelebma.
- gana herakles mokluli
araa sakuTari Svilebi sigiJis Jamso?! iqneb axlac sigiJem mouarao. miTumetes, aq
viRacam Tqva, araadamianuri
sicili momesma yvirilTan
erTado. bolos daaskvnes korinToelebma:
heraklea mosaZebni da misgan unda gavigoT ifites sikvdilis ambavio.
Tqves, magram yvelas SeeSinda wasvla. Cvenc ar gaviziaroT am sabralo ifites bedi
herakles sigiJis movlisaso.
marto erTma gambedavma gabeda herakles sapovnelad
wasvla da qalaqi datova.
kalidonidan Sikriki movida samwuxaro ambiT:
- kalidons gareulma taxma
ankeosi daglijao.
gaukvirdaT, guSin xom aq
iyoo, ra undoda kalidonSi,
an sad iyo gareuli taxio.
sruli dabneuloba mefobda
korinToSi. aq ifite, iq anke-
osi, aravin icis ra iqna iazoni da ra daemarTa herakles.
erTma abezarma isic Tqva:
- es yvelaferi grZneuli
medeas bralia, man mogvajadova
yvelao.
- sabralo ankeosio, - Tqves,
- veRar dalia Tavisi dawuruli Rvino. ase uwinaswarmetyveles qurumebmao. medeas
ki mis sikvdilSi brali ar
unda hqondeso.
isev Sikrikma iTxova sityva da kalidonis nadirobis
ambavs mohyva:
- melagrem moiwvia eladis
rCeuli gmirebi artemidas gamogzavnil mZvinvare taxTan
sabrZolvelad, radgan kalidonelTa dasarbevad gamoagzavna qalRmerTma kromionis
jilagis Rori da isic anadgurebda yvelafers, rac ki
gzad gadaeRobeboda. melagres
SemonaTvali guSin mosvlia
ankeoss, Tavisi fiala iqve
daudevs daulevelad da gaswia. ise mihqroda Turme, qars
aswrebdao, ase amboben. cxradRiani nadimis dasrulebisTvis
mouswria da lukma gautexavs.
atalantac inadirebso, uTqvamT misTvis. gajavrebula
ankeosi, qalTan erTad ar vinadirebo. pirveli ankeosi dauglejia taxs. bedma atalantas arguna pirveli Wrilobis miyeneba taxisTvis... da
rogorc iqna mokles, ase yofila, ase gavige, ase miTxres,
medea ki aravis uxsenebia kalidonSio.
- kargi, ankeosi ar daRupula medeas gamo, magram ifite
raRam moklao? - vinc Tqva,
iman gaimeora igive:
- heraklem waiyvana da igi
moklavdao. da Tu herakles
ar mouklavs, maSin heraklec
mokluli iqnebao.
viRac herakle motrfialem
amayad Tqva:
- herakles veravin moklavda. xom gaigoneT, sicili momesma da mware Rrialio. gamodis, ifitem awyenina Cvens gmirs da amitom sakadrisi miiRoo. gambedavi wavida herakles saZebrad da igi gviambobs, ra moxda wuxel RamiTo.
polisis yvela mcxovrebma
gaigo ankeosisa da ifites
sikvdili da Taviseburad axsnes maTi ucnauri mokvdinebebi, erTmaneTs daukavSires
isini da medeamde mividnen:
- es imitom xdeba, rom medeas Svilebis codvam uwia
eladas da Tu raime droulad ar viRoneT, yvelas gagvanadgurebs bavSvebis umanko
sisxlio. es sisxli droulad CamovirecxoT Cven mainco. misanTan mividnen da
rCeva iTxoves.
- sami dRe madroveTo, uTxra misanma polisis mcxovrebT, - iqneb dakarguli herakles ambavi gavigoT, an mwuxare mamis - iazonis adgilsamyofeli vipovoTo,an sad wavida medeao, patieba rom viTxovoTo. mere wyaros wylis anareklis iqiTa samyaroSi veZeboT
bediswera,
xvedri,
sicrue,
simarTle,
samarTali da
usamarTloba. isini gvetyvian rogor unda moviqceT,
bavSvebis sisxlma rom ar dagvaxrCos eladelnio.
gaukvirdaT korinToelebs:
- ra wylis anareklis samyaroo?
- es samyaro medeas baRiao,
- upasuxa misanma.
- rogor vi povoT wyaros
wylis anareklis samyaroo, daibnen korinToelebi.
Cafiqrebis Semdeg misanma
amoioxra da uTxra xalxs:
- dedamiwaze erTi balaxi
izrdeba. mas hekates klite
ewodeba. misi povna savse mTvaris dros SeiZleba ankara
wyaros wylis meSveobiT. graalSi unda Caisxas es wyali,
iseT graalSi, romlidanac
wyali jer aravis daulevia
da yoveli adamianuri locvis mowamea, wyali rom Rvinod
qceula masSi, es Rvino ki
mere damSrala da zecamde
asula RvTaebriv sisxlad.
am graalSi savse mTvarianobisas caaSxas Casxmuli ankara wyaros wyali mTvaris mzeraSi da misi sxivebis livlivSi ar daiRvreba gadmopirqvavebisas.
ase unda daiaro mindori,
sadac arasodes daRvrila
sisxli da ar uZovia balaxi
saqonels da arc gaTelila
adamianis fexiT balaxi da
ar uzeimia aravis buniaoba
da ar wabilwula mindori
miwierebiTa da biwierebiT.
am mindorSi izrdeba balaxi hekates klite. igi, erTi
SexedviT, rogorc yvela sxva
danarCeni balaxi, mwvanea, wyaros wylis anareklSi ki misi
Rero sisxlisferia, alagalag
qerqica aqvs, romelic cecxlisferia, gantotvebi nacrisferia, foTlebi cisferia, yvavilebi ki balaxisferia, im
balaxisa, ra fericaa anarekls aqeT. mas rom i povni,
graalis miRma samyaroSi Sesvla SesaZlebeli iqneba. wyali tbad iqceva da gadainacvleb sxva ganzomilebaSi da
iq i povi pasuxs yvelafrisas.
tbam rom ar dagaxrCos da
gamosasvleli kari ar dagiketos, amis saidumlo mxolod medeam icis, radgan medeas baRia is da am baRs misi
mamida patronobs. amitom Cveni, eladelebis wesi rogorcaa, ise vqnaT, iqneb medea SegviZRves Tavis baRSi da Sendoba gamosTxovos Svilebs. avagoT medeas sakurTxeveli da
samsxverploze yvela korinToeli pirmSo SevwiroT. iqneb guli moulbes medeas da
aRar isurvos Cveni daRupva.
manamde ki Cveni dakarguli
Zmebis - heraklesa da iazonis adgilsamyofeli vipovoT,
iqneb arcaa es sikvdili medeas gamo da ubralo damTxveva
iyos. amiT Ceni Svilebi gadarCebiano.
daRondnen qalaqis mcxovrebni - sad unda epovaT:
graali,
an mindori,
an balaxi,
an rodis gaigebdnen dakarguli heraklesa da iazonis
ambavs,
an medeas adgilsamyofels,
ar icodnen.
modiodnen mkiTxavidan meti kiTxvebiT, vidre mividnen.
es ki danamdvilebiT icodnen,
rom medeas baRSi SeRweva mxolod am gziT Tu iqneboda
SesaZlebeli marTlac, erTors xeli gaumarTa amgvarad,
TviTon xlebia grZneul dedofals baRSi da es icoda
im erTma-orma, xolo sad iyo
is `erTi-ori~, ar icodnen.
daadastures kidec erTmaneTSi laparakisas, rom misanma
gza-kvali ki ar auria, aramed
swor gzaze daayena. ai, is ar
moswondaT, medeas sakurTxevelze rom Tqva. aravis surda
Tavisi pirmSos msxverplad
Sewirva, magram ra unda eRonaT? ase fiqrsa da javrSi
gavida ramdenime dRe. mTeli
qalaqi sazarel dumilSi garinduliyo, avismomaswavebel
dumilSi, sanam gambedavi ar
dabrundeboda Sin herakles
ambiT. hoda, dabrunda adre,
Tu gvian, Tan moitana gamaognebeli ambavi:
- Turmeo, - yveboda gambedavi, - cols qmrisTvis kentavris sisxlSi amovlebuli samosi gaugzavnia, kentavrs moutyuebia, siyvarulis eleqsiriao Cemi sisxli da mitom.
amasac siyvarulis sibrmaviT
mosvlia daudevroba. herakles gaxarebia saCuqari da
Caucvams, cecxli mosdebia
amis Semdeg gmirs. rogor ar
ecada, gaexada samosi, magram
amao iyo mcdeloba, ufro da
ufro ekvroda tanze da wvavda sxeuls. autanelma tkivilebma gaagiJa da iqve, viRacisTvis wamouvlia fexSi xeli,
kldes Seunarcxebia da zRvaSi usvria. klde gadamtydara
Turme. es ambavi rom cols
gaugia, mimxvdara Tavis Secdomas da xrmalze wamogebula, rogorc damarcxebuli
meomari... herakle ki jer kidev cocxali koconze dawves
misive brZanebiT. cecxlis
SenTeba mxolod me gavbedeo.
Ramisa da sisxlis asulma
daitira Tavisi sayvareli da
danTil cecxls sunTqva Caudga, raTa male damwvariyo
igi da Serigeboda heras, iquxa Rrubelma da herakle olimpiur panTeonSi aRizida da
pirvelad sicocxlis mere
erTmaneTs Seegebnen hera da
herakle. aRar gaaCnda sigiJis
SegrZneba gmirs. mis gverdiT
idumali qalRmerTi iyo da
siyvaruli zecaSi gagrZelebula Turme.
gaognebuli xalxi sasowarkveTas mieca, ar undodaT,
daejerebinaT TavianTi gmiris
sikvdili. rogor unda gadaerCinaT TavianTi momavali, ver
gaerkviaT. ukanasknel imedad
axla iazonis sicocxle rCeboda. erTmaneTs ekiTxebodnen
medeas adgilsamyofels. dazustebiT ki veravin verafers
ambobda. zogma Tavisi Svilebis gadamalva daiwyo, raTa
moaxlovebuli msxverplSewirvis sisastike ar Sexeboda maT ojaxebs. sakuTar Tavsa
da sindiss versad emalebodnen. zogi graals eZebda, iqneb
Seusmeli WurWeli epovnaT.
esec hqnes, axali gaakeTes, bagedaukarebeli. daiwuna misanma,
adamianuri yoveli locva ar
Seusmenia am WurWelso. zogisTvis imedad mindori rCeboda, sadac hekates klite
xarobda. aqac ver gaawyves
veraferi, radgan mindori ver
moiZebna sisxldauRvreli, fexdaudgmeli da waubilwavi
da romc moeZebnaT, hekates
yvavili graalis gareSe ar
gamoCndeboda, Tundac yofiliyo savse mTvare caaSxas dRes.
isic ar icodnen mTvare caaSxas dasabams unda gamoCeniliyo savsed, Tu cis dRis miwuruls. da eladelebma arc
is icodnen, romeli SvidTagani iyo caaS-dRa. es mxolod
medeam icoda mTels eladaSi.
eZebdnen medeas kvals da ver
poulobdnen:
- iqneb arc aris eladaSio,
- asec gaifiqres.
- sad unda wasuliyoo?
- kolxeTSi dasabrunebeli
piri ara aqvs, sxva qveynebSi
fexs ver moikidebso.
- Cvens mtrebTan misuli?
- mteri dafrTxeba, ver gabedavs CvenTan SeWidebas medeas gamo da mitomo.
- aba, Cveni megobari isev
Cven gvetyvis mis adgilsamyofelso.
- sadRac iqneba da gamoCndebao.
- cotac davelodoTo.
- iqneb aRarcaa cocxalio,
an mgelma SeWama da an Tavi
moiklao?!Q
- Tu es asea, maSin ra vqnaTo? - hkiTxes misans.
- dro gviCvenebs yvelafers.
is gvikarnaxebs Tavis saTqmels. manamde ki medeas sakurTxeveli avagoT im adgilas,
sadac Svilebi dauwyvites korinTos didebulebma. didi
samsxverplo aRmarTeT, sakuTari pirmSoebi rom SeswiroT.
RmerTebi sxva Svilebsac mogcemen. amisTvis iloceT, xifaTSi rom ar CaagdoT STamomavlobao.
acremlebulebi dabrundnen
Sin korinToelebi. guldamduRrebuli agebdnen sakurTxevelsa da samsxverplos.
nela, drois gawelviT agebdnen
medeas samlocvelos. bolos
aages kidec da xocavdnen rigrigobiT TavianT pirmSoebs
korinTos mcxovrebni. saerTod waxda qalaqis mesveurTa
ganwyobileba, rogorc ki gaiges, vis swiravdnen sakuTar
Svilebs Tanaqalaqelni. esec
risxvad CaTvales, medeas Svilebis gamo RvTis risxvad.
kiTxulobdnen:
- romel RmerTs undao Cveni Svilebis daxocva gadamTielTa gamoo? ratom klavT
sakuTar Svilebs! ase nu izamTo, - emudarebodnen qalaqis
mesveurebi korinToelebs.
- sisxlis codvaa yvela
Cvenganzeo,- pasuxobdnen korinToelebi uxucesebs,- Tqvenc daxoceT Tqveni pirmSoebi, iqneb medeam Segvindos es
codva da gadavrCeT misi risxvisagano.
- medea arasgziT ar Careula am sikvdilebSio. ifite
heraklem moklao, ankeosi Rorma daglijao, herakle colis
gagzavnilma samosma moklao.
sadaa aq medeao?
- codvis gankiTxvaSiao,pasuxobdnen daSinebuli qalaqelebi.
- midiT maSin da xoceT
Svilebi da gaaxareT mtrebio,- ganawyenebiT eubnebodnen
qalaqis mesveurebi.
- rom aRar dagvrCeba pirmSoebi, mere Tqven dagxocavT
Tqveni Svilebianado,- gauwyra
polisi Tavis meTaurebs.
isinic gaecalnen iqaurobas
diadi SiSiT. maT TavSi trialebda mxolod is, Tu rogor
SeeCerebinaT uazro TviTmkvleloba, romelic daatyda
Tavze mTels qalaqs da ukve
muqara maTze gadmovida, Tavi
moikaliTo. uaRresi iyo es
SiSi da amis gamo ise unda
SeeniRbaT mTeli es codva,
maT rom araferi moweodaT.
xalxis SegnebaSi unda gamqraliyo danaSaulis SegrZneba
araTu imitom, rom sindisi
qenjnida gonebas, aramed imitom, rom xalxis mRelvareba
damcxraliyo erTxel da samudamod, raTa damorCileboda
brbo nebas meTaurobisas. mteriT ar iyvnen Seviwrovebulni,
sakuTar sxeulSi daiwyo xrwna simrudem da danaSaulma.
amitom unda gaclodnen mas
ise, rom SeumCneveli yofiliyo brbosTvis maTi morigi
Canafiqris ganxorcieleba. Tavis mstovrebSi xma daagdes
is, rac im wyeul RamiT ambad
moitana bneli quCis mgzavrma,
- albaT, medeam sakuTari Svilebi daxocao, amaTma ki darwmunebiT Caagones mstovrebs
medeam sakuTari Svilebi TviTonve daxocao. erTma erTs
uTxra, meorem - meores da
gavrcelda ase xma. dafiqrdnen korinoTelebi:
- es rogoro?
- an ratomo?
- an Sen ra icio?
am kiTxvebiT gabrundnen
mstovrebi patronebTan, pasuxi
rom mieRoT uxerxul kiTxvebze.
- rogor da - dana gamousva kiserSio,
- ratom da - iazonis dasasjelado,
- ra vici da - me TviTon
Seveswario.
aseve daariges pasuxebi.
- Tu marTali xar, Seni
TandaswrebiT ratom moklao,
iazonis Tvlwin moeklao...
amaze ki pasuxi aRar gaaCndaT qalaqis Tavebs, veRar
gaTvales TavSi aseTi nairsaxeobiTi gantotva erTi didi
sicruisa. aRar gaugzavnes kiTxvaze pasuxi, arada ver xvdebodnen da arc mstovrebi umxeldnen patronebs, rom ramdenadac maTi mcdeloba Sors
midioda, imdenad ufro mwvavdeboda moqalaqeTa damokidebuleba yvelafrisadmi, amitom
Tavis nebaze miuSves brbo da
Soridan akvirdebodnen movlenebs. meTvalyureoba TandaTan sazRvrebs scildeboda.
bolos ki ukanaskneli mcdelobac gamoiyenes Tavisi
mstovrebis meSveobiT erTma heteram meores uambo:
- aTenis SuagulSi mTelis didebulebiT wamomarTula egeos-mefis mSvenieri sasaxle, romelic marcxena mxridan uRran tyes gahyurebs,
marjveniT ki sasaxlis mTavari Sesasvlelia, sadac moCuqurTmebuli karibWea dakiduli aTena-paladas mravalnairi gamosaxulebiT. sasaxlis orive mxares aRmarTuli
ori qvis koSki mterTa dasazverad aRemarTaT. akropolisis borcvze aTenas taZarTan
erTad egeosis samkvidrebelia.
gveleSapSebmulma samefo etlma saswrafod gadakveTa qalaqi da mefis samkvidrebelTan gaCerda.
- keTili iyos Seni mobrZaneba, medeao, - mihgebebia Turme
stumars egeosi.
- pandionis didebulo Zev,
Sens sikeTes arasodes daviviwyebo,- madliereba gamouxatavs kolx asuls.
- ras brZanebo, - uTqvams
egeoss, - Sin mewvie. CemTvis
didi pativia dagabinavo Cems
samkvidrebelSio.
miuwvevia Turme egeoss medea da Turme imasac amboben,
colad SeurTavso beber mefes axalgazrda kolxio.
- Sen saidan icio?- gakvirvebia meore heteras da ukiTxavs pirveli qalisTvis. am
qals gacinebia da daufiqreblad upasuxia:
- sizmari vnaxe, sizmarSi
aTeneli sayvareli vnaxe da
iman miamboo.
- iman ra icodao?
- sasaxlis karze moaxles
hyvarobs da iman uamboo.
- im moaxlem saidanRa
icodao?
- Tavisi TvaliT unaxavs,
rogor gaiziara medeam moxuci egeosis sarecelio, isic
iq iyo da emsaxureboda sayvarlebsao.
- marTlao?
- marTlao, - daudastura
geteram da gulianad gadaixiTxiTa.
- Tu kidev naxo aseTi sizmari, miambeo, - uTxovia meore
heteras pirvelisTvis da wavida...
moedo qalaqs es sizmari.
gaikvirves, magram araferi
Tqves korinToelebma, daucades dros, kidev ra iTqmeboda medeas Sesaxeb.
dReebi ki erTmaneTs gaekida da am ambavma
igora,
igora da
qalaqidan gadagorda
da vin aRar aalaparaka:
- albaT, gaigebdi, aTens rom
medea ewviao.
- romeli medeao?
- kolxi mefis asulio, iazons rom oqros sawmisi moatacebinao.
- korinTos raRatom tovebso?
- nuTu araferi gagigiao,
qmarma uRalata da Svilebi
korinToelebma dauxoceso.
- Svilebi dauxoceso? es
ra mesmis! es ra qartexili
datexia medeasao!..
- axla korinTodanac aZevebeno!
- isini ras erCiano?
- amboben moRalate qmarze
Suri iZia da axalgazrda
sacole mouwamlao.
- mec ase vizamdio, - daiqadna qmris uTavbolo garTobebiT Tavgabezrebulma qalma,- magram ar vici rogoro.
- medeam Svilebis xeliT
gaugzavna metoqes saqorwino
saCuqrebi - SxamSi amovlebuli kaba da oqros gvirgvinio.
- sabralo bavSvebio!..
- medeam SurisZieba maSin
ganizraxa, roca sastikad gaamwareso. korinToelebs ki gadaewyvitaT, aTenSi wveodnen
medeas da bavSvebis sisxlis
codva CamoerecxaT TavianTi
Svilebis sakeTildReod.
msxverplad SvilebSewiruli
ramdenime mSobeli da medeas
samlocvelos qurumi Seemzada wasasvlelad, Tan misanic
iaxles. wasvlamde isev is
hetera mivida meore heterasTan da uambia misTvis axali
sizmari Tavisi xatovani eniTa da damajereblobiT:
- aTenSi gazafxulis Tbili saRamo idga. mze dasavleTisken iwevda da Camavali
sxivebi awiTlebda sasaxlis
baRSi axladayvavebul didroni xeebis TeTr kvirtebs, romlebic varskvlavebiviT kiafobdnen xis totebze. surnelovan yvavilebs haerSi gaeJRinTa saamo surneli da aremare Tavbrudamxvev balzamSi
gaxveuliyo. Citebma TandaTan
Sewyvites JivJivi da foTlebSi miimalnen. baRSi jer kidev ismoda futkrebisa da
mwerebis yuriswamRebi bzuili. or rigad Camwkrivebul
kedarebs Soris dinjad daabijebda medea da bunebis keTilsurnelebas sunTqavda da
grZnobda, rom sulSi CaRvrili es siTbo male Sewydeboda. miuxedavad saxeze gamometyvelebuli garegnuli simSvidisa, suli mainc uforiaqobda, usityvodac etyoboda
Sinagani SfoTva.
- raxania dageZebo, medea, gamoegeba baRSi egeosi.
- ratom dameZebo?
- mTeli sasaxle moviare
da arc ki vicodi, sad iyavi.
baRSi ase gvian ratom gamoxvedio? - CaeZia egeosi.
- vifiqre, bunebis mSvenierebiT davtkbebodi.
- marTlac lamazia buneba
Seni idumali TvalebiviT.
Tvalebi moarida medeam
egeoss, mas ki ar gamoparvia
lamazi qalis es wuxili.
- raRacas malav, Tvalebi
gamxelen, medea, iqneb sadme ginda wasvla, iqneb mogenatra
viRac.
- nu eWvianob, egeos, cudi
ambavi unda gacnobo.
- ra unda macnobo aseTio?
- safrTxe gemuqrebao.
- ra safrTxe da visgano?
- Sescvlia saxe egeoss, mosiyvarule moxuci mrisxane mefed gardaqmnila.
- aTenSi erTi ucxoeli
Camovida Sens mosaklavado.
ufro metad gakvirda egeosi: - Cems mosaklavado?- pirze sityva SeaSra, - risTvis
unda viRac ucxoels Cemi
sikvdili? an vin aris is
ucxoeli da Sen saidan gaigeo?
- vinc ar unda iyoso, upasuxia medeas, - Seni mokvla
ki ganuzraxavs da ra mniSvneloba aqvs danarCens. girCev,
daaswro da Sen mouswrafo
sicocxleo.
- es rogoro?
- vaxSmad unda moiwvio
sasaxleSi da sasmeli davalevinoTo, - dausrulebia medeas Tavisi ganzraxvis amoTqma da gascinebia.
CiraRdnebiT ganaTebul Sua
darbazSi, - ganagrZobda hetera
sizmris Txrobas,- gaSlili
trapezis win, dinjad eWira
Tavi medeas da ucnobis yovel
moZraobas Tvalyurs adevnebda. egeoss, misgan gansxvavebiT,
daZabuloba etyoboda, drodadro isic aparebda Tvals
ucnobisaken, TiTqos raRacas
ufrTxiso. satrapezoze uxvad elaga saqonlisa da cxvris xorci, Rvino isxmeboda
da ismeboda. dumili mefes
daurRvevia...
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-62
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aqedan zRvamde Soria
warmoadgens da uwevs daxmarebas fizikur da
iuridiul pirebs, korporaciebs da sazogadoebebs
nebismier iuridiul sakiTxebTan dakavSirebiT.
advokati
Joseph Katz
ganaTleba:
muSaobis sferoebi:
wm. jonis saxelobis samarTlis
saemigracio sakiTxebis farTo speqtri:
skola, niu-iorki, 1998
mudmivi legaluri cxovrebis ufleba;
J.D., samarTalis mecnierebaTa doqtori
emigrireba ojaxis safuZvelze;
sasamarTlo praqtika:
emigrireba dasaqmebis safuZvelze;
niu-iorkis Stati,
ucxoeli muSakis samuSaoze ayvanis dasturis,
aSS saolqo sasamarTlo, niu-iorkis
samuSaos SemoTavazebis procesis dafinanseba;
aRmosavleT olqi, 2006
aSS saolqo sasamarTlo, niu-iorkis
damsaqmeblis sanqciebi;
samxreT olqi, 2006
saemigracio kanonis darRveva;
profesiuli asociaciebi
samuSao, saswavlo da investoris vizebi
da wevroba:
saemigracio da arasaemigracio viza;
amerikis sasamarTlos advokatebis
TavSesafari;
asociaciis wevri
qalTa mimarT Zaladobrivi
niu-iorkis Statis sasamarTlos
aqtebis Sesaxeb saqmeebi;
advokatTa asociaciis wevri
col-qmars Soris Zaladobis
niu-iorkis Statis advokaturaTa
asociaciis wevri
Sesaxeb da trefikingis saqmeebi;
ena: mSobliuri qarTuli Tavisufsaqvelmoqmedo/relig. organizaciebi;
lad, rusuli da inglisuri
deportacia/gamosaxlebisgan dacva;
naturalizacia/ aSS-s moqalaqeoba;
ganqorwineba;
gakotreba;
2626 East 14th Street, # 105
uZravi qoneba;
Brooklyn, NY 11235
anderZebi, trastebi & qonebrivi interesebi;
Telephone: +1 (718) 743-3700
kontraqtebi & komerciuli davebi;
biznesis Camoyalibeba;
Facsimile: +1 (718) 743-8800
cudi samedicino momsaxureba;
samSeneblo adgilTan & samuSaosTan
www.KatzLegalGroup.com
dakavSirebuli ubeduri SemTxvevebi;
avtoavariebi.
Cven kargaT viciT, rom iuridiuli procesi (garkveuli gamonaklisebis garda) xangrZlivi procesia mravalricxovani
rTuli safexurebiT, CaxlarTuli procedurebiT, da sxdomebs Soris grZeli pauzebiT. Cven kompanias kargad esmis, rom
am procedurebs SeuZlia daabnios adamiani da amitomac Cven, Law Offices of Joseph Katz & Associates, P.C. vzrunavT, rom
klienti informirebuli iyos da esmodes ris miRwevas vcdilobT misi saxeliT.
kompaniam Seiqmna reputacia da saxeli imiT, rom xelmisawvdomia da mudam klientis samsaxurSia. vgrZnobT valdebulebas Cveni klientebis saqmeebis mimarT, amitomac maT nebismier dros SeuZliaT CvenTan dakavSireba. Cveni ofisi arCevs saqmeebs konkretuli garemoebebisa da sagnis mixedviT. yuradRebisa da komfortuli atmosferos wyalobiT klientebi mSvidad grZnoben Tavs, roca Cven vuwevT maT megzurobas mTeli iuridiuli procedurebis mimdinareobisas.
Cveni muSaobis qvakuTxedi klientebTan xarisxiani urTierTobaa. klientebs vemsaxurebiT srulfasovnad da maTi saWiroebis, miznebisa da amocanebis Sesabamisad. swored esaa erT-erTi mizezi imisa, ratomac modian CvenTan klientebi. isini
mogvmarTaven mravalricxovani kmayofili adamianebis rekomendaciiT, visac warsulSi warmatebiT movemsaxureT.
qarTuli,
namdvili
gudis
yveli
sxva
mraval
nobaTTan
erTad
moikiTxeT
niu-iorkis
maRaziebSi
axla vixseneb tkivils uwindels,
zRvamde aqedan naRdad Soria,
momnatrebixar Zmao, astamur,
daberebulxar biWo, zuria.
movedi, miwas unda vefero,
vnaxo saflavi miviwyebuli,
zRva Relavs, nervebs miSlis Sxuili,
Cems jiSs vtirivar cremlmoreuli.
Cem wil venaxsac TbilisSi vxardni,
vibrZvi, gancdebiT sakuTar TavTan,
biWo, saida aqaa axlos,
Tu mitovebul Cemeul saxlTan.
saxlTan kidia sxvisi sarecxi,
viT Tavdaxrili TeTri droSebi,
erTs davinaxav dioskurias
da am locvasac aqve movrCebi.
dRes stumari var me Cems miwaze,
veRar Cauvli axlos medians,
biWo, astamur, wminda giorgi
Cemgan miarTvi vera deidas;
ara, ar waval, kenWebs daviTvli,
arc me ar minda sxvisi dolia,
ara, Cems miwas vervis dauTmob
miuxedavad zRvamde Soria.
axlac vixseneb tkivils uwindels,
camde axloa, zRvamde Soria,
momnatrebixar biWo, astamur,
daberebulxar, Zmao zuria.
revanSi
`CaawyveT rigSi cameti tyvia”
galaqtioni.
cameti tyvia Caawyves rigSi,
Caawyves rigSi rogorc riTmebi,
pirveli tyvia moxvda ilias ver agvisrula danapirebi.
akakim gviTxra - Caqra sanTeli,
vaJam - gauZel, ero Zliero,
da wiwamurSi yvela dafnis xes
marto gvirgvinTa feri moedo.
meore tyvia moartyes paolos,
sxvenSi gaisma xmebi xirimis,
mwvane mindorSi wyaro CuxCuxebs,
tyis bolos moCans codvis biliki.
darCa TerTmeti tyvia sasrolSi,
bevrjer iquxa Semdeg dambaCam,
bevri awames, bevri Caqoles,
magram maT Soris erTi gadarCa.
gamoaWena lurja cxenebi,
orpiris fSanis didma maestrom,
mis mere bevrjer mTvralic, fxizelic,
riTmebi sizmrebs marto daeswro.
viT ubinaos yofna binaSi,
moswyurda norCi Tovlis yurebiT,
sxva poetebTan cecxli daanTo,
aavso yvela aliyurebiT;
poeti darCa niWTan, leqsebTan,
da martom veRar gauCaxmaxa,
mzem TibaTvisam diliT uecrad
fanjris minebi gauCaxCaxa.
Sedga rafaze, tyviac gaTavda,
riTmebi hqonda Tavze sayreli,
veravin ver Tqva, ratom gawires
ratom Cauqres poets sanTeli.
RmerTo, momeci imis unari,
Senc damexmare sulo Zliero,
poets vinc esvris, vinc gadmoagdebs,
gadavuxado samagiero!!!
ilo fotografs
quTaisis quCebs axsovs
Semodgoma zRapruli,
modis ilo fotografi
Tavis zrdili qarTuliT.
safiCxia, balaxvani
da rionSi kisruli,
merab kvicariZis
poeturi Strixebi
baRis kides vervin iyo
Senze adre misuli.
ebrauli RvTis kurTxeva,
kiduSi da boRliwo,
Tavze feska, xelSi Wiqa,
ganTiadmac mogiswro.
adonai, RmerTis sityva,
amin! - RmerTis xseneba,
Sen icodi sxvebze kargad
martom Ramis Teneba.
cicqna Citis gamofrena
fiqri TeTri xidiviT,
axla Cvensken iyurebi
da Tvals gvikrav RimiliT.
dgaxar, marTla Zeglad dgaxar
dRes kacobis darajad,
sxva rom xdida jariskacebs
Sen acmevdi farajas.
waval, axla diliT moval,
Tavs aviwyvet nambavi,
rom momiyve quTaisis
Rameuli ambavi.
nasesxebi
umizezod araferi xdeba
kurTxeva da sadRegrZelo martis,
sami dRea ranairad JinJlavs
ra asesxa amnairi aprils;
criat wvimas mere setyvac mosdevs,
dabla miwas efineba farCa,
yvelaferi gamecala irgvliv
da Sens garda araferi damrCa.
nasesxebac albaT male gava
da mzec ityvis Tavis bolo saTqmels,
sakurTxevels mivekrebi SubliT
da daginTeb dRes uTvalav sanTlebs.
umizezod araferi xdeba,
am amindis araferi vici.
Cqara modi, amaisda kvirti,
Cqara modi, Cqara modi, gicdi.
ise axla ranairi dRea,
isev miwas efineba farCa,
yvelaferi gavatane wvimas
da Sens garda araferi damrCa.
pikasos biWi
xelebi unda qmnidnen yvelafers
maRla gawvdili namusis qudiT,
da yovel diliT yvela quTaTurs
minda rom Sevxvde am farTo quCiT.
quCa, romelic siTbos inaxavs
da TeTri xidis naxvac madlia,
xidze Sexvdebi keTils, ukeTurs,
gamarjvebuls da Tanac madlians.
ferebs xidisTvis adre arCevdnen
argonavtebis mTeli amala,
mere waiRes oqros sawmisi
da Cven dagvtoves xidis amara.
mis mere bevrjer, bevric gavida,
bevri aRsdga da bevri daeca,
mere rionmac bevri idina
da TeTri qvebic bevrjer garecxa.
xidze SemovsviT biWi naTali,
mzis Casvlas ucdis TiTqos ranuniT,
ver gabedavda amas verasdros,
ver tintorento, verc paganini.
qarTvelTa bedi mudam asea
sul vemzadebiT sxvasTan omisTvis,
pikasos biWi awi yovelTvis
mzadaa marto gadmoxtomisTvis.
Cemo qalaqo, Seni sunTqva var,
da mec siyvaruls Tavidan gixsni;
marjvena xelSi dodos suli gaqvs
da marcxenaSi guramis sisxli!
x s o v n a
is gazafxuli sxva iyo, radgan...
medea sixaruliZis xsovnas
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi tkivilis gareSe!
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
operaciamde
Semdeg
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
merab boTeris
gaixsna
axali Tone
1637 East 18th Street.
Kings hwy kuTxeSi
Georgia-USA Travel
is gazafxuli sxva iyo, radgan
tkbilad mReroda gulic, bunebac.
exla Cvens Soris zamTari Cadga,
da aRar veli Sen dabrunebas!
gazafxulis mosvlas yovelTvis mouTmenlad elodi da swored Tbilisuri lamazi gazafxulis pirvel dRes
samudamod migvatove.
raRac saocari xibli gqonda, yvelas
uyvardi da pativs gcemda - qarTvelebic
da amerikelebic. mudam meocnebe da
optimisti iyavi, wlebma veraferi daaklo Sens simSvenieres.
mTeli Seni sicocxle simRera iyo,
bevri lamazi simRera dagvitove da
gvaswavle. `is gazafxuli sxva iyo”,
`TeTri qrizanTemebi” - vixsenebT Tqvens
mSvenier trios - `samaias~, da ukve
inolas gverdiT uSenobac gvtkiva.
medea, gjerodes, rom Seni xsovna
Sens lamaz simRerebTan erTad samudamod darCeba Cvens gulebSi. xsovna marad meocnebe, kekluci da umSvenieresi
qalbatonisa.
Seni megobrebi: leila mWedliSvili, diana da madona iremaSvilebi,
Tamila zatikaSvili, nana CaxnaSvili, lali samxaraZe, zaira Coxeli,
mzia bekuraSvili, aleqsandre sokolovi, Tina da eliso wiklaurebi, marina orjonikiZe, manana jinjixaSvili, nana tatiaSvili.
maia ninoSvilis saagento
aviabileTebi saqarTvelodan
da saqarTvelomde da msoflios
nebismieri qveynis
mimarTulebiT
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
gancxadebebi
gazeT `mamulis~ redaqcia Rrma mwuxarebiT auwyebs sazogadoebas qalbatoni medea sixaruliZis gardacvalebas da TanaugrZnobs ojaxs.
giuli wereTeli, nino gordaZe, naTia papaskiri, nana maRraZe TanaugrZnoben neli qarTveliSvils dedis ninos gardacvalebis gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnoben neli qarTveliSvils mwuxarebaSi, dedis nino TinikaSvilis gardacvalebis gamo.
12
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kavkas-eqspresi
11-wliani gamocdilebiT
hjujhbf ityb itvltub cdkf~
?
a
i
iaf
?
a
i
f
a
r
sw
?
a
o
d
n
a
s
avtomobilebis yidva
Sida transportireba
aSS-Si da saqarTveloSi
sazRvao transportireba
sahaero gadazidvebi
orive mimarTulebiT:
1 paunti - 2.74$ (Cvens ofisSi motanili)
1 paunti - 2.95$ (saxlidan saxlamde)
sazRvao gadazidvebi:
1 paunti - 0.91$ (Cvens sawyobSi motanili)
aveji da didi zomis tvirTi fasdaklebiT.
Location
Location In
In Brooklyn:
Brooklyn:
164
164 Brighton
Brighton 11
11 St.
St.
Brooklyn
Brooklyn NY
NY 11235
11235
Tel:
Tel: 718-934-1700
718-934-1700
Alt:
Alt: 347-500-5037
347-500-5037
Location
Location In
In New
New Jersey:
Jersey:
123
123 Pennsylvania
Pennsylvania Ave
Ave Gate
Gate 33
Kearny
Kearny NJ
NJ 07032
07032
Tel:
Tel: 201-333-5555
201-333-5555
asaval
dasavalis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
E D I T O R & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad 2011 wlis 22 aprils, aRmosavleT
amerikis droiT dilis 6 saaTze. Semdegi nomeri gamova 22 maiss.
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
jvars ver vkadreb, qristes Semdeg
zed iuda gavakra.
Sercxvenili, warwymedili
egdos qveynad, eTrios,
xolo Senze mraval mlocvels
kvlavac Rame eTios.
rwmena Znelad gadarCeba,
xati ufro advilad,
qriste aRsdga! WeSmaritad!
zviad
qriste aRsdga namdvilad! gamsaxurdia
Rimili da milocvebi Tumca bevri gaveciT,
qriste aRsdga! WeSmaritad!
mxolod Cven ki daveciT.
qriste aRsdga! qriste aRsdga!
Cemi suli cas uxmobs,
WeSmaritad! - kvlav iuda
niSnisgebiT mpasuxobs;
Tumca Sublze samarcxvino
minda daRi davakra, -
qarTuli gazeTi amerikaSi
fondi
1
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aprili, 2011 N63
GEORGIAN AMERICA warmogidgenT
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
22 maiss, 6 PM
saqvelmoqmedo gala-koncerts
miZRvnils wm. ninos saxelobis qarTuli marTlmadidebluri eklesiis gaxsnisadmi
1029 Brigton Beach Ave,
Brooklyn, NY 11235
koncertSi monawileoben: ansambli `Sini~ (zaza miminoSvili, zurab gagniZe, mamuka gaganiZe, aleqsandre WumburiZe, jakub mietla, mamuka WiWinaZe); `komedi Sou~ (aleko malxaziSvili, nika arabiZe,
amiran CoxaraZe, vaso fxakaZe, nika grigolia, giorgi afciauri, miSa andRulaZe, oTo lomTaZe, vaxo
biWikaSvili); kompozitori, momRerali zurab managaZe; kompozitori, momRerali Tamriko daviTaSvili; Julliard-is qarTveli warmomadgenlebi (jaz-pianisti beqa goCiaSvili, klasikuri mevioline
mariam maCaiZe, klasikuri pianisti daviT aladaSvili)
bileTebis SeZena SesaZlebelia milenium-Teatris salaroebSi, vebgverdze (www.ruconcert.com)
Info: 917-516-6674 Brooklyn 718-615-1500 Queens 718-897-4500, 888-880-1151
2
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
eris saxe
yoveli movlenidan Tu sagnidan, pirovnebidan Tu faqtidan pozitivis danaxvaa patriotizmSi.
poezias es SeSvenis, xarisxiT maRalmxatvruli iqneba naqmni Tu
mdore. xotbis arealSi moqceulia
samSoblos buneba –
mTa-bari,
zRva,
mdinare,
Citis WikWikic ki saamoa, rodesac fiqrob mamulze.
maradi sixarulSia Cafluli
ganwyoba da aRmatebuli grZnoba
geufleba. fiqris saSualebasac
gvaZlevs didi poezia, sityvis Zala,
romelic gamomdinareobs gulidan.
amis paraleluradAarsebobs zerele arafrismTqmeli brtyel-brtyeli sityvamravloba, riTmebis raxuni romaa mxolod, raTa leqsis formas daemsgavsos sityvaTa siuxve.
ra Tqma unda, sxvadasxvaa WeSmariteba da siyalbe. es miT ufro
igrZnoba, rodesac mimarTav samSoblos, radgan erTgvari barometria
poeziis av-kargianobis Sesafereblad. sityvakazmuli poezia aucileblad dagvafiqrebs, raRac axals
ityvis, erovnul tkivilze miuTiTebs, raTa aRmofxvras mankiereba
sazogadoebaSi, Tanac erTgvari erovnuli programaa, romelsac mohyveba
praqtikuli moqmedeba.
moxdenilad naTqvami yvelaferi
kargia da lamazi, momxiblavi da
saamoa. ilias lirika Tavidan bolomde gajerebulia mamulze fiqriT da erovnuli xsnis problematikiT. aseTi poeturi qmnilebani mZimea sakiTxavad.
samagierod msubuqi da haerovania samSobloTi tkboba akakis poeziaSi.
vaJasTanac mimzidvelia, ramdenadac daxlarTuli ar unda iyos
siuJeturi qarga. zogjer zedapirzea amotanili mSvenieri buneba
mamulis, zogjer kidev striqonsa
da striqons Soris ikiTxeba usazRvro siyvaruli sakuTari qveynis.
aq mxolod bunebiT tkboba araa
warmoCenili da arc mxolod peizaJia daxatuli.
rogoric ar unda iyos,
weliwadis ra droSi,
samSoblos miwa-wyali yovelTvis siRrmiseul tkivilamde tkbilia.
yvelas sakuTari moswons,
yvelas sakuTari uyvars –
zogs yinulovani,
zogs udabnos mcxunvarebiT,
zogs zRviT,
zogs mTiT.
buneba mravalferovani da mravalsaxovania. Cvenc gamonaklisi
ara varT am grZnobis gamoxatvaSi. gviyvars, Tavs vevlebiT da saWiroebis SemTxvevaSi Tavsac vwiravT.
SevtrfiT da SevxariT warsul
didebas,
SevtiriT savalalo awmyos da
imedi gvaqvs ukeTesi momavlis.
Tundac uxarixso leqsebiTac
vetrfiT Cvens samSoblos, aba, yvela
geniosi da fenomeni xom ar iqneba!.. mTavari da RirSesaniSnavi swored isaa, rom patriotuli poezia gvixsnis samSoblos siyvarulis sxvadasxva aspeqtebs –
rom samSoblo Cveni miwa-wyalia,
rom samSoblo Cveni istoriaa,
rom samSoblo Cveni awmyo da
momavalia...
da rac mTavaria,
samSoblo adamianebia!
am sityvis farTo gagebiTac da
konkretuli mniSvnelobiTac.
eWvi ar aris, rom samSoblo
Cvenca varT, yoveli qarTveli,
sadac cxovrobs,
rogorac cxovrobs,
sul erTia,
yvelgan da yvelasTan samSobloa
TiToeuli maTgani.
ara aqvs mniSvneloba
arc sqess,
arc asaks,
arc mrwamss,
arc Sexedulebas,
mTavaria iyo qarTveli am sityvis yovlismomcvelobiT. Cven patriotuli Janris literatura imisTvis gveZleva, rom sakuTar TavSi
gamovzardoT da gamovwvrTnaT mamuliSvilebi da sadac ar unda viyoT, da miT umetes emigraciaSi,
erTmaneTi unda moviZioT, erTmaneTisTvis samSoblo unda viyoT, raTa
nostalgia daavadebaSi ar gadaizardos.
simravleSi mamulis saxe ar
ikveTeba, simravleSi misi sicocxlisunarianoba Zlierdeba. amerikaSi myaria qarTuli diaspora, ufro
metad - evropaSi. kontinentebsa
da dedamiwis naxevarsferoTa dacilebam ver unda SeZlos gawyveta
im uxilavi Zafisa, rasac gulTa
Soris kavSiri hqvia. siyvarulma
xom sazRvrebi ar icis...…
siyvaruli maSin modis, roca
Zlieria grZnoba mSobliurobisa.
bevrjer ganmicdia es grZnoba aq,
roca, pirvelyovlisa, saqarTvelodan Camodian stumrebi. Tu sadme
gavigoneb aq qarTvel kacs daudgams
fexio, veTayvanebi im naterfals ase iyo kolia qvarianisa da giorgi papaSvilis SemTxvevaSi. cocxal
moqmedebaSi movida Cemi interesi
da im periodSi arc erTi dRe
uSinaarsod ar gamitarebia. rac
ufro iZirebi mamulis siyvarulSi
da mamuliSvilTa pativiscemaSi,
miT ufro ikveTeba samSoblos saxismetyveleba SeniT da SenSi.
sixaruli mere modis, cremli
rom daanamavs mis cxovelsmyoflobas. martoden sakuTar TavSi CaRrmaveba da sakuTari inteleqtis
gazrda aTasi mecadineobiT ar kmara
imisTvis, rom gewodos patrioti,
imisTvis rom Seni samSoblos
saxe iyo ucxoeTSi.
amisaTvis znekeTilobaa saWiro.
yvelasTan urTierTobaSi unda gamoamJRavno Seni qarTveloba. amis
magaliTad eqim Jordanias Tavganwirvis didebuli ambavi ikmarebda.
igi rogorc qarTveli, ise adamiani iyo, am sityvis saukeTeso da
pirvandelobis mniSvnelobiT. man
qarTveli bavSvi ki ara, sxva erovnebis bavSvi gadaarCina sakuTari sicocxlis fasad.
amiT igi - didi adamiani
didi eqimi gaxda,
yvelafers ki leitmotivad gaadevna is, rom qarTveli iyo,
rom qarTveli yovelTvis ase
gawiravs Tavs moyvasTaTvis.
erTia gmiroba, sxva kidev msgavsi
mravali.
ramdenadac bevrni viqnebiT bunebiT raindebi, miT ufro gamoikveTeba samSoblos saxe da xasiaTi,
sazogadod xalxis saxismetyvele-
med umTavresad imitom, rom rusTvelis freska marto erTi pirovnebis saxe araa, igi saqarTvelos
saxea da misi freskidan sruliad
saqarTvelo imzireba mTeli saSualo saukuneebiT –
azrovnebiT,
cxovrebiTa da
yofiT,
is, rac gakeTebula da gafuWda,
is, rac gasakeTebeli iyo da ver,
an ar gakeTda.
saqarTvelos amaze naTeli saxe
arcerT epoqaSi ar hqonda, SesaZloa
arc arasodes hqondes. es saxe
sisxlxorcielad, fuZian-fesvianad
qarTulia, znemTeli da srulyofili, meti rom ar SeiZleba iyos,
iseTi idealuri da WeSmaritad
xeli-xel sagogmanebia.
dro Tavisi moTxovnisda mixedviT yvela ers aZlevs saxismetyvelebas droisa da epoqis Sesaferiss,
masSi ar aris davanebuli ukideganoba zRvis,
sulisSemxuTveloba udabnosi,
TvalismomWreloba tropikebis,
an sulac sicive arqtikis,
gauvaloba tundris.
masSi ganisveneben mTani maRalni
zomieri gamyinvarebiT,
sadac adamians gaeZleba zomieri siTboTi,
sadac adamiani mZlavrobs.
bunebis miRma masSi adamiania
Tavisi keTilSobilebiTa da raindobiT,
tolerantobiTa da siyvaruliT.
vaJa-fSavelaSi brZenic aris da
bavSvic, erTad Serwymulia da igi
brZen-bavSvia. msoflio literaturas aseTi naTeli saxe ar moepoveba... da es Cveni samSoblos saxismetyvelebis erT-erTi nairsaxeobaa, gardasaxva viciT qarTvelebma
unikalurad, da mitom.
ase codvilobdnen, ilias ki wamebulis gvirgvini daadges Tavze
da im erTi, Tu ramdenime tyviiT,
romliTac mouswrafes moxuc
brZen-kacs sicocxle, iliaSi Caaties mTeli qarTuli ZarRvmagari
zneoba, romelic did qarTvelebs
iliamde rudunebiT utarebiaT,
ilia am tyviiT srulyofilebad
aqcies, romelmac Tavis saxismetyvelebaSi Caatia
grigol xanZTelic,
giorgi Wyondidelic,
arsen iyalToelic,
cotne dadianic,
simon mefec,
saba-sulxanic,
daviT guramiSvilic
da mravali sxva gardasuli qarTveli...
da ase srulyofilad CamoZerwa
saqarTvelos saxe –
maRali Subli,
CFVIJ,KJ
`kargs rom gviqaddis
momavals,
Seni bejiTi garjani,
vinc iyo, igi rom ara,
ar iqneboda, rac ari!~
muxran maWavariani
FLFVBFYT,BWFF!
bis anareklis Sesabamisad. arc esaa
gasakviri, rameTu Cven cotne dadianis jiSisani varT.
gamokveTili saxeebi
eris saxis TiToeuli nakvTi,
TiToeuli niuansi didi kacebis
saxismetyvelebis Sesabamisad iqmneba. es saxismetyveleba TavisTavad
gansazRvravs TviT JamTasvlas da
mis erTgvar simbolod iqceva, simbolo ki TavisTavad maradisobis sakurTxevelze
siavkargis,
sidiadis,
gonierebis,
RvTismosaobis sazomia.
marTalia msoflio parametrebi
sxvaa, magram Cven masTan erTad Cveni
sakuTari sazomebi da aTvliTi wertilebi gagvaCnia, esec srul SesabamisobaSia msoflio azrovnebasTan,
ukeTes SemTxvevaSi, am sazomTa sizusteSi, siwmidesa da utyuarobaSi
vuswrebT kidec sakacobrio Rirebulebebs. iqamde, Tamamad SeiZleba
iTqvas, rom Cven garkveulwilad
da zogierT konkretul SemTxvevaSi
vkarnaxobT msoflios bevr rames.
yvelafris Semdeg TviTonac omebiTa
da sisxlisRvriT uflebrivad moipovebs xolme am Rirebulebebs. konkretulad ase iyo rusTavelTan
mimarTebaSi. sanam evropaSi msoflio omebi da revoluciebi ar
moxda, qalisa da mamakacis Tanasworobaze aravis ufiqria. Cven ki
araTu SevqmeniT da davwereT `lekvi lomisa sworia Zu iyos,
Tunda xvadiao,~ - aramed praqtikuladac ganvaxorcieleT qarTul
politikaSi da sxvaTaSoris warmatebiTac. qarTvel mamakac mefeTa
saukuneobrivi naqmnis nayofi Tamar
mefem moimka, igi qarTuli saxelmwifoebriobis gvirgvinad iqca, radgan
rac Tamaris dros iyo saqarTvelo,
imaze Sors da imaze mtkiced verc
erT droSi ver wavida Cveni samSoblo. arada, didebuli mefeebi hyavda
mamuls –
farnavazi,
vaxtang gorgasali,
bagrat didi,
daviT aRmaSenebeli,
laSa-giorgi,
giorgi brwyinvale,
simon mefe,
solomon pirveli,
erekle meore...
Tamaris, ase vTqvaT, Tanamdebobac
`mefe~ iyo da misi zedwodebac.
igi aseTad daibada Tavisi didbunebovnebiT... amitom misma moRvaweobam waruSleli kvali datova
samSoblos gulSi
saTnoebis,
samarTlianobis,
RvTismosaobis,
xelmtkiceobis saxiT.
aqedan gamomdinare qarTulma azrovnebamac Tavisi ganviTarebis umaRles safexurs swored Tamaris
epoqaSi miaRwia, rodesac erma qveynierebas mouvlina SoTa rusTveli.
poetebi da filosofosebi manamdec
bevri gvyolia da mis Semdegac ar
vuCiodiT maT naklebobas, magram
didi SoTas msgavsi aravin movlenia saqarTvelos. vinc ra unda
Tqvas da rogorc ar unda gadaafasos Rirebulebani, yvelas SeiZleba Seexos gemovnebaTa gadafaseba epoqaTa da mentalitetTa cvalebadobasTan erTad, rusTvels es
ar exeba. mniSvneloba ara aqvs imas,
Tu vinme uazro Tineijeri romelime internet-portalze ra uxamsobas dawers, es mis inteleqtze
metyvelebs mxolod. rusTvels niko mari ebrZoda Tu ebrZoda, magram
bolos mainc damarcxda da TiTi
mokakva, ase rom vTqvaT. niko marze
azrianad da argumentirebulad veravin SebrZolebia did poets...
da rogorc cocxali miTi, rusTveli yovelTvis gamarjvebuli darCa
yvela droSi,
yvela epoqaSi da
yvela sivrceSi.
igi gamarjvebuli maSinac darCa,
roca viRac xelmrudma da xelSavma misi freska daaziana ierusalimSi jvris monasterSi. es aramarto
imitom moxda, rom vandaluri qmedeba sayovelTao gasakicxia, ara-
gankuTvnils mxolod misTvis... ara
msoflio saxes, aramed konkretuls,
sxvaTa tols da ara aRmatebuls.
rusTveli mxolod saSualo saukuneebis cnobierebaSi ar eteva, arc
mainca da mainc mxolod qarTuli
nakvTebia aRbeWdili misi saxis
konturebze. igi zogadkacobriuli
fenomebia, romlisTvisac dro samare ki ara, malamoa,
rac dro gadis,
miT ufro rom fasobs misi fenomeni araTu mxolod qarTvelobaSi, aramed kacobriobaSi.
sxvas ras unda mivaweroT jvris
monasterSi Cadenili vandaloba.
es saqarTvelos dauZinebelma mtrebma hqnes,
Torem konkretulad rusTvels
– poetsa da moazrovnes, darwmunebuli var, arc ki icnobdnen,
arc ecodinebodaT, ratomaa is
maradi saxe saqarTvelosi.
da Tu ratomaa igi saqarTvelos
gansaxiereba, amaze zust da konkretul pasuxs misi namoRvawari gagvcems,
Tu ratom iyo, ase rom vesaTuTebodiT `vefxistyaosans~ - axalgaTxovil qalebs mziTevSi vatandiT am ukvdav wigns.
bevri unikaluri wignia dawerili gardasul droSic da dResac,
daiwereba kidec, magram aravis
mofiqrebia, davuSvaT, vaJa-fSavelas
`stumar-maspinZeli~ qaliSvilisTvis gaetanaT mziTevad, Tundac
daviT guramiSvili, saba, ilia, akaki.
wignisadmi pativiscema ki ar Seicvala amiT, aramed faseuli da Rirebuli maradisobaSi tradiciad gadaiqca, is erTaderTi iyo da Tanac
mTliani saqarTvelos anarekli, is,
riskenac yovelTvis unda viswrafodeT.
rusTveli saqarTvelos erTgvari miTia, romelic yovelTvis wrebrunvasaviT iwyebs yvelafers
Tavidan,
Tavidan da
Tavidan,
Tanac ise, rom is Tavidan dawyeba
sasiamovnoa da
ufrore metad sasiamovnoa, ocnebad qceuli samSoblo rom xeluxleblad rCeba da misken svla axal
da axal droebaSi Tavidan iwyeba.
es saxe uberebelia, radgan samSoblo da am cnebis SegrZneba arasodes berdeba, maradi axalgazrdaa
da awrTobs is axal Taobebs, zrdis
znekeTilad, aravis arafers uSavebs,
patara araa...
rac mTavaria,
didia da mwife,
idealurad srulyofili. meti
ram dalpobisken an umwifarobisken
waiyvans nayofierebas. edemis msgavsia samSoblo, saidanac adam da
evasaviT dro-Jamma gamogvdena da
axla mivstiriT im dakargul samoTxes.
eri - adamianebSi
eri Tu daRupvisTvis ar aris
ganwiruli, cocxal organizms waagavs da igive sazrdo sWirdeba,
oRond mxolod sulieri. is viTardeba da ixveweba amiT, Seesabameba dros da sawyis saxes amkveTrebs da saxiers xdis. ers Tavisi
moTxovnebi aqvs ama Tu im droSi,
upiratesi safiqral-sakeTebeli, riTac metad da metad uaxlovdeba
Tavis sawyiss,
pirveladobas,
anu sakacobrio gzis sispetakes
da ganuryvnelobas.
Cven kosmiuri azrovneba rom
SegviZlia, amaze bevric Tqmula
da bevric dawerilia. rusTvelze
rom aRara vTqvaT,
Tavisi poeturi simdidriT,
sinorCiT,
zeadamianuri siyvaruliT,
sikoxtaviTa da
ganumeoreblobiT –
vaJa-fSavelas veravin Seedreba,
araTu mxolod saqarTveloSi, msoflio literaturasa da filosofiaSic. vaJa saqarTvelos msoflio saxe ar gamxdara, radgan igi
daiCagra rogorc patara eris Svili. igi bunebasTan aris gaigivebuli, magram mxolod qarTul bunebasTan.
mamulis azrovneba,
fiqri,
saqmisadmi ganxra xvewavs morals, warmoaCens Tavis moralur
saxes. Tu sindis-namuss saxe gaaCnia, aseT saxed ilia WavWavaZe warmomidgenia, wmindanadac aRiara igi
saqarTvelos samociqulo eklesiis
wminda sinodma. es mxolod imis
gamo ki ar momxdara, rom man sicocxle mowameobrivad daasrula, aq
ganmsazRvreli tyvia ki ara, TviT
pirovnebis cxovrebisa da moRvaweobis magaliTia. ers Tu Tavisi
sindisi da zneoba ar gaaCnia, maSin
fuWia misi garja-mecadineoba genialur da ganumeorebel erobaze,
pretenziac ki ar unda gamoTqva
maSin.
Cven ufalma mogvmadla diadi
zneoba. yovel droSi iyo, ra Tqma
unda, zneobrivi mamebi, magram iliam
marTali cxovrebiT yvela maTgani ganazogada Tavisi saxismetyvelebiT da eris erTiani gonieri fenomeni Camoyalibebul znekeTil saxed aqcia saxeSi, romelSic yvelaferia da yvelani arian,
iliamdec visac ucxovria da
mis Semdegac ganagrZobs es saxe
qarTveli eris wrTobas. ara aqvs
mniSvneloba imis garkvevas, Tu ratom mivida zneobrivi eri zneobrivi mamis mkvlelobamde. iseTi
Zala modioda da iseTi umecreba
mkvidrdeboda dedamiwaze, rom ilias mkvleloba bunebrivi nabiji iyo
im bneli Zalebisa da gasakviri
iqneboda mxolod is, rom iliasTvis daecliaT bunebrivi sikvdili. ilia Tu ara, sxva vinme iqneboda da Tu ara ilia, maSin vin
unda yofiliyo is eris zneobis
medroSe, romelic yvelaze metad
uSlida xels uzneobas TavianTi
Sav-bneli saqmeebis aRsasruleblad.
ilia da mxolod ilia unda
mokluliyo,
radgan istoriam dagvanaxa, ra
pirsisxlianma Zalam daipyro saqarTvelo, da miT ufro mTeli ruseTi.
ilias vin gaaxarebda?!
ocdameerTe saukunis gadasaxedidan ar mikvirs aravis sicocxlis
moswrafeba, magram dasanania,
rom am gamxecebulma pirutyvebma
moxuci, sikvdilis piramde isedac
misuli gaimetes sasikvdilod.
ra Zalisa unda yofiliyo es
didi moZRvari qarTveli erisa
Tavisi cxovrebis yvelaze saukeTeso wlebSi?!
arc isaa SemTxveviTi, ugvirgvino mefe rom uwodes mas, es maSin,
roca jer kidev ar iyo moSTobili bagrationTa dinastia da saqarTvelo cxovrobda samefo xelisuflebaSi e.w. `carizmis dros~,
xolo monarqiuli mentalitetis
imperiaSi mefes vaglaxad aravis
uwodebdnen, Tu ara marTlac mefes
da ilia saqarTvelos mefe iyo
zneobis,
kulturis,
raindobis,
Tavdadebis.
mas moraluri da sulieri TvalsazrisiT imaze meti moeTxoveba,
vidre odesme moekiTxeboda gvirgvinosan xelmwifeebs, qarTveli
xelmwife iqneboda is, Tu rusi
car-batiuSka.
iliam Tavisi azrovnebiT, Tavisi msoflmxedvelobiTa da piradi
cxovrebis sanimuSoobiT gadaabija
Tavis saukunes sicocxleSive da
amis iqiT bolSevikebis mecadineoba ilias gzidan Camocilebisa
nebismieri xerxiT dagvianebuli
da uSedego iyo. sabWoTa kavSiris
arsebobisas da manamdec - ilias
mkvlelobis Semdeg mis mkvlelebs
Tan dasdevdaT am didi qarTvelis
aCrdili, rogorc sulieri wameba.
Tavi rom raimeTi emarTlebinaT,
is daabrales, rasac sicocxleSi
ebrZoda.Ees-dekebma ki ususurad
daiwyes Tavis marTleba –
esaoda, mefis oxrankam moklao.
rom ara gamouvidaT ra,
mere isa Tqves,
imitom movkaliT, rom glexebs
Tavze kokebs amtvrevdao.
mere Secbunebulebi imasac ambobdnen, ara, Cven ki ara, gamwarebulma glexebma mokleso.
Wkviani Tvalebi,
keTili Rimili,
is, riTac fasobs saqarTvelo
qarTvelobiT msoflioSi.
odiTganve gamovirCeodiT Cveni
temperamentiT, feTqebadi xasiaTiT.
amave dros Cven inertulebi da
indiferentulebic viyaviT garemo
pirobebisa da viTarebis mimarT.
erTmaneTs xels ar uSlida qarTuli niSan-TvisebaTa es sxvadasxvaoba,
piriqiT avsebda kidec aseTi polusuri sxvaoba. srulmomcvelobiT
es Tvisebebi, ramdenadac gasakviri
ar unda iyos, firosmanma Tavisi
saxis-metyvelebiTa da fenomeniT
srulhyo.
viRacas gaukvirdeba:
firosmani da mCqefare,
feTqebadi bunebao?
swored firosmanma gamoxata es
buneba Tavis SemoqmedebaSic da piradi cxovrebiTac mogvca magaliTi.
mas ara aqvs daxatuli cecxlovani cxenebi, brZolis velze rom
garbian,
mas xrmali ar amouRia da ar
iqnevda marjvniv da marcxniv.
misi es cecxlovani xasiaTis
cxadeba mis zedmiwevniT siwynareSi gamoixata, mduRare siwynareSi,
sadac nebismier dros SeiZleba
ifeTqos milioni vardis msgavsma
Tavdaviwyebam, msoflios rom gadaevlo da gaaogna ucnaurobiT.
misi meezoveca da meTevzec uxilavi omia abstraqciasTan.
es ufro didia da yovlismomcveli, vidre brZolebSi gadareuli cecxlovani Tvalebis saxva.
daakvirdiT firosmaniseul Tvalebs,
rogor unikalurad da unaklod
aris Sexatuli qarTul xasiaTSi.
indiferentuloba?
ramdenic ginda, imdenia am molaRe qarTvel TavadaznaurobaSi. amasTanave im fexebzemkidiaobaSi
rogori Zalaa brZolis,
rogori aRtkinebaa gadarevisa
da Tavdaviwyebis.
vin unda yofiliyo ufro gansaxierebadi qarTul xasiaTTan, Tu
ara firosmani. bed-iRblis aRmadaRma trialSic ubadloa, Seudarebelia uiRblobiTa da daufaseblobiT, esec qarTulad da esec mTelis simwvaviT. firosmani saqarTvelos gansaxierebaa msoflios
TvalSi, beberi evropisTvis –
ucnobi da Seucnobeli,
gamaognebeli da ucnauri,
romlis sikvdils unda daelodo, raTa mere eqskluziuri ufleba
moi povo da Sen Tqva, msoflio
movlena iyo firosmani saqarTvelosaTviso.
ityvian –
`iyo da ara iyo rao~, zRapariviT,
magram firosmansaviT wamodgeba
fexze saqarTvelo da miakiTxavs
mis maqebars, raTa uTxras, `Tu ase kargi var, cocxali
var da vagrZeleb sicocxleso~.
es saqarTvelos xvedria, salaparako da mjiRebis gulze kvris
survili rom mouspos vaimegobrebs,
brtyel-brtyeli sityvebiT rom
abrueben Tanameinaxeebs da arras
Ronilobs sityvis aRsasruleblad,
ise ki Zirs uTxrian saqarTvelos
Tavisi cbieri RimiliT.
firosmani is fenomenia da saqarTvelos is simetriuli saxismetyvelebaa, am cbierebas da farisevlobas rom fardas xdis da niRabis miRma kbilebdalesili mgeli
rom imaleba.
jvarosnuli omebis usircxviloba da utifroba dRemde mosdevs
gaiZvera evropas da saqarTvelom
icis masTan brZolis saSualebebi
- eubneba:
`me Seniani var, erT-erTi SenTagani da Tu ar damexmarebi, xels
nu SemiSli Cems uTanasworo brZolaSi Cems dauZinebel mterTano~.
eris mexsiereba
da saxe
Cveni dasabami Soreul warsulSi ikargeba, sadac mexsiereba uZluria SeaRwios. gonebis daZabva
da gaxseneba imisa, Tu rani viyaviT Tavdapirvelobisas, SeuZlebelia. veZebT amitom miwaSi Caflul
gardasul sinamdviles,
ar visvenebT, radgan es mTlianobaSi qarTveli eris gardasul
JamTa cxovrebaa. rodesac damwerloba SevqmeniT, maxsovroba mtkiced
Camoyalibda. magram droTa mdinarebam yvela Zveli wigni mimofanta
da sanTliT veZebdiT yovel droSi TiToeul wigns, TiToeul monaTxrob ambavs da Camoyalibebulad erTiani sistemiT ar wagvikiTxavs istoria Cveni qveynis. eri
iTxovda amas Tavisi Svilebidan
da ermave gamozarda ivane javaxiSvili. man erTarsad Sekriba qarTuli matianeni da Seiswavla, miwaSi eZeba gardasul droTa dideba
da i pova. igi erTi iyo uamravTagan, romelmac srulhyo sistema
saqarTvelos istoriisa.
raRac aucileblad miwaSi midis
ise, rom misi povna SeuZlebeli
xdeba, raRac ki isev amotivtivdeba zedapirze aTaswleulTa Semdeg
da eri mas aucileblad gaixsenebs,
radgan mas yvelaze Zlieri maxsovrobis unari gaaCnia da es maxsovroba ivane javaxiSvilia.
bevri gvyolia meistorie, romelmac dRemde moitana istoriani
qarTvelTa moqcevisa,
arabTa Semosevebisa,
kurapalatTa saqarTveloisa,
daviT-Tamaris oqros xanisa,
laSa-giorgidan moyolebuli
mTeli aswlovani matiane...
erTis sityviT qarTveli kaci
arasodes uCioda mexsierebas, igi
yovelTvis werda Tavis Tavgadasavals, yvela maTganSi raRac mainc
iyo tendenciuri, raRac uzustoba
gaparuliyo raRacis gamo, an viRacis gamo.
saWiro iyo rudunebiT Seeqmna
ers Tavisi Tavgadasavali, gaeanalizebina Tavisi
zne-Tvisebebi,
samarTali,
ekonomika,
yvelafrisaTvis Seexeda kritikuli TvaliT,
raTa warmodgena Seqmnoda sakuTar Tavze ara gadametebulad TavmoyvareobiT an TavmoZulebiT, mxolod gonieri TvaliT.
aq siCqare SeuZlebelia, am saqmes
mTeli Segnebuli cxovreba unda
Sealio. TiToeuli qva safuZvlianad Seiswavlo, gaaanalizo, Seufardo msoflio istoriul msvlelobas da sakacobrio WrilSi unda
gaaxseno ers,
Tu vin iyo is ganviTarebis TiToeul etapze,
rogor daixvewa da moaRwia
dRemde,
rogor gaiTavisa msoflio da
rogor Seerwya isic msoflio
msvlelobebs. odnavadac ar CamorCenila, erTi nabijiTac ki, fexdafex
iara saqarTvelom da es Sen ici
yvelaze ukeT, Cemi qveynis yvelaze
dido mexsierebav.
cxovrebaSi bevri dabrkoleba
Segvxvedria, bevr momxvdurs surda
CvenTvis gza aeria, ukuRmac gvivlia,
magram waRmarTianad SemovbrunebulvarT da gamovsulvarT did
gzaze. esec imitom, rom
Sen, Cemo mamulo,
didi mexsiereba gaqvs da am
mexsierebiT kvebavdi Sens Svilebs.
icodi epoqaTa kanonzomierebebi,
romlebSic giwevda cxovreba da
Tavis gatana. amitom uadvildeboda
Sens Svilebs Seni namcnebiT momavlis ganWvreta.
miwac gviCiCqnia, eris natvris
Tvali rom gvepovna. ra aRar vipoveT Sengan gamovlili. Tanamedroveoba Zalzed pataraa istoriasTan
SedarebiT.
istorias unda Tavmoyra,
istorias unda saTanado pativis
migeba.
amas Seni didi meistorie yvelaze kargad axerxebda.
natvris Tvalis miRma Seni
wrfeli guli i pova da STamomavlobas gadmogviloca. iSviaTia, rodesac meistorie Tavisi kvlevis
obieqtis guls ipovis da gaacocxlebs.
araTu eqims, mesaaTes magonebs
ivane javaxiSvilis dauRalavi
Sroma, mesaaTes, romelic uwvrilesi detalebiT awyobs mTels
meqanizms Zveli saaTisa da cxovel
moqmedebaSi mohyavs.
manac xom Seni gaCerebuli dro
aamuSava sasikeTod, Cemo mamulo.
isic Seni saxea da Sen xar igi
moxuci meistorie,
romelsac loginSi sikvdili
ar uweria.
dRes bevri meistorie gvyavs,
xan aseTi,
xan iseTi,
xan yalbi,
xan marTali,
xan mewvrilmane,
xan memsxvilmane,
magram Sen, mamuli rom gqvia saxelad, im sanukvar saxes ar icvli,
rac CagebeWda da CaibeWde gonebaSi. yvela axaldroebis meistories im didebul saxes aZlev nimuSad da yvela maTgani gmorCilebs,
sxva meti didi da didebuli jer
ar Seqmnila Sens wiaRSi da vgoneb, arc arasodes Seiqmneba.
siyalbe
SeuZlebelicaa da
dauSvebelic,
istoria eris mexsierebaa, da
mitom.
yvelaze ukeT mexsierebam icis
ra, sad da rogor xdeba, momxdara
da arc is SeeSleba ivaraudos,
rogor moxdeba. amitom azri ara
aqvs siyalbes, im diadi saxebis
konturebSi ver moeqceva gamyalbebeli, da mitom.
amitom ver moZova saqarTvelos
sabWourma istoriografiam, yvelafers TvalnaTliv aexada farda.
dRes gakotrebulebi arian wiTe-
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
li profesorebi, maT sityvas fasi
aqvs dakarguli, radgan im didebuli saxis yalibSi ver jdebian, es
maSin, roca eris mexsierebas srulfasovani saxismetyveleba aqvs.
am saxis miRma yvelaferi karikaturaa,
nakvTi nakvTs ar emTxveva,
xrtili xrtils,
azri azrs kargavs.
es imitom ki ara, rom yvelani
davemsgavsoT unda konkretul pirovnebas. ara, Cven romc aravis
davemsgavsoT da Cveni piradi xelwera gvqondes SemoqmedebaSi, Tu
marTali xar, yvela marTals daemsgavsebi da yvelaze didi marTali qveynad Cveni samSobloa, is ki
piruTvnelad gamoarCevs erTmaneTisgan yalbsac da namdvilsac.
qarTuli temperamenti
qarTvel ers odiTganve mosdgamda Tandayolili temperamenti, romelic SeiZleba gavaigivoT sificxesTan. fsiqikuri wyobis es Tavisebureba cxovrebiseul yvela aspeqtSi vlindeba. xasiaTebis amgvari
gamovlena sazogadoebrivi moRvaweobis yvela sferoSia gabatonebuli. raRac SemTxvevaSi es Cveni
aqilevsis quslia, magram umeteswilad roca Cveneul, samxreTul temperaments vavlenT, mas pozitiviT
vmosavT.
Tu eris azrovneba,
sindisi,
xasiaTi da
sxva gonieri gamovlinebani
damokidebulia rCeuli kacebis
namoRvawarze, temperamenti iseTi
gaaCnia Cvens ers, rom TiToeuli
qarTveli ubadlo Semsrulebelia
am Tvisebis. amisTvis ar aris saWiro erma warmoSvas korife, romelic umaRles xarisxSi aiyvans
qarTul bunebas.
magaliTisTvis,
nebismieri qarTveli arafriT
Camouvardeba Tavisi sificxiT
arc aleqsandre yazbegs,
arc konstantine gamsaxurdias,
arc grigol robaqiZes,
arc lado gudiaSvils.
es xasiaTia, esaa xasiaTi!!!
rac ar unda Seqmnan geniosebma,
Seqmnilad CaiTvleba da Cven yvelani viamayebT am SeqmniliT. ra Tqma
unda, SemoqmedebiTi moRvaweoba yvelas xelT ar ewifeba. samagierod
cecxlovani bunebis gamovlineba
yvela qarTvels SeuZlia Tanabrad da, SeiZleba iTqvas, im saficar geniosebze ukeTadac. Cven imdenad gvaqvs sisxl-xorcSi gamjdari sangvinuri fsiqika, rom roca
melanqoliur ganwyobaze vimyofebiT, maSinac ki es melanqolia Tavisi arsiT sificxidan momdinareobs,
gulgrili ganwyobac aseTivea
da mxiarulic.
yvelafers xalibur rvalsaviT
sakuTari energiis cecxlSi vawrTobT,
gvixaria
Tu gvwyins,
ara aqvs mniSvneloba.
Znelia aseT dros i povo krebiTi saxe da Tqva, rom man srulhyo
Cveni qarTuli cecxlovanebao.
aziuri Tavawyveta da
Tavdaviwyeba
patara qarTvelSic im doziTaa
mocemuli, rom didsac ki gaukvirdeboda da zogjer Seexarbeba kidec. davakvirdeT sakuTar Svilebs
da mivxvdebiT, raoden didia maTSi
qarTveloba, es maSinac xdeba, Tu
bavSvi ucxo garemoSi izrdeba, araqarTulSi. amitom iyo istoriulad Cvens TavsatexTa Soris erTerT yvelaze mwvave da mware Tavsatexad lekianoba - aRmosavleT saqarTveloSi,
tyveTa syidva ki dasavleTSi.
ras eZebdnen ucxoelebi CvenSi?
swored im cecxls, amiranma rom
daanTo yvela mamuliSvilis gulSi. cecxli gadamdebia da grZnobadamcxrali Tu Camqrali gadamTielebi CveniT cdilobdnen aRegznoT
gulebi cecxliT. mamluqianobam
daanaxa mTels arabul samyarosac
da evropasac, rom arabeTis udabnos
mcxunvarebaSic ki cecxlovani qarTveli ise grZnobda Tavs, rogorc
Tevzi wyalSi da saukuneebis ganmavlobaSi flobda egvi ptisa da
erayis qveynebs.
ai, sad gaiRviZa mamulis genma!
esecaa,
sarwmunoebac mebrZoli gvaqvs,
Cveni mTavari salocavi wmida giorgia - gveleSapTan da bneleTis ZalebTan mebrZoli raindi.
es xati qarTvelma erma wmida
mowame kabadokieli giorgis dabadebamde Seqmna da mas TeTri giorgi
uwoda, kavkasiis mTianeTSi jgrags,
jgirags arqmevdnen.
sarwmunoebisTvis Tavdadebaa
mTavari Cvens rwmenaSi, amitomac
viTvlebiT wmida graalis raindebad. mefidan dawyebuli ubralo
glexiT damTavrebuli mravlad
mogvepoveba qristesTvis wamebuli.
qristianoba CvenTvis gaigivda rogorc erovnul-ganmaTavisuflebel
brZolad da saqarTvelos arsebobis mTel manZilze Cvevad da moTxovnad gveqca Tavganwirva, Tundac
uazro, magram Cven mas uazrobis
saburvelidan vaTavisuflebdiT.
qarTveli da muslimani gaTaTrebulad migvaCnda,
qarTveli da kaTolike Seufereblad.
sulxan-saba orbeliani kaTolicizmis aRiarebis gamo mcxeTelma
berebma scemes. esec niSandoblivia
- Cven fufunebasa da maradJamul
keTildReobas ver vitanT, iqve mconarebas mivecemiT. ilia ambobda
da SesCioda beds –
`o, RmerTi Cemo,
sul Zili, Zili,
rosRa gveRirsos
Cven gaRviZebao~.
Cven vin dagvaclida Zils,
monRolis dros vfxizlobdiT,
Temur-lengis dros vfxizlobdiT,
Sah-abasis dros vfxizlobdiT,
osmalosa da sparseTis intervenciebis dros vfxizlobdiT,
rusis dros vfxizlobT.
vin dagvacala Zili?!
am Tavsxma momxvdurobis Jams
rom gvZineboda, aRarasodes gagveRviZeboda.
aba, rodis gveZina?
rogoradac gasakviri ar unda
iyos, Tamaris dros gveZina Rrma
ZiliT da amitom Semogvepara jalal-ed-dini, Tavisi qveynidan gamoqceuli da damarcxebuli, romelic
risxvad dagvatyda Tavze. mZinare
eri dagvamarcxa, Torem zRvidan
zRvamde gadaWimul qveyanas, axal
bizantiad gamzadebul qveyanas rogor dagvamarcxebda sakuTari qveynidan gamogdebuli jari, damarcxebulis kompleqsi rom sdevda Tan.
RvTisTvis Tavganwiruli eri
Tavis saxes da temperaments mSvidobaSi ver gamoavlens. saqarTvelos mefeebs arasodes hqondaT imisi fufuneba, rom mdidrul sasaxleebSi ecxovraT da elCebi elCebze mieRoT. qarTveli mefeebi cxenze
amxedrebulebi da xrmalamoRebulebi xan gareSe, xanac Sinaur mtrebs ebrZodnen da sasaxleebSi ki
ara, cixe-darbazebSi cxovrobdnen.
aman gamoawrTo asnakeci xaliburi xrmaliviT qarTuli neba.
gadavRunulvarT Zalis winaSe
da ara gavmtydarvarT. Zala rodesac iklebs, im asnakeci nawrTobiviT vswordebiT welSi, TiTqos
arc arasodes movxrilvarT, ise
gviWiravs Tavi da es samarcxvino
ar aris, SeSvenis qarTvels garemo
pirobebTan Segueba da yovelTvis
yoveli wnexis Semdeg gaasmagebulad gaZlierebulebi vrCebiT.
es swored is fenomenia –
xaliburi xrmali rom iwrToba.
cxovrebidan aRebuli magaliTia es, iseTi magaliTi, wignebSic
rom ver amoikiTxav.
impulsebi
cnobiereba da yovelgvari adamianuri SegrZneba ers imisTvis
sWirdeba, rom naTlad gamoavlinos
Tavisi SemoqmedebiTi potenciali,
raTa gamoawrTos Tavisi arsebobis arsi sulieri moTxovnilebis
Sesabamisad. Cven Zlieri Sinagani
energia gvaqvs, SeiZleba iTqvas, amouwuravi. esec imitom, rom mcire
eri varT da TviTgadarCenis instinqti Warbad gvaqvs moZalebuli.
Tu mudmivad ar vimecadineT:
Tavis gatanaze - mSvidobianobisas
da Tavis gadarCenaze - omianobisas, arsebobas SevwyvetT, radgan is,
rac amouwuravi gvqonda imiT, rom
mudamdRe viRwvodiT, axla amoiWmeba da sxva aRaravin davrCebiT,
Tu ara TaviWamiebi. maSin aRarc
mexsiereba dagvWirdeba, aRarc niWi
da aRarc SemarTeba. Cven sakuTar
saxes davkargavT da gadavinacvlebT
sasikvdilo agoniis mdgomareobaSi. qarTvelobas bedad dagvewera,
rom dalxenilni Tu SeWirvebulni
mainc mivmarTavT inteleqtualur
moRvaweobas. Cveni genialoba imaSi
mdgomareobs, rom ZaldatanebiT da
Tavsmoxveuli SemoqmedebiTi Sromisa da Tavisufali nebis gamoxatvis drosac Tanabrad fenomenaluri
fantazia gagvaCnia. marTalia, msoflio aRiareba mainca da mainc ara
gvaqvs, magram aravis araferSi CamouvardebiT, piriqiT, sadRac vuswrebT
kidec msoflioSi saxelganTqmul
korifeebs. es Cveni bedia aseTi,
rom unda sakuTar naWuWSi CaviketoT, Torem sxvam erTi kudis moqnevaze SeiZleba miiRos msoflio
saxeli. sxvaoba isaa, rom isini
swored rom aRiarebisTvis iRwvian,
Cven kidev Cveni bunebidan gamomdinare mxolod sakuTari SemoqmedebiTi ambiciebis dasakmayofileblad
vmoRvaweobT.
ai, Tundac, qarTuli saopero
xelovnebis mamamTavari zaqaria faliaSvili evropaSi ar idgmeba, misi
Semoqmedeba faqtiurad ucnobia mu-
sikis moyvarulTaTvis da, SemiZlia
Tamamad vTqva, mravali profesionali musikaTmcodnisaTvis... da es
imitom, rom faliaSvili qarTvelia erovnebiT. me aravis arafers
vabraleb, esao-da diskriminacias
gviweven da Cven rogorc daCagruli eri ver vRirsebivarT saTanado dafasebaso.
am SemTxvevaSi aranair CagvrasTan
ara gvaqvs saqme, es mxolod qarTuli bunebidan gamomdinareobs. Cven
mcirericxovani eri varT da erTgvari kompleqsi gvaqvs sakuTari
Tavis mimarT: ras ityvis Cvenze
operebiTa da simfoniebiT ganebivrebuli evropao.
sakuTar Tavs ar vadebT fass
saTanadod. esec mxolod imitom,
rom kargad ar vicnobT Cvens SemoqmedebiT potencials, Torem evropaSi bevria mcirericxovani eri. raRa Sors wavideT da, avstria ikmarebda magaliTad, magram venis klasikosebma Seqmnes Tanamedrove musikaluri xelovneba imis miuxedavad,
rom maSin arsebobda avstria-ungreTis imperia.
Cven is didi saxelebic gvafrTxobs, msoflio xelovneba rom gansazRvres.
erTicaa, qarTvelebi indeferentuli xalxi varT, sakuTaris srulfasovnad warmoCena gvezareba, Torem Tavis qeba icocxle-Tqo, viciT
rogor unda. sakmarisi iqneboda,
gveTargmna partitura, saTanado simaRleze rom asuliyo qarTuli
genia, magram aqac qarTulma gulgrilobam iCina Tavi. mainca da
mainc fortuna rom ar gvwyalobs,
es ar gvyofnis da axla Cveni es
Tviseba davamateT.
amiTve gvpasuxoben - Cvenc gviyureben zerele TvaliT.
yvela eri cdilobs Tavi warmoaCinos erTi aTad gadidebulad
(yvela aspeqtSi, kulturaSi - miT
umetes. m.k.), Cven ki - raca varT,
imis meaTedadac ar mogvaqvs Tavi,
vfaravT da vmalavT raRacas. albaT
SiSicaa es e.w. salieris kompleqsis mimarT. sakmarisia ucxoeTSi
gavides zaqaria faliaSvilis Tundac mxolod `daisi~, rom araTu
mxolod kompozitoris saxeli, aramed qarTveli kacis genia dafasdeba Rirseulad, Cven ki Tu piradad
Cven ar gvexeba saxel-dideba, ar
vizrunebT sazogado saqmeze. Cven
sityviTa da sadRegrZeloTi vambobT:
`saqarTvelos gaumarjoso!~,
Torem rogorc ki konkretuli
sakeTebeli iqneba Sesasrulebeli,
arras viRonebT. xolo Tu araferi gamogviva am aTasgvari mecadineobisgan, sxvas davabralebT,
imas rom es gaekeTebina (an ar
gaekeTebina),
aseTi Sedegi ar iqnebodao.
sxvas davabralebT imas, raSic
Cven migviZRvis brali, Torem la’skalaSi ramden qarTvels umReria,
warmatebiTac da... arc Tu warmatebiTac. arc erTxel ar mogvsvlia
azrad, SegveTavazebina Teatris administraciisTvis romeliRac sezonis repertuarSi `daisi~ daedgaT.
qarTvel momRerlebs imdeni Rvawli namdvilad ki gvaqvs, rom qarTvelTa pativsacemad erT-erTi sezoni gaamdidron qarTuli repertuariTac.
me namdvilad ar vici ra xdeba
saopero Teatrebis kulisebSi,
magram Cemi survilia, movismino
faliaSvili la’skaladan,
viqtor doliZe metropolitenoperadan...
Tavsayrelad mainc ara gvaqvs
saopero nawarmoebebi, magram raca
gvaqvs, WeSmaritad fenomenaluri
gvaqvs.
`daisis~ uvertiura,
cekva `qarTuli~,
kiazos aria,
maros datireba
da saerTod mTeli saopero partiebi da samusiko masala msoflio
Sedevrebis rigSi dgas (CvenTvis
mainc).
moisminos es opera (aRarafers
vambob `abesalomze~) evropam da
qarTvelebis mimarT meti pativiscemiT ganimsWvalebian, evropa aRmoaCens zaqaria faliaSvils da mas
Tavisi mniSvnelobiT
JorJ bizes,
Sarl gunosa da
jorj gerSvinis gverdiT daayenebs,
Tu geqtor berliozis,
kamil sen-sansisa da
jakomo puCinis gverdiT ara.
Cven - xalxi da sazogadoeba
varT, sazogadoeba ki eris nawilia, erisa, romelic moazrovne da
Semoqmedia. es gulgriloba Cveni
uaryofiTi Tviseba rodia, is mxolod Tandayolili bunebaa, romlis
daxvewa da gakeTilSobileba yvela
CvenTaganis movaleobaa isev da isev
Cvensave sasikeTod.
Cven - patara eris Svilebi varT
da TiToeuli warmoCenili xelovani Cveni siamayea.
firosmanma ise moipova msoflio
aRiareba da saqarTvelos ise gauTqva saxeli, qarTvelebs am saqmeSi
TiTi TiTze ar dagvikarebia, yvelaferi Zmebma zdaneviCebma Seagroves
da Seakowiwes da ise warudgines
ucnobi mxatvari parizs. parizuli
furoris Semdeg davtrialdiT da
moviZieT nikala, misi megobrebi, gavikiTx-gamovikiTxeT misi cxovrebis Sesaxeb, ra uxaroda, ra wyinda.
samwuxarod saflavi davkargeT misi,
arada misi saflavi saqarTveloSia.
amas ukve veRar davkargavT veravin.
ra griSaSvilio,
ra leoniZeo,
yvelam daviCemeT firosmanistoba,
arada, erTxel im susxian wlebSi,
roca nikala eulad dadioda tfilisis quCebSi da gazeTebSi dascinodnen, xatva ar icio da amiT parizuli triumfis gaufasureba
surdaT, galaktionma Sehyvira, an
TavisTvis Cailaparaka `daanebeT firosmanas
sevdiani tvirTebi~.
etyoba galaktionic Seawuxa firosmanis mimarT gamoCenilma usamarTlobam, magram am striqonebis
weris dros veravin warmoidgenda,
rom galaktionic firosmansaviT
eulad darCeboda, firosmanisgan
gansxvavebiT uamravi patronis
xelSi. es ukve mrude sarkeSi danaxuli eris saxea.
mwerlobis dilema
musikas moismens kaci da saTanadod Seafasebs mis mniSvnelobas
da xarisxs ise, rom mainca da
mainc ar dagainteresebs, ras mReris
esa Tu is momRerali, Tu es ucxo
enaze sruldeba.
karg kompozicias gaiTaviseb da
Senad miiReb.
sulac ar aris savaldebulo
partituris Targmna `daisisa~,
Targmani mxolod momRerals gauiolebs namReris aRqmas, Torem
Cvenc vismenT
italiur,
germanul Tu
avstriul operebs da
enis arcodnis gamo am nawarmoebTa SefasebaSi ar SevmcdarvarT.
mxatvrobis mxriv kidev ufro
ioladaa saqme - daaTvaliereb eqspozicias ise, rom erT xmasac ar
amoiReb. literaturasTan mimarTebaSi ki saqme sxvagvaradaa.
mwerloba yovelTvis damokidebulia erze da enis simdidre-siRaribeze. ramdenadac mravalricxovania eri da ama Tu im enaze
mosaubre mosaxleoba, miT meti
mkiTxveli hyavs mwerals, Tu ra
Tqma unda, misi nawarmoebi ar scdeba im eris farglebs.
umTavresad ki igi damokidebulia saxelmwifosa da saxelmwifo politikaze. Tu konkretuli
qveynis gavlena vrceldeba sxva
qveynebzec, dominanti qveynis ena
saerTaSoriso urTierTobaTa enad
aris miCneuli, Sesabamisad mwerali
imdensave mkiTxvels iZens damatebiT, ricxobrivad ramdeni adamianicaa am saerTaSoriso sakomunikacio saSualebaze damokidebuli.
TavisTavad yvela verc da arc
iqneba mkiTxveli sazogadoeba.
rCeulebi qmnian kulturul atmosferos yvelgan.
CvenSi lev tolstoi ufro
cnobili mweralia, vidre balzaki
da hiugo erTad aRebuli da es
imitom, rom saqarTvelo saukuneebis manZilze ruseTis gavlenis
qveS imyofeboda da saerTaSoriso
salaparako enad rusuli iyo miCneuli, da ara franguli,
ruseTisTvis ki piriqiT, - franguli, da ara inglisuri.
ruseTSi franguli literatura ufro cnobili iyo, vidre inglisuri, es sindromi met-naklebad Cvenzec gadmodioda. IXX saukuneSi, gansakuTrebiT napoleonis
Semdeg, sakoketo enad franguli
iTvleboda. sayovelTaod cnobilia,
rom dekabristebi da puSkinis sazogadoeba frangulad saubrobdnen,
epistolaruli literaturac
am enaze iqmneboda, rogori sayoveldReo da sayofacxovrebo Sinaarsis
ar unda yofiliyo.
es problema TiTqmis mTeli saukune gagrZelda, cotac da rusuli
literatura frangulad daiwereboda, rom ara
gercenisa da gogolis,
nekrasovis da tiutCevis,
turgenevis da dostoevskis didi
mecadineoba rusuli enis popularizaciis sakiTxSi.
saboloo wertili medasavleTeebsa da slavianofilebis dapirispirebas tolstoim da Cexovma dausves.
ruseTi am mdgomareobaSi iyo
Cavardnili - mravalmilioniani eri
da Cven ra dagvemarTeboda!.. milionebs vin daeZebs, TiTze CamosaTvlelebi viyaviT. visTvis unda gveTqva
saqarTvelos farglebs gareT, qarTuli wigni qarTulad waikiTxeo?!
madlobeli unda vyofiliyaviT naTargmnis wakiTxvas Tu moindomebdnen. qarTul wigns da qarTvel
mwerals ki ara, sulac saqarTvelos ar icnobdnen, xolo vinc icnobda, igi gangeb cdilobda mieCqmala qarTuli fenomeni.
ramden sapolemiko omSi CarTula ilia WavWavaZe ucxoeli mlanZRvelebi rom mogvegeriebina. eseni
yvelani rusebi iyvnen da imitom,
rom rusi dominanti iyo am urTierTobebSi. mas unda ekarnaxa CvenTvis ra da rogor gvekeTebina, misi
toli rameSi ar unda vyofiliyaviT, da miT ufro ukeTesebi. yvelanairad cdilobda Cveni dampyrobeli CvenSi Seeferxebina kulturul-saganmanaTleblo moZraoba.
ratom iyo, meoce saukunemde rom
klasikuri musika ar gvqonda,
gigo gabaSvilamde klasikuri
ferweris skola ar gvqonda...
gana ar gvqonda erovnuli musika, erovnuli ferwera, erovnuli
skulptura, bunebrivia gvqonda da
misi ganviTarebis yvelanairi saSualeba da baza gagvaCnda, magram permanentulma omebma da rusulma eqspansiam qarTvelebi CamogvarCina
msoflio kulturuli aRmasvlis
kvaldakval ganviTarebas.
mxolod maSin aRdga Cveni potenciali, isic sustad, ra droidanac Cven saswavleblad vgzavnidiT Cvens axalgazrdobas araTu
ruseTSi, aramed evropaSi.
swored romsa da vatikanSi miRebulma ganaTlebam Seqmna qarTuli klasikuri musikis safuZveli
da kera,
iakob nikolaZis rodenis saxelosnoSi daxelovnebam ganaviTara
CvenSi skulptura,
firosmans arsad da aravisTan
uswavlia, garda epoqisa.
gogenma taitize wiTeli ZaRli
da wiTeli cxeni Seqmna,
firosmanma tfilisSi gogenisgan
damoukideblad Seqmna wiTelperangiani meTevze.
wyalTan aris asocirebuli gogenis cxeni da ZaRli da firosmanis meTevzec.
mogvianebiT epoqis majiscemaSeswavlilma kandinskim Seqmna tilo `wiTeli cxenis banaoba~.
amiT imis Tqma msurs, rom xelovnebis am dargebs ar sWirdeba saerTaSoriso sakomunikacio saSualeba
- lingva. mwerlobisTvis ki daxurulia es fufuneba da igi damokidebulia Targmansa da kalkirebaze.
firosmans veraferi mouxerxes,
radgan ruseTis gverdis avliT
gavida pirdapir evropaze da iseT
dros, roca modaSi iyo moderni.
Cven gvqonda da gvaqvs imisi potenciali, rom msoflioSi gavuTqvaT
qarTul gens saxeli, magram saamisod arafers vakeTebT, mteri ki
yovelnairad cdilobs dagvaClungos.
ilia WavWavaZe saukeTeso romanisti iqneboda, misi genia arafriT
Camouvardeboda
flobers,
hiugos,
balzaks,
dikenss...
mis TanamedroveTagan yvelaze saxelganTqmul mwerlebs, magram amaSic gamovlinda qarTuli geniis
bediswera - samSoblos sadarajoze pirveli mwerali idga da Tavisi
publicistikiT Tavzars scemda
mters. mas ubralod ar ecala
romanebis weriT garTuliyo, igi
dakmayofilda mxolod buvies
`izas~ TargmaniT.
mTeli SemoqmedebiTi Zalisxmeva
didma iliam sabanko saqmianobas,
wera-kiTxvis gamavrcelebel sazogadoebas,
gazeT `iverias~,
Teatraluri sazogadoebis fexze dayenebas Sealia.
ilia TviTonve gadaiqca romanad, erT did qarTul sagad.
ilias rom romanebi ewera da
evropaSi amiT gaeTqva saxeli, sazogado saqmes vin gaakeTebda maSin?
viRacas xom unda etvirTa es mZime
uReli erisa.
akaki leqsebs werda,
vaJa filosofosobda,
yazbegi romanebze muSaobda,
daviT kldiaSvili moTxrobebs
Txzavda,
ilia marto iyo yvelas winaSe,
mtersac da moyvaresac saTanado
pasuxs scemda. mis irgvliv wre
Seikra Tavsatexebis.
xolo vinc romanebsa da leqsebs
werda, imaTma qarTuli mwerloba
ver gaitanes saqarTvelos farglebs gareT. dasanania, magram im
droSic yvelani erTmaneTs vuSlidiT xels.
didi mTargmneli ivane maCabeli
ugzo-ukvlod daikarga.
vinc rasac akeTebda,
erTmaneTs xels uSlida,
esaoda,me ukeT da...
me ukeTesio...
did-patara yvela CarTuliyo
am kinklaobaSi. ilia ganze idga
mwerlobidan, magram arc mas asvenebdnen sazogado saqmeTa keTebaSi
da arc igi aclida sxvas raime
ekeTebina. duelSi gamoiwvies erTmaneTi niko nikolaZem da iliam.
morigebiT damTavrda paeqroba. bunebrivia, asec damTavrdeboda, Torem
amaze didi samarcxvino araferi
moxdeboda saqarTveloSi.
ruseTSi did mwerlebs baliaTiSaurad klaven duelebSi, CvenSi
ki qurdulad da CasafrebiT amoiReben mizanSi did-kacebs.
esec Cveni mamuli da
esenic Cveni mamuliSvilebi!!!
imis nacvlad, rom xeli-xelCakidebulebs erTmaneTi gagvetana saqarTveloSic da mis farglebs gareT, erTmaneTs SevuSaleT xeli.
mteri gaixarebda, aba ras izamda.
axla ki viRacas gaukvirdeba, am
mweralTa kavSirSi rogor dawyvites erTmaneTio. es imasTan SedarebiT balRuri sicelqea.
es medlis erTi mxarea, meore
ki saxeldobr Targmnis fenomeni.
mxedvelobaSi ara maqvs Targmanis teqnikuri mxare, anu Targmanis
xarisxi da dedanTan identurobis
maCvenebeli, am SemTxvevaSi Targmanis saWiroebis principzea saubari.
mwerlebi yovelTvis cdilobdnen popularulebi yofiliyvnen
sazRvargareT. amitom mTargmnelebs
sagangebod irCevdnen. mTargmnelebisTvis sapatio iyo aseTi movaleobis dakisreba, gulmodginedac
Sromobdnen da Sedegsac Sesaferiss iRebdnen. Targmanis princips
warmoadgenda avtorisa da nawarmoebis gacnoba msofliosTvis, yovel SemTxvevaSi midgoma iyo aseTi.
ra Tqma unda, amas kvalad mohyveboda honoraric, romelic dawesebuli iyo saxelmwifodanac da
gamomcemlobidanac.
yofila sagangebo davaleba-dakveTa, individualuri survili, pirovnuli urTierTobidan gamomdinare movaleoba, am mizezTa ukan
ar mdgara TargmaniT spekulaciiT gamdidreba, gamoCena, qvena grZnoba.
dRes erT sityvas ar giTargmnian
ise, rom ar iyos daangariSebuli
misTvis gankuTvnili Tanxebi, aravin mokidebs xels Sens nawarmoebs, rogori fenomenaluric ar unda
iyos. Tu mTargmneli ar SegiTanxmda gasamrjeloze, patriotuli
grZnoba ukana planzea gadasuli.
aTasi sisulele iTargmneba ucxo
enaze imitom, rom avtorebi kargad
uxdian mTargmnelebs. amdenad, sazRvargareT mravlad gadis mdore
da uxarisxo nawarmoebi, Rirseuli da Rirebuli ki ukeTes dros
elodeba, magram dadgeba ki ukeTesi dro?
esecaa, zogierTs, iswavla ra ucxo ena da tyi pinebs ramodenime
enaze, warmatebul mTargmnelad moaqvs Tavi. amiT xarisxi ki ara, fasi iwevs maRla, sakuTari Tavis
fasi, sxva araferi. mniSvneloba
ara aqvs realuria Tu ara es fasi, mTavaria moaxdina TviTSefaseba da amiT gansazRvra, ase vTqvaT,
saTargmnelo bazarze fasi.
visac xelT ar ewifeba, bazars
ver ekareba, amiT SeiZleba araTu
konkretuli mwerali, aramed TviT
qarTuli literatura dazaraldes...
da marTali rom iTqvas, sadReisod aseTi mdgomareobaa samwerlo `eqsportirebis~ saqmeSi, eqsportis gareSe ki marto qarTvel
mkiTxvelze dayrdnobiT saxels ver
daimkvidrebs mwerali, raoden didic ar unda iyos misi Semoqmedeba.
sadReisod qarTul mwerlobaSi
yvavis araprofesionalizmi, modaSia medrove da uniWo mwerali.
WeSmariti xelovneba miCqmalulia.
es ar-axalia,
Zvelia.
magram cudi is aris, rom am
modur mwerlukebs didi ambiciebi gaaCniaT da Sesabamisad gaaCniaT saxsrebi, raTa sxvisi kuTvnili
adgili daikavon istoriaSi. bevri
ambobs, rom isini istoriaSi ver
Sevlen, es mxolod surviliao.
isini Sevlen istoriaSi da am
epoqaze ityvian, rom
qarTulma mwerlobam im didi
saxelebis Semdeg ganicada degradacia da magaliTebad am uniWo
mwerlebs daasaxeleben.
Tu amaT paralelurad magiur
wres WeSmariti mweralic gaarRvevs da Tavs gamoiCens samwerlo
asparezze, imasac dasZens istoria,
rom ai, aseT did mwerlebs Cqmalavdnen es medRe-xvalie da medrove mwerlukebio...
da es Cveni istoria iqneba –
WeSmariti da Seulamazebeli.
istoria ki
ginda-arginda,
mogwons Tu ara,
mainc unda giyvardes,
samSoblo adamianebicaa,
da mitom.
(gagrZeleba Semdeg gverdze)
4
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saqarTvelo iyo maTi saocnebo saxeli!
(dasawyisi me-2-3 gverdebze)
gardasaxva
istoriam mravalsaxeobis ostatobas SegvaCvia, davxelovndiT kidec am saqmeSi. mteri sxvadasxva
mxridan modioda da mas sxvadasxva saxe hqonda. qarTvelebs yvela
niRabi unda mogvergo ise, rogorc
namdvili da ar unda gaCenoda
momxvdurs iotisodena eWvi Cveni
saxis gardasaxvis gulwrfelobaSi. xandaxan moRalatis rolsac
vTamaSobdiT mTelis gatacebiT da
davdiodiT qveynad moRalatis iarliyiT, saqveyno saqmes ki yovelTvis uCumrad vakeTebdiT. am erovnuli SegnebiT gvivlia qveynad
da sikvdilisic ar gvSinebia. mxolod istoria ambobda piruTvnelad WeSmaritebas da moRalated
Seracxulni gmirebad evlinebodnen
mamuls. niRabi ki imdenad morgebuli iyo saxeze, rom gvabnevda,
sinamdvilis aRqmaSi gviSlida xels, kliSes ver vicilebdiT.
esec Cveni tragedia iyo, magram
swored aseTma yofa-cxovrebam ganaviTara CvenSi saxiobobis xelovne-
ba. SemTxveviTi ar iyo is, rom
tfilisis msaxiobTa dasi krwanisis omSi aqtiurad monawileobda.
krwanisze xom mxolod mamuliSvilebi idgnen,
maT sWirdebodaT gamxneveba da
Tanadgoma,
gardasaxva unda moexdinaT dauZlevlobis,
Tundac sikvdilis fasad.
TamaSi gaTamaSebaSi gansaxierda,
gaTamaSeba ki sxva araferia, Tu
ara rolis Sesruleba.
roli davalebaa TamaSSi, romelic sxvadasxva moTamaSes unawildeba. am davalebas
zogi pirnaTlad asrulebs,
zogic vera.
saTeatro rolic aseTive daniSnulebisaa. IXX saukunis 50iani wlebis dasi sakmaod warmatebuli amitom gamodga.
Teatraluri dasis ganaxlebam
ki axal simaRleze aiyvana samsaxiobo xelovneba. iqmneba qarTuli
dramaturgia, yalibdeba Teatraluri sazogadoeba da es moZraoba
erTveba erovnuli TviTSegnebis
gaRviZebis saqmeSi.
Taobas Taoba cvlis, momdevno
Taoba wina Taobis umjobesia. Cvenma
Teatrma Seqmna precedenti mayureblis kulturul-saganmanaTleblo
aRzrdisa. aqamde Tu eklesiebsa
da saswavleblebSi xdeboda xalxis
erad Camoyalibebis, adamianis pirovnebad gardasaxvis procesi, amas
Teatric daemata, rogorc Tvalxiluli nimuSi zneobriobisa.
iyo, ra Tqma unda, ideologiiT
datvirTuli repertuari –
an erovnuli,
an caristuli,
an komunisturi,
magram aucileblad yovel speqtaklSi raRac kacobriul niSs
iZenda mayurebeli da igi msoflio
nawili xdeboda ise, rom aRar iyo
saWiro raimes miCqmalva,
viRacis gadamalva,
raRacis gadaTargmna.
saxiobas –
mimikas,
moZraobas,
Jestikulacias,
cekvas ukve aRar sWirdeboda
zedmeti daxmareba popularizaciisaTvis. Cven ise ganvaviTareT Cveni
saxioba, rom kinoxelovnebisTvis
windawinve Semzadebulni viyaviT,
TiTqos vicodiT moaxlovebuli
xelovnebis axali dargi da vgrZnobdiT mis Tavbrudamxvev warmatebas. Cven araTu kargi msaxiobebi
gvyolia da gvyavs, Cven TviTona
varT saukeTeso msaxiobebi, ubralod yvelas ar mieca am niWis
gamovlenis saSualeba.
kinoxelovnebam maradisobaSi daafiqsira saxioba. Cven aravis gvinaxavs marjaniSvilisa da axmetelis
dadgmuli speqtaklebi da TavgamodebiT ver vimsjelebT maT avkargianobaze. mxolod TviTmxilvelTa
STabeWdilebebs vendobiT. sailustraciod ki isev kinos mivmarTavT,
rogor ganasaxierebda esa Tu is
msaxiobi ama Tu im rols. Cven
kino gvaZlevs imas, rom davinaxoT
msaxiobTa SemoqmedebiTi energia,
maTi saSemsruleblo stili.
me dResac Tvalwin midgas sergo
zaqariaZis mier Sesrulebuli Sadiman baraTaSvilis roli.
es TamaSi aRaraa,
es Sesxeulebaa msaxiobisa personaJTan da imdenad WeSmaritad, rom
karga xani Sadimanad aRviqvamdi
msaxiobs.
qarTulma genma SesZlo, TamaSi
cxovrebad eqcia da cxovreba TamaSad. amisi naTeli dasturi TviT
giorgi saakaZe iyo, romelmac ise
moirgo moRalatis niRabi da ise
asrulebda mTeli cxovreba am samarcxvino rols, rom raRac momentSi eWvic ki mepareba, TamaSi realobaSi xom ar gadauvida da TviTonac xom ar irwmuna am rolis
ganamdvileba?
es sakiTxi, ra Tqma unda, sxva
sakiTxia da mxolod sityvam moitana. aq mTavari isaa, rom am gardasaxvaSi, istoriuli kataklizmebis oromtrialSi Cven viwrTobodiT did da ganumeorebel msaxiobebad. erToba samSoblos gulidan modis da sakuTar Tavs kvebavs.
CvenTvis am TamaSSi aplodismentebi
aravis daukravs, radgan yvelas hgonia, rom es TamaSi ki ara, iyo mxolod cxovreba.
asevea gardasaxviT mocemuli saxeebi:
hamletis,
oidipos,
riCard mesamis...
es Cven viyaviT neronze ukeTesi
msaxiobebi da mefeebic amavdroulad. unda iTqvas mTelis gulwrfelobiT, rom akaki vasaZis mier
Sesrulebuli Sah-abasis roli rolad ar mimaCnia, igi TviT Sahabasi
iyo imJamad, ki ar TamaSobda rols,
aramed msaxiobi gardaisaxa cinikos da verag dampyroblad. mis
TvalebSi saSualo saukuneebis daundobloba ikiTxeboda. misi damokidebuleba qveSevrdomTa mimarT
Seudareblad aris gadmocemuli.
verc erTi sparsi ise ver Seasrulebda Sah-abasis rols, rogorc
es qarTvelma Seasrula.
esec albaT bedis ironiaa.
Cven ucxo mefeebs ufro kargad
ganvasaxierebT, vidre qarTvelebs.
esec erTgvari niWia da es niWi
msaxiobs ki ar ekuTvnis da misgan
ki ar gamomdinareobs, es Cveni genetikurad gardasaxviT moniWebuli
imitaciis instinqtia da sxva araferi. swored am gardasaxviT gadavrCiT, kargad SevZeliT sxvaTa
saxis aTviseba ise, rom sakuTari
srulad SevinarCuneT.
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saqarTvelo iyo maTi saocnebo saxeli!
am gverdebze mxolod arasruli CamonaTvalia im adamianTa, korifeTa
Tu ubralod varskvlavTa, romelTac didi wvlili Seitanes Cveni samSoblos cxovrebaSi.
isini Cveni samSoblo arian!
maT cnoben, uyvarT, enatrebaT, ixseneben...
saaRdgomod, didi survili gvqonda, sulTaTana gveTqva maTi sulebisaTvis, gagvexsenebina, da am gaxsenebiT uxilavi Zafi gagveba Cvensa
da Cvens samSoblos Soris.
swored esaa da
mxolod esaa samSoblo!!!
amitom gavediT msoflio asparezze qarTvelebi, rogorc niWieri msaxiobebi.
cxovrebamac gvamsaxioba erTmaneTTan, amitom erTmaneTi kargad
rom SeviswavleT, amitom Cveni anekdotebi da iumoric ki cota ar
iyos mkbenaraa.
saxiobam imdenad dagvi pyro, rom
araTu mefeebs ucxoeTis literaturul gmirebsac SesaniSnavad varTmevT Tavs, sakuTars naklebad vaqcevT yuradRebas.
zinaida kverenCxilaZeze ukeTesi antigone ar eqnebodaT gaazrebuli TviT Zvel eladelebs,
ifiqreb imasac, rom mxolod verikosTvis Tu Seiqmna ivdiTis saxe
msoflio dramaturgiaSi,
dedofal margos roli xom mxolod sesilias unda eTamaSna qveynierebaze da amiT unda Tqmuliyo
yvelaferi (da iTqva kidec).
servantesis `don kixoti~
ramdenjer ar daidga,
ramdenjer ar gadaiRes,
romel qveyanaSi ara,
romel drosa da epoqaSi ara,
mainc qarTvelebma rom gavarTviT
Tavi mwuxare saxis raindis saxebas, aravin Tqvas sxva.
es trabaxi araa, es iseTi realobaa, rasac TviT Seqspiris samSoblo aRiarebs,
servantesis samSoblo aRiarebs...
da vin ara...
Cven amas ar vambobT,
Cven mxolod maT naTqvams vimeorebT da xazs vusvamT qarTul
genias saxiobobis xelovnebaSi.
aba, sxvanairad rogor SeiZleboda yofiliyo - im maCabelis samSobloSi, romeli maCabelic krwanisis velze idga da kidec ibrZoda da kidec amxnevebda TanamebrZolT. Cven sxvaTa omebSi ise vibrZodiT, mtris wisqvilze vasxamdiT wyals Cvensave sazianod.
aba sxva ra iyo XVII-XVIII saukuneebSi sparseTis droSis qveS
avRaneTis sparseTze eqspansiis SeCereba da amiT Cveni odiTi mtris
gaZliereba ise, rom Cvenc gadmogvwvda mere da mere. Ees rom ara,
SesaZloa IXX saukuneSi, anu revoluciebisa da gabatonebuli bur-
Juaziis eraSi Segvebijebina mxned,
rogorc Tavisufali da damoukidebeli qveyana da ar CamovrCenodiT msoflio Zvrebs.
metad viqnebodiT fasdadebulni da isic SeiZleboda momxdariyo, msoflio momavali raRac wilad Cveni gadasawyvetic yofiliyo.
ar viqnebodiT msaxiobebi da imitatorebi, samagierod viqnebodiT
TavisTavadni, egvi ptesa da erays
Tu ar ganvagebdiT, viqnebodiT Zlieri saqarTvelos mmarTvelebi da
rac sparseTs davexmareT, rac mamluqebma sakuTar aRvirqveS movaqcieT, ar iqneboda eseni arc erTi,
rogorc avi sizmari.
samagierod yvela dakargulis
goneba da Zala moxmardeboda saqarTvelos. Cven mamaci xalxi varT
da ar gagviWirdeboda daviTisa
da Tamaris saqarTvelos ganmeoreba,
axla ki es Znelia da faqtiurad
SeuZlebeli.
axla mxolod unda viocneboT
rogorc msaxiobebma, warmatebuli
rolis mocemis molodinSi rom
arian. warmatebuli rolebi ki
sxvaTa namoqmedaridan gamomdinareobs, sxvisi originalis aslebad
gadaviqeciT.
dasanania, rogor gaiflanga qarTuli niWi (da dResac iflangeba), rom erTi xeiriani sityva msoflio asparezze rogorc qarTvelebs
(da ara rogorc manqurTebs) ar
gviTqvams.
IX. da mainc...
rac samSobloa da samSoblos
asociacias iwvevs, unda gviyvardes.
patriotizmi kacTmoyvareobas gvaCvevs da imaze didi kosmopoliti
aravinaa qveynad, vidre patrioti.
amas vaJa-fSavela amtkicebda, araTu
mxolod statiiT, aramed piradi
cxovrebiTac.
vaJa-fSavela qarTveli rom iyo,
imitom uyvarda mSobliuri miwawyali. uadamianod ar arsebobda
misTvis mamuli,
foToli ar cocxlobda,
balaxi ar sunTqavda...
buneba rom uyvarda, bunebam saxelmwifoebrivi sazRvrebi ar icis,
amitom mas TviT dedamiwa uyvarda
Tavisi nakliT,
Tavisi momxibvlelobiT,
Tavisi sidiadiT da
Tavisi simciriT.
Cven ramdenadac mcirericxovani
eri varT, imdenad ufro zviadi
buneba gagvaCnia.
mamulis istoria marto bunebiT ar Semoifargleba, es mxolod
geografiaa, misi garegani saxe. misi
cxovreba, movlinebis Sinaarsi da
daniSnuleba mis ganvlil gzaSia.
gzas ki mxolod adamianebi gadian. amitom Tu samSoblos siyvarulze vdebT Tavs, unda gviyvardes is
ganvlili mrude, ekal-bardiani didebis SaravandediT mosili ganvlili da gasavleli gzebi. yvelaferi es gvaaxlovebs sakuTar TavTan
da ise gvaaxlovebs, rom sxvis TvalebSi sakuTar Tavs vuyurebT sarkesaviT da is gviyvars imitom, rom
masSi Cveni Tavic igulisxmeba. swored esaa mamuliSviloba.
erT prozaul leqsSi oskar uaildma wyali alaparaka, zeaRmatebuli, miwieri narcisizmiT gajerebuli:
`rom hkiTxes wyals, rad daRonebulxaro, man pasuxad miugo, - me
narciss ki ar vdardob CemSi CamxrCvals, aramed mis TvalebSi me
sakuTar Tavs vuyurebdi da is
davkargeo~, - aseTi Sinaarsis iyo
es leqsi.
Cven ise unda vuyuroT erTmaneTs,
rom sakuTari Tavi marto ki ar
davinaxoT, aramed im danaxul sakuTar TavSi vinZlo iqneb saqarTvelos momavali saxe davxatoT.
dabolos, es statia msurs davasrulo indoeTis erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraobis patriarqis mahaTma gandis sityvebiT:
`imaze mets verafers daviCemeb,
rasac rigiTi mecnieri, romelic
miuxedavad imisa, rom cdebs uaRresi keTilsindisierebiT, gaazrebulad da zedmiwevniTi sizustiT
ayenebs, arasodes amtkicebs, rom misi
daskvnebi amomwuravia~.
amaze meti TavmdablobiT veravin
ityvis verafers maSin, roca gandis
adgilas sxva Tanamedrove politikani Tavs gadagvWamda:
- naxeT ra kargi varo, rogor
varigeb vauCerebso.
manuCar kaWaxiZe
6
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
ukve 26 welia am qveynad aRaraa
nodar dumbaZe, magram… igi kvlavindeburad gvaTbobs Tavisi mziT
savse proziT, sabavSvo leqsebiT...
mze iyo misi Semoqmedebis umTavresi metafora, simbolo da personaJic ki.
nodar dumbaZe gardacvalebidan
meoTxedi saukunis Semdeg avida
mTawmindaze. avida drosTan brZolaSi gamarjvebuli.
marTlac da ra RvTis pirisagan
gadavardnili unda iyos is qarTveli, vinc erTxel mainc ar gaucinebia dumbaZis gmirebs - wignidan,
scenidan an ekranidan; vinc erTxel
mainc ar gamTbara misi striqonebiT, erTxel mainc, Tundac 5 wuTi
ar gamxdara keTili, an 5 wuTiT
mainc ar Sehyvarebia sicocxle.
„sicili nodar dumbaZisTvis
TviTdamkvidrebis iseTive bunebrivi
formaa, rogorc mxedarTmTavrisTvis omi an CitisaTvis - frena“ werda guram asaTiani.
sul 56 weli icocxla am qveynad.
misi biografias zebrasaviT dasdevs Sav-TeTri zolebi. SemoqmedebiT triumfebs, aRiarebas, xalxis
ukidegano siyvaruls, win uZRoda
ojaxuri tragediebi - mamis daxvreta, dedis gadasaxleba, Semdegac
mudam Tan sdevda tragediebi. „iliko da ilarionma“ uzarmazari aRiareba moutana da 5 wlis biWuna
daeRupa... mere iyo samgzis infarqti da infarqtebs Soris - siZis,
mweral jemal TofuriZis daRupva
Tu manam meuRlis dgoma sikvdilis
pirispir...
nodar dumbaZe 1928 wels daibada TbilisSi. veraze.
mama vladimer dumbaZe maiakovskis raikomis mdivani iyo, deda ana baxtaZe - diasaxlisi. 8 wlis
iyo nodari mama rom daupatimres
da dauxvrites, deda - gadausaxles.
nanuli dumbaZe, nodar dumbaZis
meuRle: „arsad nodars mamamisi
ar hyavs naxsenebi... misTvis es Zalze mtkivneuli Tema iyo. darwmunebuli iyo, rom mamamisi udanaSaulo iyo. mamamisi Zveli bolSeviki iyo, bavSvi Sevida partiaSi,
37-Si daiWires da daxvrites, daxvrita vin? misma megobarma beriam.
beria da nodaris mama erTad swavlobdnen baqoSi, nodaris babuas sasadilo hqonda baqoSi, beria iyo Zalian Raribi da sul mSieri, yoveldRe midioda da nodaris babua
aWmevda Tavis sasadiloSi ufasod.“
manana dumbaZe: „rva wlis iyo,
ocdaCvitmetSi mama rom dauxvrites da deda aTi wliT Sua aziis
banakebSi gadausaxles. am aTi wlis
ganmavlobaSi rac Tavs gadaxda,
nodar dumbaZis mkiTxvelma kargad
uwyis, radgan igi yovelTvis Tavis
cxovrebas werda da arasodes imas,
rac ar icoda. me ki anderZad, es
patara kanoni damitova: mTeli qveynierebis vali maqvs, mama, keTili
adamianebi rom ara, RmerTma uwyis,
riT damTavrdeboda Cemi cxovreba.
TiTo sikeTe yvelasgan maxsovs da
ufleba ar gvaqvs arc me da arc
Cems nagrams sikeTe ar vTesoTo“.
8 wlis nodari sacxovreblad
deidebma waiyvanes afxazeTSi, 3 weli iq gaatara, biZebi rom daiWires da daxvrites, bebiasTan da
babuasTan gaagzavnes Coxatauris
raionis sofel zenobanSi. 1945
wels xidisTavis saSualo skolis
damTavrebis Semdeg, TbilisSi dabrunda da swavla universitetSi,
ekonomikur fakultetze ganagrZo.
swored universitetis saaqto
darbazSi kiTxulobda Tavis leqsebs da TandaTan ixveWda popularobas, rogorc poeti.
1950 wels nodar dumbaZem ekonomikuri fakulteti daamTavra da
muSaoba universitetis laboratoriaSi daiwyo asistentad. paralelurad werda.
1957 wels ki samsaxuri miatova, rom Tavi literaturisTvis
mieZRvna mTlianad, 1957 wels daarsda „ciskaric“. „ciskris“ pirvelsave nomerSi gamoqveynda misi feletoni, sadac 29 wlis nodar
dumbaZem erTad hkra Solti cud
prozasac da uvargis kritikasac.
nodar dumbaZe warmatebuli feletonisti da iumoristuli novelebis avtori gaxda.
1959 wels, rodesac „ciskarSi“
misi pirveli romanis „me, bebia,
iliko da ilarionis“ beWdva daiwyo, bevri albaT im ganwyobiTac Caujda mis kiTxvas rom dumbaZis
morig iumoristul moTxrobas kiTxulobda, magram…31 wlis dumbaZem
yvela gaagona da aRafrTovana mkiTxvels xelSi saukunis romani SerCa, aRtacebulma giga lorTqifaniZem marjaniSvilis TeatrSi
dadga, sesilia TayaiSvilma maradiuli bebiis saxe gamoaqandaka jer scenaze da male ekranzec.
daiwyo dumbaZis Tavbrudamxvevi
warmatebebis xana...
22 wlis iyo nodar dumbaZe
rom daojaxda.
nodari da misi momavali meuRle, istoriis fakultetis studenti nanuli gugunava erTmaneTs universitetis klubSi, literaturul
saRamoze gadaeyarnen.
nanuli gugunava-dumbaZe: „klubSi Sevdiodi, fanjarasTan ori biWi
idga, Caviare da momesma rogor gadaulaparaka erTma meores - „ti
smatri kakaia miniaturnaia devoCka“-o, nodarma uTxra meores, saxec
ki ar damamaxsovrdao.“
nanulis saxec ar daamaxsovrda
da kai xans sxvaSi eSleboda - istoriis fakultetis studentSi
da kompliments mas „ubrunebda“
kai xans:
rom Caivlida is biWi, vambobdi
xolme, am biWs ra kargi leqsebi
aqvs-meTqi, is biWi gakvirvebuli
miyurebda xolme.“
erTmaneTi oficialurad universitetis kibeebTan gaicnes.
nanuli dumbaZe: „bolos gavicani
ase ofiacialurd, „nodar dumbaZe“, CamomarTva xeli. mere Cemi
amxanagebi, misi amxanagebi Zalian
davmegobrdiT, erTad davdiodiT
TeatrSi, kinoSi, saocari is iyo,
rom nodars moewona Cemi amxanagi,
Cemi klaseli, da ara me. me xels
vuwyobdi yvelanairad. mere dabadebis dReze viyaviT, iq raRac ar
moewona nodars da moxda ise, rom
is gogo saerTod wavida Cveni
cxovrebidan, Cven davrCiT megobrebad. sul erTad viyaviT, leqcia
rom mimTavrdeboda, karTan idga
da melodeboda, rom gavecilebine,
sulelebi xom ar viyaviT, vgrZnobdi rom vuyvardi da isic grZnobda,
rom miyvarda, magram siyvarulze
laparaks ver vbedavdiT... ase gavida
naxevari weliwadi.
mere universitetSi, studentobaSi xma gavarda, viRac gogos nodari moswons, nodarsac moswons,
magram nanuli uSlis xelso, nodari CemTan saxlSi iyo mosuli da
vkiTxe, nodar, me ratom mabraleben
rom Senc mogwons is gogo da me
giSliT xels-meTqi. momibrunda
nodari da pirdapir mekiTxeba „nanuli Sen me ar giyvarvar?“…
imis magier rom eTqva, miyvarxaro,
me mekiTxeba aqeT... me vuTxari, jer
Sen miTxari da me mere getyvimeTqi. `Sen Tu amdeni xani ver
grZnob imas, rom me Sen Zalian miyvarxar, maSin Seni saSveli ar yofilao. es iyo da es~.
am dros meore kursze vswavlobdi, nodari ukve amTavrebda ekonomiur fakultets. dedaCems nodari
Zalian moswonda, magram mamaCems
ar warmoedgina Tu odesme gavTxovdebodi da mivatovebdi ojaxs.
nodari movida mamaCemTan xelis
saTxovnelad da uTxra, gviyvars
erTmaneTi da unda SevuRldeTo.
mamaCemi me momitrialda, Sen ras
fiqrob, amis xelSi rom gagiWirdeba, ar icio? mere ra-meTqi, Tan
nodarma Tqva, SeiZleba Cems xelSi
Savi puric ar hqondeso. mamaCemi
meubneba, gesmis ras ambobs, magasTan
SeiZleba Savi puric ar gqondeso.
me vuTxari - „ara uSavs avitan
magasac“! gadairia mamaCemi, Cems xelSi TeTr pursac ar Wam da amis
xelSi Savi puri gindao.
mamaCemi ekonomisti iyo, „cekavSirSi“ muSaobda, mdidrebi ar viyaviT, magram ar gviWirda, upatiosnesi kaci iyo, aramad maneTiani ar
Semoutania ojaxSi. deda istorias
aswavlida skolaSi, sakmaod cnobili pedagogi iyo. mokled, mama winaaRdegobas gviwevda, gvadebinebda
da gvadebinebda daqorwinebas. bolos gavipareT da movawereT xeli.
gugunavas qali var, TavadiSvili
da ver warmomedgina gvaris Secvla, magram xelis mowerisas rom
mkiTxes, Tqvens gvars daitovebT
Tu dumbaZeze gadaxvalTo, nodarma ar macala da dumbaZezeo, uTxra
da Camiweres dumbaZe. iq Cxubs
xom ar daviwyebdi? wamovedi, Camiweres dumbaZe, magram universitetSic gugunavad davrCi da 20 weli
sul gugunava viyavi, mere pasports
vada gauvida, moskovSi mivdiodiT,
saswrafod axali pasporti mqonda
asaRebi, qorwinebis mowmobis mitana
momTxoves, mivutane. mivedi pasportis wamosaRebad, gadavSale da vxedav weria `nanuli dumbaZe~, daviwye,
ara var me dumbaZe, gugunava var!
qalbatono, xelis mowerisas Tqven
gadaxvediT dumbaZeze, axla dumbaZe xarTo da gamomiSves.
movedi saxlSi abRavlebuli,
atirebuli, nodars veubnebi, es ra
miqnes, gvari gamomicvales-meTqi.
miyura, miyura da meubneba, ici ras
getyvi, axla Seni tri paCi Tavadi
mama rom cocxali iyos, isic Cems
gvarze gadmovidodao... am dros
nodari ukve sakavSiro deputati
iyo, gamosuli iyo misi romanebi,
araerT enaze Targmnili, dadgmuli
speqtaklebi, gadaRebuli filmebi.“
nodar dumbaZes da nanuli gugunavas male manana SeeZinaT.
swored patara manana iyo axalgazrda poeti mamis muza sabavSvo
poema „mananas werilis“ dawerisas.
„mananas werilma“ moutana pirveli aRiareba nodar dumbaZes - ganaTlebis saministros gamocxadebul
konkursSi gaimarjva.
nanuli dumbaZe: „im konkursSi
giorgi leoniZec ki iRebda monawileobas. nodarisTvis undodaT
rom pirveli premia miecaT, magram
raki leoniZec monawileobda, pirveli premia saerTod ar gasces da
orives meore premia misces. 5 aTasi
maneTi mogvces, es imxela fuli
iyo maSin CvenTvis... Tan imdeni
vali gvqonda - germanel qals dahqonda CvenTan mawoni, rZe, qaTami,
fuli ar gvqonda da valad viRebdi xolme. mTeli es premia im
qals miveciT.“
manana dumbaZe: „bednieri var imiT,
rom var pirveli Svili da mamaCems vicnob mas Semdeg rac is iyo
23 wlis, mas mere erTad movdiodiT, erTad gavizardeT… warmoidgineT 23 wlis nodar dumbaZe, energiuli, makvarancxi, mTeli am Tavisi iumoriT, sikeTiT, xuWuWi dayrili TmiT, pruJinebiviT Tma hqonda,
aburdul-daburduli. patara rom
viyavi, xelisgulze misvamda da
mwevda WerSi. xom aseTi patara
tanis kaci iyo, xumrobda proteqciiT var „metr semdisiat adino“,
magram Zalian janiani iyo, dakunTuli, uzarmazari tori hqonda, damisvamda da ramdenjerme mwevda „StangasaviT“, amas veRar akeTebda qeTinos SemTxvevaSi, imitom ki ara
rom dauZlurda, maSinac axalgazrda iyo, ubralod im dros ukve
„xruSovkaSi“ vcxovrobdiT da Weri iyo dabali. bavSvoba maxsendeba Zalian mxiarulad, miuxedavad
imisa rom Zalian gviWirda. maxsovs,
ra sixaruli iyo, roca mamaCems
viRacam TeTri fexsacmelebi aCuqes.
maxsovs is fexsacmelebi daCvretili iyo, mama rom movida, Sevxede
da veubnebi, mama, mama, es fexsacmelebi beriam dagixvrita? sul beria da daxvreta mesmoda, babua
daxvretili iyo, babuis Zmebi, naTesavebi...
ratomRac aravis sjera, rom vambob, rom zustad maxsovs, rogor
mimiyvanes mamasTan cixeSi, roca 2
wlis viyavi. ar mijereben, magram
vyvebi zustad ise, rogorc iyo,
dedaCemi meubneba, mase zustad imitom yvebi, rom bevrjer gaqvs mosmenili eg ambavio, mosmenili ra
SuaSia roca, axlac Tvaliwin midgas Tavgadaparsuli mamaCemi, romelic iq manaxes. is karic maxsovs,
is meCxeri rkinis badec da isic,
mama rom gamoiyvanes da avkivldi,
mama mand ver gamoeteva-meTqi.
25 wlis iyo gaxmaurebuli mkvlelobis gamo rom daapatimres,
daxvretis muxli hqonda miyenebuli. eqvsi Tve ijda „guberskSi“,
gaamarTles. mama gaamarTles, magram
Tavidan bolomde simarTle dRemde araa dadgenili. imasac amboben,
rom mkvleli arasodes mjdara cixeSi, mkvleli qurdi iyo da Tavisi sikvdiliT mokvda, cixis kari
arc unaxavso. mama gaamarTles, rostomma (amilaxvari romaa „TeTr
bairaRebSi“) aTi weli moixada
mag mkvlelobisTvis. faqti erTia,
eseni arafer SuaSi ar iyvnen, sul
sxva sufraze moxda Cxubi, imaTma
erTmaneTi dakles, amaTze rom gadmovida, rostomma erT-erTs glija,
airia yvelaferi, viRac daWrili
mamaCems gadmoemxo, moecxo sisxli
da eseni daiWires. beso JRenti
darboda, kecxoveli, mwerlebi uwerdnen daxasiaTebebs, magram moskovidan, sakavSiro prokuraturidan
rom ar Camosuliyo golski da
mas ar eTqva, es kaci saerTod ratom ziso, albaT arc gamouSvebdnen,
rezo SatakiSvilis
portretebi
kedlis gazeTi
mziT savse mwerlis ojaxi
gaaxarebs imis ojaxs RmerTi, patiosani kaci yvelgan aris. mamaCemisTvis es didi gamocdileba iyo,
rogorc mwerlisTvis, ra Tqma unda.
amis Semdeg daiwyo zepiri ambebis
mTeli seriebi cixis cxovrebaze,
Semdeg „TeTri bairaRebic“ daiwera. cixis ambebi iseTi sizustiT
aqvs aRwerili, rom lamis gvarebi
da saxelebic emTxveva. mamaCemi merec sul yveboda cixis ambebs.
erTxel, Turme, roca cixis morig
ambebs hyveboda, Wabua amirejibs
uTqvams, - biWo, 25 weli vxexe, gamovedi da 25 wuTSi movyevi yvelaferi, Sen ra eqvsi Tve ijeqi aseTi
rom dRemde veRar dagimTavrebiao.
sxvaTaSoris, bebiaCemi hyveboda gadasaxlebis ambebs ise sainteresod,
rom ver mowydebodi.
amxanagebis meti ra myavda, magram
mec da qeTinosac saxlidan ver
gagvagdebdi, imitom rom CvenTan
stumrad modiodnen eldar Sengelaia, giorgi Sengelaia, robiko
sturua, giga lorTqifaniZe... rom
modiodnen iseTi ambavi iyo, yvela
axalgazrda iyo, - anzor saluqvaZe, ediSer yifiani, arCil sulakauri, sargis caiSvili, romeli erTi
giTxra, geniosebi, nodar CxeiZe, eseni
iyvnen yoveldRiuri stumrebi, warmoidgine, sad ufro saintereso
iqneboda CemTvis? im dros, bavSvebs
maincdamainc ar svamdnen sufraze,
bavSvebs samzareulodan gamoiyvandnen, adRegrZelebdnen da gaaqrobdnen. me vin gamaTrevda iqidan?
iseT drostarebas Sevswrebivar, iseTi raRaceebi vici pirvelwyaroebidan...~
sad daiwera „me, bebia, iliko da
ilarioni“?
WavWavaZeze, im saxlSi sadac adre didi bina hqondaT da mere,
rogorc represirebulis ojaxs,
erTi oTaxi dautoves. swored im
erToTaxian binaSi cxovrobda nodari, misi meuRle, dedamisi aniko,
patara manana da patara zaza.
manana: „am erToTaxian binaSi mamaCemi werda Rame „iliko da ilarions“. mere meubneboda, mSier kuWze
maqvs „iliko da ilarioni“ dawerili da yvelas ajobao“.
„iliko da ilarionis“ warmatebas tragedia mohyva…- patara
zaza daeRupaT.
manana: „iliko da ilarionis”
premieras marjaniSvilis TeatrSi
orive, mamaCemic da dedaCemic SavebSi Cacmuli daeswrnen - naxevari
wlis gardacvlili hyavdaT xuTi
wlis zaza.“
nanuli dumbaZe: „wiTela hqonda
bavSvs da muclis ti pi daudgines. dagviRupes bavSvi... 50 weli
gavida mas mere da araferi ar
Svelis am tkivils. xSirad nodari wamowveboda divanze, me savarZelSi vijeqi da sadRac gadioda nodari... aRar iyo aq, iseve rogorc me
ar viyavi aq, orive erTi da igive
rameze vfiqrobdiT, orives cremli
gvdioda, me vicodi rom is am wuTSi zazaze fiqrobda, iman icoda
rom me am wuTSi zaza medga Tvalwin. saSineli tragedia iyo.“
am uzarmazari tragediis Semdeg
mwerali wers „me vxedav mzes“,
„mzian Rames“ da dgeba sikvdilis
pirispir...
manana dumbaZe: „41 wlis iyo
pirvelma infarqtma rom dahkra,
aravin fiqrobda maSin mis gadarCenas. jansuR Carkviani maSin ucxoeTSi iyo mivlinebuli, magram am
ambis gamo TbilisSi darCa, saavadmyofodan ar gasula. roca mamaCemma mesame dRes Zlivs Tvali
gaaxila, Tavze wamomdgari jansuRi
dainaxa: me Sen wasuli megoneo, wailuRluRa. jansuRma erTxans
xma ar gasca, mere gaxalisda, xumrobis gunebaze dadga da mkvaxed miugo - mec ki megone wasuli, magram
aq xar da fexis mocvlasac ar
apirebo. meore dRes mamaCemma cota
moibruna suli da fanjriskenac
gaixeda. kvlav Tovda (es is dro
iyo, xruSCovi qarTvelebs gadasaxlebiT rom emuqreboda). - mgoni
ukve gadagvasaxles da gvimalaveno, - TavisTvis Cailaparaka da palataSi iseTi xarxari atyda, saavadmyofo azanzarda. mas mere xSirad
gaigonebdiT sxva avadmyofTa Wirisuflebisgan, es dumbaZeebi an giJebi
arian, an „aferistebi“, kaci naxevrad iqiT aris, amaT sicil-kiskiss
ki bolo ar uCanso. gurulebma
kaci afrines Coxatauridan, nodaras janmrTelobis ambavi Camogvitaneo. didxans ibrZoda is kaci
palatis karTan, magram ar SeuSves.
dedaCemma uTxra, mSvidad wadi, awi
araferi uWirs, kargad ariso. mainc
ar moiSala da Cumad SeZvra mamasTan. didxans uyura wamlebiT gabruebuls, gamovida, aravisTvis araferi uTqvams, ise gabrunda CoxataurSi. mere gurulebi gviyvebodnen: roca vkiTxeT, nodara raferaaTqva, ase gviTxra, nanulia ambobs
kargadaao, cudad yofnas ras uZaxis,
mai ar vici meo.“
pirveli infarqtis Semdeg iwereba „nu geSinia, deda“, „TeTri
bairaRebi“.
swored im wlebSi redaqtorobda „niangs“.
manana: „niangze“ giJdeboda. saocari xalxi muSaobda „niangSi“
- ediSer yifiani, tariel Wanturia,
klasikosebi iyvnen niangSi da araCveulebrivi cincxali gonebis patronebi, givi samsonaZe, jemal lolua, nodar malazonia... mama Sayirobda, mwerali ki ara santeqniki
varo, imitom rom modioda xalxi
socialuri problemebiT, saCivrebiT,
kanalizacia gameWeda, aman es miTxra
da iman es miTxra da amaze unda
daweraT. dadiodnen, amowmebdnen, midioda Jurnalisturi gamoZieba.
sikvdiliviT eSinodaT am „niangis“.
xandaxan kai sicili rom momindeba, gadmoviReb xolme Zvel nomrebs
da vxarxareb.“
nanuli dumbaZe: „warmatebas, xal-
xis siyvaruls, aRiarebas, premiebs
absoluturad ar Seucvlia nodari. rogori nodaric gavicani, iseTi nodari gardaicvala. bunebiT
iyo aseTi, Torem ar vici meti
raRa unda mieRo, nobelis premias
Tu miiRebda. nodari xalxs Zalian
uyvarda da dResac uyvarT. nodari gardacvlili araa, dRemde cocxalia, mwerali romelic aRar
ibeWdeba da aRar ikiTxeba, isaa
mkvdari. nodars dResac siamovnebiT kiTxulobs yvela, kvlav idgmeba,
ibeWdeba, radios CarTav, televizors CarTav, ar arsebobs rom ar
wavides nodaris raRac naTqvami,
nodaris wignidan amoRebuli, bavSvebi iwyeben kiTxvas nodaris moTxrobebiT... nodari ar momkvdara.“
nodar dumbaZes samoTaxiani bina
misces, magram „xruSovka“.
manana: „raRac Zvelebur saaTs
yidda mezobeli, dedaCems undoda
yidva, autyda mamaCems, viyidoT, viyidoTo. rad ginda qalo es saaTi,
ciferblati mezobelTan iqneba da
girebis konwials unda vuyuroo?
samoTaxiani xruSovka iyo, kabinetSi vcxovrobdi me, sadac magida idga, romelzedac werda, arada
mamaCemi dRis ganmavlobaSi saxlSi
ar iyo, muSaobda, Rame grialebda,
da rodis werda... did oTaxSi
idga patara magida da imaze werda,
kabinetis magidaze daiwera „maradisobis kanoni“. gulrifSSi muSaobda xolme intensiurad. rom moawveboda, sam TveSi amTavrebda romans, ise rom gadawera ar sWirdeboda. Cven xelnawerebs vkiTxulobdiT xolme, dawerda Tu ara, vecemodiT da vkiTxulobdiT, yvela
romani wakiTxuli maqvs xelnawerSi. xandaxan iyo rom, ar ubrundeboda didxans da veCxubebodiT, ra
aris, ra gaaCere, gvainteresebs...
pirvel kursze aviwyvite, saxlSi
aRar mivdiodi faqtiurad, saxlSi
vrekavdi, lingafonis kursi maqvsmeTqi. mamaCemi giJdeboda, universitetia Tu „padpolni“ organizaciao. erTxelac davagviane. mivedi
saxlSi, SeviZurwe Cems oTaxSi, Sevweqi loginSi da gverdiT oTaxidan mesmis, dedaCemi eubneba, movidao, Cemi aRar jera da Sen uTxario. mamaCems ar uyvarda egeTi
raRaceebi. meZaxis, gogoo, rato
daigviane? ui, mama ar damigviania.
- utifrad vimarTle Tavi. qalo,
rad matyueb bavSvma daigvianao.
ezareboda Cxubi… dedaCemma, Sengan
xom araferi gamova da Sen xom
gaafuWe es bavSvebi, lanZRa. amiT
damTavrda Cemi dasja. mamas ar
Wirdeboda Cxubebis mowyoba, iseTi
kaci iyo, ver gaubedavdi verafers.
mTeli cxovreba sul viTvaliswinebdi, CemTvis es ar SeiZleba, is
ar SeiZleba, mamaCemze ityvian, mamas Crdili miadgeba. am dros mamaCemi bohemurad cxovrobda, ariqa
Rvino, duduki...
pirveli infarqtis Semdeg 8
weli aRarc eweoda da aRarc
svamda (Tumca amas ver davijineb!).
mere dedaCems Seeyara raRac ucnauri seni: Tavis qalis axda da
tvinis operacia dasWirda. im dRidan daiwyo mamaCemma gamxelilad
sigaretis wevac da smac. ratomRac rusulad miTxra - „esli vaSa mama umiraet, puskai vaSa papa
toJe umret“-o. es ukve meramdene
gamocda iyo mis cxovrebaSi. deda-
Cemi gadarCa. operaciis mere moskovelma profesorma kanavalovma gviTxra „ia tam vsio tSatelno poCistil, vse dostal, boiatsa uJe neCto“-o. hoda, mas mere Sekluli
hyavda dedaCemi, - rogorc ki misTvis raime usiamos ityoda, maSinve miaxlida xolme: „kanavalovis
deda vatire, amoiRo xom yvelaferi, aRaraferi Catova xom Sig, u,
magisi.“
mwerlisTvis morigi tragedia
iyo siZis - jemal TofuriZis gardacvaleba. Tumca, Tavidan mananas
daojaxeba ganicada mtkivneulad.
manana dumbaZe: „ratom egona rom
ar gavTxovdebodi ar vici, magram
didi imedi hqonda rom ar gavTxovdebodi. gavi pare. verc warmomedgina rom mamaCemTan vinme unda mosuliyo, da eTxova Cemi xeli. me
ver warmovidgine, Torem Cemma dam,
qeTinom, 18 wlisam moifiqra, mSvenivrad, moiyvana Tavisi saqmro mSoblebiT, yvelaferi da oficialurad
gaakeTa 18 wlis bavSvma, da me 24
wlis dedakacma es ver movifiqre,
verc warmovidgine.
mamaCemma Cemi gaparva rom gaigo,
wavida mamidaCemTan. mamidaCemi, iseTi
qalia, msuqani qalia, sul saWmels
akeTebs, giJdeba Wamaze, sul Sioda
mTeli bavSvoba da axla sul eSinia
rom moSivdeba da sul saWmels
akeTebs. mamidaCems uTxra, momitane
mSiao. mamidaCemma gamoutana dedali, mamam SeWama erTi dedali, gadavida meoreze. mamidam dedaCemTan
dareka, ra xdeba gamagebineT, nodari ratomaa egre, meore dedalze
gadavidao. uazrod Wamda. mere uTxra, rom manana gai para. mere rom
gaarkvia jemali niaz diasamiZis
disSvili iyo, icnobda dedamiss,
guguli diasamiZes, aRmoCnda, rom
ojaxebs axlobloba akavSirebdaT
da dawynarda. mere Zalian damegobrdnen, Zalian Seuyvarda jemali.
misi sulieri megobari gaxda. mamaCemisTvis jemali iyo stimuli
da jemalisTvis - mamaCemi. jemalis moTxroba „gogia“ rom waikiTxa, dilauTenia 6 saaTze damireka. Tavzari dameca - avadmyofi
mSoblebi rom gyavs, ras ifiqreb
dilauTenia rom dagirekaven? rom
miTxra, jemals dauZaxeo, maSinRa
momeSva gulze. jemals uTxra, neta
es moTxroba me damewerao.
jemali ise gaaxara mamaCemis Seqebam, erTi Tve aRar gamofxizlebula.~
1978 wels, amerikaSi iyo nodar
dumbaZe sabWoTa da amerikeli mwerlebis kongresze, jemal TofuriZe
rom daiRupa.
„mxolod erTxel maxsovs, sul
axalgazrda siZec rom daeRupa,
TavisTavs xmamaRla hkiTxa, neta
riT ver gamoscada gangebam Cemi
WirTaTmena, rom gansacdels gansacdelze matexs Tavso“ - gaixsenebs
guram gverdwiTeli.
manana dumbaZe: „meore infarqtma
gulrifSSi miimwyvdia, marto. imdenjer movkvdi, saiqios gzas TvaldaxuWuli vagnebo, exumreboda soxumel eqimebs da iqiT amxnevebda,
nu geSiniaT, sanam bolomde ar gamomwuravs buneba, vidre bolomde
ar damafqvevinebs bedis wisqvili
Cems safqvavs, sikvdili ar meRirsebao da xuTi weli kidev icocxla,
saswauliT. „maradisobis kanoni“
maSin aRmoaCina“.
manana dumbaZe: „SemobrZandi babu
organizmSi“ - ase eubneboda xolme
SviliSvilebs. Cemi nodariko 9
wlis iyo, mama rom gardaicvala.
nodarikos saocari reaqcia hqonda,
saerTod aikrZala babuaze laparaki,
xmas ar iRebda, idga WirisufalSi
rogorc Camoyalibebuli kaci da
iRebda samZimars.
saocari babua iyo. nodarikos
wylis eSinoda da mamaCemi aswavlida curvas. gulrifSSi Cveni saxli
plaJze idga, im dRes verafriT
SevityueT nodariko wyalSi, mamaCemi movida, aiyvana, babu xom wamoxval CemTano da ase tansacmliT
Sevida da Seiyvana bavSvi... patara
CaquCi gaukeTa, durglobas aswavlida, farexs aSenebda, zed mansardas, romelic unda eCuqebina nodarikosTvis da am mansardis SenebaSi, xan lursmani CaaWedebina, xan
es gaakeTebina, xan is gaakeTebina,
ase erTad cxovrobdnen.
saavadmyofoSi, sikvdilis win
axladgamocemuli „iliko da ilarionis“ kiTxva daiwyo xmamaRla,
daiRala da mere me da qeTinos
gvTxova, Tqven ganagrZeTo. vkiTxulobdiT da vicinodiT, TviTonac
gulianad icinoda, mere xeliT gvaCvena, geyofaTo.
konstantine gamsaxurdias dasaflaveba magondeba. baton konstantines xeliT miasvenebda sruliad
saqarTvelo kolxuri koSkisken.
rusTavelis prospeqtze reproduqtorebi misi nawarmoebebis nawyvetebs gadmoscemdnen da xalxi gminavda, iseTi momnusxveli da amaRelvebeli iyo es procesia.
Sin rom davbrundiT, mamaCemma
uecrad Tqva, Tavi ar momWraT, baRnebo, da Cems gasvenebaze igive ar
gaimeoroT (sakuTari nawarmoebebis
kiTxvas gulisxmobda), Torem dawydeba procesia siciliTo“.
nodar dumbaZe Secda.
mweralTa kavSiridan mis cxedars „mziurisken“ rom miasvenebdnen, rusTavelze reproduqtorebi
mis nawarmoebebs gadmoscemdnen...
magram aravin icinoda!
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
leila abaSiZe
kinostudia „qajanas“ iRebda da
patara gogonebs arCevda qajanas
dis - katos rolze. mamiT oboli
patara leila abaSiZe (mama 1937
wels gadausaxles da dauxvrites)
kinostudiaSi sinjebze marto wavida. iq ki asobiT patroniani gogona daxvda, kululebiT, didi bafTebiT. reJisoris asistentebma patara leila „dabrakes“ - uariT
gamoistumres. patara leila daxveul kibes biWurad moaxta da meoTxe
sarTulidan Zirs daeSva, daeSva
da erTi mamakaci kinaRam amoayirava. patara leilam waborZikebul
mamakacs, davardnili qudi miawoda.
- aq ra gindoda gogona? - hkiTxa mamakacma.
- me kinoSi mindoda gadaReba,
magram uari miTxres - upasuxa
leilam.
- Zalian ginda gadaReba?
- Zalian, Zalian! - gamoutyda
guldawyvetili leila.
- aba wamodi! - uTxra mamakacma.
is kinaRam amoyiravebuli mamakaci filmis reJisori konstantine
pi pinaSvili aRmoCnda...
patara leila nato vaCnaZis, veriko anjafariZisa da spartak baRaSvilis gverdiT aRmoCnda. dedis
rols nato vaCnaZe TamaSobda da
patara leilamac dedasaviT Seiyvara. nato vaCnaZe patara msaxiobs
arc gadaRebebis damTavrebis Semdeg
aklebda mzrunvelobas, saCuqrebiT
xeldamSvenebuli xSirad akiTxavda
Raribul binaSi. sxvaTaSoris, bina
patara leilam swored „qajanaSi“
aRebuli honorariT SeiZina - 12
kvadratul metriani patara oTaxi
veris baRTan, imitom rom mamis
dapatimrebis Semdeg ojaxs konfiskacia gaukeTes da usaxlkarod
iyvnen.
rogorc Cans, konstantine pipinaSvili Tavisi arCevaniT kmayofili darCa, radgan Semdeg 15 wlis
leila „oqros bilikSic“ gadaiRo, Semdeg „akakis akvanSic“ - nazibrolas rolSi. mogvianebiT ki ukve
aRiarebuli kinovarskvlavi mTavar
rolSi gadaiRo filmSi „sad aris
Seni bedniereba, mzia“.
leila abaSiZem rom Teatralur
institutSi Caabara, ukve gamocdili msaxiobi iyo - sam filmSi gadaRebuli.
lisTvis“. nanuli sarajiSvils
„mananas“ Semdeg sruli 15 wliani
pauza hqonda, mere ki... axtajana
manana axta da pirdapir „bozobaze“ gadaxta - giorgi Sengelaiam
„veris ubnis melodiebSi“ turfa
aTamaSa.
zurab yifSiZe
ai, zura yifSiZes ki arc meti
arc naklebi kinoSi saqme cxenma
„Cauwyo“. patara zura mTel dReebs
ipodromze atarebda da asakis kvalobaze sakmaod kargad dajiriTobda. im xanad giorgi Sengelaia
„maci xvitias“ iRebda da swored
iseT biWunas eZebda, vinc cxens
daaqrolebda. patara zura i pod-
rolze daamtkices. gadaRebebi daiwyo, Tengiz abulaZem da rezo
CxeiZem nani da mixo „gainawiles“
- nani abulaZes aewepa, mixo rezo CxeiZes.
patara artistebi iRlebodnen,
magram muSaoba saocrad siamovnebdaT. aravis egona, rom patara nani
da patara mixo Tavad SesZlebdnen
gaxmovanebas da gaxmovanebisTvis
mozard-mayurebelTa Teatridan miiyvanes msaxiobebi. mere bavSvebi
sinjes da aRaravin dasWirdaT, patara msaxiobebi pirvelive cdaze
svamdnen teqsts. erTaderTxel gawvaldnen - patara mixos ver atirebdnen, mere raRac uTxres mSoblebze da aatires.
uwyo“ saqme kinoSi.
rigorc dedamisi, manana xidaSeli ixsenebs, gadaRebis wina Rame
levans TeTrad gauTenebia fanjarasTan. Turme iciT ratom? eSinoda amindi ar gafuWebuliyo.
levan abaSiZe Semdeg devi abaSiZem
gadaiRo filmSi „yvela kometa
rodi qreba“, iq ukve Tengiz arCvaZis vaJs TamaSobda, Semdeg „skapenis oinebSi“ gadaiRes, Semdeg „axalgazrda kompozitoris mogzauroba-
gina - sadme kadrSi gairbenda da
mere ZmakacebSi itrabaxebda - ai
me varo! aq ki mTavari roli...
meore dRes misuls magidaze uamravi „zurikelas“ foto daxvda, magram moxda misTvis saswauli Tengiz abulaZem misi foto gulis
jibidan amoiRo. saxlSi scenaric
gamoatanes - zurikelas egzemplari. sergo saxlSi gafrinda, magram
jer win sinjebi iyo.
gadaiRes ramdenime scenaSi, iReb-
albaT ar arsebobs bavSvi, Cumad TavisTvis rom mainc ar eocnebos
kinoSi gadaRebaze. giambobT maTze - visac es ocneba auxda. bevrma
am ocnebis axdenis Semdeg msaxioboba profesiad airCia, bevrma - ara
da mainc iRebdnen kinoSi, bevri erTi rolis amara darCa.
,fdidb fhnbcnt,b mfhsek rbyjib
lika qavJaraZe da
soso jaWvliani
lika qavJaraZe 12 wlis iyo, saSa maiorovma rom SeniSna quCaSi
da kinoSi gadasaRebad daibara.
pirvelad lika qavJaraZe moklemetraJian film „SadrevanSi“ ixila
mayurebelma. Semdeg lana RoRoberiZis filmSi „roca ayvavda nuSSic“ gaielva TaiguliT xelSi.
13 wlis lika liana eliavam komedia „mSvenier kostumSi“ gadaiRo
elisos rolSi, Semdeg musikalur
filmSi „siyvaruli iveria da...“
gadaiRes, Semdeg „natvris xeSi“
gadaiRo abulaZem da 16-iode wlis
lika qavJaraZe iqca xatebad - Taobebis natvris qalad.
lika qavJaraZis maritaze Seyvarebul gedias misi Tanatoli soso
jaWvliani TamaSobda. sxvaTaSoris,
soso jaWvliani da lika qavJaraZe Semdeg „kavkasiur romansSic“
gadaiRes (es filmi „natvris xeze“
adre gamovida ekranebze), soso jaWvlianis gmiri iqac ugonodaa Seyvarebuli lika qavJaraZis gmirze,
erTxel moitacebs, waarTmeven, meoredac moitacebs, magram xelSi Seyvarebulis nacvlad bebiamisi SerCeba. jaWvlianis gmiri Tavis mokvlas
gadawyvets, magram isev satrfo ixsnis - „babuSkas“ gakoWavs da SeyvarebulTan erTad gai pareba.
soso jaWvliani gadasaReb moedanze 15-16 wlis moxvda, Semdeg
Teatraluri instituti daamTavra,
dRemde 20-ze met filmSia gadaRebuli.
lika qavJaraZes ki warmatebuli
kinokarieris miuxedavad, ar Caubarebia Teatralur institutSi
- niWierTa aTwledis dasrulebis
Semdeg konservatoria daamTavra.
musikas aswavlida da Tavad iyo
qali-musika.
liana asaTiani
liana asaTiani msaxiobobaze mas
Semdeg ocnebobda, rac 6 wlisa
operaSi waiyvanes. bednierma SemTxvevam ki mogvianebiT natvra ausrula - 15-iode wlisas SemTxveviT
quCaSi gadaawydnen da kinoSi gadasaRebad miiwvies - „giorgi saakaZeSi“ Teklas rolze daamtkices.
patara gogona uceb titanebis
garemocvaSi aRmoCnda...
„akaki xorava, spartak baRaSvili,
Jora SavguliZe, akaki vasaZe, veriko anjafariZeze xom aRarafers
vambob - gvabodebda, fexdafex davyvebodiT bavSvobaSic da merec, etyoba
adamiani swrafad eCeva yvelafers,
am patara kurka gogom ise miviRe
es yvelaferi - TiTqos asec unda
momxdariyo“ - ixsenebs liana asaTiani. magram…verc kameram, verc didebulma garemocvam da verc mosalodnelma warmatebam Tavbru ver
daaxvia liana asaTians. ver daaxvia, radgan icoda rom verasodes
mividoda veravisTan da ver sTxovda
kinoSi gadamiReT, miWirso. arada,
am TxovniT mixeil WiaurelTan
misuli araerTi msaxiobi naxa, is
msaxiobebi, vis suraTebsac didi
rudunebiT agrovebda. amitom myari
da Seudavebeli profesia amjobina - samedicino institutSi Caabara.
„rodesac „giorgi saakaZe“ ekranze gamovida, meore kursze gadavdiodi samedicino institutSi, xalxs rom xSirad ar SevCexebodi,
akademiuri aviRe, sul vfiqrobdi,
ai, saxuravebiT siaruli rom SeiZlebodes, akademiurs ar aviRebdi
da wels ar davkargavdi-meTqi. axla
aRaravin aqcevs yuradRebas, Torem
maSin niSa ZaRliviT yvela gvcnobda,
jer amdeni ar mesmoda, magram qveSecneulad vgrZnobdi, rom sul arenaze
viyavi cxovrebaSi da gamudmebiT
formaSi unda vyofiliyavi, SeiZleba ar damijeroT, magram im saxelis Rirsad ar vTvlidi Tavs, rac
me am filmebma momca garegnobis
TvalsazrisiT da ar mindoda, rom
ase vizualurad Sevxvedrodi mayurebels“ - ambobs liana asaTiani.
liana asaTiani Tvalis eqimi
gaxda, magram kino mainc darCa misi
cxovrebis nawilad - metic, kinovarskvlavi gaxda.
nanuli sarajiSvili
10 wlis iyo nanuli sarajiSvili, ekranebze rom „manana“ gamovida da uceb super-popularuli
gogo gaxda saqarTveloSi. ager
ukve lamis naxevari saukunec gavida
„mananas“ gadaRebidan da nanuli
sarajiSvils dRemde isev mananad
icnoben, miuxedavad imisa, rom mas
Semdeg ocamde filmSi gadaiRes.
patara nanuli kinoSi rezo CxeiZis wyalobiT moxvda - rezo CxeiZem erT-erT ojaxSi sufraze naxa
da calke mSoblebs urCia bavSvis
kinosinjebze miyvana, calke kidev
reJisorebs - am rolisTvis zedgamoWrili iqnebao.
nanuli 1500 potenciur mananas
Soris aarCies. aarCies da patara
gogom Tavi zRaparSi amoyo - sesilia TayaiSvilis, sandro JorJolianis, medea Caxavas, i polite xviCias gverdiT. swored sesilias daJinebuli rCeviT Caabara nanuli sarajiSvilma Teatralur institutSi. „nivkoem sluCi“, Sen sxvagan
ar unda Caabaro - uTqvams sesilias Tavis ekranuli „SviliSvi-
Tulis daZlevaSi mas Tengiz abulaZe daexmara - films qronologiuri principiT iRebda da sergoc
zurikelasTan erTad izrdeboda.
abulaZe „zurikelas“ da „meris“
gverdidan ar iSorebda da yvelas
acnobda, eseni Cemi gmirebi arian,
momavali col-qmari ariano. arada,
bavSvebi arafers apirebdnen - mananas sxva biWebi moswonda.
manana abazaZes zurikela maSinRa
moewona, roca ekranze naxa, maSinRa
ufiqria: `ui ra kargi biWiao~,
atirebula da Caxvevian erTmaneTs
„zurikela“ da „meri“…- da sabolood Sesrulda kidec abulaZis
verdiqti - isini daqorwindnen.
abulaZe Tavis zurikelas da
merisTvis filmis gadaRebas apirebda, rogorc Tavis droze gadaiRo
nani CiqviniZisTvis da mixo boraSvilisTvis „sxvisi Svilebi“.…zurikelas kinoreJisorobisTvisac amzadebda, magram zurikelam sabolood eqimis profesia airCia. manana abazaZe mocekvave gaxda. abulaZe Tavis napovn msaxiobebs sxva
reJisorebisTvis ver imetebda da
ar uSvebda rom sxvasTan gadaeRoT. 4 wlis Semdeg manana abazaZe
giorgi SengelaisTan wavida - „maci
xvitiaSi“ eka iTamaSa, ramac bzari
gaaCina maT urTierTobaSi.
gela WiWinaZe
romze i poves da patara koWoias
rolze aiyvanes.
„maci xvitia“ rom ekranebze gamovida, zura ukve 13 wlis iyo.
skolis damTavrebis Semdeg Teatralur institutSi Caabara, magram
gamoagdes, bohemuri cxovrebisa da
bevri gacdenebis gamo - SoTa da
nodar managaZeebi „wuTisofelSi“
iRebdnen, komkavSireli afrasionis
rolSi. maSin Teatraluri institutis reqtori kagebes polkovniki
TavaZe iyo, daibara zura da zuras
deda - qalbatoni elene yifSiZe.
rogorc zura ixsenebs, TavaZes Seuracxyofac miuyenebia lenasTvis.
zuras ver mouTmenia da samelne
usvria reqtorisTvis. hoda, gamoagdes. meore wels Tavidan Caabara,
miSa TumaniSvilma aiyvana, magram
isev kino „auZRva“ - amjerad ukve
lana RoRoberiZe iRebda „roca
ayvavda nuSSi“, Tan mTavar rolSi
da isev acdenda da acdenda instituts da isev mouwia institutis
datoveba. mesamed ukve moskovis
kinoinstitutSi Caabara gerasimovTan, male ki ekranebze „roca ayvavda nuSi“ gamovida da zura yifSiZe
19 wlis asakSi namdvili kinovarskvlavi gaxda.
nani CiqviniZe da
mixo boraSvili
„magdanas lurja“ rom ekranebze gamovida, nani CiqviniZe sul 5
wlis iyo, mixo boraSvili - 7
wlis. filmis gadaReba rom daiwyes - mixo axali misuli iyo
skolaSi, nani ki jer oTxiwlinaxevris iyo.
katos rolis Semsrulebels
Tengiz abulaZe da rezo CxeiZe
sabavSvo baRebSi daeZebdnen. ase
moxvdnen erT-erT baRSi, sadac nanis
naTesavi muSaobda. reJisorebma im
baRSi nanaxi gogoebi daiwunes, nanis
naTesavma reJisorebs Sebeda, Cemi
naTesavi naxeTo. SebedviT ki Sebeda, magram misamarTi SecdomiT misca
da reJisorebma nanis ver miagnes.
nanis dedam es ambavi erTi Tvis
dagvianebiT gaigo. dainteresda da
mxatvar rezo Tarxan-mouravs kinostudiaSi gaatana. rolze ukve sxva
gogona iyo damtkicebuli, magram
didad kmayofilebi ar iyvnen, nanic
gasinjes - amReres, leqsi aTqmevines da Sin gauSves. Sin misulma
nanim daitrabaxa - iq Cemze ase
Tqves - ra Sedarebaao. erT saaTSi
miakiTxes, patara nani waiyvanes da
patara nanis da mixos artistobiT rom namdvilad moixiblnen
Tengiz abulaZe da rezo CxeiZe, es
Semdgomi filmebidanac Cans.
Tengiz abulaZes saerTod nanis
da mixos monawileobiT undoda
axali filmis gadaReba da gadaiRo kidec - „sxvisi Svilebi“, filmisTvis siuJets „komsomolskaia
pravdaSi“ gadaawyda. „sxvisi Svilebis“ gadaRebis dros nani ukve
7 wlis gogona iyo, mixo boraSvili - 9 wlis.
„sxvisi Svilebis“ gadaRebamde
nani rezo CxeiZem „Cvens ezoSi“
gadaiRo.
Tengiz abulaZem Tavisi artisti
nani arc Semdeg daiviwya „me, bebia
iliko da ilarions“ rom iRebda
da 13 wlis nanis mowafis roli
aTamaSa. abulaZem arc mixo boraSvili daiviwya da romuli aTamaSa.
mixo boraSvili arc rezo CxeiZem daiviwya - „Rimilis biWebis“
gadaRebisas. 21 wlis mixo boraSvils Tavidan Temuris rolze sinjavdnen, mere kaxa qoriZe i poves,
mixosTvis rom guli ar daewyvita, baaduris roli misca.
nani CiqviniZem skolis damTavrebis Semdeg Teatralur instituts
miaSura. TumaniSvilis studenti
gaxda, Semdeg TumaniSvilis asistentis - Temur CxeiZis coli da
rac mTavaria qarTuli Teatris
wamyvani msaxiobi. mixo boraSvili
dokumenturi kinos reJisori gadaRebuli aqvs aTze meti dokumenturi filmi.
levan abaSiZe da nuca
aleqsi-mesxiSvili
levan abaSiZe 15 wlis iyo, rodesac ekranebze gamovida lana RoRoberiZis filmi „ramdenime interviu
pirad sakiTxebze“, sadac levani
sofiko Wiaurelis gmiris Svils
asaxierebda.
vin aRmoaCina levan abaSiZe? qarTuli kino mis aRmoCenas lana
RoRoberiZis umcros qaliSvils
nuca aleqsi-mesxiSvils unda umadlodes - levanze sami wliT umcrosma nucam dedas pirdapir ultimatumi wauyena - Tu levans ar gadaiReb, nurc me gadamiRebo.
am dros, nuca ukve „gamocdili“
msaxiobi iyo - givi vefxvaZes ukve
gadaRebuli hyavda moklemetraJiani
film „bavSvebSi“, sadac is partniorobas uwevda erosi manjgalaZes.
mokled, levan abaSiZes daqalma „Ca-
Si“ giorgi Sengelaiam mTavari
roli miando. im dros levani ukve Teatralur institutSi mixeil TumaniSvilis studenti iyo
da meorekurseli ukve kinomsaxiobTa TeatrSi TamaSobda „Cvens patara
qalaqSi“. levan abaSiZe qarTuli
kinos kaSkaSa varskvlavi gaxda afxazeTis omSi tragikulad daRupvamde 14 filmSi gadaiRes. kinoSi gamoCnda 15 wlis, daiRupa 29
wlis.
nuca mesxiSvili dedam - lana
RoRoberiZem „oromtrialSic“ gadaiRo, magram im dros nuca ukve
samxatvro akademiis studenti iyo.
qalbatonma lanam rom „valsi peCoraze“ gadaiRo, nuca filmis mxatvris ampluaSi iyo. Semdeg ki mTlad
kinos daukavSira bedi - parizSi
miiRo kinosareJisoro ganaTleba
da sul axlaxans misma gadaRebulma moklemetraJianma filmma „bednierebam“ specialuri prizic daimsaxura veneciis festivalze.
sergo orjonikiZe
da manana abazaZe
zurikelas rolis Semsrulebels (filmisTvis „me, bebia, iliko
da ilarioni“) didxans eZebda Tengiz abulaZe. bolos mas univeristetis „birJaze“ miakvlies. 14
wlis sergo orjonikiZe universitetis win idga da fiqrobda, skolaSi wasuliyo Tu universitetSi
Sesuliyo da evarjiSa? _ tanaSotili biWi iyo ukve - 183 santimetri da kalaTburTSi varjiSobda.
swored am dros mividnen masTan
Tengiz abulaZis asistenti Tamaz
gomelauri da TanaSemwe alika rondeli, kinoSi gadaReba SesTavazes
da kinostudiaSi daibares. sergos
erTi mezobeli kinoSi hyoliaT
miwveuli da sergoc im wams imasTan gavardnila, gamoukiTxavs, iq
ra xdeba xolmeo? mezobels uTqvams,
leqss wagakiTxebeno da sergosac
gadaumeorebia guramiSvilis „ismine swavlis mZebnelo“ da kinostudiaSi gavardnila. gavarda da waukiTxa gadamReb jgufs leqsi. icinodnen. mere filmis mxatvarma damwvari asanTiT ulvaSebi miaxata,
suraTebi gadauRes. meore dRisTvis
daibares, Tan gaafrTxiles, jer
saxlSi nurafers ityvio. sergom
gaigo, rom mTavar gmirs eZebdnen
„me, bebia, iliko da ilarionisTvis“
da yurebi Camoyara, aba me vin gadamiRebso. mas sxvanairad warmoed-
dnen sxvebsac. bolos samxatvro
sabWoze sergos da gogi qavTaraZis sinjebi gaitanes. gogi qavTaraZe ukve marjaniSvilis Teatris
msaxiobi iyo da bevrad gamocdilic, magram abulaZem sergo orjonikiZe airCia. maisis TveSi gadaRebaze leCxumis sofel lailaSSi
gavidnen. sergo-zurikelam gailaRa.
abulaZe ganwyobis Sesaqmnelad patara biWs anegdotebs uyveboda.
gadaRebis dawyebisas ki axsenebda,
is anegdoti xom gaxsovso. erTxel
sergo-zurikelas kadrSi droze
ver gaurbenia da abulaZes sajarod
dauZaxia - „zurikela durak“, rasac
patara artistze ise umoqmedia,
gaqceula da tirili dauwyia.
films ki iRebdnen, magram meri
isev ar hyavdaT. lamis TbilisSi
vinc ki gogo iyo 12 wlidan 20
wlamde, yvela mivida da yvela
daiwunes. Tavidan Tiniko mgalobliSvils sinjavdnen, magram ekranze
samxreT-amerikels gavda, rolze
lia sixaruliZe daamtkices, magram
ukmayofilo iyvnen, bolos meris manana abazaZes biWvinTaSi, gadasaReb
moedanze miagnes. rusi reJisori
film „Sav Tolias“ iRebda kubis
revoluciaze, 12 wlis manana abazaZe kubel gogonas TamaSobda. gamokiTxes gvari, saxeli, misamarTi, suraTi gadauRes da maSinve SesTavazes, CvenTan wamodi gadaRebazeo.
mananam „kinozvezdasaviT“ iuara, ara,
jer es filmi unda davamTavroo.
magram abulaZe mananas mSoblebs
moelaparaka da manana buzRun-buzRuniT wamoiyvanes biWvinTidan. manana abazaZe dediT rusia, 9 wlamde
ruseTSi cxovrobda da qarTulic
ar icoda, abulaZem masTan rusulad dalaparakeba yvelas sastikad
aukrZala da 2 weliwadSi manana
qarTulad alaparakda.
manana abazaZem sergo orjonikiZe
rom naxa, ar moewona, rogorc Tavad
gaixsenebs, ZaRli da katasaviT iyvnen. abulaZe ki maT col-qmrobisTvis amzadebda. sergos eubneboda
- Sen mananas moiyvan colad! mananas eubneboda - zurikelas gahyvebi colad!
Tengiz abulaZe sergos arasodes
eZaxda sergos, mudam zurikelas
eZaxda da titrebSic ase Cauwera.
im dros es rasac niSnavda, xvdebiT
albaT.
zurikelasTvis yvelaze rTuli
filmis bolo scenebi iyo, sadac
zurikela ukve studentia. am sir-
gela WiWinaZe gia feraZesTan
megobrobda, giam pionerTa sasaxleSi
dramwreSi waiyvana. mTavari roli
misces, mere reJisorma anzor quTaTelaZem marjaniSvilis TeatrSi
miiwvia - „jariskacis qvrivSi“
zurias TamaSobda - dodo WiWinaZis scenuri Svili iyo weliwadze metxans da ai, mis karze kinomac daakakuna.
skolaSi lana RoRoberiZis asistenti mivida, „sosoias“ eZebda „me vxedav mzisTvis“. asistents
gelaze miaswavles - artistobso.
15 wlis gela kinostudiaSi sinjebze daibares, uRes da uRes sinjebi, xan ra grims ukeTebdnen, xan ra
grims, xan ras acmevdnen, xan ras,
xan ris gakeTebas avalebdnen, xan
risas, isic gulmodgined akeTebda
- kinoSi moxvedris didi surviliT. 2 Tve araferi icoda, mere
daurekes da uTxres, damtkicebuli
xar rolzeo. brax da gadasaReb
moedanze aRmoCnda da…daatyveva ekranuli „mamidis“ - lia eliavas
silamazem. filmSi mTeli qarTuli
kinos elita iyo dakavebuli - sesilia TayaiSvili, Tengiz arCvaZe,
spartak baRaSvili,ipolite xviCia,
kako kvantaliani, elene yifSiZe,
duduxana weroZe, sandro JorJoliani, gogi gegeWkori...
gadasaReb moedanze aRaravis arc msaxiobebs da reJisors, da
aRarc Tavad gelas aRar axsovdaT
rom gela erqva, yvela sosoias
eZaxda.
pirvelad arayic gadasaReb moedanze „axuxines“ - Tevzaobis
scenas soxumTan iRebdnen, wyali
gayinuli iyo da patara biWs scioda, Tengiz arCvaZis da „sosoias
rusis“ - rusi msaxiob gleb striJenovis moTxovniT, gelas arayi
daalevines.
xatias rolis Semsrulebeli
leila yifiani jer kidev sinjebisas gaicno da danaxvisTanave Seuyvarda, axalcixeSi gadaRebebis
dros siyvarulic auxsna, leilam
sityva banze augdo - sicilSi
„gautara“. naxevari filmi ise gadaiRes, „sosoia“ da „xatia“ erTmaneTs xmas ar scemdnen, mxolod
moskovis festivalze, filmis premieris dros Serigdnen.
„sosoias“ merec iwvevdnen filmebSi, magram uars ambobda - sosoiad darCa...
da aRarc msaxioboba gaagrZela
- samxatvro akademiaSi arqiteqturis fakulteti daamTavra.
mTeli axalgazrdoba Tbilisis
xatvas Sealia.
8
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
dRemde arsebuli
N
qalaqi
saqal.
saerT.
axali
22
32
32
1
Tbilisi
2
abaSa
212
312
412
3
adigeni
266
366
366
4
ambrolauri
239
339
439
5
aspinZa
264
364
364
6
axalgori
242
342
342
7
axalqalaqi
262
362
362
8
axalcixe
265
365
365
9
axmeta
249
349
349
10
baTumi
222
222
422
11
baRdaTi
234
334
434
12
bolnisi
258
358
358
13
borjomi
267
367
367
14
gagra
443
443
443
15
gali
445
445
448
16
gardabani
272
372
372
17
gori
270
370
370
18
gudauTa
444
444
444
19
gulrifSi
424
424
447
20
gurjaani
253
353
353
21
dedofliswyaro
256
356
356
22
dmanisi
260
360
360
23
duSeTi
246
346
346
24
vani
232
332
432
25
zestafoni
292
392
492
26
zugdidi
215
315
415
27
TeTriwyaro
259
359
359
28
Telavi
250
250
350
29
Terjola
291
391
491
30
TianeTi
248
348
348
31
TiRvi
***
***
374
32
kaspi
271
371
371
33
lanCxuTi
210
310
494
34
lagodexi
254
354
354
35
lentexi
237
337
437
36
marneuli
257
357
357
37
martvili
218
318
418
38
mestia
***
***
410
39
mcxeTa
273
373
373
40
ninowminda
261
361
361
41
oni
***
***
473
42
ozurgeTi
296
396
496
43
oCamCire
445
445
445
44
rusTavi
24
34
341
45
sagarejo
251
351
351
46
samtredia
211
311
411
47
saCxere
235
335
435
48
senaki
213
313
413
49
siRnaRi
255
355
355
50
soxumi
442
442
442
51
stefanwminda
245
345
345
52
tyibuli
297
397
497
53
tyvarCeli
446
446
446
54
foTi
293
393
493
55
qareli
269
369
369
56
qeda
235
235
425
57
qobuleTi
236
236
426
58
quTaisi
231
331
431
59
yvareli
252
352
352
60
Coxatauri
219
319
419
61
Cxorowyu
217
317
417
62
Suaxevi
239
239
424
63
cageri
238
338
472
64
cxinvali
244
344
344
65
walenjixa
216
316
416
66
walka
263
363
363
67
wyaltubo
240
340
436
68
WiaTura
279
379
479
69
xaragauli
233
333
433
70
xaSuri
268
368
368
71
xobi
214
314
414
72
xoni
295
395
495
73
xulo
238
238
423
74
xelvaCauri
222
222
427
75
java
***
***
347
yuradReba!
icvleba satelefono kodebi
2011 wlis ganmavlobaSi numeraciis erovnul sistemaze gadasvlis samuSao etapobrivad ganxorcieldeba. ekonomikisa da
mdgradi ganviTarebis saministros informaciiT, sawyis etapze,
2 aprilidan qalaqebis da munici palitetebis administraciuli centrebis arsebuli geografiuli zonebis kodebi,
axali erTgvarovani formatis geografiuli kodebiT Seicvala.
saministros informaciiT mimdinare wlis 25 aprilis Semdeg
moqmedebaSi iqneba mxolod geografiuli zonebis axali kodebi.
eleqtronuli sakomunikacio qselebis abonentebis mier saqalaqTaSoriso da saerTaSoriso kavSiris ganxorcielebis
wesi ucvleli rCeba da cvlileba Seexeba mxolod saqarTvelos qalaqebis da municipalitetebis administraciuli centrebis kodebs.
saqarTvelos qalaqebidan da municipalitetebis administraciuli centrebidan TbilisSi dasarekad saWiroa, gamomZaxebeli abonentis mier akrefili iqnes: prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8 da Semdeg Tbilisis kodi-32 da TbilisSi gamosaZaxebeli abonentis
eqvsniSna nomeri - XX XXXX;
Tbilisidan qveynis sxva qalaqebSi dasarekad - gamomZaxebeli abonentis mier akrefili unda iqnes: prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8,
Semdeg gamosaZaxebeli qalaqis axali kodi da gamosaZaxebeli
abonentis xuTniSna nomeri (magaliTad: baTumSi dasarekad akrefili unda iqnes prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10,
11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8, Semdeg baTumis axali kodi - 422 da baTumSi gamosaZaxebeli abonentis xuTniSna nomeri - X XX XX);
qveynis erTi qalaqidan meore qalaqSi dasarekad - abonentis mier akrefili unda iqnes prefiqsi-8, operatoris arCevis
kodi an mxolod prefiqsi-8, Semdeg gamosaZaxebeli qalaqis axali kodi da gamosaZaxebeli abonentis xuTniSna nomeri (maga-
liTad: rusTavidan samtrediaSi dasarekad akrefili unda iqnes
prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an
mxolod prefiqsi-8, samtrediis axali kodi-411 da samtrediaSi
gamosaZaxebeli abonentis xuTniSna nomeri - X XX XX).
fiWuri sistemis mobiluri radiosatelefono qselebidan
fiqsirebuli adgilobrivi satelefono qselebis abonentebTan
kavSiris dasamyareblad - gamomZaxebeli abonentis mier ikrifeba: prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi (07, 10, 11, 18 da a.S.) an
mxolod prefiqsi-8, Semdeg gamosaZaxebeli qalaqis axali kodi
da gamosaZaxebeli abonentis nomeri (magaliTad: TbilisSi dasarekad akrefil unda iqnes prefiqsi-8, operatoris arCevis kodi
(07, 10, 11, 18 da a.S.) an mxolod prefiqsi-8, Semdeg Tbilisis
kodi-32 da TbilisSi gamosaZaxebeli abonentis eqvsniSna nomeri - XX XXXX).
* * *
sazRvargareTis qveynebidan saqarTvelos qalaqebis da municipalitetebis administraciul centrebSi dasarekad - gamomZaxebeli abonenti krefs: +, saqarTvelos kods-995, gamosaZaxebeli qalaqis axal kods da am qalaqSi gamosaZaxebeli abonentis nomers, (magaliTad: sazRvargareTidan quTaisSi dasarekad ikrifeba +, saqarTvelos kodi-995, quTaisis axali kodi-431
da abonentis xuTniSna nomeri).
amerikis SeerTebuli Statebidan da kanadidan saqarTveloSi dasarekad vkribavT 011, Semdeg saqarTvelos kods - 995, marcxniv siaSi mocemuli sasurveli qalaqis axal kods da telefonis nomers.
wlis ganmavlobaSi Tvali adevneT gazeT `mamuls~, romelic
samuSaoTa Semdgomi etapebis da qselebis numeraciaSi cvlilebebis Sesaxeb damatebiT informacias mogawvdiT.
gamoxate Seni sixaruli!
22 maiss, igegmeba gazeT `mamulis~ specialuri, istoriuli nomris gamocema
miZRvnili wmida ninos saxelobis qarTuli marTlmadidebluri eklesiisa da
qarTuli centris gaxsnisadmi. daafiqsire Seni sixaruli am nanatri movlenisadmi, gamogzavne Seni xelnaweri `mamulis~ redaqciaSi, ar darCe am sixarulis miRma!
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
wleuls
marTlmadidebluri
samyaro aRdgomas uflisa
Cvenisa ieso qristesi
aRniSnavs 24 aprils.
saaRdgomo litanioba da
msaxureba Catardeba wmida
ninos saxelobis qarTuli
eklesiis axal saxlSi:
1241 Castleton Avenue,
Staten Island, NY 10310
gancxadebebi
Cems Svils, 19 wlis giorgi suariSvils SarSan gaukeTda Tavis tvinis operacia da aRmoaCnda Tavis tvinis anevrizma, romelic
izrdeba da moiTxovs saswrafo ganmeorebiT operacias, rac did
xarjebTan aris dakavSirebuli.
me, 5 Svilis mama, samebis sakaTedro taZris dekanozs, Teimuraz
suariSvils ar gamaCnia araviTari saxsrebi.
Zalian gTxovT Cemo qristesmiero dano da Zmano, SeZlebisdagvarad
SeewioT giorgis, raTa SevunarCunoT sicocxle.
mogaxsenebT did madlobas SarSan gakeTebuli operaciis TanadgomisaTvis da daxmarebisaTvis. me vloculob yvela Semomwirvelze
da viloceb misi gamojanmrTelebis Semdegac. RmerTma daglocoT
da dagifaroT Tqven da Tqveni ojaxebi avadmyofobebisagan.
gTxovT Semowiruloba gadmoricxoT angariSze:
Chase Bank, Teimuraz Suarishvili
angariSis nomeri: 916786544
sabanko kodi/Swift Code: CHASUS33
an gamoagzavnoT misamarTze:
619 West 175th St., Apt 41 New York, NY 10033.
RmerTma daglocoT orTav sofelsa Sina.
iyideba agaraki daba manglisSi, maRali beletaJiT, xuTi oTaxiT, win didi aivniT, sveli wertilebiT,
pirveli sarTuli SesaZlebelia gamoyenebul iqnas
saTavsoebad. miwis farTobia: 700kv,m.
fasi - 23 aTasi dolari.
sakontaqto nomrebia:
TbilisSi 38-27-38, 855-15-99-44
gaswavliT
inglisurs
vamzadeb inglisurSi nebismieri
asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis da skaipis saSualebiT. 718-738-5265 lela
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
yfnfkbf ,fpbktdcrfbf hecb fhbcnjrhfnbc mfkbidbkb uf[klfs7 frfrb ,ho.bydfkt mfhsdtkb sfdflbc
hjcnjv othtskbc sdfkbc cbyfskt ,bzb8
itcf[tlfdflfw jhbdtyb vj[ltybkt,b b.dyty lf bacrdytc ]dfhb8
vsfdfhb vbptpb vfsb iteqkt,bcf7 hfcfrdbhdtkbf7 cb.dfhekb b.j7
vfuhfv7 qvthsj ituwjlt7 wjnf-wjnf - hjujhw gjkbntrjyjvbbc eybzj ktmnjhb udtn.jlf [jkvt - 3vfnthbfkehvf of[fkbct,fvfw4 ofe,b’ufs5
xhlbkjtsbc vidtybth fcekc hjv
vfqfkb7 [ezezsvbfyb mfhsdtkb sfdflb vjtojyf7 bv lhjc vfvfgfgehb
cbvlblht vstkc hectsbc bvgthbfib
fcblfy cfvc se /mjylf ithxtybkb8
,fpbktdcrt,bc aekb erdt uflftojdf gtnth,ehutkb ubkl-dfzht,bc
mbcfc7 jhb rfgbrb7 hfw lfhxtyjlf7
cflfdj lf cflfdblfhf,j ufv[lfhb.j7 [jkj hjcnjv othtstkc +vrbs[dtkc xtvpt erts vjt[ctyt,f‘ sfdbcb mjyt,f erdt rfhuf [ybc oby lftvqtht,byf8
hjwf fvehb ptj,c7 vjnhabfktyb rezpt fh kfgfhfrj,ty7 [jkj frfrbpt erts dby bwjlf7 hjv 3cb.dfhekb .dtkfcfsdbc dfkbf4 lf bub 3ufyehxtdkfl bvjyt,c7 rfwbf se mfkbf48
bct7 xdtyc ijhbc lfhxtc7 uekbc
cbqhvtib [fylf[fy uf/rhfdlf [jkvt abmhb5
fhbcnjrhfnrf ujujf7 gtnth,ehubc vfqfk ohtt,sfy lff[kjt,ekb7
itdbhsfd8 ]th thsb7 yf[tdhflvibthb vtuj,ht,b wjnfc fvjdbceysmfds
lf vtht7 bvgthbbc ltlfmfkfmbc 'ytkfl itcfqotd cfkjyt,sfy lfvfrfdibht,cj8
ekfvfptc yfnfifcfw ufvjeobf
uekvf pqfghekb rfdrfcbbcrty8 hjujhw frfrb vte,yt,f7 othtskt,bc
udfhb ufdktyf-cbvlblhbs cfmfhsdtkjc cfertstcj udfhsf cfvtekib itlbc7 lfderfdibht, ,tlc rfdrfcbfc7 fv vpbfy-[bkbfy rehjhn mdt.fyfib pfa[ekj,bs xfdfk lf sbsmvbc ufrjnht,ek j]f[cfw [tkc vbdfidtkt,j8
ufdblf sfakj,bc sdtt,b lf f[fk.jbksf sfdt,ib c[dfyfbhb abmhb ufrhsf8 hf vtxmfht,jlfj7 lfboeoeyt,lf [jkvt frfrb vfibyfw rb7 hjwf
vstkb cfmfhsdtkj 3eudbhudbyj vtatc4 lf 3cfmfhsdtkjc ,ek,ekc4
t’f[lf8 [jkj yfnfkbf ,fpbktdcrfbfc7 hjujhw rfhufl fqphlbkb mfkbc7 othbkt,b firfhf cbyfyekc yfrkt,fl itbwfdc7 vfuhfv .dtkf othbkb sbsmvbc thsyfbhb ibyffhcbcff
- kjkbf erdt lblbf lf7 hjujhw
ubylf7 +seylfw mdf uf[tsmt‘ bijdt
aekb lf ufvjudbupfdytj8
cfmfhsdtkjc ,ek,ekc vstkb cbwjw[kbc vfy’bkpt cbqfhb,bc zbf
[hfdlf lf rdbhfib cfvb lqt se
3sjhybrt thbcsfdc4 othlf7 cfvb lqt
bvfcfw abmhjlf7 aekb hf upbs
tijdf8
htlfmwbt,b hjv jh rfgbrc uflvjeult,lyty7 cfcnevhjc +,byf c[dbnjhbc ufhlf fhcfl /mjylf9 fhw
mesfbcib lf fhw s,bkbcib‘ lf cfzvkbc aekfl 'kbdc /.jayblf8 se
hfvt uflfhxt,jlf7 ,fymjib fut,lf8
vstkb cbwjw[kbc vfy’bkpt ,fymjc sfvfij,lf lf fhfathb vjeubf7 vfuhfv ]benfl fh tidt,jlf8
pfa[ekj,bs vteqkt lf idbkb
c[dbnjhib todtjlyty8 yfnfkbfc cfmfhsdtkjib velvbdfl w[jdht,fc
dth uffujyt,lb8
gbhdtk [fyt,ib frfrbc f’fkt,lf
gtnth,ehuib uflvjcdkfc7 vfuhfv
vujcfyb thscf lf bvfdtc gfce[j,lf5 hf ufdfrtsj xtvb mfhsekb ktmct,bs vfylj8
vthtlfvtht vb[dlf wjkb7 hjv frfrbc gtnth,ehubcrty dth uflfmfxfdlf lf fqfhw b;byt,lf vfbywlfvfbyw8 thsflthsb7 hfcfw fh bikblf7
aekbc ufesfdt,tkb vjs[jdyf b.j8
sfyfw pjubths othbkib vjs[jdyfib fmf-bm vemfhfw ufthtjlf [jkvt8
pfa[ekj,bs xfvjlbjlf-vtsmb7 yfnfkbf c[dbnjhib lf7 vfhsfkbf7 othtstksf cfudfhtekj cf[kbc fbdyblfy vth]tdc lf vjlbyf[tc cffsj,bs
itcwmthjlf7 vfuhfv vodfyt cfyf[t,c
hjv sdfkc vjfijht,lf7 f[kjvf[kj
fhfathb vjcojylf8 fhw eiyj7 vjeo.j,tkb cf[kb7 fhw mfhsekb obofrbfyb rth’t,b lf fhw [tkyfothc
vbzbzbyt,ekb odthjcfyb mvfhb8
thsflths vjcfvcf[ehtc fb’ekt,lf7 xb[ehflfy .jdtklqt !% rjrf o.fkb vjtnfyf lf fuehbc lblb
f,fpfyf uftdcj7 hfsf rytbyfc .jdtklqt vbythfkeh o.fkib +hjujhw
sdbsjy t’f[lf‘ t,fyfdf8 xb[ehf rb
cfrvfjl ijhc b.j lf cfo.fkb vjcfvcf[eht otkib o.lt,jlf7 cfyfv
f[bht,ek mfk,fnjyc f,fpfyfc ufedct,lf8
dthwthsb cfmvt ,jkjvlt dth vbu.fdcj7 lfbo.t, lf iefupfpt vbfnjdt,j7 mfhsdtkb lf fctsb eybfsj
fh ufvbubfj7 xfekfgfhfrt,lf [jkvt ,epqeyf wjkb lf sfduf,tpht,ekb frfrb lqtt,c bsdkblf7 hjlbc ufbcnevht,lf j]f[c gtnth,ehuib8
yfnfkbf ,fpbktdcrfbfc yfsmdfvib wjnf cbvfhsktw thbf8
frfrb ofhvfnt,bs cofdkj,lf mesfbcbc ubvyfpbfib7 vfuhfv cojhtl
vfiby7 lfvfvsfdht,tk 3tupfvtyt,fvlt4 hjv [esbjlt sdt b.j lfhxtybkb7 ubvyfpbf vbfnjdf lf cfx[thtib lf,heylf8
hfnjv /mtyb tcj7 hjv /rbs[tc f[kj,kt,vf7 'vfcfdbs cfv[tlhj cfvcf[ehib vbylf itcdkf lf fv ufvjwlt,bs hfpt ufdbodfkj sfdb7 ubvyfpbbc lbgkjvb fqfhfathib lfvzbhlt,fj7 egfce[f8
fhflf7 lfzbhlf8
thsb okbc itvltu gtnth,ehuc
uftvupfdhf8 cfv[tlhj cfvcf[ehib
itcdkf fhw eabmhbf7 bm mfhsdtk
cneltynt,c it[dlf lf eybdthcbntnib itcdkf uflfo.dbnf8
eybdthcbntnib ubvyfpbbc lbgkjvb vjs[jdtc lf hfrb fhf /mjylf7
sfdbceafk vcvtytkfl xfhbw[tc8
frfrbv js[bc yfwdkfl jh otkboflib ufbfhf cfeybdthcbntnj rehcb - .dtkf ufvjwlf vfqfk ybifypt
xff,fhf lf ltrfyvf ufyew[flf - of-
lb7 xff,fht hjvtkbvt ubvyfpbfib
tmcnthyfl ufvjwlt,b7 wyj,f vjudbnfyt lf lbgkjvc ufvjubothsj8
rfhub7 fct vjdbmwtdbj7 lf.f,eklf
ltrfyc frfrb7 vfuhfv fhw fv]thfl
itfchekf cbn.df8 ubvyfpbbc cfuyt,b fh xff,fhf lf fvbc ufvj fhw
eybdthcbntnbc lbgkjvb vbeqbf8
bwjlf se fhf ,fpbktdcrfbfv7 hjv
frfrb jhbdt cfcofdkt,kblfy elbgkjvjl ufvjdblf7 xdtysdbc ewyj,bf8
dthwthsb cfmvt ,jkvlt dth vbb.dfytj7 rytbyf c[df cfmvtt,pt vbfybiyt,lf5 ths-thsb 3,jkjvlt vbe.dfytkb cfmvt4 zbfsehbc vfhufytwbc
cfmvt b.j7 vfuhfv fv cfmvbc xfdfhlyfib4 frfrb fh b.j lfvyfifdt lf tc
yjdtkfw bvbnjv botht,f7 hjv gjtnc sfyfvtw[tlhbc ecfae’dkj
,hfklt,f fdfwbkjs8
w[jdht,fib jhb hfvbc bvtlb /
mjylf - ,fymjib aekbc vjut,bc lf
vfhufytwbc ifdb mdbcf8
fhwthsvf fh ufevfhskf8
vfhufytwbc cfmvt fct b.j5
,fdidj,blfy f[cjdlf5 ths[tk vfvfvbcvf cjatk obhmdfkblfy [jh,kbc vjvnfyb lfnemcf5 [jv ubs[fhb7 it rfwj7 mdf-ueylf fh itf.jkj-vtsmb8 tu [jh,fkb rfwc fqfh
tzvtdf7 c[df rjlib xf.fht mfsvt,bcsdbcj8
mdf-ueylf hf fhbj7 frfrbv brbs[f
+vfiby sjhvtnb okbc b.j‘8
mdf-ueylf7 idbkj7 ifdb mdff7 zbfsehbc cjakt,ib .dtkufy /.hbf8 se
[jh,fkc it/.df7 amdbkc fifdt,c lf
reghbdbs ifdb gehb w[dt,fj8
vjudbfyt,bs gtnth,ehuib cneltynj,bc lhjc 3cfvtaj ;ehyfkib4 ghjatcjh f,b[bc cnfnbf ofbrbs[f5 ifdb mdf fye vfhufytwb 'dbhafcb vbythfkbf7 ]th]thj,bs v[jkjl uthvfybfib7 htbybc gbhfc vjbgjdt,ty8 bmfw vflfyb erdt bktdf lf
YJDTKF
FRFRB OTHTSKBC
W[JDHT,BLFY
sfyfw frfrbc fldjrfnvf efvhfdb cf,esb vjbnfyf zbfsehtkb ukt[t,bc sdbsyt,j,bc lfcfvnrbwt,kfl
lf frfrb othtstkb7 hfcfrdbhdtkbf7
3inhfabcufy4 vskbfyfl fh uffsfdbceakf7 vfuhfv fcb fsfcb ahfyrb
[esb fsfc ahfyrpt xfvje.dfyf8
tc rb gfnfhf cfmvt hjlb b.j
+fitylf bv vjcfvfhskbc j]f[b7 sjhtv frfrbc vfvfgfgtekb cf[kbw dfkib ufb.blt,jlf lf xdty lqtc7 frfrbc vflkbth isfvjvfdkj,fc7 c[dbnjhib lblb gjtnbc cf[k-veptevb fh udtmyt,jlf`8
bcbw eylf lfd’byj7 hjv ufyfxtybc sfyf[vfl7 bc [esb fsfcb ahfyrbw frfrb othtstkc ths,fifl rb fh
eylf uflft[flf7 fhfvtl - yfobkyfobkfl ktmct,cf lf gjtvt,ib +ufycfresht,bs gjtvt,b‘ fqt,ekb /jyjhfhbc rdfkj,fpt8
fv,j,ty7 jcnhbfrjdb jhb otkb
tkjlfj frfrbc /jyjhfhbc ghjwtynt,c7 vfuhfv hfrb jh otkboflib
rfgbrbw dth vbbqj7 bv [esb fsfc
ahfyrptw [tkb xfbmybf8
z
fct ebq,kjl lfvsfdhlf frfrbcsdbc vfhufytwbc cfmvt8
s[bc gfnhjyc +vfhufytwbc gbhdtk fqvjvxtyc‘7 hjv bn.dbfy7 s[bc
relbw fh thuj8
cfmfhsdtkjc 3eudbhudbyj vtatv4
gbhflb w[jdht,f dthf lf dth fbo.j8
cek lfdblfhf,fib b.j7 sfdb hjv
uftnfyf8
[jv epfhvfpfhb cfmdt.yj ndbhsb /mjylf pehupt vjrblt,ekb9 [jv
mdt.fyfc gfnhjyj,lf8 fvbcsdbc [fy
fgfnbvht,lyty +3[evfhfc4 htlfmnjhj,bcsdbc wb[tib xfcdtc‘7 [fy cfvfhsfkib f’ktdlyty +3bynthyfwbjyfkbc4 sfhuvybcsdbc‘888
fvbc gfhfktkehfl cfvjmfkfmj
cfmvtt,ptw [ibhfl xfylf cfvfhs-
savalalo
alo
FV,FDB
htdfp vbidtkf't
hf tidtkt,f vcjakbjc evfhufytwjl7 fh dbwbj7 oe[lf f,b[b8 tzdb
vfmdc7 ifdb mdf cfmfhsdtkjibw eylf b.jcj7 lfc’tylf8
f,b[bc cnfnbbc ofrbs[dbcfc cneltync mdf-ueylf uff[ctylf7 vfuhfv
fvfpt abmhb lbl[fyc fh uf/.jkbf7
vbsevtntc7 hjv fh bwjlf7 mdf-ueylf se vfhufytwb fqvjxylt,jlf8
vtht7 hjwf cfmfhsdtkjib lf,heylf7 ecf[chj,bc ufvj mfvfhb fhfths[tk vjbzbhf lf gtnth,ehublfy yfnfkbfc othbkt,vfw bvfnf +/
t7 hfc idht,b f[kf9 wjkidbkc hjv
vjtrblt7 hxtyf hjv eyljlf7 fh bwjlbj0=‘7 vf’bt,tk ujyt,fib rdkfd fvjenbdnbdlf zbfsehbc ifdb mdf8
s,bkbcblfy utjkjub cdbvjyjdbxb xfvjb.dfyf8
cdbvjyjdbxvf thsb sdt lf/.j
cfx[tht-zbfsehfib8
frfrb udthlblfy fh vjijht,bf8
gbhdtk lqtcdt kegbs lf[tlf se
fhf7 utjkjuvf vfibydt f[fhf gjtnc5 o.fkb fh ufedf7 cojhtl vfhufytwbfj8
lfyfhxty @) lqtc cdbvjyjdbxb lf
vbcb ueke[db vfcgby’tkb lfctbhylfw[tyfj,lyty zbfsehbc cjakt,ib8 frfrbc bvbc ufut,f cehlf7 ,tdhb
b.j se fhf vflfyb8 ,f[ecbc vj.dfhek cdbvjyjdbxc rb7 xfyc7 ufenr,f
3’dtkifdb47 3ecf[tkjehb47 ytijib
ufvjvw[dfhb zflb lf rtwib itvodfhb dfhbt,b8
ufbhrdf7 hjv zbfsehfib kfvbc
ektdb vflfyb b.j lf dbyw vfhufytwbc vjgjdt,fc lfbo.t,lf7 sdbsjy
[jv ufvbkbjythlt,jlf7 mdt.fyfcfw
ffqjh’byt,lf8
cfmvbc lfcfo.t,fl aekb b.j cfzbhj8 frfrbc .dtkfathb /mjylf +ybzb7 ]fyvhstkj,f‘7 aekbc ufhlf8
xfvjefhf bvthtk sfdflt,c8
lfbo.t,lf se fhf ifd-mdfpt kfgfhfrc7 vbcb vjudfhtybw rb cftzdjl
it[tlfdlyty7 gbhib fh te,yt,jlyty7 vfuhfv thsvfytsc hjv it[dlt,jlyty7 mbhmbkt,lyty5 - 3hjcnjv
othtskbc ,bzb itikbkf7 hfqfw
ifd-mdfpt f,jltc8 aekb vs[jdf8 ]th
thsb7 cflf vfmc7 rbltw hjv vmjyltc7 ifd-mdfib hfdf xfdlt,j8 fhflf7
ufhtuyekfl hf vidtybthb ,bzbf7 hfnjv eylf vjcdkjlf tc fv,fdbj48
fh utujyjs7 hjv hfw f[kf ofbrbs[ts7 yjdtkbc fdnjhbc afynfpbbc yf.jabf8 sdbsjy frfrb othtstkb othc5
3yfwyj,t,b lf yfstcfdt,b cfv’bvfhc te,yt,jlyty vfvfxtvc8 - dfb7 hf
idbkb uflfuthbf lf hfqfw tivfrbc
ufxtybk ifd-mdfc lfcltdcj48
bvthtsib hjv dthf uffo.j hf7 frfrb s,bkbcib xfvjdblf8 fvbkf[dfhjh,tkbfy-vfqfkfidbkt,b7 hfcfrdbhdtkbf7 phlbkj,bc uekbcsdbc .ehflqt,bs ecvtylyty7 vfuhfv aekbc
xflt,fpt hjv vblut,jlf cfmvt7 [tkt,c fcfdcfdt,lyty - bwjw[kt7 tu
rfhub cfmvt b.jc7 sfdflbidbkj7 vfuhfv xdty aekb dby vjudfifdf7 xdty
v[jkjl cf[tkb lf lblt,fqf itudhxf8 aekb s,bkbcib v[jkjl cjvt[ cjdlfuht,c fmds lf bvfs vbvfhstj8
vbvfhsf frfrbv cjvt[ dfzfh if,ehjdc8 aekbc vtnb hf vfmdcj7 cjvt[vf7 vfuhfv ifd-mdfib hjv aekb uflfd.fhj7 vfhnj ity rb fhf7 vtw ub;fl ufvjvfw[flt,tyj8 eahj yfqlb
hfvt vjbabmht lf vjlbj7 rhbfkjcybc vfhwdkbs feo.f if,ehjdvf8
fm fhfathb ufvjlbcj lf lf]lf
othfl frfrb8
fupfdybc cfpqdfhufhts othbkt,c5
fct lf fctf cfmvt8 cfmfhsdtkjib efvhfdb vfhufytwbf8 xfvjlbs lf smdtyw
fitylt,bs7 vtw lf xtvb qfnfrb [fk[bwj8
fvfcj,fib sjhvtnb otkb ufdblf8
uffasht,ekb ,fpbktdcrbf gtnth,ehublfy aekc ufjhrtwt,ekb
tythubbs bs[jdc8
sjhvtnb okbc ufyvfdkj,fib
cfpqdfhufhtsblfy frfrbv sfdbcb [fh]bs +yfctc[t,b aekbs‘ hdf rjvgfybf xfvjb.dfyf8 tdhjgtkt,b ,en,enbs fsdfkbtht,lyty zbfsehbc vbedfk cjakt,c +3cfwfkat[j upfw
fhcfl b.jj47 - othc frfrb‘7 vfuhfv
cf,jkjjl efhc fv,j,lyty ifdbmdbc htodfpt jhb vjnbdbs5 ]th thsb7 cfehvt upfvlt vfhufytwbc xfvjnfyf jsec,bhb lfudb]lt,f lf vtjhtw5 fm7 hjujhw d[tlfds7 dtkehb [fk[b w[jdhj,c7 3flfvbfyc bct
czhbfy sfdc7 hjujhw [f[dcj48
3fb7 vfu erfyfcrytkptl rb ,jlbib
vjb[fltsj47 o.ht,jlf frfrb7 xtvb
[fk[b e’dtktcb reknehbc vmjyt
[fk[bf lf e,fnjyjl fhfdbc vbvfhsfdcj8
thsb cbn.dbs7 ,jkjc gtnth,ehuib +bctd xdtyb 3v[cytkb4 gtnth,ehub‘ ibyfufy cfmvtsf vbybcnh vfrjdfvlt vbfqobf frfrbv lf vfrjdvf itcsfdfpf - ifdb mdf7 hjujhvt gtnth,ehufvlt +hf gfnfhf vfy’bkbf0=‘
xfvjvbnfyt lf cfpqdfhufhts vt ufdupfdybj8
gtnth,ehufvlt rb fhf7 cfv dthcpt - zbfsehbc cjatk obhmdfkblfy cfehvt upfvlt dth xfvjvfmdcj7
whtvkb vjthbf frfrbc8
f,f7 hf ub.j7 utyfwdfkt7 vt o.fkib vjlufaeyt stdpbc veinfhb fh
uf[kfdfhj7 vfrjdvf8
rbltd rfhub7 [tkitrhekt,f fh ufajhvlf7 sjhtv frfrbc dfkt,c [esb bvltyb lftvfnt,jlf8 ths sdtib
vfrjdvf sfdb vjbrkf8 hfcfrdbhdtkbf7
fhf ifdb mdbc vbptpbs8
,jkjc vfbyw ufvj’t,yf 3ufysbflbc4 fdnjhvf rjvgfybjyb - udfhfl jcnhbfrjdb8
jcnhbfrjdc vskfl vbkbjythb fh
tsmvjlf7 vfuhfv it’kt,ek rfwpt
vtnb b.j8
itsfy[vlyty5 frfrbc ajsib js[b
sdbc ufyvfdkj,fib yf[tdfhb vbkbjyb aesb vfhufytwb eylf xftnfyf
lf ajsblfy 3gfhf[jlbs4 +frfrb
cothc fct‘ jcnhbfrjdb ofbqt,lf8
sbsj aes vfhufytwib frfrb cfv
f,fpc vbbqt,lf7 [jkj7 dbyw gbhj,fc ufnt[lf7 eylf uflft[flf
3inhfab4 +frfrbc nthvbybf‘ fcb fsfcb ahfyrb8
lfnhbfklf frfrb8 ]th fylhjybrfidbkbc mdhbdc7 cfkjvt othtstkc
vbfluf9 ityc tpjib ifdb mdff7 eylf
ufdbnfyj lf vbof b]fhbs vjvtwbj8
ufcfvh]tkjl otkboflib %__ vfytsc
vjuwtvj8 cb[fhekbcufy wfc tobf
mfk,fnjyb cfkjvt8 hfl ubylf b]fhf7 xtvj frfrb7 [esfc vfytsfl vstk
tpjc cfresht,fl vju.blbj8 befhf
frfrbv8 ity fh bwb7 hf cbvlblhtf ityc
tpjib7 vt dth dbcfhut,kt, ityb evtwht,bs7 fvbnjvfw b]fhbs dbqt, vbofc otkboflib %__ vfytsflj8
mdhbdb ufrdbhdt,ekb lf uf[fht,ekb lfhxf8
ajsib 3gfhf[jlb4 bwlbc8
frfrbc yfctc[t,b aekb [tkib ezbhfdc7 vfuhfv upfvlt ifdb mdbc xfvjvnfyb dth bijdf8
,jkjc dbqfw qdsbfy-vflkbfyb dfif’t vj’t,yf8
dfif’tv fctsb gbhj,f lfelj5 cjakblfy cfehvt upfvlt sbsj aes
ifd mdfc pehubs xfvjdbnfy +jqjyl
qfvbs dbdkb7 hflufyfw fpyfehj,bc
vf’bt,tkb dfh lf vhw[dtybfj‘7 cfehvt upblfy w[tybs ijhfgfyib xfdbnfy lf bmblfy vfnfht,tkc lfdelt, ajsib ofcfqt,flj8
fto.j cfmvt=
frfrbc cb[fhekc cfpqdfhb fhf fmdc8
js[b-[esb upj,f /mjylf dfif’tc ufrtst,ekb7 vtnb fhf7 hjv ufvstybbcfc c[dbnjhib vbfluf frfrbc8
sfdflc c’byfdcj7 vjcfvcf[ehtv8
hf lhjc 'bkbf7 lfyf gbhc fh vb[cybc7 hjujhvt uffqdb’tsj7 dfif’tv8
ufbujyf tc kfgfhfrb frfrbv lf
fbdfypt uflvjluf stshyba[fdgt-
hfyubcfvfhf8
,fnjyj7 upfpt ukt[t,b uflfvbluyty8 cfl vbufmdc t ifdb mdfj8 vt
des[fhb7 frfrb othtskbc ifdb mdff7
cfkjvt othtskbc tpjlfy vjvfmdc7
b]fhbs fmdc fqt,ekb frfrbc-vtsmb8
frfrb lf cfkjvt fh dbwbs xdtyj8
frfrbc xdtyc [fh]pt eylf ufvlblht,fj7 itvjvb,qdbhtc8
xdty hf iefib dfhsj0 frfrbv fvjb[dytif8
vtw tu des[fhb.t7 smdty hf iefib [fhs-vtsmb7 rfwb gfnbjcyfl b]fhbc aekc b[lbc lf ajsib sfdbc
[fh]bs fupfdybc vfhufytwc-vtsmb8 rb
vfhfj7 t upf +cfwfkat[j ,bkbrpt
smdtc‘ [jv cjakbc fhbj7 fv upfc
hj stkfds7 aekb fh udtresdybcj0 itvjvb,qdbhtc8 cfthsjl tu vfhufytwbw xdtybf7 [fk[bcff7 .jdtk
aespt sbsj f,fpb vjudtw7 sdfhf7
fh ufufnfht,sj8
- hfvltybj0 frfrbc uftwbyf7 - hf
aekb tuekt,fs xtvsfy8 dfkt,bs
dfh uf’t’ubkb8
vtw tu des[fhb.ty7 rfwb .tkfvlt
dfkt,ibf-vtsmb8 thsb cbn.dbs7 oflb7 ityc lfvmbhfdt,tkc aekb ufvjfhsdb lf lfudbhbut7 sjhtv fv
upfpt endbhsjlfw hjv itud[dlt7
sfdc ufubnt[fdsj8 bc mdf bmdt lfvfult,bytc7 thsb vfufhb gfyqehb
fvjvrhtc lf ufvjvbidtc8 vt bm fvcdktkb fqfhf dfh8 bv js[b upj,bc
+vt[estc fh dsdkb7 sevwf7 yf[tdfhpt xfvjnfybkb vmjylf‘ hfw vtresdybc7 ufvbcnevhts lf qvthsvf [tkb vjubvfhsjsj7 dfif’tv8
hf tmyf7 xfesdfkf gjtnvf fpyfehj,bc vf’bt,tkc js[b aesb vfhufytwbc xfvjnfybc [fh]b8
fhflf7 lhj eqvthsjl ufh,bc8
ajsib 3gfhf[jlb4 bwlbc lf7 se
frfrbv vfhufytwb lhjpt +js[ sdtib‘ fh xfbnfyf7 3inhfab4 fcb fsfcb
ahfyrb eylf uflfb[fljc8
fohbfklf8 vbluf-vjluf cfcjofhrdtsbkb gjtnb lf bdfyt ve[hfycrbc itefv[fyfulf8
bdfyt ve[hfycrbv cgfhctsblfy idblb fmktvb xfvjb.dfyf lf fmktvfrblt,ekb ifdb mdf cfwfkat[j ,bkbrt,bs zbfsehfvlt xfvj/mjylfs8
cfvb lqbc itvltu f,qfdkt,ekb
lf,heylf vsfdfhb vtfmktvt8 mfhfdfyib v[jkjl [esb fmktvb xfylf8
lfyfhxtyt,b hf bmytyj7 thslhjekfl b.dbhtc frfrb othtstkvf lf
bdfyt ve[hfycrbv8 rkltpt uflfvbxt[tc jhb fmktvb7 ,fnjyj7 flubkj,hbdvf ukt[t,vf lf itvjubsdfktc7
se aekc fh vjudbnfyc7 lfyfhxty
fmktvt,cfw bv jhbc upfc ufde.tyt,sj8 bmyt,7 smdty f[dblts lf vjehbults ukt[t,cj7 vtmfhfdytv8
fdblf w[tybs frfrb8
e’dtktcb reknehbc ofhvjvflutykt,vf frfrbc 3sjhybrt thbcsfdb4 lf 3ufysbflb4 at[t,pt lfbrbltc8
sdbs frfrbc vjdecvbyjs5 3vjhbut,fpt hjv vbluf cfmvt7 bvltyb vjbs[jdtc7 hjv cbpvhflfw fh vbyf[fdc fvltyb aekb48
lf,heylf c[dbnjhib uek]fdhbfyb frfrb othtstkb8
cfvelfvjl lfco.tdkf ifdb mdf lf
sfdbc ebq,kj 3vhtodtkj,fcfw4 ufvjts[jdf8
wjkb hjv othlf7 mdf uf[tsmt lf
aekb bijdtj9 mdf uf[tsmf7 vfuhfv
uf[tsmbkb ifdb mdf ajsfvlt dtqfh
xfvjbnfyf8
cb,hfpbcufy tyfufvihfkb bdfyt
ve[hfycrb sfdbc upfpt ofdblf8
fmktvt,b0 yf[tdfh afcib vb.bltc
dbqfw .fpfytk ep,trc8
bctd ajsc vbde,heylts8
mjib ereqvf /.fhf jcnhbfrjdvf7
js[b sdbc vtht wfhbtkb 3gfhf[jlb4
hjv nbdnbdt,lf ajsbc gjhnib8
cfcfvfhskjv ufbsdfkbcobyf frfrbc7 hjujhw cfpjuflj vjqdfobc7
gjgekfhj,f7 vbcb ufvjewltkj,f
vhtodtk-rfgbnfkbcnbc fvgkefib7
kbc rfhpt8
cbc[kc eihj,lf sfdbc vtuj,fh
vjcfvfhsktc - fyfgjlbcnt vfxf,tkc f[fk-f[fkb cfxbdht,bs8
sevwf7 sbsmjc vj]fljt,ek ohtib nhbfkt,cj7 fyfgjlbcntv dthwthsb cfmvt dth vjfut,byf8
mfhsdtkb thb0 cfpjufljt,f0
cfpjufljt,f hjlbc b.j7 vbcsdbc
sfduflfrkek vjqdfotpt hjv oe[lf8
cfmfhsdtkj frfrbc [tlfdlf mexfib fvf.fl7 ufvfhsekfl vbvfdfkc7
[tlfdlf ktmcbc smvbc lhjc7 fy ceahfpt .fyobs [tkib +c[dfsfijhbc7
fh cdfvlf lf fhw seseyc totjlf‘
lf tujyf7 fct kfqfl7 kfvfpfl vbtlbyt,jlf frfrbc w[jdht,f8
fvfc hf ezbhc7 utyfwdfkt7 xdty
dbrbs[jsj7 bn.jlyty vjmfkfmtyb
lf xfedkblyty8
xdty ltlfvbofpt .dtkfpt rfhufl
hfw ufvjudlbc7 tcff be,bktc uflf[lf lf vrdlhbc lfnbht,f8
!)_( okbc * ltrtv,thc s,bkbcib pqfghekb be,bkt ufevfhstc8
qbhctekfl lffafctc cfmfhsdtkjc ,ek,ekb8
cfdfyblfy bc frdfybw rb xfvjenfytc7 hjvtkibw 'b’fv ufpfhlf8
ahfrib ufvjo.j,bk ,ek,ek-rjyathfycbtc +udfhc fh lfdfcf[tkt,‘
3vidtybdhfl 3vb/.fdlf4 cfbe,bktj
cfqfvj8
jgthbc stfnhb gjtnbc sf.dfybcvwtvkt,c dth bntdlf8
rekbct,ib df;f-aifdtkf ufvjxylf8 rjyathfycbtc v[fhpt [tkb lfflj - frfrbc ktmcb eylf de’qdyf7 vt
df;f-aifdtkf dfhj8
ubwyj,s7 ,fnjyj df;fj7 rjyathfycbtv8
thsb rb vhfdfkvybidytkjdyfl
f[tl-lf[tlf vsbc fhobdbc ufvj[eyt,ek xj[fc lf [fy]fkcfw itfdkj
sdfkb8
it,heyt,bcfc df;fv ths[tk rbltd
itfxthf5 - vt mdtvjs dbmyt,b7 rfht,sfy7 lfh,fpblfy dtn.db7 fct eahj
tatmnehb bmyt,fj8
,fnjyb ,h’fylt,bj7 ofv.dfyvf8
dby fh lffcf[tkf7 dby fh ufvjb.dfyf svfuflfuktcbkvf vthw[fkahfrf rjyathfycbtv7 df;f fdbo.lt,f8
gjtnb lufc lf sfdbc hbuc tkbc8
be,bkt lfcfchekc ef[kjdlt,jlf7 hjwf df;f-aifdtkf ufvjew[flt,kfl7 3dta[dbdbs7 ufvjc[knf cwtyfpt4 +pecnfl fct bujyt,c ,f,bkbyf [jcbnfidbkb‘ lf frfrb othtstkc
ktmcb cn.jhwyf8
b.j c[df rehbjpbw5
lblt,ekb ,fyrtnb ufevfhstc frfrb othtstkc8 tyfo.kbfyb sfvflf7
cf.jdtksfj cb.dfhekbc ufvjw[flt,f7 [dtdyf-rjwyf888
lfvsfdhlf ,fyrtnb8
vjyflbvtybw7 cfbe,bktj rjvbcbbc otdht,bw vbvjbafynyty lf frfrb
vfhnj lfhxf8
tnkbsfw rb fh ufbcnevhtc iby
utybfkehb be,bkfhb8
ufvjdblf ufkfdbycrpt7 wjnf [fyc
at[bs bfhf lf vtht tnkc e[vj8
cfcf[kbc mexfpt lfsbrj cfhf]bidbksfy vbvb.dfytj7 vttnktc e,h’fyf8
vttnktv fqdbht,b fbmybf lf w[tyt,b gfrfgerbs ufe.dyty ufkfdbycrc
thtdybc vjtlybcrty8
gjkbwbfv jgthfcsfy upf uflfrtnf8 cfvb cffsb ecfmvjl dbltmbj7
vttnktv8
thsb vbs[fhbs7 ,fnjyj7 hf [lt,jlf7 dby xfvjdblf gtnth,ehublfy7
hfc lqtcfcofekj,ty7 dbcsdbc itbrhb,f fvltyb [fk[bj8
frfrbv ie,kpt [tkf,fylb uflfbcdf7 ufbqbvf lf sdfkvjzendbs vbeuj vttnktc5
dbcsdbc lf xtvsdbcj8
vttnktv cbwbkb dth itbrfdf8
fhf7 vt vfhskf utrbs[t,bsj8
cb.hvtc utabwt,b7 vfhskf xtvc
lf,flt,fc ptbvj,lytyj8
vttnkt xf,;bhlf8
- hf vfc[fhf .jabk[fhs7 ,fnjyj - cekb hjv vjbsmdf7 ewyfeh
veinfhc ths[tk rbltd ufvj[tlf
lf w[tyt,c ite’f[f8
!)_( okbc !$ ltrtv,thc mesfbcib uflfe[fltc be,bkt8
,t;fy othtskbc cf[kblfy ufvjlbc stshodthf ,b,kbehb ufhtuyj,bc gjtnb8 stshb .dfdbkt,bs cfdct7
stshw[tyt,bfy tnkib ]lt,f8 rjajpt stsh xj[f-f[fke[ib ufvjo.j,bkb vttnkt pbc - udfhfl vtkbf8
mesfbcbc stfnhfvlt jhfcbjlt
vtnhib tnkc f[fkufphlt,b itvjt[dbdyty lf w[tyt,bc ufvj[cyf lfbo.tc8
hfc idht,bsj7 ufo.hf vtkbf8
tnkib xdty eylf itdt,fs lf fct
vbdb.dfyjs cf.dfhtkb gjtnb stfnhfvltj8
fhf7 ,fnjyj7 fvfpt fh vjdkfgfhfrt,ekdfhs8 vujcfyc hjv hfvt vjedbltc7 dby fut,c gfce[cj7 vtkbfv8
dby vjecvbyf8
gjtnbcflvb e,hfkj [fk[bc sf.dfybcwvfc [jv cfpqdfhb fhf fmdc8
itt,yty lf lf’htc tnkb ,bzt,vf8
frfrbv athb lfrfhuf8 sfdbc yfskekc e[vj5
3fv cfat[ehpt lfltmb7 dbybwj,ff
tnkb uflf,heyltc7 [tkb vnfwtj8
cfibytkb vibifhf b.j frfrb8 stshb
[blb eylf uftdkjs lf tibyjlf7
hbjyib fh uflfvxt[jyj8 yfskekb
'fkbfy qjybthb .vfodbkb b.j lf
bvbc bvtlb /mjylf7 upfib sehvt cek
3vfvfj xdtyjc4 kjwekj,lf4 - bujyt,c ybwf ,fuhfnbjyb-othtstkb8
vblbjlf ewyfehb tnkb mesfbcbc ,ekdfhbcrty8
vb/.dt,jlf erfy jhw[tyief xfvlufhb vttnkt8 bmbs-fmts kfufvbs
tzbhf vttnktpt eahj ufjwt,ekb7
kfvfpsdfkt,f7 stshb w[tyt,b8
tnkib it,vekb .vfodbkt,b vqthjlyty lf stsh [blpt bct [fkbcbfyfl ,hfwb,hewj,lyty7 hjv7 vfhskfw7 itb’kt,jlf7 yfvtnfyb cb.dfhekbs [blblfy uflfdfhlyjlfs
thbcsdbc lfvfidhfkb gjtnb8
uhfylbjpekb be,bkt hjv lfvsfdhlf +hfcfw cfvfcrfwbfyb cfsfdflfpyfehj ,fyrtnb vj/.df hbjybcgbhfc7 cjkjvjy vtabc cfcf[ktib‘7
lfqkbkb frfrb bctd ,t;fy othtskbcfc vbb.dfytc8
bm b.j xfvjv[nfhb8
frfrb cf’byt,tkib ufyvfhnjdlf7 lfdbqfkt7 wjnf sdfkc vjdfn.et,j8
vfcgby’kt,b +vfs ijhbc bdfyt
bjctkbfybw b.j‘ cfcnevhj jsf[ib lfhxyty8
ewt, rb,t fvjbh,byf xj[jcfyvf7
ief[ybc rfwvf5
,fnjy frfrbcsfy cfcohfaj cfmvt
vfmdc7 eylf dyf[jj8
bdfyt bjctkbfyvf efhb es[hf9
lfqkbkbf7 bcdtyt,cj8
thsb oesbs itvbidbs7 cfcb[fhekj hfv eylf dfwyj,jj7 ewyj,vf8
itvjeidbsj7 frfrbv lfb’f[f8
iteidtc8
vfhskfw7 [esbjlt oesib ufvjdblf cnevfhb7 vfcgby’kt,c vflkj,f lfeulj lf rb,t xfbh,byf8
lftzdt,ekb vfcgby’kt,b cf’byt,tkib itdblyty8
3frfrb ufabsht,ekb lufc ief
jsf[ib8
- [tlfds7 hf xfblbyf fv cf’futkvf0 f[kfdt aekb7 sjhtv ufufsfdt,j7 [fy]fkpt [tkb ofbdkj8
- vtht7 ,fnjyj0
cb,hfpbcufy gbhb ufudbihf8
- hf vtmyf7 e[vjl fvjdbqt erfyfcrytkb [esb sevfyb lf vbdfhsdb8
vj[ewb gjtnb cekc 'kbdc bsmdfvlf48
+bdfyt bjctkbfybc vjujyt,blfy‘8
fh eylf kfgfhfrb7 'fkbfy e.dfhc
[fk[c sfdbcb gjtnb7 sfdbcb rtsbkb vhxtdtkb7 sfdbcb uekbc vtcfblevkt8
vfuhfv hfqf sfdbcb be,bkt xfvofhtc7 hfqf be,bkbc lqtc uf’fhwdtc0 ewyfehb thb dfhs mfhsdtkt,b8 pjvf fh dbwbs fhfathib8
z
frfrb othtstkc jh]th lftwf lfv,kf - !)_% otkc lf !)!% otkc8
gbhdtkb cbc[kbcxfmwtdbcufy gjtnb ufybrehyf gfhbpib8 dth lfderfhufd9 yfnfkbfv lf kjkbfv egfnhjytc8 gfhbpblfy sfdbc vtuj,fhc
rjnt f,leitkbidbkc othlf5 - j]f[vf tmbvt,b lfvf[dbf7 vfuhfv hfqf
lhjc xtvb vrehyfkj,ff7 fv cbijhtpt fh eylf ofvjdcekb.fdbj8
vtjhtl7 !)!$ okbc itvjlujvfpt ite’kjl buh’yj sfdb lf wjkidbkc itesdfkf7 xfvjlbsj8
s,bkbcib ,byf lfdbmbhfdjs lf
tc pfvsfhb vfbyw ufdfnfhjs thsflj7 yfnfkbfv8
bm tmbvt,bc vtsdfk.ehtj,bc mdti
udt.jkt,bj8
cojhtl s,bkbcib7 j]f[eh ufhtvjib .jayfv vjeqj ,jkj8
wjksfy itkfgfhfrt,f vjcdkbf lf7
hjujhw bdfyt bjctkbfyb bujyt,c7
geirbybc mexfpt 3uhfyljntkib4
uflfcekf8 'kbdc vbeuybfs8 wbd
jsf[ib nfyufe[ltkb bodf fdflv.jab8
cfx[thtib ofvb.dfytsj7 next,bc
wvfweybs ufeut,byt,bf f[kj,kt,bcsdbc8
xfvje.dfybfs c[dbnjhib7 wjnf
ufvjrtst,ekf7 vfuhfv ths sdtib
bctd xfmwtdbf cbc[kb8
lfv,kf dthfub fdflv.jaj,ff8
!)!% okbc @^ bfydfhc ufhlfbwdfkf frfrb7 *% okbcf8
vflkbthb cfpjufljt,bc vbth lblb vjqdfobc lfafct,bc rbltd thsb
vfufkbsb ufvf[ctylf8 itvt’kj cflvt ptdbs xfvtvfnt,byf7 vfuhfv hf
vybidytkj,f fmdc7 fmdt vbdfoth5
cb,thtib frfrb othtstkc mesfbcbc ,fyrvf gtycbf lfeybiyf7 vfuhfv
hjujhw ity fh vbubqbf bv gtycbblfy thsb rfgbrb7 vrbs[dtkj7 bct fhw frfrbc8
cfvb okbc ufyvfdkj,fib wjnf othbkb hjlb fahbyf ,fyrbc vtcdteht,sfy5 smdt rfb [fk[j7 ufptst,ib hjv cek vflkj,f vf’f[t,byts7
fy vjvtwbs gtycbf7 fy vjvb[ctybsj8
,fyrb levbkbs gfce[j,lf8
fhw cfvb okbc vtht vjtidt,jlf
gjtnb ,fyrc7 vfuhfv cbrdlbkvf iteifkf [tkb8
10
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
medeamac igrZno sikvdilSi
gardasaxuli Zala, rom aRar
iyo is momakvdinebeli, mxolodRa gardacvaleba SerCeniliyo im civi simxurvalisgan. dainTqa umetesi sikvdilSi sicocxliT, aRar iyo
SiSi siZvisa da gaxrwnisa,
rasac Selocvamde grZnobda.
miuaxlovda sikvdili medeas,
araTu rogorc viRacas, Tundac medeas, an raRac saxelis
mqones, aramed rogorc qals
- zogadad.
TrToliT Seexo naz kans,
mere moexvia da gvelis perangi gaxada. medea ver xedavda
sikvdils, mxolod mis siaxloves Sejgufebul sibnelesa
da sicives grZnobda, - da man
icoda, rom es sikvdili iyo
da igi daiuflebda mas. sakuTar Tavsac ar umxelda Tavis
wadilsac, rom ewada mamakaci,
araTu siZviT, aramed siyvaruliT. sikvdili iyo yvelaze
Zlieri mamri am qveynad, radgan Zliereba misgan modioda
da imorCilebda yvela suldgmuls. sikvdilSi Jini da
energia Warbad ganTesiliyo,
winswrafvac yvelaferSi da
yvelgan damorCilebisaTvis
cxovel moqmedebda... da medea
damorCilda ara mamrsa Tu
xvads, aramed sikvdils.
exveoda sibnele da sicive
qals da Tavis ucnauri siSiSvliT anebivrebda medeaSi
Sesisxlxorcebul qalurobas da avsebda mis kacur xasiaTs sikvdilovani Semmusvreli ZaliT. civi cecxli
wvavda bavSvebs da am bavSvebis warmomSob saSos. ganabuliyo medea civ siameSi da
sicocxliT ivseboda, rameTu
masSi sikvdili iyo, sareceli
gauyo sikvdils da ara adamians. buniaobam gazafxulisam
Tavisi wyaloba gaiRo medeaze
meti srulyofilebiT.
xvneSoda medea iseve, rogorc talRebi miwaze dacemisas da ganicdida mamris
Zalas damorCilebuli qali,
aseTi mamri rom arasodes
aravisTvis iqneba xelmisawvdomi. Rrmad Sevida masSi sikvdili, grZnobis dakargvamde
ealerseboda
damorCilebuls
da ara dapyrobils.
qalic srulad dahyva sikvdilis nebas, cecxliT ganaTebul monakveTSi Canda medeas
mzeferili xorci, sibneles
rom gadaefara sxeulis didi
nawili. medea efereboda sibneles da sicivis siamisagan
TrToda. Seivso mTeli qali
kacis wyurviliT da erTbaSad dacxra vnebebiT daRvrili. Tavisi lamazi TvalebiT
sibneles Sexeda qaluri simorcxviT. Jindaokebulma sibnelemac gaaTavisufla damorCilebuli Tavisi marwuxebisagan, radgan qali dapyrobili ar hyolia. mixvda sikvdili, rom misi dapyroba SeuZlebeli iyo, imdenad Zlieri
neba dauxvedra medeam civ
sibneles. saidumlo wadilic
misi es iyo - sicocxlis
TesliT Seavso sikvdilma qali da sikvdili gaqra.
medeam cecxls Sexeda adamianis simaRlis kedeli
aRemarTa wredSemortymul
cecxls, igi marxilsac mosdeboda, zecamde adioda cecxlis enebi. tkacunobda mSrali xe. surneli ki gamZafrebulad saamo idga, iseTi, rogoric arc erTi xis dawvisas ar aris. es medeas balaxebma hqna. ise daiferflen
medeas Svilebi, rom mZafri
suni ar ugrZvnia damwvari
xorcisa, piriqiT balaxebma
gaakeTilSobila midamos surneli.
- wiTeli wiqaras nawolze
aRar amovides balaxio, - Tqva
medeam, uyurebda ra irgvliv
gawiTlebul muguzals, marxili ki marTlac wiTel wiqaras hgavda.
zRvis napiras am dRis Semdeg aRar amosula balaxi.
medeam iqve dagdebuli gvelis
perangi Semoixvia tanze da
uyurebda mogizgize cecxls.
moulodnelad mis Tvalwin aRimarTa cecxlSi moelvare jvari. gaognebisgan Tvalebi gaeyina erT wertilSi
da Tvalebic isxlitavda cecxlovani jvris anarekls.
didxans uyura medeam cxovelmyofel jvars, magram mixvda, rom sairxes jvari ar
iwvoda, cecxli ar edeboda,
magram cecxlis samosSi iyo
gaxveuli. frTxilad gadadga
erTi nabiji. araferi damarTnia, mere ufro Tamamad meore nabijic gadadga da igi
cecxlovan wreSi aRmoCnda.
cioda medeas da ukvirda, ratom ar hqonda simxurvale
cecxls, mxolodRa jvars Semosili cecxli mxurvalebda.
ifiqra, cecxlisgan gadavarCeno sairxes xrmals, frTxilad
waswia xeli jvrisken, xeli
ar damewvaso... da hoi, saocrebav, jvarze mosili es mxurvale cecxli xels ar wvavda,
xelzec ki Semoexvia medeas,
magram damwvroba ver igrZno
xelma. cecxlovani jvari aiRo daferflili marxilidan.
ukanasknelad daxeda Svilebs,
ferflisferi edoT bavSvebs,
radgan ferflad qceuliyvnen
da jer ar daSliliyvnen. qarkeTili gafantavda maT.
- mzeo cisao, amodi! Zeo
mzisao, ganaTdi! - Seiloca
medeam da cis kari gaiRo.
xelSi medeas galaplapebuli xrmali eWira, zed amotvifruli asomTavruliT `messiis maxvili~.
polisebSi
aduRebuli ambebi
lamaz zmanebas saSineli
bolo hqonda - yvelas msubuqi
TamaSi egona, Sejibris gagrZelebad CaTvales qalaqis Sua
moedanze ganrTxmuli ifite.
xumrobas ar hgavda diliT
nanaxi suraTi sisxlis gubeSi Cawolili
kaci, Ria TvalebSi rom gaucnobierebeli SiSi gayinuliyo, rom ar ejera, rac daemarTa. pirqve emxo qvafenilze,
kbilebi Camtvreoda da simwrisagan daekriWa, ver moeswro piris damuwva yvirilis
Jams. axlac uxmod ismoda
am daRebuli piridan amomavali simwris Rriali, romelic umal Sewyvita misgan
gafrenilma sicocxlem.
sicocxlis merec yviroda,
magram veRaravis agonebda Tavis xmas. aqve gaqvavda da mis
umoZraobaSi gangaSi Canda da
ver Zlevda ifite umoZraobas - Tavi gatexoda, iqedan
ki Sededebuli sisxli Wrilobas kravda da qvafenilze
danTxeul tvins fers ucvlida da axmobda iseve, rogorc
xmeboda da muqdeboda TviT
sisxli.
viRac qurumTaganma ifites
TvalebSi sikvdili amoikiTxa.
yvelam ramdenime nabijiT ukan
daixia. saSineli Sesaxedi iyo
mkvdari Tvalebi - isini qvafenils miRma Soreul perpeqtivaSi iyurebodnen. fiqric
arafrisadmi ar SerCenoda, iqneb gafiqrebac ver moaswro
verafris, ise mokvda. cxadi
iyo, rom avadmyofobas ar mouklavs. ukvirdaT saidan Camovarda am Sua moedanze - irgvliv arc xe iyo da arc Senoba,
xolo sadac xe da Senobaa,
iqedan gadmovardnili Sua
moedanze ver moxvdeboda.
- cidan xom ar Camovardnilao? - ikiTxa erTma sruliad uadgilod. yvelam caSi
aixeda da mere amis mTqmels
Sexedes wyromiT.
- ra dros xumrobaao!
mere ganagrZes bWoba - kargi, mokvda, mokvda, magram
aq, am Sua qalaqSi saidan gaCndao? vinmes rom moetana cxedari, sisxlis kvali xom darCebodao? arada, sadac davarda,
iqvea gaSlili sisxlis gube
da tvinic aqve aqvs dasxmulio. ese igi, mkvdari motanili ar ariso, aqve davardao,
magram saidan?
es ambavi mxiarulobis zRvars gascda, waxda wina dRis
xalisi. moikiTxes ifites ambavi da viRacam Tqva:
- namdvilad Semomesma araadamianuri Rriali da masTan
erTad gagiJebuli xarxari.
iqneb es am sikvdilTan raime
kavSirSi iyoso?
gaiqnies Tavebi argonavtebma da uxucesebma.
- Cemi yurebidan arasodes
amova es araadamianuri Rriali da sicilio. am xmebs ar
hqonda sicocxle. tanSi mzaravs da sisxli meyineba amis
gaxsenebazeo, - isev Tqva im
viRacam.
- hoda, nu gaixsenebo, - daamSvides qurumebma.
erTma warCinebulma gaixsena:
- heraklem moiTxova nadiroba da ifitec Tan waiyvana. iqneb heraklem icodes, ra
daemarTa ifiteso?
- mere, sadaa herakleo? iqneb igi gveleSapma SeWamao, an
tyeSia daWrili, iqneb moklulico, Cveni daxmareba sWirdebodes iqnebo, - Tqva viRacam.
- Tu mkvdaria, raRa daxmareba dasWirdebao, - Seuswora
mosazreba gverdiT mdgomma.
erTma Cumad Tqva ise, TviTonac rom ar gaegona, magram
yvelam gaigona:
- iqneb TviT herakles mokluliao?
- rogor Tu heraklesio.
ifite xom misi ganuyreli
megobari iyoo! - Seicxades
qalaqelebma.
- gana herakles mokluli
araa sakuTari Svilebi sigiJis Jamso?! iqneb axlac sigiJem mouarao. miTumetes, aq
viRacam Tqva, araadamianuri
sicili momesma yvirilTan
erTado. bolos daaskvnes korinToelebma:
heraklea mosaZebni da misgan unda gavigoT ifites sikvdilis ambavio.
Tqves, magram yvelas SeeSinda wasvla. Cvenc ar gaviziaroT am sabralo ifites bedi
herakles sigiJis movlisaso.
marto erTma gambedavma gabeda herakles sapovnelad
wasvla da qalaqi datova.
kalidonidan Sikriki movida samwuxaro ambiT:
- kalidons gareulma taxma
ankeosi daglijao.
gaukvirdaT, guSin xom aq
iyoo, ra undoda kalidonSi,
an sad iyo gareuli taxio.
sruli dabneuloba mefobda
korinToSi. aq ifite, iq anke-
osi, aravin icis ra iqna iazoni da ra daemarTa herakles.
erTma abezarma isic Tqva:
- es yvelaferi grZneuli
medeas bralia, man mogvajadova
yvelao.
- sabralo ankeosio, - Tqves,
- veRar dalia Tavisi dawuruli Rvino. ase uwinaswarmetyveles qurumebmao. medeas
ki mis sikvdilSi brali ar
unda hqondeso.
isev Sikrikma iTxova sityva da kalidonis nadirobis
ambavs mohyva:
- melagrem moiwvia eladis
rCeuli gmirebi artemidas gamogzavnil mZvinvare taxTan
sabrZolvelad, radgan kalidonelTa dasarbevad gamoagzavna qalRmerTma kromionis
jilagis Rori da isic anadgurebda yvelafers, rac ki
gzad gadaeRobeboda. melagres
SemonaTvali guSin mosvlia
ankeoss, Tavisi fiala iqve
daudevs daulevelad da gaswia. ise mihqroda Turme, qars
aswrebdao, ase amboben. cxradRiani nadimis dasrulebisTvis
mouswria da lukma gautexavs.
atalantac inadirebso, uTqvamT misTvis. gajavrebula
ankeosi, qalTan erTad ar vinadirebo. pirveli ankeosi dauglejia taxs. bedma atalantas arguna pirveli Wrilobis miyeneba taxisTvis... da
rogorc iqna mokles, ase yofila, ase gavige, ase miTxres,
medea ki aravis uxsenebia kalidonSio.
- kargi, ankeosi ar daRupula medeas gamo, magram ifite
raRam moklao? - vinc Tqva,
iman gaimeora igive:
- heraklem waiyvana da igi
moklavdao. da Tu herakles
ar mouklavs, maSin heraklec
mokluli iqnebao.
viRac herakle motrfialem
amayad Tqva:
- herakles veravin moklavda. xom gaigoneT, sicili momesma da mware Rrialio. gamodis, ifitem awyenina Cvens gmirs da amitom sakadrisi miiRoo. gambedavi wavida herakles saZebrad da igi gviambobs, ra moxda wuxel RamiTo.
polisis yvela mcxovrebma
gaigo ankeosisa da ifites
sikvdili da Taviseburad axsnes maTi ucnauri mokvdinebebi, erTmaneTs daukavSires
isini da medeamde mividnen:
- es imitom xdeba, rom medeas Svilebis codvam uwia
eladas da Tu raime droulad ar viRoneT, yvelas gagvanadgurebs bavSvebis umanko
sisxlio. es sisxli droulad CamovirecxoT Cven mainco. misanTan mividnen da
rCeva iTxoves.
- sami dRe madroveTo, uTxra misanma polisis mcxovrebT, - iqneb dakarguli herakles ambavi gavigoT, an mwuxare mamis - iazonis adgilsamyofeli vipovoTo,an sad wavida medeao, patieba rom viTxovoTo. mere wyaros wylis anareklis iqiTa samyaroSi veZeboT
bediswera,
xvedri,
sicrue,
simarTle,
samarTali da
usamarTloba. isini gvetyvian rogor unda moviqceT,
bavSvebis sisxlma rom ar dagvaxrCos eladelnio.
gaukvirdaT korinToelebs:
- ra wylis anareklis samyaroo?
- es samyaro medeas baRiao,
- upasuxa misanma.
- rogor vi povoT wyaros
wylis anareklis samyaroo, daibnen korinToelebi.
Cafiqrebis Semdeg misanma
amoioxra da uTxra xalxs:
- dedamiwaze erTi balaxi
izrdeba. mas hekates klite
ewodeba. misi povna savse mTvaris dros SeiZleba ankara
wyaros wylis meSveobiT. graalSi unda Caisxas es wyali,
iseT graalSi, romlidanac
wyali jer aravis daulevia
da yoveli adamianuri locvis mowamea, wyali rom Rvinod
qceula masSi, es Rvino ki
mere damSrala da zecamde
asula RvTaebriv sisxlad.
am graalSi savse mTvarianobisas caaSxas Casxmuli ankara wyaros wyali mTvaris mzeraSi da misi sxivebis livlivSi ar daiRvreba gadmopirqvavebisas.
ase unda daiaro mindori,
sadac arasodes daRvrila
sisxli da ar uZovia balaxi
saqonels da arc gaTelila
adamianis fexiT balaxi da
ar uzeimia aravis buniaoba
da ar wabilwula mindori
miwierebiTa da biwierebiT.
am mindorSi izrdeba balaxi hekates klite. igi, erTi
SexedviT, rogorc yvela sxva
danarCeni balaxi, mwvanea, wyaros wylis anareklSi ki misi
Rero sisxlisferia, alagalag
qerqica aqvs, romelic cecxlisferia, gantotvebi nacrisferia, foTlebi cisferia, yvavilebi ki balaxisferia, im
balaxisa, ra fericaa anarekls aqeT. mas rom i povni,
graalis miRma samyaroSi Sesvla SesaZlebeli iqneba. wyali tbad iqceva da gadainacvleb sxva ganzomilebaSi da
iq i povi pasuxs yvelafrisas.
tbam rom ar dagaxrCos da
gamosasvleli kari ar dagiketos, amis saidumlo mxolod medeam icis, radgan medeas baRia is da am baRs misi
mamida patronobs. amitom Cveni, eladelebis wesi rogorcaa, ise vqnaT, iqneb medea SegviZRves Tavis baRSi da Sendoba gamosTxovos Svilebs. avagoT medeas sakurTxeveli da
samsxverploze yvela korinToeli pirmSo SevwiroT. iqneb guli moulbes medeas da
aRar isurvos Cveni daRupva.
manamde ki Cveni dakarguli
Zmebis - heraklesa da iazonis adgilsamyofeli vipovoT,
iqneb arcaa es sikvdili medeas gamo da ubralo damTxveva
iyos. amiT Ceni Svilebi gadarCebiano.
daRondnen qalaqis mcxovrebni - sad unda epovaT:
graali,
an mindori,
an balaxi,
an rodis gaigebdnen dakarguli heraklesa da iazonis
ambavs,
an medeas adgilsamyofels,
ar icodnen.
modiodnen mkiTxavidan meti kiTxvebiT, vidre mividnen.
es ki danamdvilebiT icodnen,
rom medeas baRSi SeRweva mxolod am gziT Tu iqneboda
SesaZlebeli marTlac, erTors xeli gaumarTa amgvarad,
TviTon xlebia grZneul dedofals baRSi da es icoda
im erTma-orma, xolo sad iyo
is `erTi-ori~, ar icodnen.
daadastures kidec erTmaneTSi laparakisas, rom misanma
gza-kvali ki ar auria, aramed
swor gzaze daayena. ai, is ar
moswondaT, medeas sakurTxevelze rom Tqva. aravis surda
Tavisi pirmSos msxverplad
Sewirva, magram ra unda eRonaT? ase fiqrsa da javrSi
gavida ramdenime dRe. mTeli
qalaqi sazarel dumilSi garinduliyo, avismomaswavebel
dumilSi, sanam gambedavi ar
dabrundeboda Sin herakles
ambiT. hoda, dabrunda adre,
Tu gvian, Tan moitana gamaognebeli ambavi:
- Turmeo, - yveboda gambedavi, - cols qmrisTvis kentavris sisxlSi amovlebuli samosi gaugzavnia, kentavrs moutyuebia, siyvarulis eleqsiriao Cemi sisxli da mitom.
amasac siyvarulis sibrmaviT
mosvlia daudevroba. herakles gaxarebia saCuqari da
Caucvams, cecxli mosdebia
amis Semdeg gmirs. rogor ar
ecada, gaexada samosi, magram
amao iyo mcdeloba, ufro da
ufro ekvroda tanze da wvavda sxeuls. autanelma tkivilebma gaagiJa da iqve, viRacisTvis wamouvlia fexSi xeli,
kldes Seunarcxebia da zRvaSi usvria. klde gadamtydara
Turme. es ambavi rom cols
gaugia, mimxvdara Tavis Secdomas da xrmalze wamogebula, rogorc damarcxebuli
meomari... herakle ki jer kidev cocxali koconze dawves
misive brZanebiT. cecxlis
SenTeba mxolod me gavbedeo.
Ramisa da sisxlis asulma
daitira Tavisi sayvareli da
danTil cecxls sunTqva Caudga, raTa male damwvariyo
igi da Serigeboda heras, iquxa Rrubelma da herakle olimpiur panTeonSi aRizida da
pirvelad sicocxlis mere
erTmaneTs Seegebnen hera da
herakle. aRar gaaCnda sigiJis
SegrZneba gmirs. mis gverdiT
idumali qalRmerTi iyo da
siyvaruli zecaSi gagrZelebula Turme.
gaognebuli xalxi sasowarkveTas mieca, ar undodaT,
daejerebinaT TavianTi gmiris
sikvdili. rogor unda gadaerCinaT TavianTi momavali, ver
gaerkviaT. ukanasknel imedad
axla iazonis sicocxle rCeboda. erTmaneTs ekiTxebodnen
medeas adgilsamyofels. dazustebiT ki veravin verafers
ambobda. zogma Tavisi Svilebis gadamalva daiwyo, raTa
moaxlovebuli msxverplSewirvis sisastike ar Sexeboda maT ojaxebs. sakuTar Tavsa
da sindiss versad emalebodnen. zogi graals eZebda, iqneb
Seusmeli WurWeli epovnaT.
esec hqnes, axali gaakeTes, bagedaukarebeli. daiwuna misanma,
adamianuri yoveli locva ar
Seusmenia am WurWelso. zogisTvis imedad mindori rCeboda, sadac hekates klite
xarobda. aqac ver gaawyves
veraferi, radgan mindori ver
moiZebna sisxldauRvreli, fexdaudgmeli da waubilwavi
da romc moeZebnaT, hekates
yvavili graalis gareSe ar
gamoCndeboda, Tundac yofiliyo savse mTvare caaSxas dRes.
isic ar icodnen mTvare caaSxas dasabams unda gamoCeniliyo savsed, Tu cis dRis miwuruls. da eladelebma arc
is icodnen, romeli SvidTagani iyo caaS-dRa. es mxolod
medeam icoda mTels eladaSi.
eZebdnen medeas kvals da ver
poulobdnen:
- iqneb arc aris eladaSio,
- asec gaifiqres.
- sad unda wasuliyoo?
- kolxeTSi dasabrunebeli
piri ara aqvs, sxva qveynebSi
fexs ver moikidebso.
- Cvens mtrebTan misuli?
- mteri dafrTxeba, ver gabedavs CvenTan SeWidebas medeas gamo da mitomo.
- aba, Cveni megobari isev
Cven gvetyvis mis adgilsamyofelso.
- sadRac iqneba da gamoCndebao.
- cotac davelodoTo.
- iqneb aRarcaa cocxalio,
an mgelma SeWama da an Tavi
moiklao?!Q
- Tu es asea, maSin ra vqnaTo? - hkiTxes misans.
- dro gviCvenebs yvelafers.
is gvikarnaxebs Tavis saTqmels. manamde ki medeas sakurTxeveli avagoT im adgilas,
sadac Svilebi dauwyvites korinTos didebulebma. didi
samsxverplo aRmarTeT, sakuTari pirmSoebi rom SeswiroT.
RmerTebi sxva Svilebsac mogcemen. amisTvis iloceT, xifaTSi rom ar CaagdoT STamomavlobao.
acremlebulebi dabrundnen
Sin korinToelebi. guldamduRrebuli agebdnen sakurTxevelsa da samsxverplos.
nela, drois gawelviT agebdnen
medeas samlocvelos. bolos
aages kidec da xocavdnen rigrigobiT TavianT pirmSoebs
korinTos mcxovrebni. saerTod waxda qalaqis mesveurTa
ganwyobileba, rogorc ki gaiges, vis swiravdnen sakuTar
Svilebs Tanaqalaqelni. esec
risxvad CaTvales, medeas Svilebis gamo RvTis risxvad.
kiTxulobdnen:
- romel RmerTs undao Cveni Svilebis daxocva gadamTielTa gamoo? ratom klavT
sakuTar Svilebs! ase nu izamTo, - emudarebodnen qalaqis
mesveurebi korinToelebs.
- sisxlis codvaa yvela
Cvenganzeo,- pasuxobdnen korinToelebi uxucesebs,- Tqvenc daxoceT Tqveni pirmSoebi, iqneb medeam Segvindos es
codva da gadavrCeT misi risxvisagano.
- medea arasgziT ar Careula am sikvdilebSio. ifite
heraklem moklao, ankeosi Rorma daglijao, herakle colis
gagzavnilma samosma moklao.
sadaa aq medeao?
- codvis gankiTxvaSiao,pasuxobdnen daSinebuli qalaqelebi.
- midiT maSin da xoceT
Svilebi da gaaxareT mtrebio,- ganawyenebiT eubnebodnen
qalaqis mesveurebi.
- rom aRar dagvrCeba pirmSoebi, mere Tqven dagxocavT
Tqveni Svilebianado,- gauwyra
polisi Tavis meTaurebs.
isinic gaecalnen iqaurobas
diadi SiSiT. maT TavSi trialebda mxolod is, Tu rogor
SeeCerebinaT uazro TviTmkvleloba, romelic daatyda
Tavze mTels qalaqs da ukve
muqara maTze gadmovida, Tavi
moikaliTo. uaRresi iyo es
SiSi da amis gamo ise unda
SeeniRbaT mTeli es codva,
maT rom araferi moweodaT.
xalxis SegnebaSi unda gamqraliyo danaSaulis SegrZneba
araTu imitom, rom sindisi
qenjnida gonebas, aramed imitom, rom xalxis mRelvareba
damcxraliyo erTxel da samudamod, raTa damorCileboda
brbo nebas meTaurobisas. mteriT ar iyvnen Seviwrovebulni,
sakuTar sxeulSi daiwyo xrwna simrudem da danaSaulma.
amitom unda gaclodnen mas
ise, rom SeumCneveli yofiliyo brbosTvis maTi morigi
Canafiqris ganxorcieleba. Tavis mstovrebSi xma daagdes
is, rac im wyeul RamiT ambad
moitana bneli quCis mgzavrma,
- albaT, medeam sakuTari Svilebi daxocao, amaTma ki darwmunebiT Caagones mstovrebs
medeam sakuTari Svilebi TviTonve daxocao. erTma erTs
uTxra, meorem - meores da
gavrcelda ase xma. dafiqrdnen korinoTelebi:
- es rogoro?
- an ratomo?
- an Sen ra icio?
am kiTxvebiT gabrundnen
mstovrebi patronebTan, pasuxi
rom mieRoT uxerxul kiTxvebze.
- rogor da - dana gamousva kiserSio,
- ratom da - iazonis dasasjelado,
- ra vici da - me TviTon
Seveswario.
aseve daariges pasuxebi.
- Tu marTali xar, Seni
TandaswrebiT ratom moklao,
iazonis Tvlwin moeklao...
amaze ki pasuxi aRar gaaCndaT qalaqis Tavebs, veRar
gaTvales TavSi aseTi nairsaxeobiTi gantotva erTi didi
sicruisa. aRar gaugzavnes kiTxvaze pasuxi, arada ver xvdebodnen da arc mstovrebi umxeldnen patronebs, rom ramdenadac maTi mcdeloba Sors
midioda, imdenad ufro mwvavdeboda moqalaqeTa damokidebuleba yvelafrisadmi, amitom
Tavis nebaze miuSves brbo da
Soridan akvirdebodnen movlenebs. meTvalyureoba TandaTan sazRvrebs scildeboda.
bolos ki ukanaskneli mcdelobac gamoiyenes Tavisi
mstovrebis meSveobiT erTma heteram meores uambo:
- aTenis SuagulSi mTelis didebulebiT wamomarTula egeos-mefis mSvenieri sasaxle, romelic marcxena mxridan uRran tyes gahyurebs,
marjveniT ki sasaxlis mTavari Sesasvlelia, sadac moCuqurTmebuli karibWea dakiduli aTena-paladas mravalnairi gamosaxulebiT. sasaxlis orive mxares aRmarTuli
ori qvis koSki mterTa dasazverad aRemarTaT. akropolisis borcvze aTenas taZarTan
erTad egeosis samkvidrebelia.
gveleSapSebmulma samefo etlma saswrafod gadakveTa qalaqi da mefis samkvidrebelTan gaCerda.
- keTili iyos Seni mobrZaneba, medeao, - mihgebebia Turme
stumars egeosi.
- pandionis didebulo Zev,
Sens sikeTes arasodes daviviwyebo,- madliereba gamouxatavs kolx asuls.
- ras brZanebo, - uTqvams
egeoss, - Sin mewvie. CemTvis
didi pativia dagabinavo Cems
samkvidrebelSio.
miuwvevia Turme egeoss medea da Turme imasac amboben,
colad SeurTavso beber mefes axalgazrda kolxio.
- Sen saidan icio?- gakvirvebia meore heteras da ukiTxavs pirveli qalisTvis. am
qals gacinebia da daufiqreblad upasuxia:
- sizmari vnaxe, sizmarSi
aTeneli sayvareli vnaxe da
iman miamboo.
- iman ra icodao?
- sasaxlis karze moaxles
hyvarobs da iman uamboo.
- im moaxlem saidanRa
icodao?
- Tavisi TvaliT unaxavs,
rogor gaiziara medeam moxuci egeosis sarecelio, isic
iq iyo da emsaxureboda sayvarlebsao.
- marTlao?
- marTlao, - daudastura
geteram da gulianad gadaixiTxiTa.
- Tu kidev naxo aseTi sizmari, miambeo, - uTxovia meore
heteras pirvelisTvis da wavida...
moedo qalaqs es sizmari.
gaikvirves, magram araferi
Tqves korinToelebma, daucades dros, kidev ra iTqmeboda medeas Sesaxeb.
dReebi ki erTmaneTs gaekida da am ambavma
igora,
igora da
qalaqidan gadagorda
da vin aRar aalaparaka:
- albaT, gaigebdi, aTens rom
medea ewviao.
- romeli medeao?
- kolxi mefis asulio, iazons rom oqros sawmisi moatacebinao.
- korinTos raRatom tovebso?
- nuTu araferi gagigiao,
qmarma uRalata da Svilebi
korinToelebma dauxoceso.
- Svilebi dauxoceso? es
ra mesmis! es ra qartexili
datexia medeasao!..
- axla korinTodanac aZevebeno!
- isini ras erCiano?
- amboben moRalate qmarze
Suri iZia da axalgazrda
sacole mouwamlao.
- mec ase vizamdio, - daiqadna qmris uTavbolo garTobebiT Tavgabezrebulma qalma,- magram ar vici rogoro.
- medeam Svilebis xeliT
gaugzavna metoqes saqorwino
saCuqrebi - SxamSi amovlebuli kaba da oqros gvirgvinio.
- sabralo bavSvebio!..
- medeam SurisZieba maSin
ganizraxa, roca sastikad gaamwareso. korinToelebs ki gadaewyvitaT, aTenSi wveodnen
medeas da bavSvebis sisxlis
codva CamoerecxaT TavianTi
Svilebis sakeTildReod.
msxverplad SvilebSewiruli
ramdenime mSobeli da medeas
samlocvelos qurumi Seemzada wasasvlelad, Tan misanic
iaxles. wasvlamde isev is
hetera mivida meore heterasTan da uambia misTvis axali
sizmari Tavisi xatovani eniTa da damajereblobiT:
- aTenSi gazafxulis Tbili saRamo idga. mze dasavleTisken iwevda da Camavali
sxivebi awiTlebda sasaxlis
baRSi axladayvavebul didroni xeebis TeTr kvirtebs, romlebic varskvlavebiviT kiafobdnen xis totebze. surnelovan yvavilebs haerSi gaeJRinTa saamo surneli da aremare Tavbrudamxvev balzamSi
gaxveuliyo. Citebma TandaTan
Sewyvites JivJivi da foTlebSi miimalnen. baRSi jer kidev ismoda futkrebisa da
mwerebis yuriswamRebi bzuili. or rigad Camwkrivebul
kedarebs Soris dinjad daabijebda medea da bunebis keTilsurnelebas sunTqavda da
grZnobda, rom sulSi CaRvrili es siTbo male Sewydeboda. miuxedavad saxeze gamometyvelebuli garegnuli simSvidisa, suli mainc uforiaqobda, usityvodac etyoboda
Sinagani SfoTva.
- raxania dageZebo, medea, gamoegeba baRSi egeosi.
- ratom dameZebo?
- mTeli sasaxle moviare
da arc ki vicodi, sad iyavi.
baRSi ase gvian ratom gamoxvedio? - CaeZia egeosi.
- vifiqre, bunebis mSvenierebiT davtkbebodi.
- marTlac lamazia buneba
Seni idumali TvalebiviT.
Tvalebi moarida medeam
egeoss, mas ki ar gamoparvia
lamazi qalis es wuxili.
- raRacas malav, Tvalebi
gamxelen, medea, iqneb sadme ginda wasvla, iqneb mogenatra
viRac.
- nu eWvianob, egeos, cudi
ambavi unda gacnobo.
- ra unda macnobo aseTio?
- safrTxe gemuqrebao.
- ra safrTxe da visgano?
- Sescvlia saxe egeoss, mosiyvarule moxuci mrisxane mefed gardaqmnila.
- aTenSi erTi ucxoeli
Camovida Sens mosaklavado.
ufro metad gakvirda egeosi: - Cems mosaklavado?- pirze sityva SeaSra, - risTvis
unda viRac ucxoels Cemi
sikvdili? an vin aris is
ucxoeli da Sen saidan gaigeo?
- vinc ar unda iyoso, upasuxia medeas, - Seni mokvla
ki ganuzraxavs da ra mniSvneloba aqvs danarCens. girCev,
daaswro da Sen mouswrafo
sicocxleo.
- es rogoro?
- vaxSmad unda moiwvio
sasaxleSi da sasmeli davalevinoTo, - dausrulebia medeas Tavisi ganzraxvis amoTqma da gascinebia.
CiraRdnebiT ganaTebul Sua
darbazSi, - ganagrZobda hetera
sizmris Txrobas,- gaSlili
trapezis win, dinjad eWira
Tavi medeas da ucnobis yovel
moZraobas Tvalyurs adevnebda. egeoss, misgan gansxvavebiT,
daZabuloba etyoboda, drodadro isic aparebda Tvals
ucnobisaken, TiTqos raRacas
ufrTxiso. satrapezoze uxvad elaga saqonlisa da cxvris xorci, Rvino isxmeboda
da ismeboda. dumili mefes
daurRvevia...
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-62
ena, mamuli, sarwmunoeba!
aprili, 2011, N63
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aqedan zRvamde Soria
warmoadgens da uwevs daxmarebas fizikur da
iuridiul pirebs, korporaciebs da sazogadoebebs
nebismier iuridiul sakiTxebTan dakavSirebiT.
advokati
Joseph Katz
ganaTleba:
muSaobis sferoebi:
wm. jonis saxelobis samarTlis
saemigracio sakiTxebis farTo speqtri:
skola, niu-iorki, 1998
mudmivi legaluri cxovrebis ufleba;
J.D., samarTalis mecnierebaTa doqtori
emigrireba ojaxis safuZvelze;
sasamarTlo praqtika:
emigrireba dasaqmebis safuZvelze;
niu-iorkis Stati,
ucxoeli muSakis samuSaoze ayvanis dasturis,
aSS saolqo sasamarTlo, niu-iorkis
samuSaos SemoTavazebis procesis dafinanseba;
aRmosavleT olqi, 2006
aSS saolqo sasamarTlo, niu-iorkis
damsaqmeblis sanqciebi;
samxreT olqi, 2006
saemigracio kanonis darRveva;
profesiuli asociaciebi
samuSao, saswavlo da investoris vizebi
da wevroba:
saemigracio da arasaemigracio viza;
amerikis sasamarTlos advokatebis
TavSesafari;
asociaciis wevri
qalTa mimarT Zaladobrivi
niu-iorkis Statis sasamarTlos
aqtebis Sesaxeb saqmeebi;
advokatTa asociaciis wevri
col-qmars Soris Zaladobis
niu-iorkis Statis advokaturaTa
asociaciis wevri
Sesaxeb da trefikingis saqmeebi;
ena: mSobliuri qarTuli Tavisufsaqvelmoqmedo/relig. organizaciebi;
lad, rusuli da inglisuri
deportacia/gamosaxlebisgan dacva;
naturalizacia/ aSS-s moqalaqeoba;
ganqorwineba;
gakotreba;
2626 East 14th Street, # 105
uZravi qoneba;
Brooklyn, NY 11235
anderZebi, trastebi & qonebrivi interesebi;
Telephone: +1 (718) 743-3700
kontraqtebi & komerciuli davebi;
biznesis Camoyalibeba;
Facsimile: +1 (718) 743-8800
cudi samedicino momsaxureba;
samSeneblo adgilTan & samuSaosTan
www.KatzLegalGroup.com
dakavSirebuli ubeduri SemTxvevebi;
avtoavariebi.
Cven kargaT viciT, rom iuridiuli procesi (garkveuli gamonaklisebis garda) xangrZlivi procesia mravalricxovani
rTuli safexurebiT, CaxlarTuli procedurebiT, da sxdomebs Soris grZeli pauzebiT. Cven kompanias kargad esmis, rom
am procedurebs SeuZlia daabnios adamiani da amitomac Cven, Law Offices of Joseph Katz & Associates, P.C. vzrunavT, rom
klienti informirebuli iyos da esmodes ris miRwevas vcdilobT misi saxeliT.
kompaniam Seiqmna reputacia da saxeli imiT, rom xelmisawvdomia da mudam klientis samsaxurSia. vgrZnobT valdebulebas Cveni klientebis saqmeebis mimarT, amitomac maT nebismier dros SeuZliaT CvenTan dakavSireba. Cveni ofisi arCevs saqmeebs konkretuli garemoebebisa da sagnis mixedviT. yuradRebisa da komfortuli atmosferos wyalobiT klientebi mSvidad grZnoben Tavs, roca Cven vuwevT maT megzurobas mTeli iuridiuli procedurebis mimdinareobisas.
Cveni muSaobis qvakuTxedi klientebTan xarisxiani urTierTobaa. klientebs vemsaxurebiT srulfasovnad da maTi saWiroebis, miznebisa da amocanebis Sesabamisad. swored esaa erT-erTi mizezi imisa, ratomac modian CvenTan klientebi. isini
mogvmarTaven mravalricxovani kmayofili adamianebis rekomendaciiT, visac warsulSi warmatebiT movemsaxureT.
qarTuli,
namdvili
gudis
yveli
sxva
mraval
nobaTTan
erTad
moikiTxeT
niu-iorkis
maRaziebSi
axla vixseneb tkivils uwindels,
zRvamde aqedan naRdad Soria,
momnatrebixar Zmao, astamur,
daberebulxar biWo, zuria.
movedi, miwas unda vefero,
vnaxo saflavi miviwyebuli,
zRva Relavs, nervebs miSlis Sxuili,
Cems jiSs vtirivar cremlmoreuli.
Cem wil venaxsac TbilisSi vxardni,
vibrZvi, gancdebiT sakuTar TavTan,
biWo, saida aqaa axlos,
Tu mitovebul Cemeul saxlTan.
saxlTan kidia sxvisi sarecxi,
viT Tavdaxrili TeTri droSebi,
erTs davinaxav dioskurias
da am locvasac aqve movrCebi.
dRes stumari var me Cems miwaze,
veRar Cauvli axlos medians,
biWo, astamur, wminda giorgi
Cemgan miarTvi vera deidas;
ara, ar waval, kenWebs daviTvli,
arc me ar minda sxvisi dolia,
ara, Cems miwas vervis dauTmob
miuxedavad zRvamde Soria.
axlac vixseneb tkivils uwindels,
camde axloa, zRvamde Soria,
momnatrebixar biWo, astamur,
daberebulxar, Zmao zuria.
revanSi
`CaawyveT rigSi cameti tyvia”
galaqtioni.
cameti tyvia Caawyves rigSi,
Caawyves rigSi rogorc riTmebi,
pirveli tyvia moxvda ilias ver agvisrula danapirebi.
akakim gviTxra - Caqra sanTeli,
vaJam - gauZel, ero Zliero,
da wiwamurSi yvela dafnis xes
marto gvirgvinTa feri moedo.
meore tyvia moartyes paolos,
sxvenSi gaisma xmebi xirimis,
mwvane mindorSi wyaro CuxCuxebs,
tyis bolos moCans codvis biliki.
darCa TerTmeti tyvia sasrolSi,
bevrjer iquxa Semdeg dambaCam,
bevri awames, bevri Caqoles,
magram maT Soris erTi gadarCa.
gamoaWena lurja cxenebi,
orpiris fSanis didma maestrom,
mis mere bevrjer mTvralic, fxizelic,
riTmebi sizmrebs marto daeswro.
viT ubinaos yofna binaSi,
moswyurda norCi Tovlis yurebiT,
sxva poetebTan cecxli daanTo,
aavso yvela aliyurebiT;
poeti darCa niWTan, leqsebTan,
da martom veRar gauCaxmaxa,
mzem TibaTvisam diliT uecrad
fanjris minebi gauCaxCaxa.
Sedga rafaze, tyviac gaTavda,
riTmebi hqonda Tavze sayreli,
veravin ver Tqva, ratom gawires
ratom Cauqres poets sanTeli.
RmerTo, momeci imis unari,
Senc damexmare sulo Zliero,
poets vinc esvris, vinc gadmoagdebs,
gadavuxado samagiero!!!
ilo fotografs
quTaisis quCebs axsovs
Semodgoma zRapruli,
modis ilo fotografi
Tavis zrdili qarTuliT.
safiCxia, balaxvani
da rionSi kisruli,
merab kvicariZis
poeturi Strixebi
baRis kides vervin iyo
Senze adre misuli.
ebrauli RvTis kurTxeva,
kiduSi da boRliwo,
Tavze feska, xelSi Wiqa,
ganTiadmac mogiswro.
adonai, RmerTis sityva,
amin! - RmerTis xseneba,
Sen icodi sxvebze kargad
martom Ramis Teneba.
cicqna Citis gamofrena
fiqri TeTri xidiviT,
axla Cvensken iyurebi
da Tvals gvikrav RimiliT.
dgaxar, marTla Zeglad dgaxar
dRes kacobis darajad,
sxva rom xdida jariskacebs
Sen acmevdi farajas.
waval, axla diliT moval,
Tavs aviwyvet nambavi,
rom momiyve quTaisis
Rameuli ambavi.
nasesxebi
umizezod araferi xdeba
kurTxeva da sadRegrZelo martis,
sami dRea ranairad JinJlavs
ra asesxa amnairi aprils;
criat wvimas mere setyvac mosdevs,
dabla miwas efineba farCa,
yvelaferi gamecala irgvliv
da Sens garda araferi damrCa.
nasesxebac albaT male gava
da mzec ityvis Tavis bolo saTqmels,
sakurTxevels mivekrebi SubliT
da daginTeb dRes uTvalav sanTlebs.
umizezod araferi xdeba,
am amindis araferi vici.
Cqara modi, amaisda kvirti,
Cqara modi, Cqara modi, gicdi.
ise axla ranairi dRea,
isev miwas efineba farCa,
yvelaferi gavatane wvimas
da Sens garda araferi damrCa.
pikasos biWi
xelebi unda qmnidnen yvelafers
maRla gawvdili namusis qudiT,
da yovel diliT yvela quTaTurs
minda rom Sevxvde am farTo quCiT.
quCa, romelic siTbos inaxavs
da TeTri xidis naxvac madlia,
xidze Sexvdebi keTils, ukeTurs,
gamarjvebuls da Tanac madlians.
ferebs xidisTvis adre arCevdnen
argonavtebis mTeli amala,
mere waiRes oqros sawmisi
da Cven dagvtoves xidis amara.
mis mere bevrjer, bevric gavida,
bevri aRsdga da bevri daeca,
mere rionmac bevri idina
da TeTri qvebic bevrjer garecxa.
xidze SemovsviT biWi naTali,
mzis Casvlas ucdis TiTqos ranuniT,
ver gabedavda amas verasdros,
ver tintorento, verc paganini.
qarTvelTa bedi mudam asea
sul vemzadebiT sxvasTan omisTvis,
pikasos biWi awi yovelTvis
mzadaa marto gadmoxtomisTvis.
Cemo qalaqo, Seni sunTqva var,
da mec siyvaruls Tavidan gixsni;
marjvena xelSi dodos suli gaqvs
da marcxenaSi guramis sisxli!
x s o v n a
is gazafxuli sxva iyo, radgan...
medea sixaruliZis xsovnas
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi tkivilis gareSe!
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
operaciamde
Semdeg
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
merab boTeris
gaixsna
axali Tone
1637 East 18th Street.
Kings hwy kuTxeSi
Georgia-USA Travel
is gazafxuli sxva iyo, radgan
tkbilad mReroda gulic, bunebac.
exla Cvens Soris zamTari Cadga,
da aRar veli Sen dabrunebas!
gazafxulis mosvlas yovelTvis mouTmenlad elodi da swored Tbilisuri lamazi gazafxulis pirvel dRes
samudamod migvatove.
raRac saocari xibli gqonda, yvelas
uyvardi da pativs gcemda - qarTvelebic
da amerikelebic. mudam meocnebe da
optimisti iyavi, wlebma veraferi daaklo Sens simSvenieres.
mTeli Seni sicocxle simRera iyo,
bevri lamazi simRera dagvitove da
gvaswavle. `is gazafxuli sxva iyo”,
`TeTri qrizanTemebi” - vixsenebT Tqvens
mSvenier trios - `samaias~, da ukve
inolas gverdiT uSenobac gvtkiva.
medea, gjerodes, rom Seni xsovna
Sens lamaz simRerebTan erTad samudamod darCeba Cvens gulebSi. xsovna marad meocnebe, kekluci da umSvenieresi
qalbatonisa.
Seni megobrebi: leila mWedliSvili, diana da madona iremaSvilebi,
Tamila zatikaSvili, nana CaxnaSvili, lali samxaraZe, zaira Coxeli,
mzia bekuraSvili, aleqsandre sokolovi, Tina da eliso wiklaurebi, marina orjonikiZe, manana jinjixaSvili, nana tatiaSvili.
maia ninoSvilis saagento
aviabileTebi saqarTvelodan
da saqarTvelomde da msoflios
nebismieri qveynis
mimarTulebiT
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
gancxadebebi
gazeT `mamulis~ redaqcia Rrma mwuxarebiT auwyebs sazogadoebas qalbatoni medea sixaruliZis gardacvalebas da TanaugrZnobs ojaxs.
giuli wereTeli, nino gordaZe, naTia papaskiri, nana maRraZe TanaugrZnoben neli qarTveliSvils dedis ninos gardacvalebis gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnoben neli qarTveliSvils mwuxarebaSi, dedis nino TinikaSvilis gardacvalebis gamo.
12
ena, mamuli, sarwmunoeba!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kavkas-eqspresi
11-wliani gamocdilebiT
hjujhbf ityb itvltub cdkf~
?
a
i
iaf
?
a
i
f
a
r
sw
?
a
o
d
n
a
s
avtomobilebis yidva
Sida transportireba
aSS-Si da saqarTveloSi
sazRvao transportireba
sahaero gadazidvebi
orive mimarTulebiT:
1 paunti - 2.74$ (Cvens ofisSi motanili)
1 paunti - 2.95$ (saxlidan saxlamde)
sazRvao gadazidvebi:
1 paunti - 0.91$ (Cvens sawyobSi motanili)
aveji da didi zomis tvirTi fasdaklebiT.
Location
Location In
In Brooklyn:
Brooklyn:
164
164 Brighton
Brighton 11
11 St.
St.
Brooklyn
Brooklyn NY
NY 11235
11235
Tel:
Tel: 718-934-1700
718-934-1700
Alt:
Alt: 347-500-5037
347-500-5037
Location
Location In
In New
New Jersey:
Jersey:
123
123 Pennsylvania
Pennsylvania Ave
Ave Gate
Gate 33
Kearny
Kearny NJ
NJ 07032
07032
Tel:
Tel: 201-333-5555
201-333-5555
asaval
dasavalis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
E D I T O R & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad 2011 wlis 22 aprils, aRmosavleT
amerikis droiT dilis 6 saaTze. Semdegi nomeri gamova 22 maiss.