Mamuli No. 65
Title
Mamuli No. 65
extracted text
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
vici damRupavs
Sens gamo dardi,
Seni quCebis uxilaoba,
rogor xataven
netav mgosnebi
Cemi qalaqis momxiblaobas.
qalaqs dairbens
dilis alqaji,
da wvimas daRvris
cremlebis nacvlad,
agvisto,
2011, N65
RvTismSoblis miZinebis dRisadmi miZRvnili wirva Catardeba kviras, 28 agvistos, steiten ailendze - wmida
ninos saxelobis qarTuli eklesiis axal saxlSi.
wirvis damTavrebis Semdeg, SuadRis 1 saaTze, ufaso avtobusebiTa da sakuTari transportiT daviZrebiT parkisaken, sadac sapikniked gamarTuli iqneba magidebi da qarTuli kerZebi 500 kacze. adgilze Seiwveba mwvadi, moixarSeba
xaSlama, TaTara da amoivleba CurCxelebi, koncertis Sem-
mamuls guli upirveles yovlisa!
SemoeclebaT xeebs foTlebi,
Seveguebi cxovrebis jvarcmas.
CaZinebuli baRis sio qris,
rionis talRa nela gordeba,
momenatreba me yvelaferi,
is, rac arasdros ganmeordeba.
quTaisSi qari Cadga,
Cacxra Zveli vnebebic,
am cxovrebis ana-banas
wlebTan erTad vnebdebi.
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
deg ki SegveZleba pikniki davasruloT banaobiT, iqve 50 metrSi sanapiroze CasvliT.
parks gaaCnia SeuzRudavi ufaso samanqano adgilebi.
daswreba ufasoa, Semosawiri ki - survilisamebr.
mama aleqsandres survilia, rom es festivali saxalxo
gaxdes, tradiciuli da erTi lamazi dasturi qarTveli emigraciis erTad yofnisa.
mis: WOLFE'S POND PARK, 420 Cornelia Ave, Staten Island, NY 10312
`da gagaxseneb im dReebs, roca
mcxeTas zRapruli gaxsnes TaRebi,
da Cvens win, rogorc meored mosvla,
aRsdgnen armazis sarkofagebi~
irakli abaSiZe
www.ninak.me
www.ninak.me
1
2
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
I. `sigrZe udris siyvaruls... sigane - rwmenas...
simaRle - imeds!!!~
meoce saukunem adamianTa yofisaTvis diadi komforti Seqmna.
arc erT sxva saukunes adamianTa
ganebivrebisaTvis imdeni ara gaukeTebia, ramdenic meocem.
sigiJeca da Tavdaviwyebac aq
rom iyo, sxvas arc ki dasizmrebia,
iqamde adamianTa samsxverploze
Segdeba meoce saukunem rom ganaxorciela, aseTi kaciWamiobisa da
kacTa saRvTo zvarakad Sewirvis
mTels eraSi ar momxdara, paradoqsia meoce saukune Tavisi arsiT,
da mitom. amasTanave, man bevr rameSi gagvanebivra - ocnebis aqamomde
miuRwevel SreebSi Segvaxeda da
aramarto Segvaxeda, dagvamkvidra
kidec maTSi.
siyvaruliTac sxvanairad gviyvars, vidre gardasul saukuneebSi
uyvardaT. adre Tu dogmad iTvleboda `sjobs siyvarulsa uCveno
saqmeni sagmironiao~, axla siyvarulis dasamtkiceblad es meTodi
ar gaWris.
ioli warmosadgenia,
satrfos pativsacemad SiSveli
xelebiT rom SevebrZoloT gacofebul xars, an mSier loms CavuyoT
xaxaSi Tavi...…
sasurvel Sedegs namdvilad ver
mivaRwevT, imas ki ityvis gulis
murazi, erTi giJiT naklebi dadis
qveynado. arada, meoce saukunem sigiJeebs migvaCvia da iseT sigiJeebs,
kaci rom marTlac gaogndeba, es
ram momafiqrebinao.
or magaliTs moviyvan siyvarulis damtkicebasTan dakavSirebiT,
erTmaneTis sapirispiros Tavisi
sulieri arsiT, magram siyvarulis
midgomisadmi erTi da igive poziciidan kamilo xose selas aqvs erTi
patara novela saTauriT `yvavilTa ena~, sadac dasawyisi da dasasruli aris adamianis Sinagani kontrasti, magram mainc sakuTari Tavisa
da Rirsebis msxverplad Sewirva:
`franCesko Zanebeli, ormoci
wlis zrdili da mgrZnobiare romaeli, yvavilTa enis Tavgamodebuli mimdevari gaxldaT. franCeskos,
rogorc aseTi bunebis adamians
Seefereba, didi sinaziT uyvarda
Tavisi sacole da sityvebiT ki
ar esaubreboda, aramed yvavilebiT,
romelTac, Tu sayvavile maRaziebis reklamas verwmunebiT, SeswevT
unari gamoxaton yovelive, rasac
ki moisurvebT~.
ase iwyeba es novela. yvelaferi gasagebia da romc ar gavagrZeloT kiTxva, igi Tavis satrfos
sxvadasxva yvavilebs uZRvnida sxvadasxva xasiaTisda Sesaferiss. magram cxovrebiseuli fortuna gamaognebel fiaskod eqca. erT dros
yvelasaTvis sanatreli da qalaqis
mcxovrebTa xeliT misaTiTebeli
satrfo rCeba sulieri sicarielis amara.
erT-erTi paemanis dros siaxleebis molodinSi myofi satrfo
eloda franCeskos da marTlac
miiRo misgan Tavzardamcemi siaxle:
`benvenutos tratoriaSi fermkrTali, saxenaRvliani biWi Sevida. xelSi werili eWira.
- siniorina, Tqvena xarT franCesko Zanebelis sacole?
franCeskos sacolem Zlivs gasagoni xmiT upasuxa:
- ho, biWuna, me var. ra daemarTa
franCeskos?
- araferi, siniorina. franCeskom
damabara gadmogceT, janmrTelad
varo, yvelaferi rigzeao, franCesko
Zanebeli - ar vici unda giTxraT
Tu ara - cixeSia.
- cixeSi?
- diax, siniorina, cixeSi. sasaflaoze yvavilebs rom iparavda, maSin daiWires~.
amiT mTavrdeba novela.
ramdenjerac ar unda waikiTxo
es nawarmoebi, yovelTvis karga xans
dagamunjebs Tavisi moulodneli
siurpriziT.
arc ici ra unda hqna,
ra unda Tqva,
gaamarTlo Tu gaamtyuno.
Tu daapireb erTs,
meore mogeZaleba,
an piriqiT.
arada, morkinalTa SuaSi Cagdebuli mandiliviT ikveTeba azri
da idea siyvarulisa da yvelaferi isev iwyeba Tavidan.
am azrTa WidilSi sruliad
moulodnelad firosmani amotivtivdeba gonebaSi, viTomc araferi,
ise, sasxvaTaSorisod, Tavisi gayiduli duqniT da aqtrisa margaritasTvis mirTmeuli milioni
vardiT. tanSi Jruanteli dagivlis, uTqmelad mixvdebi yvelafers...
imisaTvis, rom satrfosTvis Tavi
daemaxsovrebina nikalas, duqani gayida - Tavisi saarsebo wyaro da
imiT uyida satrfos vardebi. amiT,
marTalia, Tavi Caagdo gasaWirSi,
magram siyvarulisTvis msxverpli
gaiRo, araTu sircxvileuli, aramed
didbunebovani.
msxverpli orTavem gaiRo da
orTavem sakuTari Tavis sazianod,
magram erTis TviTziani keTilSobiluria, meoresi ki znedacemuli.
ris fasad ician firosmanma da
franCeskom yvavilTa ena erTma sakuTaris sxvisTvis micemis fasad,
meorem sxvisi sakuTrebis miTvisebis da Semdeg gacemis fasad.
uneburad erTi kinoSedevri maxsendeba, raTa siyvarulis wonasworoba aRdges qveynad qristefore mgalobliSvili gariyuladan,
nastudentari fizikosi da
xuta ufrosis satusaRoSi daberebuli mecnieri.
masac uyvarda Tavisi Tamunia
nametnavad (`vai, rom nametnavado~,
- amkveTrebs siyvarulis ferweras
TviTon qristefore), mis siyvarulsac hqonda sevdiani waxnagebi. sikvdili mainc Tan sdevda metrfeT
da maT wreSi trialebda, rogorc
celqi bavSvi. amitom Tamunias xsovnis sapativcemulod da sikvdilis
gamosajavreblad qristeforem gadawyvita caTmfrenis ageba. kinofilmSi ara, magram nawarmoebSi asea:
`Turme nu ityviT, moxuci xSirad
axerxebs aqedan gaparvas satrfos
saflavis sanaxavad da ubedurs
yovelTvis sasaflaoze iWeren. mihyavT sapyrobileSi da mosaxdel
wlebs umateben. is ki isev garbis,
kaciSvili misi damkavebeli ar
aris Turme~.
siyvarulis maradiulobisken
moZraobis survili da idea fantastiuri naazrevis ganxorcielebaa,
Tundac es sakuTari Tavisuflebisa
da sicocxlis fasad moxdes. kinofilmSi qristefore ase ambobs:
`mas aqeT mosvenebas ar maZlevs
idea gafrenisa. me avaSeneb caTmfrens da gadavufren satrfos saflavso~.
ai, idea, risi gulisTvisac interesi eZleva TviT cixeSi yofnasac.
idea gaTavisuflebisa gaigivebulia satrfosTan, romelTan erTadac unda ifrino da mTels qalaqs
daanaxo Seni simarTle.
esec SeZaxili:
`Tu vin aris Cvens Soris marTali, iq gairkveva, zecaSi!~
esec orazrovneba, esec qveteqsti, magram winswrafvas win veraferi daudgeba.
am dros erTi satrfo sasaflaoebze yvavilebs i paravs da satrfos uZRvnis, meore satrfo sarCosabadebels hyidis da satrfosTvis
yvavilebs yidulobs da mesame satrfo sasaflaoze gansvenebul satrfos ocnebis caTmfreniT gadaufrens didi siyvarulis niSnad da
ideac siyvarulisa gamarTlebuli
iqneba uTuod, radgan samive SemTxvevaSi `siyvaruli vertikaluria da
Tan brunvadi~.
meoce saukuneo, - vaxsene da gonebaSi amotivtivda fantastiur
siyvarulTa mTeli wyeba, sadac yvelaferi Cans meoce saukunis cinizmiTa da tragizmiT... da aqac sikvdili, oRond panikuri SiSi sikvdilis da rac mTavaria, sikvdilis
Semdgomi simartivis. ucnauria, magram mainc lamazi da sevdiani.
literaturuli personaJi da
kinogmiri identurni arian erTmaneTis. msaxiobi Sezrdilia Tavis
personaJSi ise, rom srulad miiRo misi saxe da Cven, mayureblebs
gvitovebs simZafres am patara da
daucveli qalis, xma-maRlobisa.
fufala!
es personaJi sasacilo ki aRaraa
finalSi, aramed misi sasiyvarulo
warmosaxvis sidiade gvTrgunavs,
radgan man, f-ufal-am Tavis droze
mTeli sofeli daarwmuna maradi
satrfos realurobaSi da ufrore
metad, misive gamogonebuli personaJis arsebobisa Tavadve sjera rom yvelaferi miraJi ki ara,
sinamdvile iyo.
amiT niRbavs Tavis warumatebel siyvaruls. Znelia sakuTar
Tavs gamoutyde ususurobaSi, magram mas maritas sasjeli iseT
stimuls aZlevs, rom pirquSi soflis gulqvaoba aTqmevinebs `arca Siola yofila, yvelaferi me gamovigoneo~.
ismen fufalas sityvebs da Jruanteli givlis, im fufalas usmen,
mTeli soflis sasacilo romaa
da raRac momentSi Cvenc gvecineba mis oinbazobaze.
wvimasa da TavsxmaSi waqceula
soflis talaxSi da dastiris
usamarTlobas soflisas da Tu
sofeli ase-rigad moeqca mSvenier
maritas, mas raRas uzamen. gzad
moCqare mezobeli SeuCerebia da
Sestiris `xom Camoixokav Cemze loyebso~,
mas ki eCqareba seiris sayureblad, fufalasagan Tavis daxsna
surs da yasidad eTanxmeba yvelaferze, raTa gaeqces abezars. is ki
Sestiris da imisaTvis, rom misken
miiqcios yuradReba, Tavisi gulis
nadebis saidumlobas umxels.
imas ki mainc eCqareba
da miagdebs fufalas talaxSi
da garbis,
sad garbis,
TviTonac ar icis,
ise ki icis,
rom marita ukuRma SeusvamT
virze da sofel-sofel atareben,
rogorc soflis Semarcxvenels.
da mainc fufala Tavis saidumlosTan marto rCeba.
risic eSinoda,
is miewia.
kino iseTi fenomenia, rom sakuTar TavSi gvaxedebs ise, rom xSir
SemTxvevaSi bevri Cvengani Tavadac
vyofilvarT fufala, konkretulad
ara aqvs mniSvneloba qali Tu kaci,
magram is sulieri tkivili sakuTari Tavis mimarT siyvarulTan
WidilSi bevrs gangvicdia da amitom SegvSinebia kidec amis aRiareba da aTasgvari legenda SegviTxzavs. zogjer legenda sinamdvileze meti sinamdvilea.
esec asea.
iqamde silamazis kontrastsac
vamCnevT da zogjer iribi Suric
daibudebs CvenSi da mxolod maSin
veZleviT Svebas,
roca SevxedavT,
aRviqvamT da
gavisigrZeganebT imas,
rom sofeli Cvenze maxinji yofila, rom man ar icis dazogva
momxiblaobis,
TviTonac maxinjia, da mitom,
TviTonac Surs da sZuls sila-
maze, da mitom.
magram imisi aRiarebisa ki SegveSindeba - rom sofeli Cvennairi
maxinji adamianebia, arc meti da
arc naklebi,
adamianebi, romlebsac xelis aukankaleblad SeuZliaT da xelewifebaT maritas bedis jer gansazRvra
da mere mospoba, radgan TviTonaa
es bediswera, da rom es sofeli
cicikoreebiTa da oxroxineebiT
aris savse.
marTalia, Cven arc erTs ar
gvqvia cicikore da oxroxine, magram Cven TviTona varT cicikore
da oxroxine Cvenda savalalod.
vuyurebT kinofilm `natvris xes~
da arasodes sakuTar TavSi ar vixedebiT, sul maritasa da gedias
siyvarulis silamazeze gviWiravs
Tvali da vocnebobT, aseTive siyvaruli Cvenc gvewvios, oRond sxvanairi dasasruliT.
magram CvenSi davanebuli cicikore da oxroxine Cveni sulis
zedapirze maSin amodian, roca filmi dasruldeba da cremlsac davRvriT maritas naezovarze amosuli broweulis xilvisas. mwared
dagvafiqrebs avtoris sityvebi `mainc saidan modis siyvaruli,
gaxsovs tyeebi... iribad
xeze dakruli Tarjebi,
ver daiviwyeb, vinc giyvars,
Seyvarebuli darCebi...
lado asaTian
i
asaTiani
siyvaruli vertikaluria
da Tan brunvadi!
esaa da amitom yovelgvar komforts vuqmnidiT Cvens msaxiobebs,
raTa iRvawon Tavisuflad da ar
ifiqron imaze, rom vai Tu ama Tu
im abezarma Jurnalistma Cems Sesaxeb raRac Wori ar moigonoso.
gadasaReb moednebze Tavisuflad
arian, mosaxleoba Tavs evleba mTel
jgufs, maspinZloben da yovelgvar
pirobas uqmnian, raTa uxerxulad
ar igrZnon Tavi.
III. Sen raRa gaxarebda?
an sad midis, Tu droebiT moefareba, vin icis~
da pasuxis gacemaSi davfiqrdebiT, xolo pasuxs CvenSi davanebuli
cicikore da oxroxine gascemen.
II. fantaziis
komforti
Zmebi lumierebis aRmoCenisTanave kacobrioba Seudga axali xelovnebis dargis Seqmnas. igi ar
dakmayofilda martoden kinodokumentalistikiT, kinoindustiis
sistemas amiT ver moacdendnen. didi
xarji iqna gaRebuli.
samagierod gaamarTla eqsperimentebma. eqsperimentebs ki warmoadgenda msoflio klasikuri literaturis inscenireba da kinoSi
maTi gadatana. aman imiTac gaamarTla, rom literaturuli pirvelwyaro iolad aRqmadi gaxda,
fantazias mieca aqamde arnaxuli
gaqaneba, mkiTxveli amavdroulad
mayurebelic gaxda.
xelovnebis ramdenime dargi (literatura, musika, Teatri) emsaxureboda kinoxelovnebis tradiciebis Camoyalibebas. msoflio korifeebi Caebnen am saqmeSi. Sedegad
azrovnebac da naazrevis aRqmac
gaiolda, ukeT rom vTqvaT, xalasi
gaxda. mimzidvelobac meti iyo
da masebi CaiTria, ra Tqma unda, kargi da farTo mniSvnelobiT
anu zogi TavianT beds kinoxelovnebaSi cdida. xSirad gaamarTla aqamde gamoumJRavnebelma talantma. zogi potenciuri mayurebeli gaxda da, kinoxelovnebiTYnasazrdoebs, Tavisi cxovrebis yoveldRiurobaSi gadahqonda filmSi
nanaxi esa Tu is scena Tu Jestikulacia (TeatrebSi xom yvelas
xelT ar ewifeboda daswreba, kino
ki sayovelTao sanaxaobad iqca).
kinoxelovnebam masiurad daxvewa
xalxis esTetikuri gemovneba.
ufro da ufro misabaZi xdebian msaxiobebi, yvelas Tavisi gamorCeuli sayvareli msaxiobi hyavs,
agroveben maT fotoebs, gazeTebi
rac SeiZleba mets weren maT Sesaxeb. ase arc erTi xelovnebis dargi
ar Sesula adamianTa yoveldRiur yofacxovrebaSi. sasiyvarulodac analogiur situaciebs eZebdnen
pirveli kinomoyvarulebi, isini ayalibeben erTgvar tradicias da es
tradicia dRemde modis.
mayureblis interesebis maqsimalurad dasakmayofileblad Jurnalistebi paparacebad xdebian da
acxadeben `nadirobas~ msaxiobebis
piradi cxovrebis intimur da idu-
mal mxareebze. presa da mogvianebiT televizia siamovnebiT ukveTaven paparacebs ama Tu im saskandalo masalebs, Tundac gamogonilsa da yuriT moTreuls, magram
ukveTaven. Semdeg ra moxdeba, amas
naklebi mniSvneloba eniWeba, radgan
mTavari koziri da fsonebi pirvel
gamoqveynebazea Camodebuli.
aravin unda daaswros,
yvelaferi eqskluziurobis CarCoebSi unda moxdes
da xdeba kidec dRemde.
adre Tu ver icavdnen Tavs paparacebisgan `nadirobis obieqtebi~,
axla, SeiZleba iTqvas, TviTonac
axdenen ama Tu im skandalis inspirirebas ise, rom paparacebi umeteswilad gamoyenebis iaraRad qceulan, xolo Tu raime sagangebod
dasamali da misaCqmali aqvT, `nadirobis obieqtTa~ teqnikuri saSualebebi ise daixvewa, rom veravin
verafers gaigebs maTi nebarTvis
gareSe. zogjer piris Sekvrasac
aqvs adgili. mTavaria, mayurebelTa
cxoveli interesi ar modundes
kinoxelovnebis mesveurTa mimarT,
da saerTod, kinos mimarT.
es erTgvari piaria.
zogjer amarTlebs es meTodi,
magram xSir SemTxvevaSi, Tu mainca da mainc ugemovnod Sesrulebuli iqna es dadgma, da miTumetes
Tu araprofesionalurad miewoda
esa Tu is informacia mkiTxvelsa
Tu mayurebels, yovelgvari interesi daekargeba piars, iqamde mosabezrebelic gaxdeba esa Tu is xelovnuri miTqma-moTqmani.
CvenSi ki msaxiobebsa da maT pirad cxovrebas pativs miageben. gana
ar gvainteresebs maTi cxovrebis
intimuri mxarebi, magram saqarTvelo patara qveyanaa da isedac yovelgvari gamoqveynebebis gareSec
viciT bevri ram, amas ki afiSirebas ar vukeTebT. CvenTvis mTavaria
Semoqmedeba, danarCens Woris doneze
mainc gavigebT da zedmetad guls
ar vtkenT cnobismoyvareobiT Cvens
sasiqadulo moRvaweebs. esecaa, rom
yvelani gamovizardeT qarTuli
filmis keTilSobilebaze.
magaliTisTvis, qarTveli kacisTvis meore planze gadadis sofiko
Wiaurelis, lia eliavas, medea Caxavas, leila abaSiZis, medea jafariZis da sxvaTa cxovrebisa da siyvarulis dramatiuli niuansebi da
mxolod maTi Semoqmedeba aris Cveni
yuradRebis mTavari obieqti.
dRes, da saerTodac,
veravis gaakvirveb mravalcolianobiTa da mravalqmrianobiT,
faruli urTierTobebiT Tu am
urTierTobaTa Sedegad dabadebuli
bavSvebiT.
ucxoeTSi Tu Ziris Ziramde
misdeven msaxiobebs da xelSeuxebels arafers utoveben mas, CvenSi
yvelaze vigindara Jurnalistmac
icis, rom ar unda SevuracxyoT
mayurebelTa Tayvaniscemis obieqti,
pirvelyovlisa kinos moyvarulTa
pativmoyvareobas scemen amiT pativs
da mxolod Semdeg msaxiobisas, radgan yvelam icis, rom uxamsobas
aravin apatiebs vis mimarTac ar
unda iyos mimarTuli, sazogadoeba kicxavs;
Jurnalistsac,
gamomcemlobasac da
televiziasac
(anu damkveTsac da Semsrulebelsac)
mTeli karierisa da reitingis
fasad SeiZleba daujdes erTi aseTi gamoxtoma. ra Tqma unda, es sayvarel msaxiobTa siyvaruliTa da
pativiscemiT aris ganpirobebuli,
magram TviT msaxiobis pativiscema modis mis mier Sesrulebuli
rolis aRqmis siZlieris Semdeg.
Cven msaxiobebs mis gmirebTan vaigivebT da msaxiobis Seuracxyofa,
Tu sxva msgavsi ram, im gmirebis
Seuracxyofad aRiqmeba.
Cven imdenad gviyvars lika qavJaraZe, rom misi augi maritas augad
migvaCnia da sasayveduroc rom iyos,
amas pirvelyovlisa maritas ar
vakadrebT;
im spetak gogos ar vakadrebT,
mindorSi rom yvavilebs krefs da
peplebs iWers, am dros ki misi
mSvenierebiT moxibluli gzebis
mkeTeblebi (givi berikaSvilis, kaxi
kavsaZisa da baadur wulaZis gmirebi) saqmes mocdenilebi mis saameblad peplebs iWeren, kurdRlebs
dasdeven da ku mohyavT saCuqrad.
ai, es gvidgas Tvalwin.
sofiko Wiaurelze roca vsaubrobT, misi keTilSobili bunebis
miRma gvaxsendeba `Cveni ezo~ axtajana gogona. Cvenc xom gvyvarebia aseTi gogonebi bavSvobaSi, lekuris mocekvave sofiko gvaxsendeba
da yvela misi kinoroli da speqtaklebSi Sesrulebuli gmirebi
gvidgeba Tvalwin da warmodgenas
amiT viqmniT, vis Sesaxebac vsaubrobT da ena ar mogvibrundeba yvedrebiT vTqvaT - amas amdeni da amdeni qmari hyavdao.
dae, asecaa,
magram me miyvars fufala da
amitom miyvars sofikoc.
ai, Cveni siyvarulis formula
Tavdapirvelad kinoxelovnebisTvis specialurad dawerili nawarmoebebi ar arsebobda, amitom kinos
mesveurebma daxmarebisaTvis klasikur literaturas mimarTes. klasikasTan WidilSi, ra Tqma unda, gamoiwrTo TviT xelovnebis es dargi da Seiqmna mwerlebisTvisac didi
stimuli, specialurad kinosTvis
SeeqmnaT scenarebi.
erTi esecaa, magram mTavari gardatexa mainc mkiTxvel sazogadoebaSi moxda, romelic amavdroulad
mayurebelic gaxda. yovel klasikur nawarmoebs, romelsac kinoekranizacias ukeTebdnen, unda aesaxa
mkiTxvelis esTetikuri gemovnebac
ise, rom ar dazianebuliyo maTi
fantazia imiT, rom rac hqondaT
aRqmuli wignis kiTxvisas SesabamisobaSi yofiliyo nanaxTan. sxva
SemTxvevaSi kino kraxisTvis iqneboda ganwiruli. amitom mkiTxvelTa warmosaxva wanakiTxiT unda
Sevsebuliyo cocxali suraTebiT
da meti momxiblavi efeqtebiT.
yvela droSi silamazes Taviseburad aRiqvamda adamiani da Tavisi kriteriumebiT sazRvravda mSvenierebas Tundac kacisas da Tundac
qalisas. angariSi amisTvis unda
gaewiaT da klasikuri nawarmoebebis ti paJebad yovelTvis iseTi
msaxiobebi unda gamoeyvanaT, romelTa silamazec (Tu silamaze sWirdeboda literaturul gmirs) sayovelTao iqneboda da masebi sixaruliT miiRebdnen maT, iqamde, literaturuli pirvelwyaro filmis
gmiris meSveobiT unda ganesazRvraT.
ase iyo `ana kareninas~,
`madam bovaris~,
`parizis RvTismSoblis taZris~
sxvadasxva drois inscenirebebisas.
adreuli filmebi mogvianebiT
iwvevdnen ukmarisobis grZnobas da
maT xelaxla iRebdnen, iRebdnen
sxvadasxva qveynis kinostudiebi.
ase moxda `omi da mSvidobis~ kinoekranizaciis SemTxvevaSic. yvela
droisa da qveynis kinoreJisors
mTavari aqcenti gadahqonda nataSa
rostovas tipaJze, danarCenebi ase
Tu ise yovelTvis misaRebi iyo,
radgan es TviT tolstois avantiura iyo.
qarTvelebs ar gagvaCnda iseTi
komforti, rom erTi da igive literaturuli nawarmoebi sxvadasxva
dros araerTxel gadagveRo. amitom
rasac vakeTebdiT, aucileblad saukeTesod unda gagvekeTebina, raTa
am filmebze mTeli Taobebi aRzrdiliyvnen da literaturul pirvelwyaros arafriT CamorCenoda.
Cveni klasikuri literaturis
gmirebi, romlebic kinoxelovnebam
cocxal-xilvadi gaxada, suliT
xorcamde patriotebi arian, maT
gansakuTrebulad uyvarT samSoblo
da Tu patriotuli Tema ukana
planzea gadaweuli socialuri Tematikis win wamoweviT, an sxva filosofiur-esTetikuri sakiTxebis
gamo, an Tu siyvarulia, gansakuTrebuli erTgulebi arian TavianTi
siyvarulis. msaxiobebi gardasaxvis
meSveobiT im epoqas gviziareben,
romelzedacaa saubari.
Cvenc iq varT, maTTan,
maT siaxloves yovelwuTierad
vgrZnobT da
isini fanatikurad gviyvardeba,
radgan Tvalis momWrelad lamazebi
arian. aramarto fizikuri silamaziT vixiblebiT, aramed maTSi
sulieri simdidrea upirvelesad,
nawarmoebiseuli simdidre da am
sulier energias srulad euflebian aqtiorebi. maT miiRes is saxe,
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
rac literaturul pirvelwyaroSia, isini konkretuli
an lia eliava,
an oTar koberiZe,
an dodo abaSiZe,
an dodo WiWinaZe ki ar arian,
aramed maTi saxelebia
pirimzisa da pirimTvarisa,
baSi-aCuki,
abdulSahili,
Tavadis asuli...
maT bedad xvdaT akaki wereTlis
ukvdavi nawarmoebebi ise gaecocxlebinaT, rom samomavlod, rogoradac ar unda Secvliliyo kacobriobis gemovneba, arasodes mobruneboda qarTveli kaci `baSi-aCuks~
gadasaRebad. momavali Taobebi unda
gazrdiliyvnen am filmze da izrdebian kidec, Cven vswavlobT rogor
unda gviyvardes samSoblo da erTmaneTi yvelaze Znelbedobis Jamsac ki. ara mgonia momavali Taobis romelime msaxiobma survili
gamoTqvas xelTavidan Seasrulos
mzisas da mTvarisas, Raribi qvrivi
melanos, abdulSahilis da sxvaTa
rolebi da amiT TavianTi Tavi
uxerxul mdomareobaSi Caayenon, rogori genialuri msaxiobebic ar
unda iyvnen. Cven erTxel vakeTebT
filmebs da amiT vamTavrebT yvelafers.
magram iq, sadac Cven vamTavrebT,
filmi Tavis gzas ganagrZobs mayurebelTa gulebisaken da Tanac ise,
rom maradi damRad rCeba gonebaSi. erTia literaturuli masala
da misi popularoba da meorea
misi gacocxleba da iseTi gacocxleba, rom ggonia avtorma nawarmoebi furcelze ki ara, kinokadrebze dawera da axla mas vuyurebTo.
ara mgonia, tyupi debis ekranuli saxe akakiseul pirvelwyaroze
raimeTi naklebi iyos. piriqiT ki
mgonia, akaki TviTon daemorCileboda lia eliavas momxiblaobas da
gansakuTrebiT maSin, Svlis nukrs
rom efereba mindorSi. Zneli warmosadgenia romelia amaTgan Svlis
nukri - adamiani Tu cxoveli, orTave rom bavSvuri xibliT arian dajildovebulebi, gaadamianurebulebi da bunebasTan Seziarebulebi.
kidev ufro mZafrad da sulSi
Camwvdomad akiafda qarTuli kinos
cargvalze konstantine arsakiZis,
Sorena kolonkeliZisa da giorgi
mefis sasiyvarulo samkuTxedi konstantine gamsaxurdias romanidan
`didostatis marjvena~. marto nawarmoebis dramatiuloba bevrs verafers Sematebda films. romani
racaa da rogoricaa yvelam kargad
viciT, magram rom ara
Tengiz arCvaZis,
oTar meRvineTuxucesisa da
lali baduraSvilis
ubadlod Sesrulebuli rolebi,
nawarmoebi Caylapavda kinos da
tol-fasi ver gamovidoda filmi
literaturuli pirvelwyarosi.
vuyurebT films da darwmunebiT SegviZlia vTqvaT, rom mefe
giorgi araTu mxolod gamsaxurdiaseuli, aramed afxazTa da qarTvelTa mefe Ze bagrat didisa da mama
bagrat IV-isa (rogorc konstantine SeniSnavs or bagrats Soris
garCenilio) giorgi I, swored da
mxolod iseTi Tu iqneboda, rogoradac warmoaCina igi oTar meRvineTuxucesma, Tavisi RirsebiTa da
nakliT, Tavisi tragikuli siyvaruliT Sorena kolonkeliZis mimarT.
uTuod ase eqneboda warmodgenili avtors arsakiZis sikvdili,
Sesabamisad konstantine gamsaxurdia Cvenc ise gvafiqrebinebs wignis
kiTxvisas, rogorc es mxolod mas
surda da surda ise, rogorc es
filmSia. yvela CvenTagans Tvalze
cremli moadgeba, rodesac uyurebs
didi xuroTmoZRvris aRsasruls
da tanjvas siyvaruliT gamowveuls
da marTlac kedlidan gadmodis
Sorena, TumcaRa es filmSi ar
aris, magram ki Cven mas uxilavad
vxedavT, vxedavT im sinanuls arsakiZis TvalebSi, romelmac suli ar
misca satrfos, radgan sveticxovlisTvis Seewira igi.
gamsaxurdia mkiTxvels arasodes
datovebda Tavis TavTan, rogorc
surda, ise rom efiqra, - filmic
am principzea agebuli, radgan mas
iRebdnen avtoris uSualo monawileobiT da mTeli gadamRebi jgufi angariSs uwevda mwerlis nebasurvils.
romanica da filmic Tavisi arsiT gizidavs, srulad gi pyrobs
da filmis msvlelobisas savsebiT
gangacdevinebs sakuTar Tavze am
sasiyvarulo samkuTxeds. rac ufro metad Sedixar eqstazSi, miT
metad giyvardeba Sorena, radgan
Sen arsakiZe xar, miT metad giyvardeba uta, radgan Sen TviTona xar
Sorena da miT metad giyvardeba
gulboroti mefe giorgi, radgan
Sen qarTveli xar da raRac momentSi siyvarulSi damarcxebuli mefisadmi sinanuli giCndeba, radgan
man yvelaferi gaakeTa Sorenas siyvarulisTvis, oRond mefobas ver
gadaabija, radgan mefobis ukan saqarTvelo idga, es ki movaleoba iyo
misi, raTa yvela da yvelaferi
enacvalebina Tavisi samSoblos keTildReobisaTvis.
da kidev,
da mTavari,
da ZiriTadi saTqmeli:
qarTuli klasikuri literaturisa da kinoxelovnebis saucxoo
tandemis Sesaxeb nodar dumbaZis nawarmoebTa inscenireba.
es aris idealuri Tanxvedra
mwerlis Semoqmedebisa kinosTan,
rodesac mkiTxveli da mayurebeli
yvelafers aRiqvams zedmiwevniT ise,
rogorc mweralma daxata suraTebi, portretebi - Tavisi komizmiTa
da SigadaSig Sereuli tragizmiT,
sadac sicilica da cremlic
Tanabarzomieradaa urTierTSevsebuli literaturuli pirvelwyarodan kinonawarmoebSi da piriqiT.
`me, bebia, iliko da ilarionSic~
gvxvdeba sasiyvarulo samkuTxedi
da masSi, TiToeul gmirSi sakuTar
Tavs ise vuyurebT, rogorc sarkeSi. Cvenc gviyvarda da RamiT leqsebic migviZRvnia satrfosTvis, Tundac uazro, magram mainc gulis
saidumlo metyvelebiT - is sasacilo leqsebi. ecinebodaT ilikos
da ilarions, Cven ki gvrcxvenoda,
maT xom icodnen, ra gvawerinebda
leqsebs, ra Zala iyo is Zala, Tundac sazizRar germaniaze rom vambobdiT paTetikurad Cvens SeTxzul striqonebs. romeliRac moxucTaganma ki SeniSna `arauSavs, leqss xmadabla waikiTxavs kacio~, CaixiTxiTebdnen da icodnen,
Zalian kargad icodnen,
rom Cvens cxovrebaSi momwifda
siyvarulis Jami.
wignsac rom vkiTxulobT da
romeliRac epizods ver aRmovaCenT
filmSi, mainc ise gvecineba da warmosaxvaSi ise viyurebiT, TiTqos
marTlac gadaRebuliyos sityva
sityviT es romani, an TiTqos am
filmis axladgadaRebul gagrZelebas vuyurebdeT.
ra saocaria, xatiac iseve xedavs
mzes, rogorc Cven sakuTar warmosaxvebSi - dumbaZiseul gmirebs.
misi sityva,
haerovani siuJeti,
romelic Tavisi moulodnelobebiT da arc Tu iseTi moulodnelobebiT viTardeba Cvens Tvalwin,
an Cvens goneba-mexsierebaSi,
gadatvirTulia adamianurobiT,
keTilSobilebiT,
moyvasis siyvaruliT.
mis nawarmoebebSi erTi sityviTac ar aris religiuri apologia
gasagebi mizezebis gamo, magram dumbaZis samyaroSi yvela, uklebliv
yvela qristianulad cxovrobs, ver
ityvi rom
es dadebiTi personaJia,
an es uaryofiTio.
yvelas Tavisi simarTle gaCnia,
yvelas sWirdeba midgoma.
mere ra, rom xatia qveynierebas
ver xedavs, samagierod igi sosoias da mzes uyurebs, amaze ukeTess
ras Sexedavs adamiani.
mere ra, rom murtalo qurdia,
mas siyvaruli gaaCnia da eSinia
kidec am grZnobis gareSe ar wavides am qveynidan da rodesac igi
aRwevs ingas siyvaruls, misTvis
im dRidan sikvdili bairamobaa, rogorc amas TviTon ambobs.
mere ra, rom kukaraCa milicielia da bavSvebs jaSuSiviT dasdevs
da qalbatoni anikos saxlSi ise
midis, TiTqos odesRac masac iq
ucxovria da mere iqedan gaugdiaT cudi saqcielis gamo da mere
isev mobrunebula codvamonaniebuli, magram man ukve icis, rom siyvaruli boTlidan amosuli jinia
da es siyvaruli mas Tavs daatyda rogorc ulmobeli bediswera.
mere ra, rom inga laliaSvili
vereli meZavia, magram igi erTi
wuTiTac ar cxovrobs usiyvarulod. mas uyvars, Tundac jer mur-
talo da mere kukaraCa, magram xom
uyvars!.. ese igi isic bednieria
Tavisi ukuRmarTad warmarTuli
cxovrebis manZilze.
mas xom aravis kari Seumtvrevia
da aravisTvis aravin waurTmevia,
piriqiT,
masTan midiodnen yvavilebiT yovel dRe da masTan mohqondaT fulebi,
misi gulisTvis da
misi siyvarulisTvis da
misi TxovniT gauSva daWerili
murtalo kukaraCam.
es udidesi Tavganwirvaa siyvarulisTvis da rodesac Cven am
filmebs vuyurebT, gvinda,
da mere rogor,
ase gviyvardes,
ase vuyvardeT,
Cven CavidinoT umagaliTo gmirobebi da Tavi sasikvdilodac
gavwiroT satrfosTvis da CvenTvis
aseve izrunon Cvenma gulis murazebma da maT xelSi Tavi usafrTxod vigrZnoT.
IV. `gavgiJdebi,
gavgiJdebi, namdvilad
gavgiJdebi!~
miuxedavad literaturisa da
mis namsxvrevebze Seqmnili ojaxis
konfliqtia, romelic isev da isev
ojaxisa da wesierebis sasargeblod gadawyda da yvelaferi nebayofilebiT ise, rom klasikuri sasiyvarulo samkuTxedi ar Sekrula,
radgan erTma mxarem wina planze
ojaxis siwmide wamowia, meore mxarem ki megobroba gardasuli siyvarulis sanacvlod. amiT TiToeuli mxare erTmaneTis winaSe pirnaTelni arian imdenad, rom erTmaneTis TvalebSi Sexedvis ar rcxveniaT.
musika yovelTvis iyo qarTuli
filmis mSveneba. is Tavisi haerovnebiT, mReradobiT Tanaxvedrilia filmis saerTo ganwyobasTan,
ZiriTad fabulasTan. es simRerebi
Semdeg xalxma gaamaradiula filmebis miRma da yovelTvis mRerian.
maTSi, arc erTSi, araa komunisturi paTetika, mxolod siyvaruls
umRerian kompozitorebi filmebis
paralelurad da filmebis miRmac.
ucnauria, magram qarTulma kinoxelovnebam sabWouri doqtrinis miuxedavad Seqmna moklemetraJiani mxatvruli filmi `qorwili~, romelic Tavisi struqturiT
ar jdeboda sabWouri direqtivebis parametrebSi da mxolod imi-
msofliosTan erTad. marTalia, ianoSi (filmis erT-erTi gmiri)
Tavdapirvelad nacisturi germaniis droSis qveS ebrZoda sabWoTa
kavSirs, magram es mxolod iZuleba iyo dampyroblisagan. tyved Cavardnisas uzomod Seuyvardeba qarTveli gogona, male mis ZmasTanac
damegobrdeba da gverdi-gverd SeebrZolebian mters. qarTvel vaJkacs
ianoSis Tvalwin klaven, mas ki
mZimed daWrian da soxumis hospitalSi fexis amputacias gaukeTeben. aq mTeli dramatizmi beThovenuri simZafriT gaorkestrebul
qarTul xalxur simReraSi (`Citigvriti mofrinavda~) ismis, tanSi
rom Jruantels dagivlis, ise. ianoSi satrfos umalavs Tavis xeibrobis ambavs, magram siyvarulma
yovelgvari kompleqsi daaZlevina.
Cven mogvepoveba araerTi komedia,
sadac qarTulma musikam Tavisi
mZlavri sityva Tqva - iyos es
Tundac
`Tojinebi icinian~,
`WriWina~, `abezara~,
`Sexvedra mTaSi~
Tu sxva mravali.
TiToeul maTganSi didi siyvarulia Cadebuli, romelic Sefu-
tom iqna nebadarTuli oficiozis
mier, rom is iyo erTi uwyinari
siyvarulis istoria, sadac aravin
laparakobs, mxolod musikasa da
msaxiobTa saxismetyvelebas mihyavs
filmi mayurebelTa gulamde da
srul warmatebamde. TiTqosda komikuri situacia uceb Semotrialdeba pirovnebis tragizmiT, rodesac ymawvili Tavisi Seyvarebulis
qorwinebis uneblie momswrea da
rogor iRvenTeba yvavilebi mis xelSi, rogor icvleba mxiaruli
saxe daRvremiliT... mxolod saucxoo Sesruleba Tu moitanda triumfs. laparakiT, ase Tu ise, yvelafers SesZleb, miaxvedreb mayurebels, risi Tqma gsurs da mTavar
dedaazrs Caawvden Tavisuflad, xolo uxmod yvelafris srulyofilad Sesrulebas mxolod uxmo
filmebis ostatebi Tu axerxebdnen.
am SemTxvevaSi ki, ise unaklod
Seasrula gogi qavTaraZem ymawvili afTiaqaris roli, rom diskomforti mayurebels ar ugrZvnia,
albaT xmis darTva gaafuWebda films.
TiTqos araferio, magram kinofilmSi `moitaces Tamar qali~
mTavari RerZi ara Tu Sinaarsi, an
komikuri situaciebia, aramed mTeli
filmis amosavali musikaSi devs.
gogi cabaZem es filmi srulfasovan miuziklad aqcia, TumcaRa
is miuziklad arc yofila Cafiqrebuli. TiToeuli musika Sinaarsis xasiaTobrivi mauwyebelia. sadac samxiarulo situaciaa, iq melodiac msubuqi da saxasiaToa,
xolo sadac sevdaa siyvarulis
gamoTxovebiT gamowveuli, iq meti
dramatulia hangis JReradoba, magram ara mZime, radgan gogi cabaZes
ar sCveoda mZime musikis Seqmna.
aseve musikas erT-erTi wamyvani
daniSnuleba aqvs k/f `Sewyvetil
simReraSi~, Cven vxedavT Cexi da
qarTveli xalxis megobrul urTierTobas II msoflio omSi, Tu rogor ebrZvian faSizms Cexi da qarTveli xalxi mTels civilizebul
Tulia komikur saburvelSi da
miT ufro saxalisoa sayureblad
es filmebi. TavisTavad yvela maTganSi aris miamituri lafsusebi
da ideologiuri CanarTebi, magram
es filmebi amaT gareSec didi
filmebia Tavisi saSemsruleblo
ostatobiTa da sareJisoro gadawyvetiT. iqneb klasikur literaturasTan urTierTobaSi aRmofxvriliyo wuni, magram esec isea daCrdiluli, rom amaze fiqris saSualebas ar gvaZlevs arc msaxiobi, arc
reJisori, arc operatori... da miT
ufro arc kompozitori.
gansakuTrebulad aRniSvnis Rirsia am mxriv k/f `rac ginaxavs
veRar naxav~. es filmi Tu unda
gadaRebuliyo, unda gadaRebuliyo
mxolod imisaTvis, rom sofikosa
da giorgi Sengelias TavianTi siyvaruli CaeqsovaT filmSi. sxva rom
ara iyos ra, marto qalis daniSvnis scena rad Rirs, sadac qalwuluri kdemamosileba gadajaWvulia
ymawvilur simorcxvesTan, sabolood rom orTavem unda daZlios
sakuTar TavSi arsebuli kompleqsi,
raTa gaimarkvos siyvarulma.
sxva epizodebi Tu sazogadoebis raRac nawilis Seuracxyofaa
(magaliTad, Tavad-aznaurobisa da
samRvdeloebis), Siga da Sig gamarTulia tfilisuri iumoriT siuJetis komikuri mxare. mixeil Wiaureli ar malavda `wiTel lordobas~, misgan es gasakviri ar aris.
filmSi ki mignebulia iseTive unikaluri SeyvarebulTa fsiqologiuri momentebi, romelic am wiTel
filmsac ki akeTilSobilebs.
am detalebma daCrdiles TviT
iseTi mkrexeluri epizodebi, sadac
kneina mRvdelze ambobs: `Sena ggvanan es majlajunebio~. Znelia amisi mosmena, dRes mainc, magram yvela es laqa fermkrTaldeba siyvarulis winaSe.
da asea yvelgan!
da asea yovelTvis!
kinos TanamSromlobisa, kinoxelovnebaSi Semovida specifiuri dargi,
raRaciT gansxvavebuli klasikuri
literaturisagan - kinodramaturgia. TandaTan xelovnebis am dargma
Tavisi tradicia Camoayaliba da
visac ki surda kinosTan TanamSromloba, Tavisi kanonebi daumkvidra,
dauwereli, magram utyuari. pirveli nabijebic sakmaod sainteresod
warimarTa, miuxedavad aqa-iq miamituri scenebisa, romelic aucilebel daxvewas saWiroebda. mayurebelTa masa prifesionaluri TvaliT ar uyurebda am damkvidrebul
siaxleebs, maTTvis mTavari iyo mSvenierebis xazi ar gawyvetiliyo
kinoxelovnebaSi. umeteswilad, rac
meti miamituri scenebiT iyo gajerebuli filmi, miT meti warmatebiT sargeblobda igi mayurebelSi.
es imiTac aixsneba, rom isedac
garTulebul XX saukuneSi gantvirTva, siamovneba da simCate-simsubuqe metad momgebiani da sarfiani iyo.
aman klasikuri kinoxelovnebisagan gamoyo e.w. sakaso kinoproduqti,
magram amiT araferi daSavebula,
piriqiT, specialurad msaxiobebisTvis, reJisorebisTvis iqmneboda
scenarebi da Tanac im gaTvliT,
Tu rogori warmatebiT gaarTmevda
Tavs ama Tu im masalas, es ki winaswar icodnen.
am meTodma imdenad gaamarTla,
rom Tavis Cveul ampluas morgebuli msaxiobi Tu reJisori gasaocrad akeTebda Tavis saqmes. ase
iyo mTeli wyeba filmebisa.
arc qarTuli kino CamorCenila
sayovelTao moTxovnas. qarTul kinosac hyavda Tavisi varskvlavebi
(maTi CamoTvla Sors wagviyvans).
imis miuxedavad, Tu ra ideologiuri datvirTva hqonda ama
Tu im films, mainc vfiqrobdiT
maradiul Temebze. aseT filmTa
rigs ganekuTvneba `sabudareli Wabuki~, sadac yovelgvari ideologiis miRma dgas maradi grZnoba -
siyvaruli, ra dabrkolebebis winaSe
ar xvdebian filmis mTavari gmirebi
- gogita da Tebrole. ganze rom
gadavdoT socialisturi aRmSeneblobis ybadaRebuli ideologia,
mxolod siyvaruli imarjvebs am
filmSi, xolo danarCeni mxolod
butaforiaa cxovrebiseuli, an ukeT
rom vTqvaT, dramatiuli sinamdvilis parodia. stalinis dros Tu
soflidan qalaqad migracia akrZaluli iyo, xruSCovis dros qalaqs
moawyda migraciis pirveli talRa,
romelsac qalaqi sabWour megapolisad unda eqcia, sabWour enaze
rom vTqvaT industriul qalaqad.
qalaqad qcevis TandaTanobiT
process Cven Tvals vadevnebT k/f
`keTil adamianebSic~... da aqac
didi siyvarulis saxsovarisa da
manuCar kaWaxiZe
4
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
redaqtoris winasityvaoba
Zvirfaso mkiTxvelo!
gazeTis am nomerSi gTavazobT andrea
benaSvilis moTxrobas `mama-Svilis saubari~. iSviTad dramatuli bedi ergo
am nawarmoebs. dRemde igi pirvelad da
ukanaskneladac gamoica broSuris saxiT
quTaisSi, misi daweridan meore weliwads, anu 1908 wels. es wigni kerZo
koleqciaSi inaxeboda erTaderTi egzempliaris saxiT da Cemi saqarTveloSi
yofnis dros gadavwyvite, wignis patronTan SeTanxmebiT, damebeWda Cemi redaqtorobiT gamomaval maSindel axalgazrdul gazeTSi „aSriali~. es is dro
iyo, rodesac qseroqsis aparatebi quTaisSi da saerTod saqarTveloSi kantikuntad iyo da es nawarmoebi remingtonze
gadavbeWde. samwuxarod, satitulo furceli ar gadavbeWde, vifiqre, gazeTis
rigiTi nomris msvlelobisas gadavuRebdi fotos da ise gavuSvebdi.
wignis dabrunebis Semdeg koleqcioners wigni daekarga da damwuxrebulma
miTxra, rom fotos veRar gadaviRebdi.
aRar arsebobda wignis pirvelwyaro
da SeiZleba iTqvas, SeuZlebelia benaSviliseuli xelnaweris moZieba, radgan
CemTvis ucnobia ra bedi ewia quTaisis
klasikuri gimnaziis pedagog andria
simonis Ze benaSvils.
saarqivo masalebSi mis Sesaxeb, ra Tqma
unda, cnobebi iqneba da misi biografiis
aRdgena mecnieruli kvlevis Sedegad SesaZlebeli iqneba, magram es CemTvis SeuZlebelia, radgan yvela monacemebi am uaRresad ganaTlebul pedagogze saqarTveloSi
iqneba daculi.
wignis mixedviT Tavisuflad SemiZlia
vimsjelo, rom avtori Tavisi mrwamsiTa
da SegnebiT uaRresad erudirebuli pirovneba gaxldaT, sxvanairad Zveli Taobis
pedagogebi arc warmomidgenia. igi Tavisi bunebiT poetia, gamovlili aqvs iliasa da iakobis skola, es sityvis wyobas
etyoba, azrovnebs progresulad, masSi erovnuloba Warbobs revolucionerobas, TumcaRa nawarmoebSi aSkarad igrZnoba moaxloebuli revoluciuri sigiJe.
es cxadicaa, radgan nawarmoebi 19051907 wlebis revoluciebis pirmSoa. nawarmoebSi wamoweulia monobaTa brZolis maradiuli Tema - ukmayofilo mama miuTiTebs
Svils, ra ar moswons da ra moswons, magram es mosawyeni didaqtikiT ar aris gajerebuli. moTxrobaSi magaliTebiTaa dasabuTebuli mamis ukmayofileba Svilis
mimarT. avtori mamaTa Taobas unda ganekuTvnebodes. misi asaki nawarmoebis dawe-
qalaq quTaisSi scxovrobda erTi darbaiseli, magram uswavleli moxele kaci.
misi Svili gimnaziaSi swavlobda. igi
iyo mexuTe klasSi. erTxel mama miubrunda
Tavis Svils da uTxra: Svilo, Sen gimnaziidan rom gamoxvide, ukeTesia. aba miTxari,
ris maqnisia SenTvis gimnazia, ras akeTeb
iq da an ra Svili gamoxval iqidan?
Svilma amazed upasuxa: gimnaziidan gamoval naswavli kaci... kidev raRaca unda
eTqva, magram mamam sityvis Tqma aRar acala
da ganagrZo Tavisi sityva: ara, Svilo, me
rom Sen gimnaziaSi gagagzavne, megona kai
kaci gamoxvidodi, magram... ar gavida didixani, rom Sen iq papirosis wevas SeeCvie.
rawams Cagacvi gimnaziuri mundiri, raRac
koxtaoba, ukadrisoba da ampartavnoba dagetyo; uwin rom Rarib da sawyalis SvilebTan sTamaSobdi da erTobodi, exla
isini aTvalwunebuli gyavs da Tu SensaviT mundirSi ar arian gamowyobilni, aRar
hkadrulob maTTan siaruls da amxanagobas! dro da xani rom gavida, bulvarSi
da quCebSi siaruls moumate, bulvarSi
siaruls bariSnebis gacnoba mohyva, bariSnebTan gacnobas - maTTan arSiyoba, arSiyobas - sakanditeroSi siaruli, sakanditeroSi siaruls kidev... aq patara xans
kidev Seswyvita sityva da mere amnairad
ganagrZo: aba miTxari, Svilo, raSi hxarjav
imden fuls, ramdensac me, an dedaSeni gaZlevT, rodesac ki gvTxov? sadils sWam
Tu ara, maSinve daikargebi xolme. xSirad
SuaRamisas brundebi saxlSi. sad dasdixar, visTan xar, ras akeTeb, aba Tu rodisme gamagebine! rodesac ki gkiTxe amis
Sesaxeb, mpasuxobdi xolme: baRana ki aRara
var, rom Tqvens Wkvazed da survilzed
viaro, me exla moqalaqe var. me amazed ai
ras gi pasuxeb, Svilo, marTalia, moqalaqe
brZandebi, baRana aRara xar, magram yoveli
WeSmariti moqalaqe yovel dRe Tavis Tavs
angariSs unda aZlevdes: ras Svreba, ras
akeTebs da saqcieli misi sasargebloa,
Tu maznevari, garda amisa, nu dagaviwydeba,
Svilo, rom Sen isev me mazixar kiserzed,
Seni Senaxva, Seni movla, Cacma-daxurva,
Wama-sma. aba miTxari, ramdenad miRirs? im
dRes dedaSeni SenTvis saSarvles yidulobda, undoda eyidna arSini ormaneTiani,
magram Sen arSini eqvsmaneTiani diagonali amoirCie da Tanac dedaSens Zalas
atandi da eubnebodi: Tu amas miyidi xom
kargi, da Tu ara da - sul ar mindao. warsul xanSi SenTvis fexsacmelebs vyidulobdi, mindoda meyidna mkvidri da iaf
fasiani, magram Sen daiwune xuTmaneTiani
da airCie axalmoduri fexsacmeli, romelSiac mimacemine rva maneTi. meubnebi, moqalaqe var, baRana aRara var, iyavi Svilo, me
ar giSli, me mxolod amasa gTxov: Senis
moqalaqeobiT, Senis vaJkacobiT me nu Semawuxeb, Sedi Cems mdgomareobaSi, is Semosavali, romliTac me mTeli ojaxi unda
Sevinaxo da vasazrdovo, TiTqmis Sen ginda
STanTqa, ginda rom me mxolod Seni piradi moTxovnileba davakmayofilo da amisTana saqcieli gana patiosnuria?! garda
amisa, xSirad giTqvams: naswavli, ganaTlebuli moqalaqe var. me Zlier mikvirs
Seni msjeloba da amas gi pasuxeb: Tu naswavli xar, ratom ar Seigne da mixvdi,
rom adamians Zvirfasi tanisamosiT da
`zizil-pi piloebiT~ ki ar unda mohqondes Tavi, da sxvas amiT ki ar unda awonebdes Tavs, aramed Tavis kargis kacobiT.
merwmune, romeli ymawvili kacic tansacmeliT koxtaobs da ampartavnobs, igi emsgavseba im yalb `bariSnebs~, romelnic yovel
dRe ferumariliT iglisebian da xSirad
axalmodur tansacmeliT ipranWebian, maTi
qmrebi da mamebi ki gaxunebul paltoTi
an CoxiT daiarebian, egeb amiT Tavi movawonoT vismes, an Tvalebi davubrmaoT Cvens
kavalerebsao.
iqneba gahkadnierde da esac miTxra: Sen,
mamaCemo, raki gamaCine, movale xar Seminaxo da masazrdovo, magram esac ar dagaviwydes, rom yoveli adamiani zneobriulad movalea, hqondes mas adamianuri grZnoba, Secodeba, Sebraleba da sxvisadmi pativiscema. Sen kargad ici da hxedav, rom
Sen yovelmxriT Cemzed ukeTesad scxovrob:
saWmeli, sasmeli, Cacma-daxurva, Tavisuflad
gavla-gamovla da sxva da sxva Cemzed
ukeTesi gaqvs. mere aba daekiTxe Sens
Tavs - visi unariT? - CemiT. maS Tu me
Senzed vzrunav, me vikleb da Sen gaZlev,
gana Sen, rogorc adamians, imdeni grZnoba
ar unda gqondes, rom pativiscemiT, xaTriT
da TavazianobiT momepyra?
mamam ganagrZo: erTxel me, Senodena rom
viyavi, zafxulis dRes sicxepapanaqebaSi
mindvrad mivdiodi. uwylo adgili iyo.
wyali saSinlad momwyurda, davinaxe, rom
mindorSi momkelni yanas mkidnen. gavuxvie
imaTken da wyali vsTxove. erTma muSaTaganma wylis magier mawoni momitana da
miTxra: exla Sen getyoba, Zlier gewyureba da bevri wylis daleva gawyens. ai, es
mawoni Sexvripe da simwyurvale dagidgeba.
es Tavazianoba da Cemdami gulkeTiloba
imdenad aRibeWda Cems gulSi, rom dResac
me im kacs sasoebiT vigoneb da mzad var
erTi xuTad gadavuxado misi gulkeTiloba. Tu erTma adamianurma gulkeTilobam
CemSi amisTana grZnoba gamoiwvia, mSoblebze
raRa iTqmis Svilebis mxriT? magram ara,
Svilo, Tqven im gimnaziaSi es adamianuri
grZnobac dahkargeT! ai, amisTvis me msurs
gamogiyvano im wyeuli gimnaziidan, romelSiac mTlad wagixdines adamianuri buneba, Tu raRaca jandabaa!
- ras ambob, mamaCemo, Sen retgradi yofilxar, Sen swavla-ganaTlebis winaaRmdegi
hyofilxar, Sen ara gwams mecniereba, progresi! aba, daukvirdi, gimnaziidan ar gamodian doqtorebi, veqilebi, moxeleni, maswavlebelni, inJinerebi da sxva da sxvani? es
ganaTlebuli elementi rom ar iyos, ra
eSveleboda qveynierebas? qveyanazed xom
isev sibnele da barbarosoba gamefdeboda!
- eh, Svilo, me erTi gaunaTlebeli
kaci var da sagans vsji Cemis dakvirvebiT da praqtikulis mxriT. kargia, Svilo,
naswavli kacebi: eqimi, veqili, maswavlebeli, moxele da sxva. magram rom davkvirvebivar cxovrebas, Senmier CamoTvlili
naswavli Tavis `me~-s emsaxurebian da
mas ukmeven gundruks. aba, yuri damigde,
Svilo da Cemi, uswavleli kacis msjelobac
moismine.
Sen ambob, gimnaziidgan doqtorebi gamodiano. doqtorebi ki gamodian, magram qveynis
mZarcvelebad da mglebad Tuki iqcevian,
is raRa naswavli doqtoria! warsul welSi quTaisSi erTi SeZlebuli kaci gaxda
avad (Sneideri). quTaTurma eqimma ver
ikisra misi wamloba. SeZlebulma kacma
moikiTxa ruseTidan erTi eqimi qirurgi,
igi CamobrZanda quTaisSi eqvsi aTas maneTad. kievidan quTaisSi misvla-mosvlaSi
eqvsi aTasi man miiRo-meTqi. mere, ra gaakeTa? mokvda. misi eqvsi aTasi maneTi man
jibeSi Caidva da gaudga gzasa. es kidev
vsTqvaT, araferi samwuxaro ar aris, rom
rodesac erTi dRiT quTaisSi darCa, masTan
mividnen saeqimod avadmyofni, magram TviTeuli orTuman naklebad ar miiRo. visac
hqonda, misca, visac ara da...
kidev getyvi, Svilo, uaress. vsTqvaT es
eqimi ucxo qveynis Svili iyo da naklebi
grZnoba hqonda Cvendami. sxva magaliTs
getyvi da bevrsac getyodi, magram cotac
kmara. didi xani ar aris, rac CvenSi CamobrZanda erTi eqimi. igi mwerlobaSic aRiarebda, rom Zarcva-glejva da gaRletva
Seundobeli codvaao. Tavadebs, aznaurebs,
mRvdlebs da moxeleebs mZarcvel mglejvelad asaxelebs. mere TviTon rogoriRaa?
cxovrobs mdidrulad, fufunebaSi da nebivrobaSi. marto saxlis qirad ixdis as
Tumans. mere ra saSualebiT? erTxel vaJbatoni erT ojaxSi miiwvies avadmyofis
sanaxavad. moxda ise, rom im ojaxSi sami
avadmyofi inaxula. erTi imaTgani unugeSod dastova, mokled uTxra: araferi geSvelebao, meores da mesames receptebi Caabara. `unugeSo~ did nugeSs moeloda misgan
da winadve xuTi maneTi gamzadebuli hqonda. `unugeSom~ xuTi maneTi misca, meorem
da mesamem sam-sami maneTi. es Tavisi `movaleoba~ Seasrula oc wuTSi. Caidva jibeSi
TerTmeti maneTi da gaudga faitoniT
gzas. mesame magaliTsac getyvi, bevrsac
getyodi, magram kmara. s. qvemo qvitirSi,
romelic mdebareobs quTaisidan eqvsi versis manZilze, erT axalgazrda glexs coli
gauxda avad. glexi mivida ukve SeZlebul
da gamdidrebul namdvil burJua-eskular
eqimTan da sTxova avadmyofis naxva, eqimma
mosTxova ToTxmeti maneTi da faitoni.
gaWirvebulma glexma SeaZlia Svidi maneTi da muqTad faitoni. exvewa, emudara
da Tanac eficeboda, rom meti ara maqvso,
magram guliT-grZnobiT gaqvavebulma eqimma
arc Seismina, arc Seicoda da arc Seibrala. unugeSod gaistumra Raribi glexi.
davanebeb, Svilo, Tavs eqimebs da axla
moxeleebzed giambob, erT kiTxvas mogcem
da Tu Sen ara, meve mogcem pasuxs, `Cinovnikebma~ rad ician `zavtra~? patara xans
SeCerda, Svilma rom xma ar gasca, mamam
ganagrZo. imaTi `zavtra~ Seni jibea. Tu
jibes daasaqmeb, asruldeba `zavtra~, Tu
ara da - ara! maT xelSi, sazogadod, Tavis
dReSi Tavis droze saqme ar gakeTebula
da arc gakeTdeba, Tu Sen Sens jibes xeli ar moufaTure, morCa da gaTavda.
Sen meubnebi, Svilo, rom saswavleblebi
rom ar iyos, `advakatebi~ ar iqnebodneno.
me gi pasuxeb: veqili, Cemo Svilo, saWiroc
aris da sasargebloc, Tu Tavis movaleobas pirnaTlad emsaxureba: marTals esarCleba da mtyuans ewinaaRmdegeba, keTils
mxars uWers da borots sdevnis. aba miTxari, bevria Cvens qveyanaSi amisTana veqilebi? sazogadod Cvens veqilebzed gagigia rodesme xeiriani sityva, rom maTze
me giTxra saxeiro? Senc dajerebuli
xar amaSi, rom veqilebi fuls ufro emsaxurebian, vidre simarTles. metadre Sens
gimnaziidgan `gamomcxvari veqilebi~ saTokem rom fuli misces, imasac veqilad daudgeba da yovel saSualebas ixmars gaamtyunos is kaci, romelic TaviTfexebamde
alal-marTalia. rad minda, risi maqnisia
imisTana naswavli veqili, romelic fulis
ris dros ucnobia, radgan CemTvis ucnobia misi biografiuli monacemebi. winadadebis wyobis mixedviT, igi mixeil javaxiSvilsa da grigol robaqiZeze ufrosi da vaJa-fSavelaze umcrosi unda iyos,
radgan misi naweris mixedviT, mweralTa
axal Taobas ar unda ganekuTvnebodes da
arc TergdaleulTa Taobisaa. misi asaki
amaT Soris unda meryeobdes. nawarmoebis
suliskveTebac amas adasturebs.
rac ar unda iyos da ra asakisic ar
unda iyos avtori, igi Zireulad ewinaaRmdegeba SvilTa TaobaSi arsebul mankierebas. marTalia, revoluciuri ideebi ganxiluli araa, magram Svilis yoveli qmedeba,
yoveli umsgavsoba revoluciisaken midis
da marqsistebis demonuri kastis lukma
xdeba. swored praqtikul mxareebze aqvs
andria benaSvils yuradReba gamaxvilebuli,
esec niSandoblivi detalia im aRreuli
epoqis suraTis dasaxatad.
qveyanaSi mZvinvarebda wiTeli terori.
revolulionerTa adgilsamyofeli irbeoda, egzekuciebi dgeboda soflebSi, revolucia anadgurebda ekonomikas, upirveles
yovlisa ki gamoucdeli bavSvebis Segnebas - Svils mamis winaaRmdeg amxedrebda.
marTalia, ixanad ukve revoluciuri gamosvlebi mTels imperiaSi CaaxSves, magram
gulisTvis marTals gaamtyunebs da mtyuans gamarTlebs? eh, Svilo, Sen ar dagificav da me Cemzed vityvi. amdeni RmerTma
me miSvelos, im Sens gimnaziidgan gamosuls naswavls veqilebs gaemarTlebinoT
imisTana pirebi, romlebic `miwas amZimeben da haers afuWeben~. aqac erT magaliTs getyvi:
Cems sofelSi erTma moxucma mRvdelma
fuli asesxa Tavis mezobels. vada gavida
da msesxebelma fuli ar Caabara mRvdels,
mRvdeli adga da uCivla sasamarTloSi.
sasamarTloSi daibares mRvdelic da movalec. mRvdeli gamocxadda, movale ki ara.
saqmis garCevis dros moxuci mRvdeli
warsdga msajulis win Tavis Svindis
mama-Svilis
saubari
joxiT (uwindelma mRvdlebma xelSi Svindis joxis tareba icodnen). movale arsad
sCanda. am dros wamodga viRac `frakiani~ kaci da daiwyo rusulad `JRurtuli~. mRvdels rusuli ar esmoda da arc
icoda, Tu razed laparakobda es `daupatiJebeli stumari~. rom gaaTava laparaki, msajuli miubrunda mRvdels da uTxra
Tarjimanis piriT: es kaci amtkicebs, rom
Sen d-Tvis ar gisesxebia fulio (Turme
`viRac~ veqili yofiliyo). mRvdelma ahxed-dahxeda frakians, gaocebiT da gulubryvilod sTqva: me am kacs ver vicnob da
arc minaxavs Cems sicocxleSio, aman ra
icis, miveci d-s fuli Tu ara! an sad
iyo im dros, rodesac Cems mezobels fuls
vuTvlidi Cems furclis qveS (imis ezoSi
furclis xe idga)?
msajulma ar Seismina moxucis saubari da uari gamoucxada anazRaurebazed.
moxuci metad daRonebuli da Tanac gabrazebuli gamovida sasamarTlo darbazidan
da gaocebuli gaCerda Senobis talanSi,
am dros dainaxa is veqili, romelmac xeli daabanina fulis anazRaurebazed. ver
moiTmina, gaiswora Svindis joxi, sdruza
`advokats~ da miaZaxa: usamarTlod rom
damakargvine imdeni fuli, Sen qristiani
xar?! gabrazebul mRvdels undoda meoredac eTeTqna veqilisaTvis, magram iq
myofT gaaSveles. radgan bevrni iq myofTaganni kargad icnobdnen mRvdels, rogorc
patriarqaruls kacs, ar undodaT rom
saqme sadavidarabod gamxdariyo. zedmeti
groSebi daaxarjvines mRvdels da Seariges veqilTan.
amisTana juris xalxia eqimi, veqili
da moxele. amaT jurs ekuTvnian, Cemis azriT, inJinrebi, bobola `voennebi~ da sxvani.
marTalia, saswavleblebidan gamodian naswavli eqimebi, veqilebi da sxvani, marTalia imaT Soris mcire nawili patiosnaT
da rigianad asrulebs Tavis movaleobas,
magram umetesi nawili maTgani - da gacilebiT umetesi aris mZarcveli, mglejveli da piradi interesebis Tayvanismcemeli da ara sindisis, patiosnebis da simarTlis damcveli.
amnairma mamis msjelobam Svili patara xans Seafiqriana, mere ki amoiRo xma
da daiwyo laparaki:
- maS, mamaCemo, rogorc Seni laparakidgan sCans, swavla meti bargi yofila kacobriobisTvis da raki es asea, saswavleblebic (romelic unda iyos, sul erTia), saidganac naswavlni gamodian, mospobis Rirsni arian, radgan iqidan, rogorc Sen amtkiceb, usargeblo, mavnebeli da mZarcvelmglejvelebi gamodian. amisTana Seni msjeloba metad axirebulia da ar Seefereba
exlamdel dros. kacobrioba win unda
midiodes da kidevac midis. kacobriobas
progresi unda etyobodes da ara regresi. aba miTxari, mama Cemo, rkinis gzebi, telegrafebi da sxva aTas nairi maSinebi,
romlebic xalxs saqmis keTebas uadvilebs,
aTasnair avadmyofobis mospobis saSualeba
da sxvani da sx. vin moigona, Tu ara mswavlulebma? amaT rom jer dabal saswavleblebi da mere umaRlesi ar gaeTavebinaT, xom kacobriobis cxovreba isev Zveleburad aSmorebuli da amyapebuli iqneboda. saswavleblebSi swavlas aZleven moswavleebs, Tvalebs uxelen maT da ukeTes
cxovrebis gzas ukvleven da rodesac
codniT da swavliT mwifdebian, mere TviTonac gamodian cxovrebis asparezze, ikvleven cxovrebis gzas da Tavisi niWiT da
WkviT bevrs kargs rames sZineben xalxs.
rac ki am cxovrebaSi saukeTeso rames
vxedavT, sul naswavli xalxis nayofia
da ara uswavlelisa. ramdenime as verss
erT dReSi gaivli, ramdenime aTas versze
erT wuTSi daelaparakebi, ramdenime aTas
furcel qaRalds erT saaTSi dabeWdav.
axla aiRe sameurneo da samrewvelo nawili,
ramdeni ram gaaumjobesa swavlam. amdeni
sikeTe miuZRvis naswavl xalxs da momavalSi ufro bevr sikeTes moveliT da
aCrdili im monstrisa ganadgurebuli
ar iyo. guriaSi firalTa respublika mZvinvarebda, romelic mTels quTaisis gubernias SiSis zars scemda, tfilisSi eqrebi
(eqspropriatorSikebi) arbevdnen xazinas,
saguramos tyeSi baxvis avbediTi krebis
gadawyvetilebiT klavdnen eris did moZRvars ilias da mas glexTa darbevas abralebdnen.
ai, mokled rom mimovixiloT, es welia
am nawarmoebis Seqmnis weli.
sxvafriv, zemoT aRvniSne da axlac
gavimeoreb, rom andrea benaSvili ar Seucdenia marqsistul macdunebel ideebs, igi
xom maswavlebeli iyo da uaRresad ganswavluli pirovneba. Cven ar viciT da arc
mogvepoveba misi sxva nawarmoebi, ufro
srulyofili suraTi rom davxatoT. iqneb, romeliRac biblioTekaSi inaxebodes
misi sxva nawarmoebi, an krebuli. yovel
SemTxvevaSi es nawarmoebi da misi gadabeWdili egzempliari jer-jerobiT erTaderTia da is dednis movaleobas asrulebs, sanam ar gamoCndeba misi originali.
mwerlisa da nawarmoebis bed-iRbali
erTmaneTzea gadajaWvuli manam, sanam nawarmoebi mxolod mwerlis sakuTrebaa da
mas Tavisi sinaTle ar uxilavs, xolo
Semdeg maTi gzebi iyofa da iyofa samuda-
mod - erTi sxva cxovrebiT cxovrobs,
meore ki sxvaTi.
xdeba xolme, nawarmoebi Tavis mSobels moiZebnis, Tundac karga xanis gardacvlilsa da daviwyebuls da axal
sicocxles mianiWebs.
adamians samare aqvs samudamo gansasvenebeli, wigns - biblioTeka. Tu samares Wirisufali hyavs da wigns mkiTxveli, mkvdrad arc wigni iTvleba da arc
kaci.
Cemi mecadineoba amJamad is aris, rom
mkvdari wigni gavacocxlo da xelaxla
gamovitano samzeod, raTa cxondes kaci.
amas garda „mama-Svilis saubari~ Tavisi arsiT aqtualobas dResac inarCunebs da rom ara sintaqsuri da morfologiuri Tavisebureba, rac IXX-XX
saukuneebis mijnisTvis aris damaxasiaTebeli, Tavisuflad SegviZlia gveTqva, rom es nawarmoebi asi wlis win ki
ara, dRes aris dawerili.
amitomac gavkadnierdi da gTavazobT
am nawarmoebs.
is bevr fiqrs aRZravs, magaliTad
aseTsac - rogori iyo maswavlebeli
gasuli saukunis dasawyisSi da SevadaroT igi dRevandel pedagogebs. es
sakiTxic dafiqrebad Rirs.
Sen ki, mamaCemo, iZaxi da amtkiceb, - saswavleblebi ra saWiroa da naswavlni tyuila mZarcvel-mglejvelni ariano, es metismetia, mamaCemo, da SenisTana kacze ityvian
xolme, es kaci... am sityvaze SeCerda Svili
da aRaraferi sTqva.
mamas Rimili mouvida piris saxezed,
miubrunda Svils da mSvidobianis kiloTi sTxova: pataraxans momismine, Svilo,
sityvas mokled getyvi da Cems saubarsac
gavaTaveb.
- me, Cemo Svilo, saswavleblebis da,
maSasadame, swavla ganaTlebis winaaRmdegi
ar var da RmerTma damifaros, rom gavxde.
me Tu sawinaaRmdegos vambob, es imitom,
rom me Sen ar momwonxar, radgan, Tu sul
ara, umetesi nawili maTganni, SensaviT
qarafSutebi arian. aqidam daskvna gamomyavs,
rom Cveni saswavleblebic ar momwonan,
radgan iq moswavleebi ise ar iwurTvnebian,
rom gamovidnen imisTana pirebi, rogorebic Sen daasuraTe. Cven saswavleblebidgan iseTebi arc gamosulan da arc gamodian, rogorebic Sen CamosTvale zeviT.
aba, erTi miTxari, rac ki ram sasikeTo gakeTebula qveynierebisTvis, Cveni saswavleblis Svils gaukeTebia rame, Tu yvelaferi Semotanilia, gadmoRebulia, sxva qveynis
Svilis mogonilia.
warsul xanSi Cvens samSobloSi xolera gaCnda. igi moedo mTels Cvens qveyanas. sakmaod bevri xalxi imsxverpla. ai,
am dros ramdeni qarTveli eqimi brZandeboda da imaTSi erTmac ar moiwadina da
ar izruna, rom Seedgina mokle darigeba
da miewvdina uswavleli xalxisTvis, rom
xalxs gaego, Tu imisTana gaWirvebaSi
rogor moearna ojaxisaTvis, an ra saSualebiT aecdina kacs Tavis Tavi am ulmobel sikvdilisagan. es ubralo da advili saqme ver gaakeTes da aba sxva raRa
movsTxovo. sazogadod, Cemo Svilo, Tqvens
gimnaziaSi da sxva saswavleblebSi bevr
rames gaswavlian magram am `bevr rameSi~
bevri usargeblo da gamoudegaria. bevrs
imisTana rames gaswavlian da dros gakargvieben, rom bolos cxovrebisTvis moumzadebeli da srulebiT gamousadegari
rCebiT. am SemTxvevaSi Tqven emsgavsebiT
bats, romelmac xeirianad arc siaruli
icis, arc curva da arc frena. swavliT
imdenad naswavli brZandebiT, rom mxolod
CemsaviT uswavlel da uvic kacTan trabaxoba daiwyoT xolme.
me ar vici, Svilo, magram gamigia, rom
sxva qveynebSi Zlier didi naswavli da
gagebuli xalxiao. es kidev araferi, saqme
imaSia rom am gonebiTa ganviTarebasTan
zneobriuli ganviTarebaca aqvso, Tu es
asea, ai `xalxic iq yofila da qudic
imaT hxurebia~! am zafxuls erTi qarTuli wignaki wavikiTxe, romelSiac iaponelebis cxovreba iyo awerili. erT adgilas amovikiTxe Semdegi: iaponiaSi aseTi
wesiao: sasadilo darbazSi an baRebSi
sadils rom gaaTavebs kaci, fuls, rac
ergeba, magidaze daawyobs da wavao. gaTenebamdi rom iq ewyos, im fuls xels
aravin axlebs imismeti, visac es fuli
ekuTvniso. CvenSiac asea Svilo? CvenSiac
naswavlni cotani ar arian, magram eseni
im zneobis maRal xarisxamde ver arian
asulni... magaliTad agiReb Sen. dRes Sen
naswavli `moqalaqe~ brZandebi, magram...
ra giTxari weRan?... samwuxaro is aris,
rom Cvens `sapurmarilod~ naswavl xalxs,
zneobriuli ganviTareba da ganspetakeba,
Tu mTlad ara, Zlier bevri aklia.
erTxel Cvenma saxelovanma, ukve gansvenebulma eposkop. gabrielma, qadageba sTqva
Tqvens gimnaziaSi. sxvaTa Soris ai ra gavigone da gulSiac CamebeWda: mswavlulTaTvis swavla mWredi maxvilia, zneoba
ki maCvenebelia, Tu rogor moixmaros maxvili. Tu naswavl kacs marto gonebriuli
ganviTareba aqvs da zneobriuli ki aklia,
is maxvils moixmars rogorc keTil saqmeze,
ise borotzedac. da Tu kacs swavlasTan
zneobriuli ganviTarebaca aqvs, igi arasodes maxvils ar moixmars keTil saqmis
dasaTrgunvad. Tqven ki (miubrunda Svils)
Svilo, swavliTac damaxinjebuli xarT
da zneobrivadac, arc swavla gaqvT rigiani da arc zneoba! magaliTad agiReb Sen.
xSirad gamigia Sengan `Zmoba, erToba,
Tavisufleba~-ze laparaki. im dRes Sens
amxanagebTan baasi gqonda da iZaxodi: gaumarjos Zmobas, erTobas da Tavisuflebaso. mec magas getyvi da guliT mec msurs,
rom ganxorcieldes kacobriobaSi Zmoba,
erToba da Tavisufleba, magram amas ki getyvi, Cemo Svilo, rom Seni da Seni juris
gvamebisa araferi mwams, Sen da Seni juris xalxs iqneba Cemzed ukeTesad gesmodeT, ra arsi Zmoba, erToba da Tavisufleba, magram Tqven yovel adamianis am zneobriul mxriT damamSvenebel `samebas~ sityviT emsaxurebiT da ara saqmiT. sityviT
bevri hyviriT am `samebaze~, magram saqmiT
ki ra mogaxseno! SenTvis, Cemo Svilo, erToba maSin aris, rodesac sxvisi ofliT
gaSlil sufras miujdebi da `varxalalos~ iZaxi, an gitarazed `Sen getrfi
marad~-s iZaxi.
SenTvis, Cemo Svilo, Zmoba maSin aris,
rodesac udardelad da uzrunvelad Sens
Zma biWebTan uTavbolod da waramara seirnob da erTmaneTs arTobT oxunjobiT da
unayofo maslaaTiT.
Seneburad rom davafaro, Tavisufleba
imaSi mdgomareobs, rodesac Sens nebazed
da Sens survilzed moiqcevi: ginda asdgebi,
ginda dasjdebi, gind waxval klasSi, gind
ara, ginda daiswavli gakveTils, ginda ara,
sxvebi cundrukoben, Rriancels astexavT
da koriantels daayenebT, iqneba amasac
Tavisuflebas eZaxi?! an ki Tavisufali
ara xar, ma ra eSmakia! xels araferSi anZrev da gonebas araferSi avarjiSeb! ai,
raRaca eSmakia, gakveTilebi Tu daiswavle
da Caabare Sens maswavlebels, mere mSvidobiT!.. xuTi Tvis ganmavlobaSi rom gakveTili ar gqondes, Tavisuflad brZandebi
da arafers akeTeb. Wama-sma, Zili-mosveneba,
veCerebSi yofna, qeifi, simRera, dros tareba,
ai Seni xeloba, amazed meti Tavisufleba
ra iqneba, da Sen, Svilo, Tu ase emsaxurebi
Tavisuflebas, aba miTxari, amisTana yofaSi Sen vin gawuxebs, Tu Sen sxvas ar awuxeb? da Tu Sen sxvas awuxeb, maSin Tavisufleba marto SenTvis yofila da ara
sxvisTvis, msxverpli Seni Tavisuflebis
yofila sxva.
Senis azriT, Cemo Svilo, erTobas Sen
imas eZaxi, rom Cemi Seni iyos, da Seni Cemi, magram rogor movaTavsoT, rodesac
me Cemis ofliT da Cemi SromiT viZen rames, Sen ki guguliviT dahfrinav da iZaxi
mxolod `gugus~ anki kacobriobaSi gana
ganxorcieldeba amisTana erToba, vidre
adamiani xorcSesxmuli qmnilebaa?! aba,
Svilo, erT sparsul legendas getyvi, Sen
momismine da bolos miTxari: ganxorcieldeba kacobriobaSi amisTana erToba, rogorc
Seni gaqvs dasaxuli Tu vera?
RmerTma gaaCina kaci, viri, aqlemi da
maimuni. yvela maTgans man mianiWa oc-daaTi wlis sicocxle.
virma rom gaigo esa, warsdga RmerTTan
da moaxsena: ufalo, radgan Cemi sicocxle
sul SromaSi da tanjva-wvalebaSi iqneba,
gTxov momaniWo mxolod aTi wlis sicocxle. RmerTma ausrula virs Txovna.
es rom gaigo kacma, mivida RmerTTan da
Seevedra: ufalo, is oci wlis sicocxle,
romelic virs daakeli, gTxov me momaniWoo. RmerTma ausrula Txovna. ocdaaTi
wlis magier, mieniWa ormocdaaTi wlis
sicocxle.
arc aqlemi darCa kmayofili Tavis
xangrZliv sicocxleze da imanac sTxova
RmerTs, daeklo misTvis oci wlis sicocxle, RmerTma esac aasrula. kaci warsdga
RmerTTan da es oci wlis sicocxlec
sTxova. RmerTma ausrula, gauxarda kacs
samocdaaTi wlis sicocxle.
bolos maimunic warsdga RvTis winaSe
da imanac moiwadina mxolod aTi wlis
sicocxle. maimunis danaklisi oci wlis
sicocxlec Txovnisamebr RmerTma xarb
kacs mianiWa. kacs gauxda oTxmocdaaTi
wlis sicocxle. am naCuqaris sicocxliT
(oc-oci weliwadiT) ai ra daetyo kacs:
- ocdaaTi wlis ganmavlobaSi kaci
cocxlobs da cxovrobs rogorc kaci,
uzrunvelad da udardelad;
- ocdaaTi wlis Semdeg ormocdaaT
wlamde kaci muSaobs, rogorc viri:
- ormocdaaTi wlidan samocdaaTamde
kaci ise ufrTxildeba Tavis monagars,
rogorc aqlemi Tavis kuzebis sakuWnaoSi Senaxul saWmels da:
- samocdaaTi wlidan kacs akldeba muSaobis Zal-Rone da energia, cocxlobs
da cxovrobs ise, rogorc maimuni.
am brZnul legendaSi ixateba pirvelad
isa, rom kaci xarbia da gaumaZRari, meore
- rom kacs sxvadasxva xnovaneobaSi sxvadasxva bunebriuli moTxovnileba aqvs: rac
ymawvilisTvis sanatrelia, is WabukisTvis
sasaciloa, rac WabukisTvis mosawonia, is
xnierisTvis dasawunia. ymawvils sxva buneba
da moTxovnileba aqvs, Wabuks sxva, xniers
da moxucs kidev ufro sxva. qveynierebazed ramdenia an erTi, an meore da an mesame. aba, axla gavSinjoT, - amaT Soris
damyardeba imgvari erToba, rogorc Sena
da Seni juris xalxi gulisxmoben?
Cemo Svilo, momismine, me ganvmartav, ra aris erToba, Zmoba da Tavisufleba,
egeb Cemi msjeloba mogewonos.
`erTobas~ me veZaxi, Cemo Svilo, urTierTSoris keTil gamwyobilebas. aviRoT,
magaliTad, didi ojaxi. imisTana ojaxi,
romelSiac aris didic da patarac, qalic,
kacic, naswavlic, uswavlelic, sustic, Zlieric da Ronieric. yvela eseni Tu scxovroben TanxmobiT, siyvaruliT da keTilganwyobilobiT, Tu erTi meores ar sCagravs, aramed TanaugrZnobs: didi - pataras,
patara - dids, uswavli - naswavls, naswavli - uswavls, erTmaneTisadmi pativiscemiT arian, ai amas veZaxi `erTobas~
anu TanZmobas. cxovreba-kacobriobaSic ase
unda iyos. `erToba~ maSin iqneba, rodesac Ciniani da uCino, mdidari da Raribi,
Zlieri da uZluri, naswavli da uswavli
>>>> dasasruli me-9 gverdze >>>>
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- batono otia, ramdenime dReSi
80 wlis gaxdebiT. bevri wigni
dagiweriaT. axlac werT?..
- atexilia am iubileze erTi
ambavi... me vTqvi: ra iubile? qveyana iqceva da Sen iubiles ixdi?
zeimi da iubile kargia maSin, karg
xasiaTze rom xar da awyobili
rom gaqvs yvelaferi. da axla?
ra zneobiT?.. weriT vwer. da roca
vwer, am dros saerTod vimalebi,
vikargebi. versad mnaxav... CemTan
asea. me jer unda vimuSao fizikurad da mere unda vwero. dilas
adre samuSaod mSieri gavdivar.
am dros arc vewevi. ori saaTi
mainc Seusveneblad vmuSaob da mere
daRlilze marto erT Wiqa Cais
vsvam. saWmeli ara! mSieri monebi
aSenebdnen qveyanas. erT Wiqa karg
Cais vsvam TafliT. Saqari aq CemTan
ar Semova.. Cais vsvam da mere ukve
vikargebi. 4 saaTamde vwer. vwer...
dRevandel saqmes xval ar gadavdeb,
imitom rom imas ukve xvalis saqme
xvdeba da mere orives gaakeTeb?
cxratomeuli gamovida da axla
meaTe tomia gasakeTebeli. amis garda kidev erTi tomi Sedgeboda
imiT, rac darCenilia, tomebSi ar
Sesula, magram xalxSia... vwer, vmuSaob, magram cota meSinia. am operaciis mere. es yvelaferi moqmedebs
gonebaze da vfiqrob, aris ki Cemi
goneba srulyofili? gonebas erTi
measedic rom daakldes, ukve safrTxiloa. iqneb swored isaa gansxvavebuli..
- moTxrobaSi `Cemi asaval dasavali~ werT, rogor daiwyo yvelaferi..
- TbilisSi pirvelad roca Cavedi da moTxrobebi Cavitane, talaxi mqonda muxlze. talaxs axlac
ar vicileb, miyvars qarTuli miwa...
skolaSi samianebs miwerdnen, oboli
viyavi da imitom. Torem isic ar
mekuTvnoda. umaRlesSi ar miswavlia. iq vin SemiSvebda? da am
dros mimaqvs moTxrobebi. raSia
saqme? wigni me ar mqonda wakiTxuli.. pirveli wigni Cemi dawerili
wavikiTxe. iqamde ar mqonda. waikiTxes moTxrobebi da gaogndnen..
aba es vin dawera? me davwere, arada,
araviTari piroba ar gamaCnda imisi,
rom es damewera. daibnen. ki, es dasabeWdia, magram daica... iqneb raRacas eSmakobs? saidanme xom ar qaCavs? iqneb enebi icis da ar gvimxels? Jurnal `dilis~ redaqtori noneSvili iyo da misi moadgile gaxldaT mayvala mrevliSvili. gamiSves mrevliSvilTan. mayvala mekiTxeba: `Svilo otia, Sen
Tu yurs ar ugdeb am cxovrebis
warmavalobas, Sengan didi mwerali
dadgeba~ da misaxelebs raRac frangul Jurnals, xom ar migiRiao?
maSin ki ara, axlac ar vici, ra
Jurnalze mekiTxeboda... mokled
veraferi gaarkvies. Jurnalis yvela
nomers Tvis bolos kolegia arCevda. meore dRes es kolegia ikribeba. maT Soris iyo akaki beliaSvili da gamagzavnes masTan. mivedi. vin xaro? esa da esa-Tqo. ra
gindao? ra vici, TqvenTan gamomagzavnes-Tqo. xom arafers wero? ki
batono, me vuTxari. momecio.. waikiTxa. kidev xom ar gaqvso? ki
batono. yvela jibeSi mqonda. ikiTxa,
ikiTxa da wadi axla Sen. me mkiTxon imaTmao. beliaSvilma ar vici
ra uTxra, magram daiwyes beWdva
da rasakvirvelia, mere eWvi aRaravis Separvia.
- pirveli wignis gamosvla rogor moxda?
- komunistebs eSmaki miudga, mTeli cxovreba magaT vebrZodi, magram
raRac wesrigi mainc iyo. Tavidan
frTxilad unda yofiliyavi. marTalia, didi gamocemloba iyo da gamomcemlobaSi mwerlebi isxdnen..
magram wigni rom gamosuliyo, is
sxva, sami cnobili mwerlisTvis
unda migeca, maT unda waekiTxaT
da recenziebi daeweraT. ori recenzia mainc unda yofiliyo dadebiTi, Torem is wigni ar gamovidoda. recenziebis sandoobaSi eWvi
aravis Sehqonda. WeSmariti mwerali Tua, arc ikadrebs xom sxvanairad... garda amisa, axalgazrda
mwerlebis wignebi gansakuTrebiT
iafi Rirda. maxsovs, rezo miSvelaZe ambobda, 18 kapiki Rirda Cemi
wigni da 24 gverdiani rveuli 20
kapikio. magram, sanacvlod, tiraJi
didi iyo da 1500 dan 4000-mde
honorari. axla aRaraferi aRar
arsebobs da wignebic iolad, xelwamokvriT ibeWdeba. arada, ase ar
SeiZleba. daabraleben mwerlobas
vinmes, imasac hgonia, rom radgan
wigni gamosca, mweralia da mere
mTeli cxovreba ixarjeba, wvalobs,
itanjeba. SeiZleba sabolood araferi gamouvides da am dros mTeli cxovreba Sewiros saqmes, romelic misi ar aris...
- fiqrobT, rom niWieri adamiani arc erT epoqaSi ar daikargeba? Tu arc ase ioladaa saqme?
- yovel SemTxvevaSi, Tavidan rom
modis axalgazrda, unda dainaxo
da aRmoaCino. Tanac, marto nakiTxobac ar Svelis amas albaT. xelovneba, literatura maTematika ki
ar aris, rom jami miiRo da Tqva,
yvelaferi rigzea. Sors rom ar
wavideT da ager, Cvens warsulSi
rom gavixedoT da gavixsenoT: grigol orbeliani, aseTi didi poeti,
aleqsandre WavWavaZe, manana orbelianis saloni, WavWavaZis qalebi,
platon ioseliani, Zalian kargi
filosofosi da mTeli maSindeli
inteligencia. aqve, maT Tvalwin
kiTxulobda nikoloz baraTaSvili
Tavis leqsebs da am dros arc
erTma ar icoda, vin iyo da ramxela poeti iyo baraTaSvili. WavWavaZis qals rom ar Seenaxa is leqsebi da ar mietana iliasaTvis,
baraTaSvili da misi poezia Cven-
Tvis samudamod dakarguli iyo...
- ras urCevda otia ioseliani
axalgazrda, damwyeb mwerlebs?
- jer erTi, wignis saTaurSive
unda Candes, raze gviambobs wigni,
ra ginda. `ana karenina~, ki batono,
ese igi qalzea, `omi da mSvidoba~,
ese igi, omze da mSvidobazea. rom
viwyeb kiTxvas, ukve unda vxvdebode, ra TvalsazrisiT vikiTxo. an
magaliTad esecaa, rom raRac dausrulebeli azri gamoaqvT saTaurad. magaliTad, `da me Sevxvdi...~
vis Sexvdi? petres?
stils rac Seexeba, Cemi azriT,
yvelaze kargia zRapris stili.
magaliTad, `iyo baCo da mano. magram
arsad ar iyo daCi. daCis guli
mouvida, ratom me ar varo da gaCnda~. es zRaparia da gasagebia, rom
sabavSvo moTxroba sxvanairad iwereba, novela sxvaa da romani sxva,
magram Tundac lev tolstoi rom
gavixsenoT, is TargmanSi ar agebs.
ar ikargeba, ise ubralod wers.
magaliTad: `kavkasiaSi msaxurobda
vinme Jilini. erTxel man dedisgan
werili miiRo. Svilo, me davberdi,
Camodi, damasaflave, SenTvis qali
SevarCie, Tu ginda SeirTe. mivida
Jilini, aiRo Svebuleba, Sejda
cxenze da wavida~. ra unda dakargo aq? iseTi sada da martivia,
arc enaa nawvalebi. es sakiTxavadaa ioli, magram sawerad Znelia...
axla magaliTad, robaqiZe germanulad ras werda, ar vici. germanelebi tyuilad ar ityodnen, axali
enis fuZemdebeliao, magram `gvelis
perangi~ me verafriT wavikiTxe.
braxa-bruxia, aliaqoTia...
- stilis TvalsazrisiT manerulia gamsaxurdiac...
- mTeli Rame uxmobda mamali
xoxobi dedals... gaTenda... Tqva
mere kowiam, amiT xidi gavdeo evropul prozasa da aRmosavlur poezias Soriso, magram ra xidi undoda... vis raSi Wirdeboda? saerTod,
literatura es saxeebiT azrovnebaa.
nawarmoebi aris saxe. es ar unda
daaviwydeT, ise unda wero, rom
arc aravis hgavdes da Tan sul
gaxsovdes, vin arian Seni gmirebi.
is pirovnebebi, rom isini CemTvis,
mkiTxvelisTvisac axloblebi gaxado da mec imaTi bediT vwuxde...
saTqmelic Seneburad unda Tqva,
Seni fraziT, Seni eniT, Torem wavikiTxav ager msoflio literaturas. `vefxistyaosanic~ am TvalsazrisiT unda ikiTxo. azri naTlad
moaqvs. ase, yvela qveyanaSia rusTavelamdec naTqvami, rom glaxa sicocxles sikvdili jobia, magram
rusTaveli rogor ambobs? `sjobs
sicocxlesa naZraxsa sikvdili saxelovani~. esaa mwerlis ostatoba.
- Tanamedrove qarTul enaze ras
ityviT. Zalianaa dabinZurebuli?
- xalxia enis patroni. ena Cveni
mdidaria, magram saqme is aris, Tu
rumi? amaT adrec vTargmnidiT da
sul zepirad vicodiT. xaiamma ukeT
umRera Rvinos da qals. asea, movlen politikaSi da CerCetoben
raRacas.
- rogor unda gaxde kargi mkiTxveli? iseve, rogorc mwerlobamde,
albaT aqamdec gzaa gasavleli..
- ityvian, wigni rom ar wavikiTxo, ise ar dameZinebao. wigni
ra, luminali ki ar aris... Tu
wigni varga, ra gaZinebs da Tu ar
varga, ra gakiTxebs.
nakiTxi Tu ar xar, ver gaigeb
ise literaturas. maxsovs, `omi
da mSvidoba~ rom gamovida, 18 wlis
viyavi. sul mesmoda tolstoi, tolstoi da daviwye kiTxva... veraferi gavige, meTqi ras bJuturobs
es kaci-Tqo, magram imis brali ki
ar iyo, Cemi brali iyo es. davanebe
Tavi... da mere moskovSi var, umaRles kursebze. aseTi kursebi arsebobda mwerlebisTvis. mTeli sabWoTa kavSiridan Camodiodnen. 38 kaci
iyo kursze. SoTa niSnianiZe iyo
meore kursze, me viyavi pirvelze.
da aseTi leqciebi gvqonda: puSkinis, floberis, tolstois ostatoba. romelic gindoda, imas airCevdi. me, rogorc prozaikosi, mainc
tolstois mivetentre. matiliovas qali iyo. is mikiTxavda. zepirad sxlavda tolstois. me ar
vicodi ena, Torem... tolstois
90 tomia gamosuli.. me ukve 2
wignis avtori var, kidev maqvs dasabeWdi... amas vismen axla... da vici
unda Cavabaro, ise niSans vin dami-
es werili SarSan
moiwera batonma otiam.
gulisyuriT adevnebda
Tvals gazeT `mamuls~ da
mis mkiTxvelebTanac
mudam mzad iyo
sasaubrod. gTavazobT
erT-erT bolo intervius
Cveni gazeTisadmi da
gulistkivils
gamovTqvamT, rom misi
marTali sityva Zalian
dagvakldeba.
- zustad ase ambobs?
- ara, sxvaTa Soris, Semosavlis
naxevarso, ase ambobs, magram me mTlianad vurCevdi.
- kareninaSi gansakuTrebiT ram
mogxiblaT?
- tolstoim qali icis Zalian
kargad, rac saerTod Zalian iSviaTia. arada literaturaSi qali
Tu ar aris, iq aRaraferia... Tundac,
qarTuli literatura rom gavixsenoT, gamsaxurdiasTan rogoraa:
Seiyvana Tamari emxvarma gvirabSi...
meTqi, gaixsneba es qali Zalauneburad axla-Tqo, magram kiva es
qali, kiva matarebeli da gavida
meore TavSi, araferi... ver gaxsna
kowiam qali. naxeT axla amas levi
rogor akeTebs. ana midis stivasTan. stiva mis cols, dolis eCxubeba da ana am usiamovnebis mosagvareblad midis. ai, Sexvda vronskis
matarebelSi. vronskis SeiZleba
adrec icnobda da araferi gansa-
droSad da mivaxateT kidevac. gvWirdeboda aseTi saxe: wadiT Svilebo, ibrZoleT, zurgSi ar mogxvdeT tyvia da daixoceT samSoblosaTvis.. iyvnen kidevac aseTi
qalebi. maSin komisariatebi ar iyo
da mefe qudze kacio, rom iZaxda,
midiodnen. aba, dedas rom daemala
kalTis qveS, arc wavidodnen. gmiri gvWirdeboda, ki batono, magram
TviTon qali? gmirebi daemsgavsnen
erTmaneTs, magram qali xom individia...
- mixeil javaxiSvilma scada
am sicarielis amovseba...
- javaxiSvilma scada `jayos
xiznebSi~, magram ar daacades. mas
SeeZlo qali daenaxa. javaxiSvili
kiTxulobs qals, magram misi mizani
am romanSi ar iyo qalis gaxsna.
is ufro socialur Temebs exeba.
Tumca `jayos xiznebSi~ Zalian
kargad Cans qalis xasiaTi da buneba. igive franguli romanebi rom
me Cemo batono, marxuli gaxlavarT!
es ambavi maincdamainc `vnebis
kviraSi~ da maincdamainc `wiTel
paraskevs~ moxda!..
otia da me Cems mSobliur
TerjolaSi varT. dagvirekes da
gviTxres, raionis gamgeblis TaosnobiT, axalgazrdobis Sexvedra
dauTqvamT otia ioselianTano.
viTom, orive mwerals gvimarTavdnen Sexvedras, sinamdvileSi ki,
ra Tqma unda, TavidaTavi, otia
gaxldaT!..
amitom, roca misalmebis Semdeg,
gamosvlam mec momiwia, vTqvi: marTalia, megobrebo, mec gamries maraqaSi, magram erTi ram icodeT,
mwerloba jariviTaa, umeteswilad,
rigiTi jariskacebi Sedian masSi,
Sesabamisad, wvrilfexa oficrobac, maior-polkovnikebic da, rasakvirvelia, generlebic. me, magaliTad, rigiT jariskacad vTvli
Tavs, otia ki generalia-meTqi.
gvariani taSi davimsaxure, kai
Tavmdabali kaci damdgarxaro!..
wamoiWra mkvircxlad otia,
asavsavebs xelebs: magi kaciSvilma
ar icis winaswar - vin SerCeba
mwerlobas da vin - ara! balzakma, mogexsenebaT, oci tomi sisuleleebi wera, amas Tavadac aRiarebda, magram sabolood, `Sagrenis
tyavi~ daudo kacobriobaso!
ase rom, nu viqnebiT nametnavad
sulswrafni da nu vecdebiT cocxali mwerlebis daxarisxebaso!
daingra taSiT darbazi - es
ra taqtiani kaci yofila, `zemliaki~ ar dagviCrdilao!..
rasakvirvelia, egreT wodebuli `meore ganyofilebac~ gaeTvaliswinebinaT da, Sexvedris Semdeg (bevri viuareT, magram vin
gaTxova yuri!), cimcim wagviyvanes
sanaqebo momcro odaSi, Turme, mxolod sastumrod rom aegoT.
sufras, rom ityvian, Citis rZec
ar aklda: es pirSi wiTelbolokgaCrili Sebrawuli goWi varo, es
civad moxarSuli mwife-mwife dedlebio... yaurma, `ostri~, nair-nairi Tevzeuloba, Rlavidan dawyebuli da RorjoebiT damTavrebuli...
xizilala, xaWapurebi.
dasabmeli gaxda otia: es ra
giqniaT, xalxo, dRes wiTeli paraskevia, umZimesi marxva! ra dros
Rreoba da Rvinis smaa! kuWatnelma Tu icoda es, Tqven ra RmerTi
gagwyromiaTo!..
lobio rom lobioa, isic ar
hqondaT samarxvod!
SeSfoTda Tamada-gamgebeli, afrina biWebi restoran-sasauzmeebSi, magram, gagigoniaT? - arc erTSi ar
aRmoCenila lobio!
mivemarjveT otia da me mWadsa
da mwvanileuls, viRoRnebiT da
vayolebT msxlis limonaTs, feriT
rom mainc hgavda Rvinos.
uWirs Tamadas, ixtibari aqvs
gatexili, bodiSobs, gvapatieTo!
- araferi, araferi... mWadia, rac
mTavaria, puria, prasic blomadaa.
sakmarisia! - gulwrfelobs otia,
magram, emCneva, eklebiviT esoba misi
sityvebi gulze Tamadas.
- ager, pativcemulo, kartofili
miirTviT! - eubneba saxeSeWarxluli qalbatoni, - etyoboda, Sinauri gaxldaT, adgilobrivi.
- kai dagemarToT, mara zeTSia
xom Semwvari! gvikrZalavs.
Cvens pirdapir axalgazrdebi
sxedan. me mgoni, daircxvines da
imaTac uari Tqves saxsnilo kerZeb-
ze, daeZalnen prassa da mWads, iWyipebian limonaTiT.
otias ca gaexsna - ar yofila
mTlad daRupuli qveyanao! magram
kiTxviT mainc ikiTxa:
- rava, bovSebo, xorceuls arc
Tqven miirTmevT?!
pirveli: diax, batono otia, me
marxvas viWer.
otiam wamierad SeaTvaliera axalgazrda, gazarmacebuli Tvalis
kuTxidan Winkam gamohyo Tavi:
- policieli xar?!
malulad viRimebi, avansad. vatyob, sicili ifeTqebs.
pirveli: ara, batono, brokerad
vmuSaob quTaisSi.
- rad vmuSaobo?! - momxeda TvalmoWutulma da mundStuki moimarjva.
- makleri yofila.
- Senc kargada xar! - jibeebs
iCxreks, sigarets eZebs, - eg raRa
dardubalaa?!
- vTqvaT, mavani da mavani saswrafod yidis binas. miadgeba amas da
es muStars mouZebnis, risTvisac
gasamrjelos miiRebs.
otia: qarTulad Tu vityviT, Suamavali namyofara, xom?
- agrea, ki.
- apa, marxvas viWero, ratom miTxari?! - miubrunda isev im pirvels.
ukve Tavis stiqiaSia, - ra dagiSava, rom iWer!
aqa-iq fxukuni gaisma. Sercxva
axalgazrdas. Tavi CaRuna.
- Sen ratom? - axla meores
ekiTxeba.
meores etyoboda, kai xnis momzadebuli hqonda pasuxi.
- me, batono, marxvas vicav!
otia isev me mommarTavs: gadam-
revs es xalxi! erTi iWers, meore - icavs!
ukve yvelas sicili waskda.
- Sen? - Sedis nel-nela azartSi, - bolos mesamesac miapyro
mzera.
Seyovnda odnav mesame axalgazrda. etyoboda, pasuxs irCevda
gulSi.
- me, otia batono, marxvaze var,
- cota gaubedavad waibutbuta.
- xmamaRla Tqvi, gamagone, ras
ambob!
- me marxvaze var, batono!
- aha! Sen sulac zeidan Sejeqi?!
saerTo xarxarSi ver gavarCie, romelma ikiTxa: ki mara, sainteresoa, TviTon otia ioseliani ratom ar miirTmevs xorcs?!
- me, Cemo batono, vmarxulob,
marxuli gaxlavarT!
arc aciva, arc acxela da pirveli axalgazrda me mekiTxeba:
aki ioselianiao!
mivuxvdi, `qurxulis~ msgavsad
`marxulic~ mTiuri gvari egona
da lamis gadavfiCindi siciliT.
- ra moxda, ra gulamomjdari
xiTxiTdebdi weRan?! - mkiTxa
otiam, roca mis `nivaSi~ CavsxediT da gezi dedaqalaqisaken aviReT.
mec sityvasityviT gavumeore,
rac im pirvelma axalgazrdam
wamiCurCula.
- euh! eg sul daCoCebuli yofila, eg ubeduri!
ra eSveleba am xalxs! - Cailaparaka yrud, umata gazs da
karga xans xma aRar amouRia.
ici ena. axla iseTebs gaigoneb...
magaliTad, `miiRo zomebi~. risi
zomebi miiRo? Coxa-axaluxis? kabis? es rusulidanaa. qarTulad
aris `dasaja~. an kidev `ubralod~
ra niSnavs ubralod? gelaparakebiT bralianad. ubralo SeiZleba
Tqva amaze, rom es ubralo, faratina qaRaldia. sul bwkaredebia.
gadmotanilia ase ukiTxavad da
arafris maqnisia... Zalian damaxinjebuli enaa da verc vacnobierebT
am dros. amitom unda vikiTxoT
bevri. radgan karg mweralTan amas
ver naxav... rusulma dagvimaxinja
ena, magram es isev Cveni brali
iyo. axla meore ukiduresobaSi
varT. wiklaurma Tqva amaswinaT,
puSkinis Zegli daangrieTo, ruseTi Cveni mteriao. ase, mudam Cveni
mteri iyo sparseTi, magram firdousi iyo Cveni mteri? xaiami iyo
mteri, saadi Tu hafezi, jami Tu
wers. meTqi, raRacas wavikiTxav
da gadavwyvite, `ana karenina~ wamekiTxa. daviwye kiTxva. da es ra
yofila! saswaulebi iyo. vtiri
da vtiri... SoTa meeqvse sarTulze
iyo, me viyavi meSvideze. me Cems
Tavze ver vguob saerTod veravis.
Cems aT mcnebaSic miweria `jixvma
Tqva, Cems rqebs zeviT marto RmerTi
unda iyoso~. mokled, sul zemoT
var da ar vici, vis gavuziaro.
vkiTxulob da vyviri kaco. ise
gadis adamianSi, rogorc rentgenis
sxivebi. modi da nu iyvireb. leki
poeti iyo Cems gverdiT da gamovarda, ra gayvirebso...
saerTod, mkiTxveloba bednierebaa. hemingueim, nobelis premiis
laureati rom iyo da uzarmazari Semosavlebi hqonda, maSin Tqva:
mTel Cems Semosavalze uars vityobdi, `ana karenina~ da `omi da
mSvidoba~ rom waukiTxavi mqondeso.
kuTrebuli im qalSi ar momxdara.
Cavida, moawesriga raRaceebi, ukan
brundeba da isev Sexvda vronskis.
ar Cans, rom am qals rame gansakuTrebuli daenaxa am kacSi, magram
Camodis matareblidan. xvdeba qmari, karenini, amxela Svili yavs serioJa da aRmoaCina, rom am qmars
didi yurebi hqonia. jer anamac
ar icis, ra xdeba masSi, jer gacnobierebuli ar aqvs, magram... modi
da nu iyvireb axla amaze... Tu ar
ici kiTxva, ityvi: didi yurebi,
didi ambavi, ramdeni yofila didyura da morCa, magram amas xom uzarmazari datvirTva aqvs... ai am doneze aqvs wakiTxuli tolstois
adamiani da gansakuTrebiT, qali.
- qarTul literaturaSi, samwuxarod, qalze da mis grZnobebze
naklebad werdnen.
- qali darCa qarTulSi, rogorc
gmiri da morCa. Cven gvindoda qali
gavixsenoT. Tundac `madam bovari~,
`wiTeli da Savi~, `parmis savane~
- ra qalebia iq... Cven ki saboloo
jamSi, dagvrCa qali ase waukiTxavi, arada, arc erTi didi nawarmoebi ar Seqmnila, sadac qali ar
aris gadamwyveti gmiri.
- Tqvens SemoqmedebaSi wamyvania
qalis saxe. `iyo erTi qali~, `qvrivis cremlebi~, `qali gamovida
qmris saRalatod~...
- `qvrivis cremlebi~ didxans
ar daibeWda, viTom pornografiaao
da am mizeziT. arada, ra aris iq
pornografia?! da ase gadadioda
xelnawerebiT `qvrivis cremlebi~
xelidan xelSi. maxsovs, miSa qvliviZe Semxvda moskovSi da iq miyveba qvrivis cremlebs. saidan ici,
arsad ar dabeWdila-Tqo? da viRac
momiyva varSavaSio. mere `qvrivis
cremlebi~ wignSi dabeWdil nawarmoebebs Soris Sevapare. imaT aRar
gizo
zarnaZe
gadaxedes, dabeWdilebia ukveo, Cven
xom zereleebi varT da ase wavida
da daibeWda.
- ambobdnen, rom TiTqos qvrivs
prototipi hyavda. saerTod, gyavT
protori pebi?
- ara. ase damzadebuli prototi pebi cxovrebaSi ar arsebobs.
literaturuli saxe saerTod krebiTia. Sen ra saTqmelic gaqvs, ar
SeiZleba mas erTi saxe atarebdes.
SeiZleba gaucnobiereblad xdebodes, magaliTad, `varskvlavTcvenaSi~ myavs ezika da mere mivxvdi,
ezika Turme babuaCemi grigoli
yofila. es TavisTavad gadmodis
SenSi, Sens samyaroSi da mere, roca
dagWirdeba, amotivtivdeba. yvelaferi cxovrebidanaa, ra Tqma unda,
cidan xom ar Camodis...
angelozi fucui, magaliTad. 7
Svili yavda. iseTi gaWirvebulebi
iyvnen... erTi naliis qveS 5 bavSvs
erT sabanqveS eZina. domnas, mis
cols, tyemali Camohqonda da hospitalSi daWrilebs purSi ucvlida.
es bavSvebi iyvnen mTeli dReebi
mSivrebi, ucdidnen rodis movidoda deda. is ar modioda da erTi
adioda xeze, rom daenaxa gzaze
momavali. diaa, - eZaxda sawyali
xmiT. bolos da bolos, movidoda
dia da moitanda puris natexebs.
imaT Cven gadagvarCines. fucui Cveni angelozi iyo. ratom iciT?
Cvenc gaWirvebulebi viyaviT, magram
imas rom vxedavdiT, Cveni gaWirveba arafrad migvaCnda. uaresic arsebobso, es gvaZlebinebda. asanTi rom
ar hqonda, fucui muguzalze modioda xolme. erTxel movida axladdaTovlilze, fexSveli, muguzlisTvis da Tovlze nakvalevi dautovebia. mis mere Semovida ezoSi
mezobeli WiWiko da raRacas gakvirvebuli daeZebs. ras eZeb-Tqo,
vkiTxeT da nakvalevze gevubneba, aq
angelozs gauvliao. angelozi ki
ara, fucui iyo eg Tqo.
fucui iyo Cveni angelozi.
- `varskvlavTcvenaSi~ bevria
aseTi gmiri. pirveli aRiarebac
am romanma mogitanaT.
- ioane pavle meores gamomcemlobaSic ki daibeWda `varskvlavTcvena~... arada, iq mxolod sasuliero literatura ibeWdeboda.
sent ekziupers uTqvams, yvelani
Cveni bavSvobidan movdivarTo. me
Cemi bavSvobidan ar movdivar, imitom
rom bavSvoba ar mqonda..
- da mainc aq darCiT. arsad ar
waxvediT.
- angelozis nakvalevs parizSi
ver dainaxav. is marto aq aris...
- warmatebuli dramaturgi iyaviT. rogor fiqrobT, ratom ar
ganviTarda qarTuli dramaturgia?
- mecxre tomSi 13 piesaa. `eqvsi Sinabera da erTi mamakaci~ da
`sanam uremi gadabrundeba~ 140-ze
meti qveynis scenaze daidga. mere
airia yvelaferi. arc dramaturgia
da arc kino ar ganviTarda, Torem
ra unda oTar ioselians safrangeTSi?
- vici, rom oTar ioselianTan
didi megobroba gakavSirebT. `giorgobisTve~ gviStibSia gadaRebuli?
- `giorgobisTve~ oTarma gviStibSi gadaiRo. misi filmi `iyo
SaSvi mgalobeli~ rene klers SemTxveviT unaxavs da uTqvams, vin
gadaiRo, manaxeT es kacio. uTxres,
viRac ruseTis provinciidanaao, saerTod gadareula, iq rogoro? saswrafod daafinansa sakuTari fuliT da safrangeTSi miiwvia... asea,
Tu ar Cade, carieli dagrCeba da
Tu Cade, Senia ukve is.
- gamodis, rom ras unda mivxedoT, ar viciT... mTavari ra aris,
is ar viciT da gvesmis...
- Cven xom uvicebi varT. maRaziaSi Sevedi amas winaT. vxedav
portreti aris viRacis. feradi..
iseTi, ver mowyvitav Tvals. beladebi CamovyareT da vinaa es-Tqo?
beladi araa magi, fexburTeliao.
me vuTxari, fexburTi Cven ar gvaqvs
da fexburTeli saidan-Tqo? magi
sxvaganaao. ra, Cemi Svili sxvaganaa da Sen aq dakide? saqoneliviT
gayidula es da imis tvini mainc
gqondes, rom gaukeTe wiTeli xazi
ase. amas kidev beladiviT daukidebia... rom midixar da mogwons,
kargi qveyanaao. Tu aris kargi, is
misi aSenebulia, Seni ki ara.
wavlen da mere iqidan iyurebian, he, ra qeniT, aaSeneT qveyanao?
rom Camovide da puri vWamoTo?
ki magram, me eg Senianad ver vqeni
da uSenod rogor vqna?.. magram
tvini ar gvaqvs, wignSi ar vixedebiT. Sublze abreSumis Zafis tola ZarRvia nakiTxobis da es ZarRvi 15-17 wlisas Tu ar gaqvs
ukve, damTavrebulia Seni saqme. imitom, rom yvelaferi, rac kacobriobas uazrovnia, moqceulia wignSi. waikiTxav da yvelaferi naTeli gaxdeba.
literaturas, xelovnebas unda
mivxedoT. eg aris mTavari. amiT
gansxvavdeba adamiani cxovelisgan.
marto xelovnebas SeuZlia adamianis adamianad qceva.
esaubra
Teona dolenjaSvili
6
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
gadasaReb moedanze ki - lia eliavas - sajarod.
nunu da goCa erTxans cal-calke cxovrobdnen - sanam nunu skolas daamTavrebda. Semdeg erTad
daiwyes cxovreba. SeeZinaT qaliSvili - manana abaSiZe.
nunu gabunia: „Zalian undoda
rezo SatakiSvilis
portretebi
kedlis gazeTi
cbvfhskt ujxf f,fib>bc itcf[t,
24 wlis iyo Tavi rom moikla, magram datova rva, dRemde cocxali kino-gmiri da skandali, romelic dRemde axsovT;
skandali, romelic mohyva mis tragikul gardacvalebas.
xalasi niWis da garegnobis wyalobiT, sruliad axalgazrda
gaxda kinovarskvlavi. moi pova aRiareba, popularoba. did momavalsac uwinaswarmetyvelebdnen, magram erTi SexedviT bedisgan ganebivrebuli biWis cxovreba savse iyo tkivilebiT, gaWirvebiT.
bednireba da ubedureba tyupebi arian - Tqva nicSem. es aisaxa
goCa abaSiZis bedisweraSic.
msaxioboba bavSvobidanve undoda da amitomac dadioda pionerTa
sasaxleSi dramwreze, magram qarTul kinoSi erTi Tvalis Cakvris
wyalobiT moxvda:
nikoloz saniSvili iRebs films „isini Camovidnen mTidan“. sinjebia - vefxias rolis Semsrulebels eZebs. oTaxSi rig-rigobiT
Sedian rolis maZiebeli biWebi.
Sedis 15 wlis goCa abaSiZec, magram…reJisori sTxovs, rom datovos
kabineti - verafer saerTos ver
xedavs lamaz biWsa da vefxvias
Soris. uxerxulobis gasafantavad
goCa kabinetSi myof gogonas ukravs
Tvals, rac SeumCneveli ar rCeba
reJisors da iqve aZlevs rols,
oRond daTos rols.
goCa abaSiZis Tavbrudamxvevi
kinokariera iwyeba - films „isini Camovidnen mTidan“, mosdevs „ciskara“, „abezara“, „Crdili gzaze“,
„Cveni ezo“. goCa abaSiZe yvela am
filmSi ukve gadaRebuli iyo Teatraluri institutis samsaxiobo
fakultetze rom Cairicxa - institutis kari praqtikulad kinovarskvlavma SeaRo.
19 wlis iyo colad momavalSi
cnobili kompozitori nunu gabunia rom SeirTo. nunu gabunia maSin
jer 16 wlisac ar iyo.
15 wlis nunu gabunias maincdamainc ar undoda megobris mamidaSvilis dabadebis dReze wasvla, magram mainc wavida da Sin aRtacebuli dabrunda - msaxiobi biWi
gaicno, Tan im biWma saxlamde miacila. metic, meore dRes Sinac
miakiTxa. gogonas gaukvirda axalgacnobilis ase gaSinaureba.
nunu gabunia: „goCa male daumegobrda yvela Cems mezobels, dedaCems, Cems Zmas, dRe ar gavidoda
rom ar mosuliyo. misgan did yuradRebas vgrZnobdi, magram ver warmovidgendi Tu Sevuyvardebodi. Tan
quTaisis petre-pavles eklesiiis moZRvris vaJi, Tbilisis
sasuliero seminariaSi ganaTlebamiRebuli meliton balanCivaZe 18 wlisa Tbilisis saopero
Teatris gundSi mReroda, 20
wlis ukve qarTul xalxur simRerebs krebda, ayalibebda gundebs,
koncertebs marTavda mTels saqarTveloSi. 26 wlisam bedi kompoziciaSi scada - ,,qarTuli
xalxuri simRerebis popuri’’
dawera, maleve romansebi - ,,odesac gicqer’’, ,,Sen getrfi marad’’,
,,nana Svilo’’... am romansebma aRiareba moutana damwyeb kompozitors. 27 wlisam peterburgis
konservatorias miaSura. 1896
wels muSaoba daiwyo pirvel
qarTul operaze - ,,Tamar cbierze’’, romelsac bolos ,,darejan
cbieri’’ ewoda. swored peterburgSi moRvaweobisas SeeZina mas
vaJebi - 1904 wels giorgi balanCivaZe moevlina qveyanas, 1906
wels - andria balanCivaZe.
xuTi wlis iyo giorgi fortepianos rom miujda, 9 wlisa
ukve marias TeatrTan arsebul
saimperatoro Teatralur saswavleblis sabaleto seqciaSi
Cairicxa da maleve gamoCnda kidec marias Teatris scenaze. 13
wlis iyo, mama saqarTveloSi
rom wamovida, erTi wlis Semdeg
maSin CemTvis, Cumad, Tamaz togoniZe miyvarda, „ciskaraSi“ rom ciskaras rols asrulebs da es ambavi
goCas gavande, rogorc axlo megobars, Seni megobari miyvars-meTqi.
arada, Turme mas vuyvarvar da amitom makiTxavs, me ki yoveldRe mouTmenlad velodi mis mosvlas, rom
Tamazze mesaubra. erT dRes gakvriT
miTxra, SenTan veRar moval, CemTvis
Zalian mZimeao. ori-sami dRe marTlac ar gamoCenila, mere movida.
me gabutuli davxvdi, ver gamego
ra iyo mZime misTvis, sadRac gulis
kunWulSi ki vfiqrobdi, magram dajereba ar mindoda. goCa adga da
dedaCemTan, Cems ZmasTan, mezoblis
qalTan moxsna gudas piri, Tan
tiris, Tan yveba, rom ase Zalian
vuyvarvar, rom me ver vugeb, rom
mas uCemod cxovreba ar SeuZlia.
bolos yvela aatira, mezoblis qali
cremlad daiRvara misi sacodaobiT... wavida. saxlSi aRar vuSvebdi. 2-3 dRis Semdeg goCas megobari movida da miTxra, rom goCam
kinaRam Tavi moikla, rom Cemi gulisTvis mtkvarSi xteboda. gadavwyvite davlaparakebodi. movida da
tiriliT momiyva Tavis Tavgadasavals. mas sakmaod mZime cxovreba
hqonda. mama gadausaxles, Semdeg
gardaecvala, dedam axali ojaxi
Seqmna. Zalian ganicdida. Semecoda,
Tan Cems Tavsac Sevatye rom miyvarda. mTxovda, jer mxolod xeli
movaweroT da srulwlovani rom
gaxdebi, mere vicxovroT erTad, mecodineba Cemi coli rom xar da
mSvidad viqnebio. am pirobiT davTanxdi. yalbi pasporti gamikeTa
da didis ambiT, Cumad movawereT
xeli 17 aprils, sadRac leseliZis quCaze, „mmaCis“ biuros bnel,
uRimRamo oTaxSi.“
goCam saidumlo ar Seinaxa imave saRamos nunus dedas axara
nunus gaTxovebis ambavi, meore dRes,
rom bavSvisTvis xaTuna dagverqmia,
me mindoda manana. karga xans vdaobdiT. karga xans bavSvs me mananas veZaxdi, is xaTunas. bolos
daTmo, kargi manana iyoso, magram
akvans rom arwevda, isev eZaxda
„xa-Tu-na, xa-Tu-na“…
Zalian mxiaruli biWi iyo, im
sazogadoebis suli da guli iyo,
sadac ki moxvdeboda. es iyo feierverki. SesaniSnavi iumori hqonda.
cekvavda, kiTxulobda baraTaSvils,
galaktions, TvioTonac werda leqsebs, smena ar hqonda, magram melodias Tu iswavlida, xma hqonda Zalian lamazi da ise imRerebda, ise
sufTad, gegoneboda smenac aqvs,
xmac... Zalian popularuli iyo
da xSirad iwvevdnen stumrad, me
yovelTvis ver mivyvebodi, bavSvs
ver vtovebdi da mwyinda, uCemod
rom midioda. axla vxvdebi, met
gagebas da Tanadgomas saWiroebda.
quCaSi xalxi wyebad dagvdevda
goCasTvis rom SeexedaT, is ki CemiT
amayobda, Cemi coli kompozitori
ariso. romeli kompozitori me
viyavi, mere davamTavre saswavlebeli, konservatoria, maSin ubralod
patar-patara nawarmoebebi mqonda…is ki Tavidanve trabaxobda.
Zalian gamxdari viyavi da sul
mexveweboda, grZelsaxeloebiani kaba
Caicvi, Torem egonebaT qmari saWmels ar aWmevso. Zalian moswonda,
Tavis Tavs qmars rom uwodebda.
Zalze xelgaSlili biWi iyo, ori
kapiki hqonda xolme, magram ise
guliT xarjavda, gegoneboda milioneri iyo.
Cveni megobris, viola jafariZis dabadebis dRe iyo, viyideT
Zalian lamazi torti da didi
ambiT gaveSureT, magram sadarbazoSi
rom SevediT, goCas tortis yuTi
xelidan gauvarda. torti aizila.
lamis avtirdi, xelcarieli rogor
mivideT-meTqi, Tan meti fulic ar
kaci, romelic
cekvad Targmnida musikas
saqarveloSi wamovida 12 wlis
Zma andria, maleve dedac da dac,
baletze fanatikurad Seyvarebuli,
14 wlis giorgi ki peterburgSi
marto darCa. 14 wlis giorgi da
12 wlis andria rom erTmaneTs
Sordebodnen, albaT verc ki warmoidgendnen, Tu ra xangrZlivad Sordebodnen erTmaneTs. 15 wlis iyo,
sabaleto saswavlebeli rom warCinebiT daamTavra da marias Teatris sabaleto dasSi Cairicxa. cekvis paralelurad, peterburgis konservatoriaSi eufleboda fortepianos, musikis Teorias, kompozicias, harmonias. im avbediT revoluciur wlebSi, roca fuli gaufasurebuli iyo, momavalSi saxelganTqmul baletmaisters xSirad uwevda fortepianoze dakvra kabareebsa
da munji kinos darbazebSi.
musikasTan aseT intensiur urTierTobas ukvalod ar Cauvlia
da mTeli ZaliT gamovlinda mis
qoreografiaSi, mis ganumeorebel
unarSi - ,,eTargmna’’ musika - cekvad.
momavalSi saxelganTqmulma baletmaisterma, jerac srulad ymawvilma
mohkida xeli qoreografobas, 16
wlisac ar iyo, pirveli pa-de-de
rom dadga rubinSteinis musikaze
- TavisTvis da studenti gogonasTvis, saxelwodebiT `la nuit”.
mis mier sabenefiso SesrulebisTvis
dadgmuli morigi dueti ,,enigma’’
wlebis manZilze sruldeboda. 19
wlis iyo mcire sabaleto dasi
,,axalgazrduli baleti’’ rom Camoayaliba. mis mier SeTxzulma eqsperimentuli xasiaTis cekvebma bolSevikuri xelisuflebis guliswyroma gamoiwvia - mocekvaveebs
daemuqrnen kidec marias Teatridan gamorekviT, Tu Tavs ar daanebebdnen sabWoTa moqalaqisaTvis mavne eqsperimentebs.
1924 wels, 20 wlis giorgi balanCivaZe sazRvargareT wavida sagastrolod, sam sxva mocekvavesTan
erTad da…darCa, rogorc emigranti
- diagilevma naxa da miiwvia TavisTan - parizis rusul sabaleto
dasSi. swored diagilevma urCia
gamxdariyo balanCivaZe - ,,balanCini’’ da asparezze gamovida jorj
balanCini. male jorj balanCini
diagilevis dasis mTavari baletmaisteri gaxda. male travmac mii-
Ro, aqtiurad aRar cekvavda da
mTlianad baletmaisteris ampluaSi gadavida - diagilevis dasSi
9-ze meti baleti dadga.
diagilevis sikvdilis Semdeg,
cekvebs dgamda britanelebis popularuli reviusTvis, iyo miwveuli baletmaisteri daniis samefo
baletSi, kopenhagenSi, iyo montekarlos rusuli sabaleto dasis
baletmaisteri.
evropaSi TviTdamkvidreba ioli
ar aRmoCnda evropaSi gadaxvewili
jorj balanCinisTvis. parizsa da
monte-karloSi mas `xelmocarul
artists” uwodebdnen, amas daemata dazianebuli zurgi, isic rom
sruliad axalgazrda tuberkuloziT daavadda. ,,Sarvali gavyide
da saWmeli viyide’’ - gaixsenebs
mogvianebiT.
miuxedavad amisa, is ar gatexila - britaneli sazogado moRvawis edvard jeimsis daxmarebiT
daarsa sakuTari sabaleto dasi
,,bale 1933’’. am kompanias sul erTi sezoni hqonda, am erTi sezonis
manZilze balanCinma dadga 6 baleti, erT-erTi baletis dadgmisas
gvqonda. goCam gamosavali i pova.
aiRo es yuTi, gamiyvana gareT da
daiZaxa: „viola, viola“. violam
gamogvxeda da dagvinaxa tortiT
xelSi, Cven xelaxla SevediT sadarbazoSi, viola gamogvegeba da kibeebze goCam gangeb gauSva xeli yuTs.
viola Sewuxda, xom warmogidgeniaT,
ra iqneboda orjer daxeTqebuli
torti?!“
goCas da nunus bednieri Tanacxovreba xanmokle aRmoCnda, mxolod
orwliani. isini daSordnen.
1961 wels ekranebze gamosuli
„glaxis naambobi“ goCa abaSiZisTvis bolo filmi aRmoCnda. bolos „TeTr qaravanSi“ iRebdnen,
mTavar rolze iyo damtkicebuli,
magram is roli imeda kaxianma
iTamaSa... imitom ara, rom goCa
abaSiZem Tavi moikla. goCa abaSiZe
rolidan moxsnes da sxva mraval
faqtorTan erTad, amanac iTamaSa
garkveuli roli, goCa abaSiZis
TviTmkvlelobaSi.
Tumca, imdroidan gavrcelebuli skandaluri versiiT, goCa abaSiZem leila abaSiZis gulisTvis moiwamla Tavi. es skandaluri versia,
nunu gabuniam wlebis Semdeg, 1996
wels, pirvelad CemTan interviuSi uaryo eqskluziurad.
nunu gabunias ar daumalavs,
rom goCa abaSiZes swored leila
abaSiZis gamo daSorda, magram goCa
abaSiZes leila abaSiZis gulisTvis
ar mouwamlavs Tavi.
nunu gabunia: „goCas sikvdilSi
ver davadanaSauleb da arc davadanaSauleb leila abaSiZes. mas
brali ar miuZRvis. arsebobs mravali mizezi romelic amuqebda mis
cxovrebas da sabolood aseTi nabiji gadaadgmevina. mama gardaecvala, dedas sxva ojaxi hqonda, ganicdida... goCam Tavisi „pobeda“ gayida,
magram vinc iyida, im kacma ver
gadaiforma da ukan moubruna da
sTxovda fuls, romelic ojaxs
ukve daxarjuli hqonda. movale
yoveldRe awuxebda, urekavda, saxlSi akiTxavda, karTan elodeboda.
goCa aivnidan Sedioda Sin. Cven
maSin ukve aRar vcxovrobdiT erTad, leila abaSiZesTan romanis
gamo. goCa kinostudiaSi wasula,
im imediT rom honoraris avanss
aiRebda da valis nawils mainc
gaistumrebda. kinostudiaSi misuls eldar Sengelaiam uTxra,
rom rolidan moxsnili iyo da
avanss ver miscemdnen. valis gastumrebis es gzac moeWra da weliwadnaxevari uxelfasodac rCeboda, rolebi ukve ganawilebuli iyo da
mas veRarc sxva filmSi aiyvandnen.
gacecxlebuli Sevarda direqtorTan. maT saubars Seeswro mdivani
qali, romelmac gaigona direqtoris sityvebi: SavguliZe mokvda, Tan
aravin gadahyolia da Sen vin gadagyvebao. etyoba goCam uTxra, an
Tavs ar vicocxleb, an raRac, iman
ki dawynarebis nacvlad Tavxedurad
moiSora Tavidan. rodesac goCa
kabinetidan gamovarda, misaRebSi leila abaSiZe da devi abaSiZe isxdnen.
devim sTxova leilas, gayevi am
biWs, Tavs araferi autexoso. goCa
Cajda manqanaSi da gavarda, mas
rom sikvdili sdomoda, manqaniTve
sadme gadaiCexeboda. mas SeSineba
undoda. dalia goCam sawamlavi
da miakiTxa leilamac. es rom
dainaxes, yvelaferi leilas daabrales. es rom tyuili iyo, me
TviTonac gvian gavige. mec leila
megona goCas sikvdilis mizezi, miuxedavad amisa, saavadmyofodan rom
moiyvanes, mainc gamovemSvidobe.
simarTle rom mcodnoda, panaSvidebzec viqnebodi. me mxolod dakrZalvas daveswari. saavadmyofoSi
4-5 dRe iwva, droulad rom gaekeTebinaT operacia, SeiZleba gadarCeniliyo kidec. goneba ar daukargavs,
xumrobda, icinoda, eqimisTvis Svelac uTxovia, im eqims ki uxeSad
uTqvams, ra gegona erT litra sawamlavs rom svamdio. momakvdavma goCam
im eqims saxeSi gascxo. ambobda
Turme, rom mcodnoda rom ase metkineboda, arafers davlevdio. mTeli
Signeuli dafleTili hqonda…
Ralati ver vapatie, gavige Tu
ara, bavSvs xeli movkide da ise
wavedi misi saxlidan, tansacmlis
garda araferi wamomiRia, Serigebasac mTxovda Semdeg, ver vapatie,
dRes… yvelaferi vapatie.“
goCa abaSiZe 1963 wels 24 wlis
asakSi gardaicvala da xalxis
mexsierebaSi darCa maradiul Wabukad, qandakebad iqca ise, rogorc
„ciskaraSi“ arian gaqvavebulni qvadqceul qalaqis binadarni.
mamam dawera pirveli qarTuli opera, pirveli qarTuli
romansebi. erTma vaJma dawera pirveli qarTuli baleti,
qarTuli simfoniis pirveli srulyofili nimuSi, pirveli safortepiano koncerti. meore vaJma Seqmna amerikuli
baleti da gaaogna msoflio...
TanamSromlobda bertolt breh- movida da, warmoidgineT, pirdatTan da kurt veilTan. Semdeg, pir Cemsken gamoemarTa. damxvedlondonSi gastrolebis dros dasi ric da Camosulic - yvela tiroda. saqarTveloSic Camovida,
daiSala.
mizezi? balanCinis speqtakls Tbilisma igi aRafrTovana, aRdaeswro linkon qirsteini, romel- frTovanebulebi iyvnen Tbilisac amerikaSi sabaleto dasis Seqmna selebic - balanCiniTa da misi
sabaleto dasiT. Semdeg Cven qusurda da balanCini miiwvia.
balanCini wavida amerikaSi. da- Taissac vewvieT, movinaxuleT maarsda ,,amerikuli sabaleto skola’’, maCvenis saflavi ,,mwvaneyvavilaromlis safuZvelzec Seiqmna dasi, ze”. Cven erTad moviareT dasavromelsac mogvianebiT ewoda ,,niu- leT saqarTvelos raionebi. Cveni
cekvebic naxa, moismina polifoiork siti bale”…
balanCinma dadga `serenada” da niuri simRerebic. balanCini gasaxeli gaiTqva mTel msoflioSi. ognebuli darCa. meore Camosvli,,serenadas” gliukis ,,orfeosi sas balanCini ukve qarTvelobda”
da evridike” mohyva, Semdeg xangr- - ixsenebda andria balanCivaZe.
jorj balanCinim qarTuli
Zlivi TanamSromloba stravinskisTan. daiwyo amerikuli baletis ar icoda, magram yovelTvis xazs
didebis xana da balanCinis msof- usvamda Tavis qarTvelobas. hyvarebia qarTuli samzareulo, gansalio aRiareba.
jorj balanCini ,,niu-iork siTi kuTrebiT mWadi da xaWapuri.
balesTan” erTad sabWoTa kavSirs balanCivaZeebis ojaxSi is weripirvelad 1962 wels ewvia. 44 lebic aqvT Semonaxuli, sadac
wlis unaxav ZmasTan Sesaxvedrad balanCini dedas sacivis recepandria balanCivaZe maSindel lenin- tis gagzavnas sTxovs.
sabWoTa TbilisSi balanCinis
gradSi Cavida.
,,amerikuli TviTmfrinavidan gi- sabaleto dasis gamoCena erTorgi, kapitaniviT, sul bolos ga- droulad iyo mexis gavardnac
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aleqsandre yazbegi - ubadlo
beletristi, qarTuli literaturis klasikosi da… dramaturgi da msaxiobi, scenaze fanatikurad Seyvarebuli.
man qarTul Teatrs 49 originaluri, naTargmni da gadmokeTebuli piesa SesZina, scenaze cxrawliani moRvaweobisas ki 45 roli ganasaxiera.
cxovreba yazbegisa - naTeli
magaliTi imisa, Tu rogor inelebs qarTuli sinamdvile pirovnebebs.
kaci, romelic scenaze gamoCnda brwyinvale garegnobiT, xmiT,
SesaniSnavi aqtioruli monacemebiT, daxvewili manerebiT, eleganturad Cacmuli, ramdenime weliwadSi dafleTili CoxiT daiareboda, naadrevad daberebul, gulgatexil adamianad iqca da
scena datova, rogorc sustma
msaxiobma. mis tragedias xeli
Seuwyo misave zedmetad emociurma, mgrZnobiare bunebam.
is gaanadgures da sulierad dasces – gaagiJes, Wkuidan SeSales
Robeglejia vairecenzentebma.
is TavganwirviT etrfoda scenas da Seewira scenas.
misi cxovrebis bolo
wlebi iyo sajarod gamocxadebuli mkvlelobis qronika.
sabediswero
dasawyisi
is siyrmidanve etrfoda Teatrs. 14 wlisam dawera avtobiografiuli piesa „gamzrdelni“, moskovSi swavlisas Targmnida Seqspiris „romeo da julietas“, griboedovis „vai Wkuisagan“-s.
1874 wels is gaxda mowme
sayovelTao godebisa - qarTuli
piesebis uqonlobaze. wavida anTebuli, Seudga piesebis weras,
Targmnas, gadmokeTebas da 5 weliwadSi Tbiliss dabrunda im
imediT, rom qarTuli Teatris
mesveurT aRafrTovanebda Tavisi
21 piesiT.
didad Tavi aravis gaugiJebia.
mxolod vaso abaSiZem miakiTxa
mas - CuRureTis erT-erT sastumroSi mcxovreb inteligent
moxeves. miakiTxa imitom, rom
eZebdnen piesas mako safarovas
sabenefisod.
vaso abaSiZem Sin mii patiJa
sandro yazbegi.
mako safarovas mogonebidan:
„garegnoba gansvenebuls iseTi
hqonda, silamaziT im dros Cvens
dasSi veravin Seedreboda, tanadi, didroni momcinari JuJuna
Tvalebi, mSvenieri tuCebi, Cacmuli xom ise iyo, rom Cvens
Rarib scenas im xanebSi ar hyolia iseTi morTuli artisti“.
col-qmari vaso abaSiZe da
mako safarova moiwoneben piesas. is ki ara, mako safarovas
isterikasac ki damarTebs piesis grZnobiT naweri adgilebi.
gadawyda yazbegis piesis dadgma. magram Teatris administracia maincdamainc sixaruliT ar
Sexvedria am faqts.
mako safarovam Tavisi gaitana. Tumc ki kompromisi gardauvali gaxda - piesidan meore
moqmedeba mTlianad amougdes, piesis mTlianoba daurRvies.
maS ase, yazbegi gamodis asparezze, rogorc dramaturgi moCxubariZis gvariT da amasTanave, is iricxeba mudmiv dasSi
da gamodis scenazec. orive debiuti erTad dgeba - 1880 wlis
13 maiss. rogorc dramaturgi
katastrofas eloda, rogorc
msaxiobs ena ebmeboda scenaze,
sityvebs ylapavda, teqsti aeria,
„erTi kaci ar idga Cems gverdiT, erTisgan ar gamigonia TanagrZnobis sityva“. Sin wavida da
eloda recenzentebis ganaCens.
ganaCenmac ar daaxana. 16 maiss „droeba“ werda: „moCxubariZis dramaSi araviTari drama
ar moipoveba“. „droeba“ mis TamaSs ar Sexebia, dakmayofildnen
misi, rogorc dramaturgis, ganadgurebiT. rogorc msaxiobs ki,
mxolod teqstis ucodinroba
usayvedures: „aqtiorebma rolebi kargad icodnen, ufal moxevis garda“…
msaxiob moxeves jer ar esxmodnen Tavs recenzentebi, dramaturgi moCxubariZe ki kontrSetevaze gadavida. daiwyo omi,
da cisartyelis aelvarebac.
nodar gurabaniZe wlebis Semdeg dawers:
,,avad Tu kargad saxsenebeli
,,otteplis” Semdeg, TbilisSi
sagastrolod Camodiodnen xolme sabaleto xelovnebis cnobili ucxoeli solistebi. magram
maT Cvens ,,Caketil sivrceSi”
imitom uSvebdnen, rom upiratesad klasikur repertuars asrulebdnen. miuxedavad maTi virtuozuli klasisa, mainc Rrmad viyaviT darwmunebuli, rom rusuli baleti msoflioSi yvelaze
ukeTesi iyo, rom is aZlevda
tons da mimarTulebas mTel
klasikur qoreografias da rom
sxva alternatiuli xelovnebis
arseboba am JanrSi SeuZlebeli
iyo. magram ai, 1962 wels TbilisSi pirvelad Camovida jorj
balanCinis ,,niu-iork siti bale”
da erTbaSad yvelaferi Seicvala. terfsiqoras am genialurma
msaxurma gaxsna ,,klasikis” akademiuri sazRvrebi, axali formebi da moZraoba Seitana mis plastikur samyaroSi da yvelaferi
daumorCila musikis suls, musikis dramaturgias da am musikis
individualuri aRqmis Sedegad
gamowveul xilvebs. balanCini
ara marto didi baletmaisteri
iyo, aramed SesaniSnavi musikosi
is
mokles!
mis gadawyvetilebas arc ojaxi
Sexvedria aRfrTovanebiT. Tumca,
arc gahkvirvebiaT, maT is ukve gamotirebuli da ganwirul adamianTa
ricxvSi hyavdaT Seyvanili - ruseTidan dabrunebuli, 22 wlis, generlis Svili yazbegi xom mwemsad
wavida.
axla kidev Teatri da yazbegis
deidebi - TarxniSvilis qalebi
mosTqvamdenen: vai, sircxvilo, generlis Svili da jambazi… arc yazbegebi iyvnen mSvidad: „mamamiss rom
wamoaxeda da Tavisi biWis berikaoba enaxa, gadaireoda.“
Cinebuli starti
aleqsandre yazbegi dasSi Janpremieris (axalgazrda moarSiyis)
ampluaze aiyvanes. axalgazrda moarSiyeTa rolebis Sesruleba gansakuTrebul scenur garegnobas iTxovda. aleqsandre yazbegi ki swored rom brwyinvale garegnobiTac
gamoirCeoda da plastikiTac, rigiani mixra-moxriT, daxvewili manerebiTa da kostiumis tarebis didi
kulturiT.
„Tu moxeve ase TandaTan gakeTda axalgazrda moarSiyeebis rolSi,
ueWvelia, rom erT dros is saukeTeso moTamaSe Seiqmneba am mZime
da umaduri rolebisa. rac axalgazrda moarSiyisTvis saWiroa, yvelaferi miuniWebia RmerTsa moxevisTvis. kargi tani, lazaTiani mixvra-moxvra, tkbili saarSiyo xma
da ara uSno saxe“, - werda „droeba“ 1880 wlis 24 noembers.
manamde, 1880 wlis seqtemberSi,
roca akaki wereTlis „kudur xanumi“ warmoadgines, „droeba“ werda:
„evropis ganviTarebul da gamocdil moTamaSeebisganac Zvirad gvinaxavs Cven, amaze ukeT warmoedginaT
siyvarulis gancxadeba“. TviTon
akakimac ki, romelmac sakuTar piesaze dawera: mosawyeni piesaao, moxeves aqebda samagaliTo TamaSisTvis.
moxeves aqeben, rogorc artists,
arcTu iSviaTad weren, rom mxolod
man ar waaxdina roli. mokled,
yvelanairi piroba iyo saimisod,
rom is saxelovani artisti damdgariyo, magram mere da mere damkvidrda azri, rom is uniWo artisti iyo da Turme mxolod erTi
jambaraSvilis rols TamaSobda
kargad. arada, Tavidan yvela qebadidebiT ixseniebda, SeiZleba rom
aqtioruli niWiTa da gaqanebuli
temperamentiT dajildoebuli artisti ise daqveiTdes, rom mere
sibraluls iwvevdes?
- igor stravinskis TqmiT, igi Tavisuflad diriJorobda did simfoniur orkestrs. amanac gansazRvra misi plastikuri xilvebis
originaloba da am am plastikis
musikaloba. misTvis mTavari iyo
ara ambavi, ara idea, an raime tendencia (ris gareSec warmoudgenelia
e.w. ,,dram-baleti”), aramed musikis
adeqvaturi SegrZneba, misi plastikuri analogis migneba. balanCinis
baletebis umetesoba ,,uSinaarso”
iyo (TviT ambobda ,,uSinaarso”
,,uazros” ar niSnavso), radgan misi
xelovnebis suli amodioda musikaluri formidan - etiudi, suita Tu simfonia - da ara musikalurad ,,gaformebuli” ambidan, siuJetidan, Sinaarsidan. STagonebas
upirvelesad swored e.w. ,,uprogramo musikaSi” hpovebda, sadac adamianis arsebobis mravalferovnebaa
gadmocemuli Janrul-bukolikuri
STabeWdilebebidan samyaros tragikul SegrZnebamde. amavdros aq qalisa da mamakacis sxeulis mSveniereba, harmonia kultis donemdea
amaRlebuli. sxeuli iseTsave rols TamaSobs mis qoreografiaSi,
rogorc feri impresionistebis mxatvrobaSi (amiT xom ar aixsneba
misi brwyinvale mocekvaveebis saxeebis uZravi gamometyveleba?!).
amerikuli Jurnali ,,baleti” werda: ,,cekvisa da musikis ritmis
winaaRmdeg pirdapir scenidan
gailaSqra - rolSi Tavisi sityvebi Caamata: „exla raRa miWirs,
korespondentic var, advokatic
var, aqauri korespondentebiviT
quCidan movxvet Worebs, visac
minda da ramdensac minda, vagineb, vlanZRav, ra menaRvleba, amisTvis viReb blomad fulebsa“.
am incidentis Sesaxeb erTi
polemika atyda „droebaSi“ yazbegsa da Jurnalist daviT soslans (kezels) Soris. soslans,
rogorc ki saSualeba miecemoda, saSinelebis mets arafers
werda yazbegze.
erTi recenzenti ise gaTavxedda, presiT iTxovda, roca moxeve scenaze gamova, mkvdari katebi davuSinoTo. es idea ilia
xonelma daiwuna, ras verCiT katebs, moxevis gamo mTeli Tbilisis katebis gawyveta mogviwevso.
Tan „ebraleboda“ yazbegi: „gvecodeba TviT b-ni moxeve, ukanasknelis Wapan-wyveta am saqmeSi, romelic mas ar Sehferis da romlisTvisac mas niWi ar aqvs“.
yazbegs ivane maCabeli gamoesarCla da xoneli iZulebuli
gaxda, „iveria“ mietovebina.
daRmarTi
yazbegi scenas ar CamoSorebia,
piriqiT - omi gamoucxada recenzentebs. daiwyo Teatris istoriaSi gaugonari omi. wesad iyo, recenzents rac ar unda elanZRa
artisti, artistebi pasuxs ar scemdnen kritikoss. yazbegma daarRvia
es wesi da recenzentebs imave epiTetebiT umaspinZldeboda: „CmaxavT,
ena wagigrZelebiaTo“.
am ieriSma recenzentebi gaaerTiana mis winaaRmdeg.
recenzentebi kritikas aRar dasjerdnen da ciliswamebaze gadavidnen: lado mesxiSvili da yazbegi
foTSi koncertis mosawyobad Cavidnen, Semdeg foTelebis TxovniT,
koncerti gadades da speqtaklis
dadgma daiwyes, gazeTma „Sromam“
ki yazbegs gayiduli bileTebis
fulis SeWma daabrala. „Sromas“
male mouwia imis aRiareba, rom es
Wori iyo. yazbegmac bolomde sdia
Seuracxmyofels, magram...
yazbegma piroba Seasrula, koncertis nacvlad foTSi „samSoblo“ iTamaSes, cremlic adines foTelebs, magram „Sromas“ krinti
ar dauZravs am faqtze. maT Worebi da yazbegis sulis mowamvla
hqondaT miznad.
baTumSi myofma yazbegma Seityo,
rom erTi piri „droebaSi“ werilis dabeWdvas apirebda „samSoblos“ uxeiro TamaSobaze, da mis
yazbegi scenaze moxevis fsevdonimiT ki gamodioda, magram
yvelam kargad icoda, rom es
moxeve „elgujas“, „mamis mkvlelis“, „elisosa“ da sxva Sedevrebis avtori yazbegi iyo, magram
icavda ki vinme genialur beletrists recenzentebis Seuracxyofisgan?
ratom ar daicves? albaT, imitom rom am ieriSebis mere yazbegs ise daukarges wonasworoba,
rom misi niWi araTu erT adgilze gaiyina, saerTod, dabla-dabla daeSva. yazbegma ver gauZlo
Tavsdatexil ubedurebas, es kakafonia mis mgrZnobiare suls
aforiaqebda.
mayurebels ki sulac ar ainteresebda, ra ganwyobiT gamodioda is scenaze… mas srulfasovani TamaSis naxva ewada.
devertismentSi moxeve gamodioda, rogorc deklamatori da
mocekvave. mnaxvels atyvevebda
misi nacekvi qarTuli, CaCnuri,
lekuri, cekva xanjlebiT. roca
is cekvavda, taSis grialisgan
darbazi zanzarebda. mtrebic ki
dumdnen, xalxis fexis xmas yvebodnen imis sailustraciod: ai,
obieqturebi varT, kargad cekvavs
da mogvwons, artistad ar varga
da mzad varT, mkvdari katebi
vesroloTo. mtrebic ki aRiarebdnen, rom yazbegi gansacvifreblad cekvavda, magram recenzentebi aqac daukrefavSi gadadiodnen. 1886 wels erT-erTma recenzentma mis cekvas tlinkaoba uwoda.
Cven ar viciT, rogori
artisti iyo yazbegi, magram
viciT is, rom Tavidan xotbas asxamdnen, Semdeg lanZRavdnen - iqneb Tavidan Secdnen SefasebaSi da mere gamoaswores?
Cven ar viciT, rogori
artisti iyo yazbegi, magram
viciT, rogori mweralicaa,
is orRobis kritikos-recenzentebi ki mis Sedevrul
moTxrobebsa da romanebsac
kenwlavdnen. swored es gvafiqrebinebs, rom isini tendenciurebi iyvnen da piradi mtroba akavSirebdaT yazbegTan, romelmac gabeda da
maT uvicebi uwoda.
kritikosebma mizans miaRwies, yazbegi sicocxleSive dasces, daaZabunes. silamaziT, daxvewili manerebiTa ganTqmuli yazbegi, sasceno debiutidan ramdenime wlis Semdeg gatexili
dafleTili CoxiT daiareboda, megobrebs CamoSorda,
ganmartovda. kritikosebma
gaimarjves, yazbegma scena
datova, marTlac, rogorc
sustma msaxiobma.
erTianobas, xedviTi da semniTi STabeWdilebebis Sesabamisobas amerikuli baleti jorj balanCins unda
umadlodes”. TviT balanCini ki
ambobda: `baleti unda iyos TavisTavadi. baleti, upirvelesad silamaze, poeziaa. baletze unda vilaparakoT esTetikuri poziciebidan,
Tuki saerTod saWiroa masze laparaki. mocekvavis yvela ujredi unda
mRerodes… mTeli Cemi cxovrebis
manZilze vcdilob rom adamianis
sxeulma ar dahkargos Tavisi azri
da silamaze”.
TbilisSi da moskovSi jorj
balanCinis balets udidesi warmateba xvda wilad. amerikaSi ki,
rogorc Tavad davrwmundi, mas pirdapir eTayvanebodnen. 1968 wels
,,linkon centrSi”, sadac erT grandiozul kompleqsSia gaerTianebuli ,,metropoliten opera”, ,,niuiork siti bale” da juliardis
saswavlebeli, robert sturua da
me daveswariT balanCinis balets
,,agons”, sezonis premieras (sadac
brwyinavda mitCeli - SesaniSnavi
zangi mocekvave, romelmac Semdgom
harlemis zangTa didad popularuli sabaleto dasi Camoayaliba
da romelic balanCinis qoreografiul ideebs nergavda).
maSin, oriveni pirvelad movxvdiT amerikel mayurebelTa Soris
da, simarTle giTxraT, gavvogndiT:
es brwyinvale, respeqtabeluri publika speqtaklis dasasruls SlegiviT iqceoda - yviroda, ustvenda, fexebs abraxunebda, tiroda. es iyo eqstazi”.
jorj balanCini saqarTveloSi meored aTi wlis Semdeg Camovida. 1983 wels ki gardaicvala, alchaimeris daavadebam imsxverpla...
anderZis Tanaxmad, mTeli misi
qoneba gadanawilda mis balerinebs Soris.
Svili ar darCenia,…hyavda bevri coli, qorwindeboda balerinebze, ambobdnen, rom Svilis
yolis winaaRmdegi Tavad iyo.
bolos erT-erTma mainc daiTanxma, magram fexmZimobisas poliomielitiT daavadda da samudamod dainvalidda.
mas Semdeg balanCins oficialurad aRar uqorwinia...
balanCinis gadawyvetili hqonia Zmis baletis ,,mTebis gulis’’ dadgma, ZmisTvis meoTxe
safortepiano koncertis partiturac gamourTmevia - surda am koncertze usiuJeto baleti daedga, magram es Canafiqrebi ar ganxorcielebula...
da kidev:
sabWoTa xelisuflebam mas ar
misca saSualeba, rom TbilisSi
daedga rame.
zustad is recenzentebi, romlebic qeba-didebas asxamdnen, ramdenime
weliwadSi scenidan mis moSorebas
iTxovdnen. ramdenime weliwadSi
ki ara, gazeT „droebaSi“ lelo
werda, rom moxevem Cinebulad iTamaSa „Tamar batoniSvilSi“, zustad
igive lelom ori kviris Tavze
gaanadgura moxeve - xmac dauwuna,
mixra-moxrac.
aSkaraa, rom recenzenti tendenciuri iyo, rogorc Cans, masa da
yazbegs Soris omi daiwyo. swored
recenzentebTan gadamterebam iTamaSa gadamwyveti roli yazbegis tragediaSi.
gadamterebuli recenzentebi mis
scenidan moSorebas iTxovdnen.
magram yazbegi scenas ar moSorebia. mas ar SeeZlo, mietovebina
scena - gagiJebiT uyvarda. misi
megobari cxviloeli werda: „mis
sicocxles mxolod maSin SeamCnevda adamiani, rodesac gansvenebuli
scenazed saTamaSod emzadeboda da
wavidoda Sinidan“.
Teatris istoriaSi
gaugonari omi
ra Tvisebebs uviTarebs
bavSvs vaJa-fSavelas
SemoqmedebasTan ziareba?
udidesia vaJas TxzulebaTa zemoqmedebis Zala adamianze, miT ufro
mozardze. Znelad moiZebneba qarTveli romelsac `Svlis nukris naambobze~ ar etiros da albaT Svlis
nukris damaoblebel monadireze
ufro sastikia mSobeli, romelic
bavSvs `Svlis nukris naambobs~
ar waukiTxavs da ar aatirebs. sastikia imitom rom ar cdilobs
bavSvSi sisastikis amoZirkvas, TanagrZnobis gaRvivebas. vaJas genialuri
Semoqmedeba TiTqmis yvela asakisTvis saWiro sazrdos iZleva Tuki adamianis qarTvelad da sazogadod adamianad gazrda gvinda pataras moTxrobebi Tu zRaprebi,
leqsebi da kosmiuri poemebi…unda
wavukiTxoT.
da mainc, rogor gamoviyenoT vaJas ukvdavi Txzulebebi moazrebis
aRzrdisas, rogor gavxadoT es procesi kidev ufro mizanmimarTuli?
am sakiTxebze vesaubrebiT xelovnebaTmcodneobis doqtors, fsiqologs, qalbaton manana maCabels.
* * *
- vaJa-fSavelas Semoqmedebas
udidesi gavlenis moxdena SeuZlia
qarTveli moqalaqis Camoyalibebisas da es Camoyalibeba iwyeba ukve
Cvili asakidan. ras aswavlis vaJas
moTxrobebi bavSvs? esaa bunebis
personificireba, vaJa ias, mTis wyaros, xmel wifels, Svlis nukrs
awers adamianur Tvisebebs, Tan daxvewil adamianur Tvisebebs. da amasTanave TviT bavSvSi Semodis is Tvisebebi, rac vaJam miawera am bunebas.
Sedegad bavSvi swavlobs siyvaruls,
gafrTxilebas, sinazes, rom yvelafers Zalian didi gafrTxileba
unda, rom Zlier advilia adamianis sulis dakodva, misi ganadgureba. mTis wyaro xom ambobs, orisa
Tu sami versis sigrZeze var mxolod bednieri da ucodveli, mere
damlevs, CanmTqavs uzarmazari mdinareo. cxovrebac asea, izrdebi, kargi
Tvisebebi gaqvs, magram Semdeg winaaRdegobas veRar uwev imas, rasac
sociumi, rasac sazogadoeba gkarnaxobs. ia, romelic movlenilia sxvaTaTvis siamovnebis mosaniWeblad,
gvaswavlis, rom adamianic amave misiiTaa movlenili, rom sxvas siamovneba mianiWos, sxvisTvis iyos
gaxsnili rogorc iaa. vaJa bavSvs
aziarebs imas, rac adamianma bibliidan unda Seimecnos da iswavlos
SemdgomSi. vaJa Tavisi moTxrobebiT RvTis gzaze siaruls gvaswavlis. araCveulebrivi amerikuli
filmia `bembi”, ar vici misi avtorebi icnobdnen Tu ara vaJas `Svlis nukris naambobs”, magram faqtia
rom es problema zogadsakacobrio problemaa. mSobels SeuZlia
`Svlis nukri” Tavidan zRaprad
mouyves bavSvs. Tu mouyveba, bavSvi
pepelas frTebs aRar daaclis da
aRarc saxlSi gaakravs kedelze,
mixvdeba, rom isedac cota sicocxle aqvs pepelas, rom pepela bevrad
ufro lamazia bunebaSi, mwvane mindorSi, ferad yvavilebSi, aRar moklavs pepelas imitomac, rom sxvac
datkbes misi mSvenebiT. `Svlis
nukrze” gazrdili adamiani, monadire ver gaxdeba,
- yovel SemTxvevaSi zooparkSi
ar miva da irems an Svels barkals
ar moaWris samwvaded...
- ara, ra Tqma unda da piriqiT,
maTi cqeriT datkbeba da mere Tavis
Svilsac aswavlis tkbobas. imasac
auxsnis, rom Sveli bunebaSi unda
iyos, magram aq imisTvis Camoiyvanes, rom mas enaxa. amisTvis unda
ataro bavSvi zooparkSi da ara
imisTvis, rom saswrafod egreve
eSmakis borbalze Sesva, rakiRa saqanlebisken iwevs. jer daaTvalierebine, mouyevi, magram zog mSobels
am axsna-ganmartebebs mezobelTan
Woraoba urCevnia. me ar vlaparakob im mSoblebze, romlebsac Zalian
uWirT da arsebobisTvis ibrZvian,
magram Zalian bevri mSobeli, gadasarevad cxovrobs da dadian sxvadasxva gasarTob adgilebSi da bavSvebi ZiZebisamara hyavT datovebuli. akakic ZiZam gazarda, magram
maSin sxva iyo, axla es ZiZac daRlilia, saxlSi problemebi aqvs,
modis lukma-purisTvis, da imas
ver mosTxov bavSvs ukiTxos da
mis gauTavebel kiTxvebs gasces
pasuxi. bavSvs rom waukiTxav, `amodis mze”, gekiTxeba `ratom”, rom
etyvi, imitom rom ganaTdes, isev
gekiTxeba `ratom”, da es `ratom”
gauTavebelia, ZiZas am gauTavebeli kiTxvebze pasuxis gacemis nervebi aqvs? sadili aqvs mosamzadebeli, sarecxi dasarecxi, dasalagebeli, maRaziaSi unda gadavides,
skolaSi waiyvanos, moiyvanos, da
a.S. arada am gauTavebel `ratomSi” viTardeba bavSvi, rodesac mSobeli am gauTavebel `ratoms” pasuxobs, maSin viTardeba goneba, maSin
moqalaqec gamova, mecnieric, eqimic,
pedagogic, imitom rom mas gasces
pasuxi, mas daexmarnen rom Seemecno, gaego, mis garSemo ra xdeba da
ratom xdeba. bolo-bolo amisTvisaa gaCenili adamiani, rom Seimecnos is, rac misTvis ucnobia, Torem
arc fizika iqneboda, arc geometria da arc kosmosSi wavidodiT.
- zogi mSobeli Svlis nukris
wakiTxvaze, ratomRac uars ambobs
im motiviT, rom bavSvs tkivili
ar miayenos, ar aatiros...
- cremli, mxatvruli nawarmoebiT gamowveuli, esaa kaTarzisi, anu
sulis gawmenda. axla ratomRac
daiwyes `hepi endebi”, CemTvis uZvir-
fasesi zRaparia “wiqara”. mozardTa
saxlSi unardaqveiTebul bavSvebTan
mqonda urTierToba, bavSvs `wiqara”
movayole, bavSvi miyveba zRapars
da amTavrebs - biWi xeze zis, salamursa ukravs da wiqaraca iqve
sZovso. avxti, davxti, ranairad
amTavreb-meTqi. momitanes wigni, aseTi hepi endiT mTavrdeboda. Svlis
nukrze tirils gaurbian da ras
ayurebineben bavSvebs? an ra mutfilmebs uyureben, an ras TamaSoben?
erTi suli aqvT erTma meore moklas, rac mets moklavs, miT ufro
gamarjvebulia.
`ar itiros” ras niSnavs, kaTarzisi ar unda moxdes? Tu bavSvobidan ar mivaCvieT TanagrZnobas,
mere rogor unda mosTxovo im
adamians, rom megobars uTanagrZnos?
an ucxos uTanagrZnos? mxatvruli
nawarmoebi aRuZravs TanagrZnobas.
Seecoda, itira, mere ra? es xom
saSinelebaTa filmebi araa?
vaJa, es genialuri adamiani, patara
moTxrobaSi imdens geubneba... vaJa
bavSvs unda ukiTxo yoveldRe, SeiZleba mTeli moTxroba ver moisminos bavSvma, imitom rom yuradRebas yovelTvis ver ikrebs, magram
araa problema, gawyvite da mere
waukiTxe, jer zRaprad mouyevi, bolo-bolo aCvene wyaro, xom dadixar dasasveneblad, maincdamianc
kompiuters nu waiReb da maincdamainc marto Wamaze da burTis
TamaSze nu ifiqreb da wyarosTan
rom miiyvan, `mTis wyaro” zRapariviT mouyevi, wyarosTan yvavilebma
ician gaSla, iqvea xavsi, ia aCvene,
yayaCo aCvene, gaiyvane gareT, fexiT
iare!
vaJa gaZlevs kosmosSi Caxedvis
saSualebas - rogorc garekosmosSi,
ise mikrokosmosSi, Sens TavSi, romelSi Caxedvac zaravs adamians,
amitom bolomde uyurebs televizors, bolomde raRaceebiT erToba
rom ar darCes Tavis TavTan marto,
ar aRmoaCinos is, rac unda aRmoaCinos. `baxtrionis” bolo xom
gaxsovT, `erT dRes gveli viT
nisli, gawoliliyo xezeda”. mraval
codvis moqmed gvels ebraleba luxumi…- gvels ecodeba adamiani da
Cven adamians ar gvecodeba xSirad
adamiani. esaa Cveni samyaros didi
kosmiuri suraTi.
- skolaSi avad Tu kargad, vaJas
poemebi iswavleba, magram ramdenad
saTanado asakSi iswavleba? am asakis bavSvs SeuZlia Caswvdes `aluda qeTelaurs”, `baxtrions”?
- Cawvdeba, Tu mas hyavs winamZRoli, an pedagogis saxiT, an mSoblis saxiT. unda auxsnas, ratomaa
rom sxva rjulis kacs gadaefara,
rom imis coli midis da orives
erTad dastiris... `baxtrioni” qarTul cnobierebas aRviZebs. erovnuli cnobierebis, erovnuli ideologiis gareSe ar arsebobs araferi.
verc qveyana aSendeba da verc bavSvi gaizrdeba moqalaqed erovnuli
ideologiis gareSe, romelic nelnela unda Seiqmnas. ki batono, globalizacia, magram am globalizaciaSi sxvadasxva ferebia da im ferebs
nu daukargaven. ki batono, unda
viamayoT rom qarTvelebi varT, magram amis gamo, sxva eri uaresi
araa, `rac kargebi varT qarTvelebi varT” - ase raaa, yvela kargebi
varT, yvela RvTis Svilebi varT
da yvela patara burTze vcxovrobT.
Zalian didi mniSvneloba aqvs, rogori maswavlebeli aswavlis bavSvs
qarTul literaturas, Tu mas ar
uyvars bavSvic da saganic, is ise
miarixin-moarixinebs, yvelafers
azrs ukargavs. SeiZleba sazepiro
ar misce bavSvs? Tu bavSvma ar
daizepira, ranairad unda gaarCios
rom esaa ilia, esaa vaJa, konstantine
gamsaxurdia Tu Sio mRvimeli?
- zogierTi Tanamedrove pedagogi
uaryofs dazepirebas, radgan bavSvebi Zaldatanebis gareSe ar izepireben da Zaldataneba ki Zaladobaa bavSvzeo?
- pedagogikac cudad ician da
fiziologiac. adamiani Tu sul
ijdeba da ar gainZreva, kunTic
zarmacdeba da gulic. dazepireba
tvinis ujredebis varjiSia, sklerozi gvian dagemarTeba. nu iZalaveb, ise daazepirebine. me da Cems
Svils mTeli TamaSi gvqonda. bavSvma ar icoda ra wigns viRebdi, gadavSlidi da vukiTxavdi ganyenebul abzacs, sadac naxsenebi ar
iyo gmirebis saxeli. is unda mimxvdariyo, ra nawarmoebidan vukiTxavdi. igives mec vakeTebdi, bavSvi
daikavebda wigns, `aba, deda gamoicani”. me rom ar gamomecno, ar amyveboda TamaSSi, amyva da dRes mSvenivrad arCevs erTi mwerlis Taviseburebas, stils, rogor wers, ra
leqsikas xmarobs. vTamoSobdiT da
vixocebodiT siciliT, xan me meSleboda, xan imas da mere aviRebdiT
da ra Savi laqac gvqonda dedaSvils, Tavidan vswavlobdiT. akakis
leqsebs iolad iswavli, sxvisasac,
magram gansakuTrebuT Znelia aleqsandre WavWavaZis da grigol orbelianis dazuTxva, ai maSin iwyeboda Tavdaviwyeba, uWirda, ver mabarebda da roca me zepirad vukiTxavdi, ver mitanda, rogor Tu me
maxsovda da TviTon ver daimaxsovra, am gajibrebiT, SesaniSnavi mexsiereba gamoumuSavda, romelic mere
zRaprulad gamoadga medicinaSi,
medicinis terminologia rogori
dasamaxsovrebelia? amas TiTqos
saqme ara aqvs literaturasTan
da leqsebis dazepirebasTan.
8
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
ilia WavWavaZe:
saqarTvelos mTavrobas,
batonebo, mogexsenebaT, rom me
cocxali aRar var, Tumca, es faqti
nu dagabrkolebT, rom Cems winaaRmdeg aRZraT sisxlis samarTlis
saqme Tu, is, rasakvirvelia, aRsaZvrelia.
Tqven Cemze umcrosebi, gacilebiT
umcrosebi xarT - as welze gacilebiT metia Cemsa da Tqvens dabadebis TariRebs Soris da zustad
96 welia Cemi mkvlelobidan Tqvens
xelisuflebaSi mosvlamde.
me vicodi da Tqven warmoidgineT, axlac vici, rom yoveli Semdgomi Taoba, SvilTa Taoba yovelTvis ufro marTalia, vidre mamebi. mec, daaxloebiT Tqvenxela rom
viyavi, uSiSrad vupirispirdebodi
mamaTa Taobas - maT uniaTobas, ususurobas. me marTali viyavi iseve,
rogorc Tqven xarT marTlebi Tqvens mamebTan, rom aRaraferi vTqva
Tqvens babuebze, kidev maT mamebze.
mokled, Tqven CemTanac marTlebi
xarT.
da radgan marTlebi xarT, nu
gaSinebT Cvens Soris arsebuli
asakobrivi sxvaoba da nurc is,
rom me wmindanad Semracxes. yovel
SemTxvevaSi, sicocxleSi, wmindani
namdvilad ar vyofilvar, erTi Tavadi viyavi - saintereso ideebiT,
ganxorcielebuli gegmebiT, sakmaod
kargi moTxrobebiT, ufro kargi
publicistikiT da normaluri leqsebiT. Tumca, es araa da arc unda iyos Cemi xelSeuxeblobis garantia - mtyuani, Tundac mas „eris
mamas` uwodebdnen, dasasjelia.
var Tu ara dasasjeli? Tqveni
ar vici da, axla, rodesac yvelafers axadeT farda, rodesac TqviT,
rom kargi iqneba aRiareba, Tu vTanamSromlobdiT ruseTis specsamsaxurebTan, me mivxvdi, rom unda vaRiaro.
ra fotografebi, pativcemulo
batonebo, ra Jurnalistebi da ra
gru-sTan Tu fe-es-besTan maTi Sekvra, me, am abdalaZe-gedeniZis msgavsad,
patara agenti ki ar gaxldiT ruseTis dumis wevri viyavi; Tergi,
jer aqedan rom mivdiodi maSin
davlie, xolo mere, rodesac ruseTis samsaxurebma `damaverbovkes~
da ukan gamomiSves, imdeni Sevsvi,
imdeni, rom...
mokled, batonebo, agenti var!
aqac, rasac vakeTebdi, yvelafers
ruseTis karnaxiT vakeTebdi - marTalia, is, mefis ruseTi komunisturbolSevikuri ar iyo, magram dRevandeli swored misi samarTalmemkvidrea, xolo Cemi `damverbovkebeli~ gvarad iyo ivanovi da meore
petrovi, xolo mesame okrokovi,
TviT didi babua Tqveni tusaRis
- qurcikiZis `damverbovkebelisa~…(am okrokovebs winaparTagan
mosdgamT sxvaTa `daverbovkeba~).
maT damavales, rom Semeqmna TavadaznaurTa banki; Semeqmna wera-kiTxvis gamavrcelebeli sazogadoeba,
damearsebina „iveria~. maT icodnen,
rom 21-e saukuneSi saqarTvelo
mainc gaTavisufldeboda da damoukidebeli saqarTvelosTvis saWiro ar iqneboda ena qarTuli da
amdenad gamakeTebines es, rom mere
Tqven erTi asad gagWirvebodaT
Tqveni qveynis qarTifikaciis daZleva.
mokled, vaRiareb, rom agenti var!
Tqven mkiTxavT, vin mogklao jer berbiWaSvilze mimaniSnebT, mere
patara imerel orjonikiZeze Tu
vinme imerliSvilze, mere bolSevikebze anac menSevikebze,…ra mniSvneloba aqvs - eTnikurad qarTveli
iyo mkvleli, romelic ver xvdeboda, rom me agenti viyavi - ruseTis
agenti!
me Sevekari ruseTs saqarTvelos
sazianod - periodulad, Tvalis
axvevis mizniT, ki vwerdi karg da
patriotul raRacebs, magram, es, realurad, saburveli iyo - „RmerTo,
RmerTo, es xma tkbili, gamagone
Cems mamulSic~ mxolod briyvebma
CaTvales, rom Tavisuflebas exeboda,
realurad, mindoda, rom ruseTi,
rogorc erTmorwmune, aq gamagrebuliyo…- ruseTs vuxmobdi!
akaki xom gaxsovT? Cveni patara kinklaoba, an maCabeli, isinic
agentebi iyvnen… (Tavisas, albaT,
odesme ityvian) magram, Cemze dabalxarisxianebi.
mokled, agenti var! da nu gafrTxobT nurc es wmindanoba da nurc
is, rom xalxs dResac vuyvarvar.
mTavaria mxileba da saqarTvelos
winaaRmdeg SeTqmulTa an ganeitraleba, anac dapatimreba.
Tu saproceso garigebas SemomTavazebT, winaswar vambob, miviReb. xolo Cems veqil qarTvel ers acilebas mivcem. Tanxas, axla rom var,
iqidan ver gagistumrebT, magram,
Tu odesme aqeT SemoivliT, aq gavswordebiT. an, ukeTesi varianti maqvs
- saprocesos mixedviT aiReT Cemi
Zegli, romelic indoelTa Tu arabTa agent rusTavelis gamzirze dgas,
agreTve, Cemive saxelobis gamzirze
rom Cemi Tavia, isic aiReT da waiReT iq, sadac stalinis Zeglia.
mokled, batonebo, ai, esaa Cemi
Ria werili.
* * *
TaTia maxaraSvili:
guSin mama mirianis skola-pansionSi wasvla momiwia. fereidnelebi estumrnen. dekanozma fereidnelebi gamorCeuli siTboTi da
yuradRebiT miiRo, skolisa da am
skolis aRsazrdeli, sxvadasxva aRmsareblobis bavSvebis megobrobis
istoriebs uambobda. bolos isic
SesTavaza, maT Svilebs am skolaSi
eswavla. sanam operatori kadrebs
iRebda, erT-erTi qali momiaxlovda,
momesalma da xeli magrad CamomarTva. yvela maTgani Zalian hgavda
saxekuSt, dakvirvebul kaxel dedakacs, mxolod erTi sxvaobiT, iranis
mkacr mzes mainc umoqmedia Taobebze, sxvanairad Savgvremnebi arian.
me da operatorma erT-erTi gogona gamovarCieT, jer Tarjimani gvegona, Tumca fereidneli aRmoCnda,
25 wlamde, ulamazesi profiliTa
da Tval-warbiT. odnav ufro Tamamad ecva da Zalian amayi, Tan mSvidi
mzera hqonda. qarTul saubars TbilisSi mcxovrebi fereidneli nikolozi uTargmnidaT. saocrebaa, rom
saerTod SeuZliaT qarTulad saubari. 400 wlis win iranis xriok
mTebSi gadakargulma xalxma ena
mainc SeinarCuna, ena da saxelebi
- SoTa, amirani, aleqsandre da ase
gadascemen Taobebs. adgilobrivebs
saocari TvalebiT Semogvqcerodnen.
qalebs saxe ebadrebodaT da gviRimodnen. kacebi ufro TavSekavebulebi arian.
gadaRebidan wamosuli, mTeli
gza vfiqrobdi, rom isini yvelaze
mSvidobianobisas mefe, mamulSi mebatone. Cven aseTebi varT da amitomac ar SegviZlia gvqondes jansaRi samoqalaqo sazogadoeba, ar velodoT liderebs da ar wavideT
saeWvo opozicionerebis gamarTul
mitingebze. dRes ki cxvirSi gvtenian momsaxurebis axal wesebs da
Cvenc mklavze tilogadafenilebi
davsrialebT da vemsaxurebiT
„ZlierTa ama qveynisa~. ra mniSneloba aqvs romel sferoSi, kostaias personaJs mainc yvelgan Sexvdebi. yelSi gviWers, gvaxrCobs sakuTari simdablisa da ususurobis
SegrZneba, Tumca protestis gaCenis garda rom gamoxatvac saWiroa,
Tundac Cawixvlis, cemis, ganadgurebis fasad, amis gacnobiereba kidev
gviZneldeba. davdivarT saydrebSi,
monastrebSi, gvyavs moZRvrebi, vwevriandebiT jgufebSi „Cven gviyvars
Cveni patriarqi~, Tumca saqme saqmeze
TaTia kobiZe:
Tu muhamedi ar midis mTasTan,
mTa midis muhamedTano,
imdeni jaSuSia jer kidev dasaWeri, rom gadavwyvite movixado
Cemi moqalaqeobrivi vali da aRiarebulTa sias Cemive surviliT
SevuerTde.
mas Semdeg, rac wavikiTxe sisxlis samarTlis kodeqsis 314-e muxli, mivxvdi, rom var jaSuSi. manamde
megona, rom mxolod Jurnalisti
viyavi.
vaRiareb, rom aRniSnuli muxli
Zalian gonivrulad aris dawerili da maqsimalurad uwyobs xels
jaSuSebis gamovlenas.
vaRiareb, rom Jurnalisturi saqmianoba jer kidev studentobis
dros daviwye. amaSi didi wvlili
miuZRvis Cems leqtorebsa da redaqtorebs - xaTuna maisaSvils, maia
gogolaZesa da lia toklikiSvils,
armazisaTvis, rogorc ZirZveli qarTuli RvTaebebisaTvis.
vaRiareb, rom me gangeb vprovokatorobdi qveyanaSi, sadac araferia marTali da araferia tyuili, radgan yvelaferi marTali da
yvelaferi tyuilia. sadac imdenjer icvleba realoba, rom araferia realuri.
universitetSi swavlisas me
Zirs vuTxridi saxelmwifos, maSin
rodesac „taS-fandurSi~ vamxeldi
Cveni saxelovani partiis muSakebs.
xolo rodesac aseTi „RvTismosavi da moyvasis moyvare~ muSakebi „plitka Sokoladebs~ mCuqnidnen, Tavi vurtyi maT muWebsa da
wixlebs, raTa dazianebebi mimeRo
da Cirqi momecxo hitlerismoyvareTaTvis studentur TviTmmarTvelobaSi.
me var amerikis ruseTis agenti,
gaxrwnili demokrati jorjiis
vt dfqbfht,5
naRdi qarTvelebi arian, miuxedavad
sarwmunoebis Secvlisa, miuxedavad
yvelafrisa, isini yvelaze didi
patriotebi arian. saqarTvelos
siyvaruli maTTvis imdenad wmindaTa wminda da amaRlebulia, rom
cisartyelasaviT Soreuli da miuwvdomelic ki eCvenebaT.
me vaRiareb, rom ar var patrioti, arc imis survili gamaCnia, viromantikoso da warsul didebas
mivtirode. piradad CemTvis, saqarTvelos istoriaSi bolo saamayo
gverdi 1989 wlis 9 aprils daiwera. mas Semdeg arasodes miamayia
sakuTari qveyniT, arasodes mifiqria,
rom gamorCeuli eri varT. maSin
mxolod xuTi wlis viyavi, Tumca
mkafiod damamaxsovrda qaarTvelebis erTianoba, mas Semdeg gamomyva
da aqciebi, mitingebi da bunebrivi
katastrofebi miyvars, yvelaferi
is, rac xalxis erTsulovnebas maCvenebs.
vaRiareb, rom laCrebi, gaubedavebi,
gauwonasworeblebi da moRalate
sulis adamianebi varT. vaRiareb,
rom erTaderT istoriul realobad mglisa da ZaRlebis igavi mimaCnia - erTianoba mxolod dampyroblis winaaRmdeg gamogvdis, Tumca
isic ise, erTma-orma mainc rom
unda miaSuros mtris banaks.
vaRiareb, rom vimsaxureb aseT
xelisuflebas da opoziciasac, radgan arafriT ar var ukeTesi, nepotizmi da klanuroba xom qarTuli
xasiaTia - Tu aranaTesauri xar,
raRa qarTveli xar?! Tu Zmakacs
upirobod ar usruleb yvela survils, megobrobis sadRegrZeloc
ar unda dalio. hoda, raRa gvinda,
yvelaferi rigzea, Cveni xelisufleba yoCaRad da namdvilad qarTulad iqceva. mec ase moviqceodi,
ra problemaa viRac reportiors
daiWeren Tu samarSuto taqsebs
gaaZvireben, mTavaria Cemebi myavdes
kargad.
vaRiareb, rom 7 noemberi da 26
maisi mxolod sakuTari laCrobisa da SiSis gamo dagvamaxsovrda
da ar dagvxsomebia 8 noemberi da
27 maisi, roca SegveZlo aTjer
mets mogveTxova samarTlianoba da
pasuxi im adamianebis sicocxlisTvis, vinc spec-razmelebs Seakvda.
vaRiareb, rom SemeSinda, radgan
yvelaze didi saSineleba is ki ar
aris, rodesac mteri, dampyrobeli
ucxo gklavs, saSinelebaa, rodesac
specrazmeli berbiWaSvili moqalaqe ilias klavs, Tanac ise, rom mameluqebisgan gansxvavebiT orivem
kargad icis, am bedkruli, warsul
didebas ayolili da marazmSi gadavardnili qveynis Svilebi arian.
vaRiareb, rom sxva danarCeni tele-Jurnalistebis umravlesobis
msgavsad, mec miSas vemsaxurebi, arada
megona mTavari simarTle da RmerTi
iyo. vaRiareb, rom veridebi vTqva
simarTle, pirSi mivaxalo Cems xelmZRvanelobas, rasac vfiqrob am
damaxinjebul tele-Jurnalistikaze da samsaxuri upirobod davtovo. vaRiareb, rom ver vitan qarTvelebis vaJkacobasa da simamaceze
saubars, radgan arsad ar daminaxavs Cemi cxovrebis bolo 22
wlis ganmavlobaSi igi.
me vaRiareb, rom bodiSis moxda
msurs yvela fereidnelisaTvis, vinc
gaciskrovnebuli TvalebiT miyurebda da fiqrobda, rom es is saocnebo saqarTveloa da me am saocari qveynis saocari Svili var.
ver SeginaxeT da nurc elodebiT
iseT saqarTvelos.
vaRiareb, rom uniaTo da laCari var. ase rom ar iyos, werilobiT aRiarebas ar davjerdebodi,
gamovidodi da vityodi, rasac vfiqrob. vityodi, rogor Semogvepara
xrwna yvelgan da yvelaferSi da
rogor vityuebT Tavs sakuTari
eris mesianisturi ideebiT gatacebulebi. Txam rom venaxi SeWama
da am venaxs rom mTeli qveyana gadavayoleT, axla ki saqarTvelos
istoriis Selamazebul narCenebs
vkrefT da gaviZaxiT, rom aseTebi
da iseTebi vyofilvarT. maS sadRa
gaqrnen is qarTvelebi?! ara, arc
arasodes arsebulan. Cven is qarTvelebi varT, erTi aTze rom mivdiodiT, magram sakuTar mebatones
Tvals ver vusworebdiT, Cven is
qarTvelebi varT colebs rom gvibaxebdnen, magram mainc uRelSebmuli
xarebiviT veweodiT Wapans, Cven is
qarTvelebi varT, romlebsac yovelTvis WirdebodaT omSi sardali,
rom midgeba, RmerTic gvaviwydeba
da qristes naqadagebi sikeTeca
da siyvarulic.
me vaRiareb, rom ar miyvars aseTi
saqarTvelo, `da Tu siyvaruli ar
maqvs, mTebis daZvrac rom SemeZlos, arara var~.
* * *
naTia miqiaSvili:
me, naTia miqiaSvili, gavcem yvela
saxelmwifo saidumlos, romelic
avnebs Cems samSoblos. me vetyvi
adamianebs simarTles maTi sicocxlis Sesaxeb - me Jurnalisti
var - me jaSuSi var.
diax, me vTqvi pirvelma, rom sandro mokles da me amayi var;
me vTqvi pirvelma, rom taZarSi
gegmavdnen Semosvlas da me amayi
var; me vityvi pirveli, rom me
Tavisufali var da maSinac amayi
viqnebi.
me pirobas gaZlevT, gavcem yvela
saxelmwifo saidumlos, romelic
avnebs Cems samSoblos. me vetyvi
adamianebs simarTles maTi sicocxlis Sesaxeb. me oms mogiyvebiT,
dakargulebs da daxocilebsac mogiyvebiT, usaxlkaros ambavsac movyvebi da gisosebidan macqerali
qvabis qurdis ambavsac getyviT.
gaCexili venaxis da wyalSi CaRvrili Rvinis istoriac ar damaviwydeba. dabeCavebuli da imedis saZieblad wasuli eris monaTxrobsac
vityvi da imasac getyviT, rom Jurnalisti var. vaRiareb jaSuSi var.
* * *
mzevinar xuciSvili:
vaRiareb ara mxolod rogorc
Jurnalisti, aramed, rogorc adamiani, qarTveli, am qveynis moqalaqe
da rac mTavaria, rogorc qali...
vaRiareb aqve imasac, rom am yvelafris fasi, Cvenda sabednierod
Tu saubedurod, komunistebma ukeT
icodnen.
vaRiareb, rom CemTvis arasdros
iqneba evropa da amerika iseTi, rogorsac Tqven miCvenebT. vaRiareb,
rom Cemi Taobis bevri warmomadgenlisgan gansxvavebiT, arasdros
mqonia egreT wodebuli „American
Dream~ (Tqven rom ukve ganaxorcieleT).
vaRiareb, rom arasdros mizidavda amerikis yalbi da zedapiruli
saxe: misi caTambjenebi, yviTeli
taqsebi, „starbaqsis~ yava da fasaduri, namdvili amerikuli sulisgan daclili fasaduri dekoraciebi. amerika CemTvis Sromis
qveyanaa, eri, romelmac Tavisi Tavdauzogavi SromiT Seqmna saxelmwifo. es is qveyanaa, sadac samoqalaqo SeTanxmebis fasi icodnen da
xalxTan dadebul SeTanxmebebs
arasdros Ralatobdnen;
vaRiareb, rom saSineli protesti maqvs Tqveni keTildReobis garanti amerikuli daxmarebis mimarT,
romelic mTels msoflioSi samxedro daxmarebas, elitis mxardaWeras da gaRatakebul, marginalizebul erovnul Rirebulebebs niSnavs. es Cemi sityvebi ar aris. es
noem Comskim Tqva. romelmac amerikac Cemze da Tqvenze ukeT icis da
kidev bevri sxva ram. vaRiareb, rom
arasdros vimuSaveb im dawesebulebaSi, sadac yvelaze mniSvnelovani
inglisuri ena iqneba, Tundac mTeli
cxovreba umuSevari viyo;
vaRiareb, rom me Cemi samSoblo,
is Tbilisi mirCevnia, roca misi
quCebi savse iyo mawvnebiT, xaliCebiT, virebiTa da dudukebiT;
vaRiareb, rom saqarTvelo Tqvens
mier ganaTebuli zizilpi piloebis gareSec lamazia, Tu guliT
dainaxavT;
vaRiareb, rom Tu odesme saqarTvelos garda sxvagan cxovreba
momiwevda, aucileblad peterburgSi vicxovrebdi;
vaRiareb, rom momwons es egreT
wodebuli „CrdiloeTis venecia~,
Tavisi mefuri, didebuli arqiteqturiT, mdinare neviT, sadac tatianas da oneginis didi siyvaruli
daibada;
vaRiareb, rom CemTvis puSkini,
esenini, dostoevski iseTive mSobliuria, rogorc ilia, akaki, vaJa, galaqtioni;
vaRiareb, batono prezidento
Tqvens SeniSvnasac, rom mec maT
Soris var, visac - ruseTis mier
Camoyalibebuli monis klasikur
ti pad miiCnevT, magram...
vaRiareb, rom saqarTvelo maradiulia da amas ver waSliT;
vaRiareb, rom arsad ar waval!
romlebic mamaragebdnen saWiro literaturiT da maswavlidnen sxvadasxva Teoriul Tu praqtikul
sagnebs, maT Soris Jurnalisturi
gamoZiebis Catarebis teqnikas.
vaRiareb, rom Cemi jaSuSoba aRiarebamde ramdenime TviT adre koba
nayofiam gamoaaSkarava, rodesac Tqva,
rom yvela, visac agvistos xuTi
dRe ar moewona, qveynis mteri da
ruseTis agentiao.
vaRiareb, rom yovel dRe Tu
ara, kviraSi ramdenjerme mainc vusmen baSkir zemfira ramazanovas, romelic ruseTSi moRvaweobs, vkiTxulob rusul literaturas da gulwrfelad vwuxvar Cemi cudi rusulis gamo.
vaRiareb, rom dRemde jaSuS-Tanamgzavrebze msoflioSi yvelaze
karg monadired karlsoni mimaCnda,
mapatieT, rom vcdebodi.
vaRiareb, rom es aRiarebiTi videoebi venesuelur serialebs daemsgavsa, braziliurs ki ara, venesuelurs, iseTs kustarulad damzadebulis elferi rom dahkravs.
vaRiareb, rom damaviwyda rogor
gamoiyureba Cveni premier-ministri.
ra vqna „feSen tivi~ ar maqvs.
vaRiareb, rom edit piafis simReris melodia Cvens policiis himns
Zalian uxdeba da kargi vqeniT
rom „viTxoveT~ Tu viCuqeT. piafi mainc ukve mkvdaria da Tan xma
hqonda mag qals raRacnairi.
vaRiareb, rom swori gadawyvetileba miiRo „rusTavi2~-is xelmZRvanelobam „dutas zRaprebi~ rom
daxura - „kurieri~ xom gvaqvs.
vaRiareb, rom gulianad vicine,
rodesac Cemma megobarma daviT baqraZis, misi meuRlisa da Seron
stounis erTad gadaRebuli foto
gamiziara da iq dawerili komentarebi wavikiTxe: „batono daviT,
Tqveni meuRle bevrad ufro lamazia,
vidre Seroni~. amiT me Seuracxyofa
mivayene qarTvel mandilosnebs.
vaRiareb, rom oTxi weli sul
tyuilad viswavle politologia,
demokratia praqtikaSi sul sxva
ram yofila.
vaRiareb, rom iberia gabrwyinda
da me es ambavi sul axlaxan telekompania „imedis~ daxmarebiT gavige.
vaRiareb, rom var Jurnalisti,
maSasadame, Tavad gadawyviteT.
* * *
beqa gabadaZe:
me `sami Svilis deda da mWadismcxobeli~ vaRiareb rom vuRalate
samSoblos da RmerTs (Tanmimdevrobas ar aqvs arsebiTi mniSvneloba)! vaRiareb rom var jaSuSi da
vawyob provokaciebs qarTuli kacobriobis winaaRmdeg (armogesmaT).
me, saqarTvelos moqalaqe, mTeli
oci wlis ganmavlobaSi Tavs vgrZnobdi da vgrZnob daucvelad. yovelTvis meSinoda Cemi tyupiscalis. igi 90-ianebSi Tavdacvis mizniT gaxda qurduli mentalitetis
matarebeli, xolo revoluciis Semdeg wveris gauparsavad muSaobda
policiaSi. ibarebda aRsarebebs da
maiZulebda sxvebisTvis gadameca
mowodebuli informacia. TviTon
aRmsareblebs agzavnida katorRaSi.
mapatieT, vRelav.
vaRiareb, rom me miyvarda „mtrebi~ - „sorosistebi~, „zviadistebi~
da „miSistebi~, „azerebi~ da „armenebi~, „homoseqsualistebi~ da mwvaneebi, zogjer „rasistebi~ da zogjer „rasiistebic~ ki.
qristeTi miyvarda!
„mtrebi~ me mixdidnen fuls
da siyvaruls Cemi wvril-Svilis
gamosakvebad, vawovebdi Svilebs naRalatev ZuZus da vzrdidi patara monstrikunebs.
mogexsenebaT, Cveni qveyana da xalxi maRalsakacobrio idealebis Sesabamisad brZolas awarmoebs qveynebTan da xalxebTan. dRe ar gava
rom CrdiloeTiT Cvenma mterma
raime provokacia ar mogviwyos, Cven
ki moTminebiT vitanT maT Setevebs
da vimarjvebT maTze. maSin, rodesac Cveni „didi Zma~, romelsac
yoveldRe vxedavT televiziaSi,
zrunavs yoveliveze da TiTqmis 8
saaTiT gvibrunebs mitacebul teritoriebs, (ar daiviwyoT, omia)
me Zirs vuTxri saxelmwifos damxvriteT!
me avaboboqre qsenofobiis talRebi da vubiZge adamianebs orTaviani arwivisaTvis ecaT Tayvani.
me gamoviyvane quCaSi „pravaslavnikebi~ da vaiZule, mietovebinaT qriste da msxverpli gaeRoT gac-gaim-
Statidan, romelic liberalur
Rirebulebebs - Tavisuflebas, samarTlianobas, Tanasworobas (ar mogeCvenaT) „atarebs~. me var feministi,
romelsac ar moswons abortebi,
magram akrZalvaSi ufro did safrTxes xedavs.
vaRiareb, rom vcdilob davadgino simarTle magram ver vaxerxeb.
* * *
biZina giorgobiani:
aRiarebis dasawerad davjeqi da
mivxvdi, rom aRiarebis dawera saqarTvelodan ase Sorsac ki (4.000
km.) Znelia, Tumca piroba, pirobaa
da viwyeb weras. vaRiareb, rom var
saqarTvelos da germaniis federaciuli respublikis moqalaqe, didi
xnis win unda damewera monanieba,
magram dro ver vi pove.
saamisod, ai megobarma mTxova
da vwer aRiarebiT Cvenebas daWeris gareSe. me mgoni, rom sxvebic
daweren Cvenebebs, iseTebi, romlebTan
erTadac gvirabebi miTxria, mowamluli simindi damiTesia da aTasi
mavnebloba Camidenia. vici, is adamianebi kargad aRweren yvelafers,
amitom modiT, me gverds avuvli
saqarTveloSi Cems mier gaweul
mavnebluri saqmianobis aRiarebas,
ufro karg saqmes gavakeTeb, anu vaRiareb iseT rames, rac praqtikulad gamoadgeba „Semdgari saxelmwifos~ moqalaqeebs. kerZod, vaRiareb im siZneleebs, rac emigracias
axlavs. aRniSnuli sakiTxi aqtualuria im adamianebisaTvis, vinc
emigraciaSi midis saqarTvelodan,
aseTi ki ufro da ufro metia.
vaRiareb, rom emigracia Zalian
mZimea. maT visac emigracia gadauwyvetia, unda icodnen, rom is
adamiani, romelic emigraciis gadawyvetilebas iRebs, kardinalurad
gansxvavdeba im adamianisagan, romelsac SeiZleba emigraciis Sesaxeb esaubroT 15-20 wlis Semdeg.
es ori sxvadasxva adamianis erT
sxeulSi, mokled Zneli saqmea. emigrants iseve ar uyvars emigraciaze laparaki, rogorc stalinuri
banakis tusaRs cimbiris Sesaxeb
mogoneba. Zveli adamiani aeroportisaken mimaval, axladdagebul
trasaze SegiZliaT datovoT, gamoemSvidoboT mas. Tu gindaT, rom
gauZloT xangrZliv emigracias, Tan
iqonieT gamZleobis maragi, erideT
saqarTvelodan momaval macdur ambebs, vidre maT dro ar Seamowmebs.
vaRiareb, rom gamZleobis maragi
maqvs sakmaod didi, martoobam maswavla amtanoba da am maragis Sevsebis xerxebi. aseve minda vaRiaro
zogierTi ram Cemi warsulidan,
romelic SeiZleba baton Sinagan
saqmeTa superministrs gamoadges
momavalSi. vaRiareb, rom maqvs kargi
mexsiereba, romelsac sistematiurad vavarjiSeb Semdegi meTodiT,
viReb warsulidan romelime movlenas da vcdilob aRvadgino igi,
umcires detalebamdis.
aRniSnuli meTodiT, aRvidgine
Tu rogor davikarge daaxloebiT
4 wlis asakSi, sofel jiRauraSi
metrnaxevari simaRlis TovlSi.
sadac mamam wamiyvana didi papis
dakrZalvaze. aRvidgine is gancda,
romelic mqonda maSin, roca mesmoda Cemi saxeli da ver vxedavdi
saidan meZaxdnen. aseve detalurad aRvadgine TqvenTan Cemi pirveli satelefono saubari, im piris
xmis CaTvliT, vinc Tqvens kabinetSi ijda da gkarnaxobdaT. vaRiareb, rom aseve aRvadgine im piris
vinaobac. aseve Cemi mavnebluri mexsierebiT aRvadgine Tqvens mier 2005
wlis 19 marts Cems berlinur binaze ganxorcielebuli satelefono kavSiris sruli stenograma,
romelsac imedi maqvs, piradad gadmogceT odesme. vaRiareb, rom Zveli
gamocdili samSoblos moRate var,
ramodenimejer dapatimrebuli Tqveni maswavleblis mmarTvelobis
dros, magram ostaturad SeviniRbe
da ase Rrmad SeniRbul jaSuSad
davbrundi saqarTveloSi 2004
wels. mogaxsenebT, rom sazRvarze
Semovedi xoxviT, erevnis mxridan,
gulSi vmRerodi revoluciamdeli Tbilisis fanoRur melodias
`Tbilisi genatreboda, erevanSi waxvedi~. ase amouyevi tfilisis gzas
soRanluRidan. gulSi ki ra Tqma
unda Ralati medo da jibeSi kidev
Tbilisis ruka, romliTac gza unda
gamekvlia Tbilisur junglebSi.
ver gavikvlie, vaRiareb, rom ver
gavikvlie da isev xeli mivyavi
Zvelebur mavneblur saqmianobas, romelsac, axla ukve sxva gamosavali araa, bolomdis gavagrZeleb
da srulvyof. vecdebi aRiarebiTi
Cvenebis vrceli varianti piradad
gadmogceT odesme. rogorc saqarTvelos mTavar-generalur-damWirvels ki gisurvebT janis simrTeles da enis gasatexis kargad swavlas. kapiki-gakapikebula-sakapikeSiCakapikebula.
* * *
Tea TuaSvili:
vaRiareb, rom qveynis sazRvrebi
gadmovkveTe 5 ivliss, 2011 wels.
davbrundi amerikis SeerTebuli
Statebidan Cems sami Tvis qaliSvilTan erTad.
vaRiareb, rom im dRes TbilisSi
Zalian cxeloda - gza aeroportidan Cems saxlamde ar Secvlila,
manZili igive. Cemi korpusic isev
iq idga, sadac ramdenime Tvis win
davtove. sadarbazo SeuRebavT mxolod Ria salaTisferi saRebaviT.
vaRiareb, rom nagavi da parkebi SesasvlelTan isev damxvda.
mere 6 ivlisi gaTenda da parlamentma raRac religiuri kanoni
miiRo, romlis Sesaxebac „feisbuqidan~ Sevityve, radgan vaRiareb,
rom me Jurnalistma Tea TuaSvilma,
romelic televiziis kedlebSi gavizarde - saxlSi SemosvlisTanave televizori gamovrTe. daviwye
Segueba utelevizoro saxlTan da
fotoreportiorebis ambavic moxda.
avlabridan vbrundebodi taqsiTi
da samebidan momavali bevri xalxi
davinaxe - gzebi gadaketili, patruli mSvidad awesrigebda moZraobas, Tavsafrian qalbatonebs xelSi
xatebi eWiraT. vaRiareb, rom verafers mivxvdi. Tavidan religiuri
dResaswauli megona, Tumca Sevcdi.
mere miTxres 20 aTasi morwmune
iyoo da ase rom gagrZeldes protesti, kidev ufro gaZlierdebao.
ase ar gagrZelda, male yvela daamSvides.
televizori SemTxveviT CarTes,
Tvali eka beselias movkari. abdalaZis gverdiT ijda - gamikvirda
opoziciis lideri maxsovda da
ra undoda „jaSuSis~ gverdiT.
amixsnes, isev Zvel profesias daubrundao. abdalaZe raRacas yveboda
xalisianad: rogor scemes, rogor
daemuqrnen, rogor daaSantaJes, rogor gaxda moRalate. gverdiT nabeRlavis boTli edga. ufro iqiT
ki advokati eka beselia ijda, romelsac abdalaZis Cvenebaze saxe
sul ufrodaufro tragikuli uxdeboda. abdalaZem aRiara, rom fotoebs iRebda, ekam is, rom Cvenebis
micemis dros zewola ar ganxorcielebula, me vaRiareb, rom am qveyanaSi ukve aRaravisi mjera - arc
Seni, arc Tqveni, arc misi, arc maTi da aRarc Cemi!
* * *
madlena maWaraSvili:
vaRiareb, rom Tavisufali Jurnalisti var. imasac vaRiareb, rom
yovelTvis aseTi viyavi. Jurnalistoba ki „vardebis revoluciamde~,
avbediTi 2002 wlidan daviwye.
vaRiareb, guSindeliviT maxsovs,
batono Ss ministro, opozicioneri rom iyaviT, dasavlur presaSi
intervius meSveobiT rom „amxileT~ SevardnaZis reJimi, vaRiareb,
isic maxsovs, rogor SimSilobdiT
iusticiis saministros misaRebSi
- saxelmwifos mier pensionerebisaTvis 14-lariani sapensio davalianebebis gastumrebis moTxovniT.
magram, gulwrfelad vaRiareb, verasdros vifiqrebdi, pensionerebis bedze „ZilgamkrTali~ da „moSimSile~ politikosi `qveynis xerxemali~ rom gaxdebodiT. mapatieT,
rom jerovnad ver Sevafase Tqveni
SesaZleblobebi maSin. vaRiareb, rom
gadavcdi.
batono ministro, vaRiareb imasac rom, Zalian „eWviani~ var. xSirad miCndeba eWvebi da mgonia, rom
Tqveni uwyebis mier gamoZiebuli
saqmeebi bevr upasuxo kiTxvas tovebs, amis gamo araerTxel wamicda
xeli sagamoZiebo publikaciebis
daweraze. vaRiareb imasac, rom Cem
mier momzadebuli Jurnalisturi
gamoZiebebi, ZiriTadad, ucxouri
fuliT iyo dafinansebuli. honoraris nawili sabanko angariSze
mericxeboda, nawils - xelze viRebdi. bolos, TariRs ar davasaxeleb,
ara, ki ar gimalavT rames, ubralod,
ar SemeSalos da SecdomaSi ar
SegiyvanoT (asec xom xdeba, ara?),
ho, bolos, niu iorkidanac gadmomiricxes Tanxa Jurnalisturi, anu
jaSuSuri saqmianobis gamo.
axla rom vukvirdebi, ufro evropuli da amerikuli Tanxebi maqvs miRebuli. vaRiareb, imdeni rusuli ar vici, rom ruseTSi vinmesTan damemyarebina jaSuSuri kavSiri. me var Jurnalisti, anu - jaSuSi! ar vimsaxurebdi, magram borotad visargeble Tqveni keTilganwyobiT.…madlobis meti aRaraferi
meTqmis.
gmadlobT, rom aRiarebis Sansi
momeciT da Cemi Semdgomi jaSuSobisgan ixseniT saxelmwifo!
gmadlobT, rom droulad aRmkveTeT! davasruleb imiT, riTac
mindoda, damewyo: batono ministro,
me Tqven „gaRiarebT~!
* * *
zviad mJavanaZe:
vaRiareb, rom samoqalaqo sazogadoeba ar arsebobs.
vaRiareb, rom mTavrobas hqonda
mcdeloba sapatriarqos saqmeebSi
Carevis, iseve rogorc sapatriarqos
qonda mcdeloba mTavrobis saqmeebSi Carevis.
vaRiareb, rom mTavroba kargs
akeTebs, magram ufro bevr cuds.
vaRiareb, rom saqarTveloSi konstitucias araviTari Zala ar aqvs.
vaRiareb, rom kanoni mxolod
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
furcelze dasawerad iqmneba, radgan
mas yvela arRvevs.
vaRiareb, rom saqarTveloSi xalxi yvelas fexze hkidia.
vaRiareb, rom am qveyanaSi momravlden (an yovelTvis iyvnen) adamianTa gansakuTrebuli jiSebi - „vazelinebis~, „mWamelebis~, „gadamgdebebis~, „uvicebis~ saxiT.
vaRiareb, rom saqarTvelo yvelaze didi qveyanaa, radgan mas ar
gaaCnia sazRvrebi.
vaRiareb, rom JurnalistikaSi
obieqturoba ar arsebobs, radgan
veravin ver gaigo ras niSnavs sityva „obieqturi~.
* * *
Tamar ruxaZe:
vaRiareb, rom me var Jurnalisti, maSasadame, me var jaSuSi! Tumca,
albaT, es mniSvnelovania da unda
davamato, rom mxolod Jurnalisti
ar var, axali ambebis prodiuseri
var, maSasadame ormagad ufro jaSuSi!
yvelaferi ki skolis damTavrebis Semdeg daiwyo, rodesac saxelmwifo universitetis saidumlo
me-6 ganyofilebaze Caviricxe. ase
uwodebdnen maSin jaSuSebis korpuss. iq ufro Teoriul saqmianobasa da Cveni qveynis warsulSi
moRvawe didi jaSuSebis istorias gvaswavlidnen, me ki ufro praqtikuli saqme mainteresebda. pirvelive wels megobris daxmarebiT
jaSuSuri saqmis namdvil korifeebTan daviwye praqtika erT-erT gazeTSi. swored iqidan daiwyo Cemi
jaSuSuri karieris grZeli da
rTuli gza. mogvianebiT ukve qveynis
masStabiT yvelaze msxvil jaSuSur samauwyeblo korporaciaSi
mivedi samuSaod. es adgili namdvili skola iyo jaSuSebisTvis, SegeZlo saqveynod cnobili da aRiarebuli jaSuSebis gverdiT gemuSava da amiT geamaya. sagulisxmoa,
rom yvelafer amas ise vakeTebdiT,
rom xalxs es Zalian moswonda.
vaRiareb, rom esec erT-erTi profesiuli teqnikaa. mokled, amasobaSi
Zalian gaviwafe jaSuSobaSi, magram
swored am dros korporaciaSi
raRac Seicvala da aRmoCnda, rom
Cemnairi jaSuSebi iq aRar sWirdebodaT. Cems jaSuS megobrebTan erTad iqauroba davtove. unda vaRiaro isic, rom rodesac Sin vijeqi da televizors vuyurebdi, xelis
gulebi meqaveboda, ise menatreboda
xolme Cemi jaSuSuri saqmianoba.
vaRiareb, rom axla kvlav imave
saqmes vakeTeb da ise var gamobrZmedili, rom erTi SexedviT SeiZleba verc mixvdeT verafers, Tu Cems
satelefono saubrebs yuradRebiT
ar mousmenT, Tumca vaRiareb, rom
SeiZleba asec Zneli iyos, radgan
Cems saubrebs konkretuli da Zalian rTuli Sifri aqvs. yoveli mesame bgera sityvaSi, Seesabameba imave
asos wina niSans rusul abanSi.
vaRiareb, cotaodeni rusuli werakiTxvac vici. aseve ar davmalav,
rom xSirad davxmarebivar Cems kolegebs, romlebic mirekavdnen ruseTidan an romelime sxva qveynidan
da me maT xSirad telefonis nomrebs vaZlevdi an vaswavlidi rogor gaerkviaT is, rac maT ainteresebdaT.
vaRiareb, rom Cems profesiul
mdgomareobas piradi keTildReobisTvis ar viyenebdi, aseTi ram
Rirseuli jaSuSisTvis miuRebelia. vaRiareb imasac, rom Zvirfasi saCuqaric damibrunebia Zalian
maRali Tanamdebobis mqone adamianisTvis, esec dauSvebeli ramaa WeSmariti jaSuSisTvis. vaRiareb, rom
rodesac qveyanaSi rame seriozuli
xdeboda, axali ambebis gamoSvebas
Sadrevnis gaxsniT ar viwyebdi da
saerTodac, Cemi neba-survilisa da
Sexedulebisamebr vwyvetdi da vwyvet, jer romeli axali ambavi movasmenino mayurebels da mere romeli. axla vxdebi, vacnobiereb, rom
es uzarmazari danaSaulia da vacxadeb, rom vaRiareb yvela im danaSauls, romelic Camidenia da imasac, romelic ar Camidenia. Tu es
sakmarisi ar iqneba, vaRiareb, yvela
im danaSaulsac, romelic SeiZleboda Camedina da romelic SesaZloa momavalSi Cavidino.
kidev?
kidev vaRiareb, rom Cemi masaJisti erovnebiT rusia!
da Tu es yvelaferi ar aris
sakmarisi, maSin vaRiareb imasac, rasac mTeli cxovreba saidumlod
vinaxavdi:
me movhkali Zera! diax, Zera da
oRond h-Ti. daJinebiT gTxovT, asec
SeitanoT oqmSi: movhkali da ara
movkali!
* * *
eliso janaSia:
mokled, sanam momadgebian, unda
vaRiaro, rom mafinansebs vladimer
vladimeris Ze putini. Cemi gadabireba 2004 wels moxda, roca
moskovSi „cum~-Si, Cemi bolo danazogiT kabis rigSi videqi. gverdze
momidga viRac masxaris formaSi
gadacmuli, maxsovs, qarTulad damelaparaka da sigareti mTxova. cxviri wiTlad hqonda SeRebili da
Tmebi JRalisfrad. qarTleluri
kilo hqonda, sofel metexSi gazrdili upatrono biWi varo. maminacvali xSirad mcemdao. Semecoda
da maxsovs, „belamoris~ bolo „biCoki~ davutove. „fu, ra sazizRrobaa, amas rogor ewevio~. me vuTxari, ra vqna qarTveli Jurnalisti
var, mets ar mixdian-meTqi. e.i.
`rusTavi2~ da `imedidan~ ar yofilxaro. gakvirvebulma Sevxede,
saidan icis-meTqi. egreve miTxra,
me gadagixdio, oRond foTis mers
aRmaSeneblis xidze lomebi ar daadgmevinoo, xalxisTvis kerZo sakuTreba ar waarTmevinoo da Tan
meris fotoebi momawode profilSi
da anfasSio. macduri SemoTavazeba iyo. TiTo fotoze 10 000 rubls dampirdnen, rasac davTanxmdi.
fuls giorgaZis kaci, qarTveli
reportiori abdalaZe xelze maZlevda, anu ra gamovdivar axla
me? giorgaZis kaci? kaci Tu qali?
tfui.. eSmakma dalaxvros!
Tumca, vaRiareb, rom foTis merma
gaigo Cemi mzakvruli garigebis
Sesaxeb da sajarod mamxila. amis
Semdeg abdalaZe da misi megobrebic daiWires da karze yovel dakakunebaze guli miskdeba. vici, rom
male Cemzec gamovlen.
ra erCiT? aRiarebaa, tyvias tyviaSi ajens imnairi. ise, cota ufro
seriozulad Tu SexedavT, dRes
amgvari suraTia: vinc amaT dakrulze ar cekvavs, an amaTia, magram raimes mihqaravs, ruseTis jaSuSoba
saqmeSi urtyia, Tanac „dagrifuli~. dRes Jurnalistebi sam kategoriad iyofian: isini, vinc siamovnebiT akeTeben xelisuflebis
saqmes, anu igive xelisuflebisa
da specsamsaxurebis warmomadgenlebi; meore, xelisuflebis mZevlebi,
romlebic siamovnebiT ara, magram
SantaJiT da iZulebiT emsaxurebian
belads da yvela sxva danarCenijaSuSi da moRalatea, romelTa
gamovlena vanos „magari~ struqturis wyalobiT, nela, magram permanentulad mimdinareobs.
vaRiareb, ra vqna, iqneb Semimsubuqdes sasjeli.
* * *
anna brolaZe:
vaRiareb, rom me Jurnalisti ki
ara, xelisuflebis mier kritikulad ganwyobil arxSi Canergili
agenti var.
vaRiareb, rom xelisuflebis
msgavsad yvela opoziciuri partia
xelze mixdis Tanxas, maTi saqebari siuJetebis gasakeTeblad da me
damoukidebeli Jurnalistis safarqveS vmuSaob konspiraciulad
vaRiareb, rac Tqven jer ar iciT,
stenogramebidan aRebuli informacia maqvs, rom kaxa benduqiZe male
protestis niSnad SimSils daiwyebs, oRond Cum-Cumad Cizburgersa
da ormag fris gaugzavnis Temur
Wyonia;
vaRiareb, me quCaSi ludis daleva da deboSis mowyoba kanondarRvevad ar CameTvleba, radgan Sesabamis uwyebebTan daaxloebuli piri
var;
vaRiareb, rom prezidentis `sada
da ferebSi Sexamebul Cacmulobas~ vakritikeb, boRmiani var da
imitom. guli mwydeba brendebis
samosi me rom ver macvia;
vaRiareb da nu gamkicxavT, miyvars qarTuli estrada, lela wurwumia da gansakuTrebulad sofo
niJaraZe;
vaRiareb, `quCis biWebis~ simRerebze gavizarde da goga xaCiZe
maSin ufro momwonda;
vaRiareb, restornebSi akrZalul
rusul melodiebs sul gulSi
vmReri da ucnobis `vagoni miqrize~ vcekvav (oRond arafxizeli,
ra Tqma unda).
vaRiareb, guSin saRamos, amoucnobi mfrinavi obieqti davinaxe
sakuTari saZineblidan da mgoni
radiaciuli foni zedmetad gaizarda mas Semdeg, aba amdeni, isic
sakuTari nebiT, ratom vaRiare?!
* * *
daTo koroSinaZe:
vaRiareb, rom mZuls galoTebuli mamaTa Taoba.
vaRiareb, rom mZuls mamaTa Taobidan isini, vinc SeZlo gamoketiliyo ferad kedlebSi da iqedan
ecqira CvenTvis.
vaRiareb, rom mZuls mamaTa Taobidan isini, vinc gamudmebiT cdiloben Cvens proevropul, prorusul
Tu proqarTul fsevdoreformas.
vaRiareb, rom mZuls totalitaruli reJimi, romelic yovel saRamos axorcielebs Cemze fsiqologiur terors quCebidan, televizo-
ridan, gazeTebidan, internetidan da
TiToeuli momxre mavanisgan.
vaRiareb, rom Cems qveyanaSi mimdinare movlenebiT da miT ufro garemoebebiT Semerya isedac Seryeuli nervuli sistema da axla
wamlebis maragiT da xelis kankaliT Sevyureb Cems daxatul yovel axal tilos.
vaRiareb, rom saqarTvelo RvTismSoblis wilxvedri qveyanaa da
rom sircxvilia masSi SimSiliT
da usamarTlobiT sikvdili.
vaRiareb, rom qriste jvars ecva,
Cven ki, yoveldRe ararsebul jvrebze gvi pireben gakvras.
vaRiareb, rom meSinia samarTaldamcavi organoebis, romlebic namdvilad kargad gvicaven, iseve, rogorc icaven qaliSvili meZavebi
sakuTar saSoebs.
vaRiareb, rom meSinia hibriduli
siyvarulis mkvdar saSoebTan, fsiqoterorTan da simSvidis imitaciasTan.
vaRiareb, rom arasdros minda
Sevqmna ojaxi da myavdes Svilebi
am sicrueSi.
vaRiareb, rom iseve mZuls, rogorc miyvars es dawyevlili miwis nagleji.
vaRiareb, rom mZuls komunizmi,
romlis gadaRebvasac yoveldRe
cdiloben.
vaRiareb, rom mZuls postsabWouri nabiWvrebis amala.
vaRiareb, rom CemSi yoveldRe
nel-nela kvdeba protestisunarianoba da yovelive nihilist monstrs emsgavseba, romelsac vcdilob
ar davemorCilo.
vaRiareb, rom am yvelafris gamo
iZulebuli var kvlav viTamaSo.
vaRiareb, rom arqaul subkulturas, liTonur wesebs da rutinul banalobas yelSi danasaviT
vyavar gaCrili da erTi suli
aqvT rodis amomafurTxeben.
vaRiareb, rom vaRiare sakuTari
Tavi.
vaRiareb nicSes.
vaRiareb froids.
vaRiareb anarqias.
vaRiareb aralegalur xelovnebas.
vaRiareb, rom aralegalur xelovnebas movixmar.
vaRiareb, rom Cems qveyanaSi TviTon vxdebi aralegali.
vaRiareb, rom yoveldRe auarebeli raodenobiT Tambaqos vewevi.
vaRiareb, rom zogjer ugonod
mTvrali davseirnob quCebSi.
vaRiareb, rom xSirad maxsendeba
Cernobilis afeTqeba.
vaRiareb, rom arc araferi gansakuTrebuli moxdeba,
rom ar arseboben gmirebi,
rom realuri gmirebi gamWvirvale SuSaSi dganan da gamudmebiT
traks gviwiTleben, Semdeg ki Cvenze
gadamtydar joxebs gvayvedreben da
gveCxubebian.
* * *
Tea siWinava:
me, rogorc am qveynis moqalaqes
bevri araferi maqvs saTqmeli.
bolo dros imdeni cudi ram
xdeba, rom vaRiareb, ar miWirs simarTlis dadgena…da es simarTle, Zalian mZimed aRsaqmelia.
me ukve aRar vici, ra iTvleba
qveyanaSi jaSuSobad, magram vici
is, risi warmoCenac surT.
Tu Jurnalistoba iTvleba jaSuSobad, maSin me vaRiareb, rom miyvars Cemi profesia da var Jurnalisti. vaRiareb, rom yoveldRiurad gadacemaSi gansxvavebuli azris mqone adamainebs viwvev.
vaRiareb, rom vsaubrob imaze, rasac realurad vxedav da ara rasac
mkarnaxoben. kidev imas vaRiareb,
rom devnili var (mgoni esec danaSaulad iTvleba);
vaRiareb, rom maqvs afxazuri
sisxli;
vaRiareb, rom Zalian minda soxumSi dabruneba;
vaRiareb, rom ver veguebi usamarTlobas;
vaRiareb, rom minda davicva profesiuli standartebi;
bolos imasac vaRiareb, rom amdeni problemis miuxedavad, Zalian
miyvars es qveyana da aqedan wasvlas
azradac ar gavivleb;
vaRiareb, rom me var Tea siWinava, Jurnalisti soxumidan.
* * *
dimitri moniava:
me vaRiareb, rom im wels uCveulod cxeli noemberi iyo. ise,
rom icodeT, optikur samizneSi
qalis saxe gansakuTrebiT lamazi
da mimzidveli Cans.
„naxe, ubralod naxe, ra qalia, emociurad CurCulebda Cemi mewyvile, - frTxilad, SemTxveviT ar
moartya~.
„aseTi qalisTvis - mivuge Cumad,
- mTeli msoflio ar kmara~ da
ratomRac gavifiqre, rom es qali
mSvenier TeTr pepelas hgavs, romlis sicocxle da bedniereba mxolod erT dRes grZeldeba. es momenti arasdros damaviwydeba. oriode wamSi ki prezident kenedis
pirveli tyvia moxvda, Semdeg meore. Tumca danarCeni isedac iciT.
Semdeg, „civi omis~ xifaTian gzebze
araerTi kilometris gavla momiwia. imaze, Tu rogor Sevi pyari
vietnamSi cnobili amerikeli mfrinavi jon makkeini, Zalian male
mogiTxrobT, Tumca is dRe mainc
gamorCeuli iyo.
me mudam memaxsovreba Jaklinis
saxe, romelsac optikuri samizniT
vucqerdi RvTisgan miviwyebul qalaq dalasSi, dauviwyari 1963
wlis sevdian 22 noembers.
* * *
roman qevxiSvili:
saqarTvelos Sinagan saqmeTa ministr, b-n ivane merabiSvils, Jurnalist roman qevxiSvilis aRiarebiTi Cveneba. batono ivane, me vaRiareb, rom var jaSuSi, qveynis da vardebis xelisuflebis moRalate,
me ver davinaxe Tqvens mier xalxis sasikeTod gatarebuli reformebi da qveynis mterTan daviwye
TanamSromloba. vaRiareb, rom sainformacio portali „GeoTopNews~-i, romelic 2009 wlidan
funqcionirebs, dafinansebulia demokratiuli moZraoba - erTiani
saqarTvelos lideris, nino burjanaZis mamis, anzor burjanaZis mier,
romelsac bebiaCemis (mamis dedis)
babulia barTlomes asuli onaSvilis meSveobiT davukavSirdi. bebia
warmoSobiT cageris raionis sofel orbelidan iyo, mTeli bavSvoba
erTad gautarebiaT anzor burjanaZes da bebiaCems. am nacnobobam,
mniSvnelovani roli Seasrula Cem
warmatebaSi. bebia daukavSirda baton anzors da sTxova, rom CemTvis
magistraturaSi swavlis fuli
gadaexada. xolo rac batonma anzorma gaigo, rom Jurnalisti viyavi, bebias SesTavaza, Cemi nino gavacnoTo.
nino anzoris as. burjanaZe 2008
wels gavicani. Cveni Sexvedra okupirebul kodoris xeobaSi moxda.
cageridan gadavediT, Sexvedras emzar kvicianic eswreboda da SevTanxmdiT, rom batoni anzori Cem swavlas daafinansebda, xolo qalbatoni nino burjanaZe ki damexmareboda finansurad sainformacio portalis gakeTebaSi. Cveni SeTanxmebis
mixedviT, me ar unda damefiqsirebina Riad burjanaZis partiis mimarT simpaTia, zogjer unda mekritikebina kidec, orond, rodesac
igi „grus~ jarebs wamouZRveboda,
me viqnobodi pirveli Jurnalisti,
vinc am kadrebs eqskluziurad gadaiRebda. Sexvedra, romelic bebiaCemis da anzor burjanaZis organizebiT kodoris xeobaSi gaimarTa,
sadac Cemi da burjanaZeebis SeTanxmeba moxda, qalbatonma nora kvicianma aRbeWda samoyvarulo videokameriT. kaseta mogvianebiT gaigzavna kremlSi, asli ar arsebobs, amitom
me vaRiareb, rom var jaSuSi da
qveynis moRalate!!!
* * *
naTia axalaia:
„SeiZleba suleli var, magram
raRac ar mesmis da iqneb amixsnaT:
Tu is fotografebi udanaSauloebi
arian da es mTavrobam icis, isini
dauyovnebliv unda gaaTavisuflon
da bodiSic mouxadon. magram Tu
mTavrobas swams, rom jaSuSebi arian,
TavdebiT ratom unda gamouSvas?~
- gia nodia.
diax, ratom unda gamouSvas, Tuki
mTavrobas swams?!
da ratom unda gavaprotestoT,
Tuki Cven ar gvjera?!
isev nodia: pativcemul Jurnalistur sinods marTla sjeroda,
rom Sinagan saqmeTa ministri utyuar mtkicebulebas daudebda Tu
Tavs idebilebs? ratom unda daedo ministrs maTTvis mtkicebulebebi: sasamarTlo arian?
jaSuSebisa da jalaTebis qveynad
qceul Cvens samSobloSi samarTlis
uzenaesoba koleqtiuri nodias inteleqtualuri mxardaWeriT ganisazRvreba.
es Cveni arCevania.
da swored amitom, axla giorgi abdalaZes, rogorc Cvens bolo
imeds „fotografebis saqmeSi~, vanos samarTali alaparakebs: vaRiareb, rom danarCeni teqsti, romelic
dReidan sinqronul reJimSi ismis
hebelsis televiziebidan, CemTvis
ucnobia, aRar mainteresebs.
zneobrivi krizisis mqone inteleqtualebis tviniTa da sindisiT
nakveb jojoxeTs axla jaSuSebis
CvenebebiRa acocxlebs. male SeiZleba Cvenc - rigrigobiT yvelam,
vaRiaroT samSoblos Ralati sikvdilis marwuxebis qveS gawolilebma, rogorc Seguebis sazRauri. axla Cven saTiTaod avdivarT
Cvenive xeliT naWed giliotinaze.
axla jalaTi saTiTaod gviaxlovdeba. ar gsurT sikvdili?
* * *
eliso CafiZe:
Sinagan saqmeTa ministrs, baton
vano merabiSvils! guSin movismine
Sss-s gancxadeba rusTavi-2-ze, mivxvdi, rom droa, gamovcxadde da
viTanamSromlo TqvenTan. amitom
kargad davfiqrdi da gadavwyvite,
mTeli Cemi codvebi Tqvens winaSe
vaRiaro.
upirvelesad, vaRiareb, rom var
adamiani. am saSinel ambavs veraferi
movuxerxe. ra vqna, skolasa da saxlSi ase mzrdidnen, vkiTxulobdi
biZia Tomas qoxsa da mark tvenis
sabavSvo romanebs, main ridsa da
jek londons da Sedegi saxezea...
vera da ver miveCvie, mixarodes,
vamarTlebde da taSs vukravde adamianebis mkvlelobas, saxlebidan gamoyras, gaupatiurebas. imedi maqvs,
Tqveni mecadineobiT am saSineli
senisgan odesme ganvTavisufldebi
da gavxdebi is axali adamiani,
Tqven rom ocnebobT - axali saqarTvelos moqalaqe, romelic mzadaa,
upirobod dauWiros mxari, daukras
taSi da Tu saWiroa, scemos kidec
sxva moqalaqeebi xelisuflebis
diadi ideebis dasacavad.
aseve vaRiareb, miyvars Cemi qveyana,
var qarTveli da Zalian ganvicdi
qarTvelebis gadajiSeba-gadaSenebis
process rom vuyureb, devnilebis
wamebas da yvelaferi erovnulisa
da tradiciulis goimobad gamocxadebas. vaRiareb, rom erT dRes
ilias universitetSi rom movismine,
CemTvis aq yofna Tavisuflebis niSania da imis, rom yurs ramdenjerac minda, imdenjer gavixvreto,
gamecina. albaT, Cemi es mkrexeluri gamoxtoma ukve dafiqsirebulia
Sesabamisi video-aparaturiT, magram
mainc vaRiareb.
vaRiareb, rom miyvars Cveni religia - marTlmadidebloba. dalai
lamasac Sevxvdi, baptistebsa da
kaTolikeebsac bevri vesaubre, islamsac pativs vcem da muslimanebis gulistkvilic mesmis, magram
ratomRac vTvli, rom qristianoba
Tavisi siyvaruliT adamianisa da
dedamiwis mimarT yvelaze humanuri da Rrmad filosofiuri religiaa. miyvars, rogorc Cemi identobis nawili, Cemi bavSvobis bebiasdroindeli locvebidan naswavli
frazebi. imasac vaRiareb, rom Cemi
Tavi Zalian xSirad ar momwons
da vTvli, rom ar var Rirseuli
qristiani, magram Cemi RmerTi keTilia da didsulovani. yovelTvis
SemiZlia, mivide masTan da Semifaros, am aRiarebis Semdegac ki.
vin gadamibira? yvelaferi, razec zemoT gesaubreT, babuaCem aleqsandre CafiZisa da bebiaCem mariam
boWoriSvilis bralia. maT gadamibires. maswavlidnen qarTul leqsebs, makiTxebdnen moTxrobebs, vaJas, galaktions. Cemi qarTuli enis
pedagogs, bondo kirkitaZes vabarebdi Semdeg am informacias. is ki
aseve saaTobiT mesaubreboda vaJaze, iliaze, akakize, galaktionze.
isini axla namdvilad sxva qveyanaSi arian, amitom imedi maqvs, rom
veRar daapatimrebT da ver miiRebT aseT aRiarebiT Cvenebebs.
vaRiareb, rom susti var, qali
var da adamianic myvarebia. vaRiareb, rom mister pitua var. esaa
Cemi komentari, rogorc koxora
ityoda.
* * *
naTia orvelaSvili:
me vaRiareb, rom televizia, romelSic vmuSaob, xan nino burjanaZis fuliT maZlevs xelfass, xan
zurab noRaidelis. adre igor giorgaZec gvexmareboda xolme, magram
mere raRac dagviviwya. vaRiareb,
rom telekompania `kavkasiaSi~ Camnerga konstituciuri usafrTxoebis departamentma da am etapze
vagroveb informacias nino jangiraSvilis da daviT aqubardias danaSaulebrivi saqmianobis Sesaxeb.
vaRiareb, rom Zalian visiamovne
`modelirebuli qronikiT~ da visurvebdi, rom kidev bevri aseTi
gadacema gavides eTerSi. vamayob
yvela JurnalistiT da mTeli teqnikuri jgufiT, romelic monawileobda am gadacemis SeqmnaSi.
Cemi sayvareli filmia `agvistos xuTi dRe~. mjera, rom swored
am filmis naxvis Semdeg msoflio
TiTs dauqnevs ruseTs da saswrafo wesiT moxdeba deokupacia.
vaRiareb, rom gulis siRrmeSi
gia TorTlaZis amomrCeveli var
da mimaCnia, rom okupaciis sawinaaRmdego bukletebis sxvadasxva mwvervalebze datovebiT saSviliSvilo saqmes akeTebs. vaRiareb, rom
mjera - misi mowodebis mere Crdiloatlantikuri aliansi ufro
farTod gagviRebs kars da zurgze
xelsac wagvkravs - SemodiT, nu
geridebaT, Tqvens gareSe nato ra
natoao. me vaRiareb gia TorTlaZes.
vaRiareb, rom grigol vaSaZe yvela drois saukeTeso ministria.
aqve minda bodiSi movuxado mas
Cemi yvela eWvisa da zedmetad dasmuli kiTxvisTvis.
vaRiareb, rom mjera Sinagan saqmeTa saministros gamWvirvalobis.
isemc magaT ra vuTxari. ver
gavqaCe bolomde.
* * *
lali CxaiZe:
pirdapir daviwyeb. Tavis marTlebas azri aRar aqvs... Cemi prezidenti, Cemi mTavroba Zalas da SesaZleblobas ar iSurebs CemTvis. magram me, ugunurs, arafris danaxva
ar SemiZlia. imis magivrad, rom
madloba gadavuxado da sikeTe davufaso, Cems werilebSi maT moqmedebebs, ZiriTadad, vakritikeb. daunaxavi var, umaduri!
vaRiareb, rom ar var Rirsi imisa,
rasac Cemi mTavroba CemTvis akeTebs.
Cemi prezidenti, Cemi parlamenti,
Cemi ministrebi da saministroebi
dauRalavad, dRedaRame Sromoben
imisTvis, rom ukeTesad vicxovro,
rom kargi ganaTleba miviRo, kargi
samsaxuri mqondes, komfortulad
vicxovro. magram me brma, yru var!
verafers vxedav da araferi mesmis!
sxvagvarad rogorRa unda damimtkicos Cemma sayvarelma prezidentma
da Tavisma Semogarenma, rom mTavari me var da Cemi momavali! eeh,
umadurobas ra vuTxari.
milionobiT turisti moiswrafis Cemi qveynisken. marto me minda
aqedan gaqceva! milionobiT adamiani xedavs, rogor viTardeba Cemi
qveyana, ra sixaruliT umRerian
qarTvelebs piacaze msoflio varskvlavebi! me var erTaderTi brma!
mTeli dedamiwa xedavs, rogor
saubroben saqarTveloze msoflios
yvelaze warmatebuli televiziebi. yvela gamWriaxia, yvela afasebs,
yvela madlobelia, yvela Cem garda!
mxolod me ver vxedav sarkisebur Senobebs, romelsac mze saocrad abrWyvialebs. marto me ver
vxedav „radisonisa~ da „Seratonis~ brwyinvalebas! mxolod me
ver vxedav, rom qveyanaSi ar xdeba
mkvleloba, Zaladoba, usamarTloba,
ukanonoba!
me erTaderTi var, visac ar unda
danaxva, rogor iafdeba yovelgvari
gadasaxadi! Cem garda yvela xedavs,
rogor iafdeba produqti! pensionerebi kmayofilebi amboben, gazrdil pensias erT TveSi ver vxarjavTo, or TveSi erTxel rom dagvirigoT pensia, mainc gveyofao. me
var erTaderTi ukmayofilo ugunuri, romelic ver ijerebs, rogor
yofniT pensionerebs pensia!
marto me vfiqrob, rom Sss Tavisi
administraciuli SenobebiT da TanamSromlebiT gaumWvirvalea! veravin xedavs usamarTlobas Cem garda!
yvela fiqrobs, rom Sss-s mier gamoqveynebuli uklebliv yvela videomasala namdvilia. marto me
ugunurs mepareba eWvi!
yvela fiqrobs, rom Cveni sayvareli xelisufleba ar akontrolebs medias. me ratom vfiqrob
sxvagvarad, veravin xvdeba. mec miWirs Cemi ugunurobis axsna! yvelas unda demokratia Cem garda!
yvela liberalia Cem garda!
marto me mimaCnia marTlmadidebeli mrevli CamorCenilebad! me
var erTaderTi, visac gauxarda, dasufTavebis gadasaxadi erT kilovat daxarjul eleqtroenergiaze
5 TeTri rom gaxda!
marto me mgonia sasamarTlo
usamarTlo!
vaRiareb, rom yvelaze umaduri,
ugunuri da ukmayofilo moqalaqe
var! guls miklavs am yvelafris
aRiareba. me xom aqamde ase usircxvilod da ugulod veqceodi Cems
prezidents, Cems parlaments, Cems
ministrebs da saministroebs - Cems
moamageebs. me xom ar vafaseb maT
Rvawls da Tavdadebas! me xom gaazrebac ar SemiZlia, rarig demokratebi arian isini!
Cemo prezidento, Cemo parlamento, Cemo gamWvirvale SenobebSi momuSave patriotebo, Cemo samarTliano sasamarTlov, Cemo „radisonSi~
da „SeratonSi~ mofusfuse elitav,
iqneb SeZloT Cemi gamosworeba, iqneb
damexmaroT. gpirdebiT, vityvi imas,
rac Tqvens, CemTvis Tavdadebul
gulebs esiamovnebaT! Tvals davxuWav maSin, roca Tqven mogindebaT!
davTesav genmodificirebul siminds,
usityvod gadavixdi komunalur
gadasaxadebs, Severkinebi yvelas, visac Tqvenze augi wamoscdeba. vaRiareb Tqvens didebas, Zalas, uflebas, Zalauflebas. vaRiareb Tqvens
uzenaesobasa da samarTals! hoi,
Cemo mxsnelebo; hoi, Cemo, vardis
surneliT gaJRenTilo mTavrobav!
kiTxulob 104 wlis win daweril moTxrobas da ase ggonia, axlaxan daiwera!
ar eridebian erTmaneTs, scxovroben TanZmobiT da urTierTSoris keTilganwyobilebiT. Tu vinme sxvisi ofliT da sxvisi
SromiT mxolod TviTon xels iTbobs da
mucels iZRobs, es aRar iqneba `erToba~.
im dRes Sen ar iyav, rom Sen da Seni amxanagebi faitonSi isxediT, seirnobdiT da
mefaitones ki fuli ar mieciT. roca
iman fuli mogTxovaT, Tqven miaZaxeT: `erTobaa~! kargia, Senma mzem, mefaitone mTel
dRes da Rames sicxeSi da siciveSi faitonze ijdes, cxenebs uvlides da hkvebdes,
faitons scveTdes, rom arsobiTi sazrdo
iSovos da Sen ki Seni `Zma biWebiT~ muqTad iseirnoT!
Tavisufleba maSin aris, rodesac adamiani sindisierad irjeba, Sromobs, saqmes
akeTebs da am sindisier da patiosan Sromas
win aravin eRobeba.
Zmoba aris, rodesac yvelas pativiscemiT epyrobi. ieso qristem sTqva: giyvardes moyvasi Seni, viTarca Tavi Tvisio.
moyvasi, Cemo Svilo, aris yoveli adamiani,
ra erovnebisa, ra wodebisa, ra sarwmunoebisa da ra SeZlebisac unda iyos. maSasadame, yvelas pativiscemiT unda moeqce.
misi pirovneba, misi zneoba, maTi Tavmoyvareoba ar unda SebRavlo. mokled rom
giTxra, yvelas ise unda moeqce, rogorc
ginda rom Sen mogeqcnen. zogierT rusebma ician, - rodesac qarTvels dainaxaven,
dacinviT ityvian xolme: `ax ti gruzo~,
somexi Tu dainaxes `ax ti armianka~.
amis mTqmeli, Cemo Svilo, arc qristiania
da arc Zmoba swams!
exla me Sen, Cemo Svilo, giambe, ra aris
Zmoba, erToba da Tavisufleba. axla Sen
daukvirdi, Caixede sulis sarkeSi da gu-
laxdilad miTxari: aris iseTi Zmoba, rom
yoveli adamiani, ganurCevlad erovnebisa,
wodebisa, SeZlebisa da ganviTarebisa, ise
eqceodes adamians, rogorc unda rom mas
moeqces?! aris iseTi erToba, rom Ciniansa
da uCinos, mdidarsa da Raribs, Zliersa
da uZlurs, naswavlsa da uswavls Soris
iyos Tanxmoba da keTilganwyobileba, rom
erTmaneTs ar sCagravdnen, erTmaneTs ar
awuxebdnen da Tavis bednierebas sxvis
ubedurebazed ar amyarebdes?!
aris iseTi Zmoba, rom kacis patiosnur
da sindisier Sromas, gamrjelobas da mecadineobas yvela patiosnad epyrobodes
da win aravin eRobebodes?!
cxrameti saukunis winaT ieso qristem
gviqadaga da mcneba mogvca:
- giyvardes moyvasi Seni, viTarca Tavi
Tvisi.
- miuteve Secodebani Tvisni.
- iyaviT umankoni, viTarca mtredi...
cxrameti saukune gavida mas Semdeg,
rac Zmobaze, siyvarulze gviqadaga. cxrameti asi weliwadi gavida, rac qristianoba
damyarda, magram qristianebSi qristianoba ar ganxorcielebula, siZulvili, SurisZieba, uTanxmoeba, ampartavnoba, ukadrisoba,
angarTmoyvareoba, orpiroba, Ralati, mliqvneloba, daCagrva, Zalmomreoba, loToba, mruSoba - vgoneb qristianebSi ufro gaxelebulia, vidre zogierT sxva sarwmunoebis mqone xalxSi.
da Tu Tqven, Cemo Svilo, gindaT ataroT
droSa `samebisa~ - Zmoba-erToba-Tavisuflebisa, gindaT ataroT droSa simarTlisa
da patiosnebisa, maSin saWiroa, rogorc
zemoT giTxari, zneobriuli ganviTarebac,
ese igi zemoT CamoTvlili zneobriuli
naklulevanebaTa daTrgunva.
aba miTxari: xom aris SenSi is zneobriuli naklulevanebaTagani, romlebic zemoT CamovTvale? Tu aris, miTxari, gizrunvia roisme rom gaisworo, an aRmofxvra
igi Senis bunebidgan?
Svili Cafiqrda, karga xans xma ar
amoiRo. mamam daabolova: Tu TuTiyuSiviT
uazrod, umniSvnelod waramara iyvireT:
gaumarjos Zmobas, erTobas da Tavisuflebas,
merwmune yviriliT da carieli sityvebis
raxa-ruxiT arc ara gakeTebula da arc
ara gakeTdeba ra. kerZod Sen, Cemo Svilo,
da Seni amqrebi Tu zneobriulad ar ganspetakdebiT, nu geqnebaT imedi, rom momavalSi Tqven sasargeblo SeiqmneT ojaxisa
da samSoblosaTvis.
maswavlebeli andria benaSvili,,
1907 w. 1 dekemberi
10
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
is saidumlo, rac sawmisSi
ido, samareSi Caitana ise, rom
sxvisTvis aravisTvis gaumxelia. Torem an medea, an yvelafris Semdeg viRac kolxi eladaSi Camovidoda verZis ukan
gasataceblad. Tanac iseTi
usargeblo gaxda es naqurdali, rom yvela eladeli sixaruliT daiclida xels am
CvenTvis samarcxvino nivTisgan. esec ki sindisis sawameblad dagvitova aietma mTels
eladas.
daikarga oqros sawmisis
dideba eladis cis qveS da
egeosis talRebma STanTqes
misi momxiblaoba maSin, roca
kolxeTis cis qveS pontois
talRaTa SxrialSi mzis sxivareklili mnaTi mimzidvelsa
da warmtacs xdida oqros
verZs. aseTi ram mxolod samSobloSi xdeba, samSoblos
miRma ki sawmisica da kacic
cremlTa sawvimisiT ivseba.
esec ver gaviazreT srulfasovnad, roca kolxeTisken
aviReT gezi.
yvelaze bneli da yvelaze
uRirsi mainc medeasTan viyavi. ver vivarge kacad mis winaSe. mteric rom yofiliyo
Cemi, araTu mxolod medeasTvis,
araTu colisa da Cemi Svilebis dedisaTvis, sazogadod qalisTvis, ar unda mekadrebina
is, rac vakadre. mendo sruliad ucnobs, gadamTiels, damexmara, sabolood mainc ar momiTmina gulma da ar davelode misi daxmarebiT gamowveul Sedegs. movipare sawmisi,
rogorc ukanasknelma qurdma
da ar Semrcxva mis TvalebSi
Caxedvis, raTa meTxova misTvis
coloba. esec araferi - Tan
wamoviyvane, rogorc naqurdali. wamogvewia misi Zma, me
ki ar miveci saSualeba, erTmaneTs daelaparakebodnen.
SemeSinda?
risi?
medeas rom ar ndomoda Cemi
daxmareba da CemTan wamosvla,
me da mTeli elada jarad
rom SemovrtymodiT kolxeTs,
balaxis naglejsac ver wamoviRebdiT am qveynidan. visi
SemeSinda maSin, uwveruli
ymawvilis? es xom, pirvelyovlisa, medeas sulSi CafurTxeba iyo, ra sanaxaobac vanaxeT
mas. ar vende bolomde, arada,
swored mas ar daumsaxurebia
Cemgan es veragoba. medeas mofiqrebuli hqonda da kargad
gaazrebuli Tavisi nabijebi,
es ar iyo ubralo, vnebas ayolili qalis gadawyvetileba,
romelsac nebismieri kaci gadaafiqrebinebda. man saukeTesod icoda, rasac akeTebda, me
dRemde ar vici, ratom hqna
medeam es. brma siyvaruli davarqvi, Torem brma siyvaruli
aseT siRrmiseul da sakvanZo
sakiTxebs ver gadaWrida, radgan sibrmavem fiqri ar icis,
Cemi daxmareba ki araerTi Ramis nafiqris Sedegia. ubralod me ar vici, ra Rirebuli Cado medeam am fiqrSi yvelaferi, oRond ara siyvaruli. es bunebrivadac SeuZlebelia, Seiyvaro kaci gaazrebulad, romelic arc meti
da arc naklebi - mekobrea
da es man saukeTesod icis,
vici mec, rom man es icis da
manac icis, rom mec vici is,
rac man icis. miuxedavad amisa,
ganudga mamas da damexmara,
me ki daxmarebis xeli srulfasovnad ar miviRe, ar vende,
da mitom. am undoblobaSi
mainc vyofiliyavi gulwrfeli da marTali?! ara, undoblobis safuZvels ar maZlevda
medea. es iyo, rom ar mindoda,
vinmes eTqva, qalis daxmarebiT
gaitaca oqros sawmisi iazonmao da ar davacale daTqmuli pirobis Sesrulebis bolodme miyvana, ise movi pare
sawmisi. mainc imas amboben,
ris Tqmasac ase-rigad veridebodi da wyobidan gamovyavar,
sxva rom ambobs amas. yvelafris Semdeg ra warmodgena unda hqonoda mas Cemze, cxadia,
magram mainc wamomyva.
hoda, aseT mtkice gadawyvetilebamiRebuls vinme rames
gadaafiqrebinebda?
Tundac RviZli Zma?
ara.
maSin, ratom movkali afsirte?
mxolod da mxolod medeas
Tavmoyvareobis dasaTrgunad...
da ra movigeT amiT?
srulebiT araferi.
kidev erTi kiTxva: Tu SeiZleba Cemi Seyvareba da mainc
ise Zlierad, rom satrfom
uRalatos mamuls da mamas,
ver warmovidgen!!!
rogor warmovaCine Cemi Tavi qalis winaSe?!
rogorc sustma da ufxo
kacma, romelsac ar Seswevs
Zala TavisiT gaikvlios gza
gamarjvebisken, gza, romelic
TviTonve airCia. aseTi kacebi qalebis sibraluls iwvevs
da ara siyvaruls, miTumetes
brmad mindobil siyvaruls.
SeuZlebeli iyo medeas Sevyvarebodi iseTi, rogoric kolxeTSi Cavedi...
da Tundac iseTi,
da miT ufro iseTi,
rogoric axla var.
Cemdami sibralulma medeaSi ganamtkica TviTdajerebuloba, risTvisac daisaja ki-
dec, magram aseTi sasyidliTa
da sasjeliT? es metis meti
iyo misTvis. igi me verasdros
Semiyvarebda im wrfeli guliT, rogoradac uyvarT erTmaneTi mijnurebs, col-qmarsa da sayvarlebs imitomac,
rom mTeli Cemi simdable daufaravad da guluxvad gamovamJRavne mis winaSe, qalebs
ki ar uyvarT masze damokidebuli kacebi. Cemdami misi
zizRi macofebda da amis damalva arc ki ucdia afsirtes
mokvlis Semdeg. me ki mindoda, vyvarebodi Cems cols. ver
davTrgune misi gulamayi buneba, igi Cems saZraxis Tavgadasavlebs dahyva da ar damorCilda. yvela gziT vecade
maSi momespo pirovneba, piriqiT ki moxda, man damimorCila Tavisi Cemdami gulgrilobiT da gaaniava CemSi is
pirovneba, rac ki iyo da Tu
iyo mainc.
risTvis unda vyvarebodi
medeas, ra damsaxureba mimiZRvis mis winaSe?
Zma rom movukali, amisTvis?
aseTi qmedebebisTvis aravis
aravin uyvardeba. arc ki micdia, medeas guli momego. man
ki yvelaferi gaakeTa imisaTvis, rom mcireodeni yuradReba
mainc dameTmo misTvis, magram
arc igi cdilobda Semyvareboda. me mindoda, rom mas
gamoemJRavnebina wadili imisa,
rom Semyvareboda. ara, medeas
CemTan kavSiri sxva rames iTvaliswinebda, da ara siyvaruls.
peliasis nagiJar Svilebs mamamisi avakepvineT, medeas ki davabraleT. warbic ar Setokebia medeas amaze. gulcivad
miyurebda da araadamianuri
simSvidiT iRimoda, suliT
xorcamde rom SegZravda, ise.
ai, korinToSi ra moxda, veRar
gavadevne Tvali, dabrmavebuli viyavi amoris vnebaSi gadavardnili. gulsazarlad mecineboda qvabSi moxarSul peliasze, magram ar vukvirdebodi imas, rom iolkosis mefed aRvzevebis nacvlad, Tanaqalaqelebma qalaqidan gamaZeves Cemi amaliT, rogorc Semzaravi borotmoqmedi. medea
ki Tan mdevda, rogorc ulmobeli bediswera, me ki masSi
vuyurebdi Cems yvela naavkacars da misi Tavidan moSoreba gadavwyvite. ver SevZeli, igi Tan mdevda... da bediswerac aRsrulda mTeli sisastikiT.
igi qali iyo Cemze aTaswil Zlieri,
Cemze aTaswil gambedavi,
Cemze aTaswil gonieri,
Cemze aTaswil mtkice.
misi upiratesoba aRmatebuli iyo Cemze pirveli Sexvedridan moyolebuli ukanasknel
urTierTobamde. igi mizanmimarTuli iyo oqros sawmisis
gamotacebaSic da kolxeTidan
gaqcevaSic. iqamde, afsirtes
mokvdinebisas - man imTaviTve
icoda, visTan hqonda saqme
da windawinve Tadarigi daiWira. ai, me ar vicodi, visTan
mqonda saqme.
ar daaxana bedisweramac.
medeam icoda, ras da ratom
akeTebda,
me ki mindoda mcodnoda,
ras da ratom vakeTebdi.
man is gaakeTa, rac undoda,
me ki ver gavakeTe, rac mindoda da medeas xeli SevuSale im Sedegis momkaSi, rac
daTesa.
igi arasodes damcildeboda me, radgan misi momavali
da Cemi momavali erTad gansazRvra man da ara me. yovel
SemTxvevaSi cuds momavali
ar miqadda masTan erTad TanacxovrebiT. me ki ar mindoda medeas frTebqveS vyofiliyavi. ar SeuzRudavs mas CemTvis araferi, piriqiT yvela
Cem axirebas nebiT hyveboda
da mexmareboda kidec. es me
ver SevZeli damoukideblad
arseboba.
igi Tavisi TvisebebiT WeSmariti iyo,
me ki yalbi.
gmirobas da saxel-didebas
siyalbiT ver moi poveb,
arc aravis eSleba,
vin aris gmiri da
vin - yalbi.
sadac fexi davdgi, versad
vi pove TavSesafari, yvelam
ganmdevna, rogorc arasasurveli stumari. versad ver vimaspinZle, sakuTar colTanac ki.
igi ufro metad sasurveli
gamodga eladelTaTvis, vidre
me, da me ar vici, ratom. Svilebic imitom moukles, rom
Cemi Tanamzraxveli iyo mxolod da miTumetes kolxi.
sadac fexi davdgi, yvelgan
ubedureba mivitane imitom,
rom TviTon me viyavi ubedureba, aqac - Cems mamulSi. medea ki mxolod imitom mZulda, rom kolxi iyo. amis gamo
ver Seviyvare. kolxi rom ar
yofiliyo, Tan gadavyvebodi,
albaT, magram me sad SemiZlia
Tangadayola vinmeze. medea ki
Cemgan amas ar moiTxovda.
rasac axla vaRiareb - Cems
danaSaulsa da naklovanebas
- axla rom var gongaxsnili,
aseTive rom vyofiliyavi manamdec, Cemi cxovreba sxvanairad warimarTeboda da Cemi
Svilebi cocxlebi iqnebodnen
axla. kolxeTSi Tu ara, iol-
kosSi mainc viqnebodi mefe,
Seviswavlidi mefobis im
aucilebel Tvisebebs,
riTac uxvad iyo dajildovebuli moxuci aieti,
rasac bavSobiTve avlenda
afsirte da Cven ar davacaleT, bolomde amoewura cxovrebis wyurva,
rasac medea avlenda ucxoobaSi uTvistomod darCenili.
me mindoda swavla Torem
maT gverdiT myofi yvelafers
ise SeviTvisebdi, rom sagangebo gawvrTna arc ki damWirdeboda. saamisodac ar meyo goneba. CemTvis aietTan da medeasTan urTierToba sxva araferi iyo, Tu ara SiSis saswavlebeli. yovelTvis miviswrafodi faTerakebisken, maT gaswrebaze veTamaSebodi, rogorc
warCinebuli olimpieli, magram me ar viyavi olimpieli,
me ki msurda es.
faTerakebTan Sejibri Cemi
erTi umTavresi axirebaTagani iyo. amitom ZvlebSi gabrjnili mqonda boroteuli
Tavdaviwyeba. savse mTvaris
mefeebiT vixiblebodi me ki
RameSi ver SeviZeli mTvaris
Suqze gabrwyinveba, mzeSi saCrdilobels veZebdi da ver
vipove. uTavJamod Caiara Cemma
cxovrebam. axla vambob - gulwrfelad mSurs medeasi, romelsac veraferi davakeli Cemi SuriT, ufro gavaZliere.
mas SeeZlo kolxuri diadema Tavze daedga da Rirseuladac etarebina is, magram
ar isurva, Tavisufleba amjobina mefur monobas.
Cven yvelani viswrafviT,
rac SeiZleba adre da male
davidgaT Tavze is samarcxvino gvirgvini, mefoba rom hqvia
saxelad. medeas veravin Seecileboda amaSi - verc mama
da verc Zma. Cven ki aTasgvar
sisaZagles CavdivarT, raTa miviRoT es monoba sakuTar Tavze, raTa im borkildadebul
monebze gacilebiT meti monebi gavxdeT. ver vgrZnobT pativ-didebis SarbaTSi rogor
gvaqvs warTmeuli Tavisufleba. sakuTar nebaze erT sityvasac ver vityviT,
ver gavivliT sakuTari surviliT iq, sadac im wuTSi
gvsurs yofna,
vakeTebT da vambobT imas,
rasac moiTxovs mefuri monoba,
vimyofebiT iq, sadac moiTxovs mefuri monoba.
qveSevrdomebi da xelqveiTebi ar gvapatieben erT gadacdomasac ki, radgan yvela
am diad monas Sehyurebs, mefe
da tirani rom hqvia saxelad.
vai me, rom ver SeviZeli
verc erTi monobis uRlis
Tavze dadgma, verc RirsebiTa
da verc uRirsobiT, magram
ufro didi vai me, rom Tvisuflebac ver SeviZeli.
miviswrafodi monobisken
da viyavi Tavisufali da
me es ver SevamCnie,
miviswrafodi monobisken,
raTa vyofiliyavi Tavisufali da ver vxvdebodi, rom
viyavi Tavisufali
da sxva ara mindoda ra.
sakuTar adgils ver vpoulobdi awmyoSi da
msurda maradi awmyoSi mec
maradiuli vyofiliyavi Cemi
miswrafebiTa da sicxadiT am ori urTierTSeuTavseblobiT. maradi awmyo ki mSordeboda imitom, rom me ar mivsdie mas da ar mivsdie imitom, rom sakuTar TavSi vebrZodi Tavisuflebas sakuTar
TavSi monobis dasamkvidreblad. me marTlac gavxdi mona,
oRond sakuTari codvebis.
verc imas vxvdebodi, rom monasac Tavisi mefuri Rirseba
unda hqonoda, ragind borkildadebuli monac ar unda yofiliyo.
diad yafanze videqi da Tavi momwonda, rom uSvelebeli
sasworis win videqi - iq, sadac cruTa da matyuaraTa
adgilia. avadmyofoba Semyroda am savaWro moedanze - msoflio droisadmi sakacobrio
avadmyofoba.
gamalebiT vwonidi sakuTar iRbals,
vecilebodi sxvebs,
ar CamovrCenodi danarCenebs. sasworze imaze metis
awonva msurda,
vidre viyavi,
vidre raimes warmovadgendi.
yvelani mxecebi viyaviT am
moedanze vyidulobdiT da vyiddiT
rac SeiZleba mets,
rac SeiZleba Zvirad,
msoflio dro ki midioda
da me adamianobadakargulma
Sevecade davweodi dros da
araferi gamomivida. is, rac
viyide, imiTve davitvirTe, ar
vkiTxulobdi, ra Rirda is
da ris fasad SeviZine CemSi
Rirseba, romliTac vcade
dros davweodi. ver davewie
dros da movedi aqamomde...
da xelSi SemrCa ra Cems mier gamarjvebuli damarcxeba,
romelic movi pove sisxliT,
qurdobiT da
motyuebiT.
amitom ver vpove sakuTari
adgili samyaroSi.
sul sxvafriv velodi Cemi cxovrebis warmarTvas,
sul sxvafriv ki warimarTa. Svilebi momikles da fesvebi gadamiWres, raRa gamaxarebs amieridan! verc ki SevZeli Svilebis dacva. imaT winaSec davaSave, aseTi ususuri rom viyavi. maT xelmtkice
mama sWirdebodaT iseTi, rogoric deda hyavdaT. Cemi danaSauli maT winaSe is aris,
rom aseTi viyavi da axla
sxvanairi rom gavxde, azri
aRara aqvs maTTvis.
erTis mxriv sasargebloa,
iazonis Svilebi rom mokles,
meores mxriv ki didi usamarTlobaa, medeas Svilebi rom
daxoces.
saerTo jamSi, ra mxecobaa
patara bavSvebis mokvdineba,
rogori uRirsic ar unda
iyos misi mSobeli. me bavSvi
ar momiklavs, igi ymawvili
iyo, zrdausrulebze ki xels
ver aRvmarTavdi. sindisi mqenjnis mainc, roca amas vambob
da amitom afsirtes mkvlelobas gulwrfelad vinanieb.
sad gaveqce am mwvel codvas, romel Crdils Sevefaro,
rom ver momagnos mcxunvarebam Cemi Secodebisa.
sakuTar naWuWSic momZebnes afsirtes Tvalebma da
yovelTvis amiforiaqes suli,
damiwves guli dauwvavi cecxliT, misi sicocxliT mxurvale Tvalebidan rom moedineboda. sakuTar Tavs gavurbodi, magram momsdevda afsirtes Tvalebis cecxlovan alSi gaxveuli sakuTari Tavi
da mosvenebas ar maZlevda.
RvinoSi mindoda CamexrCo Cemi goneba, Rvinom ki gaaasmaga
fiqrebi masze. verc medea da
verc aieti ase-rigad ver amoaSrobdnen Cemgan mosvenebis
wyaroTsaTaves. isini ki, Cemi
mtrebi iyvnen da gaixarebdnen
Cemi ganadgurebiT, magram afsirte Cemi mteri ar yofila
da mxolod igia, rom ar masvenebs da maforiaqebs. mis
suls amisi ufleba aqvs.
me ar vnanob aietis winaSe,
me ar vnanob medeas winaSe,
me ar vnanob oqros sawmisis winaSe,
me ar vnanob arc Cemi Svilebis winaSe,
radgan yvelaferi es da
yvelani eseni erTmaneTTan arian gadajaWvulni Cems cxovrebaSi da maT winaSe Tu ram
Semicodavs, Cemi surviliT Cemive sargeblobisTvis moxda.
rogor - es sxva saqmea,
risTvis - es kidev sxva.
ra gamovida aqedan - es
aRar ijerieba,
radgan me bunebiT raindi
ar vyofilvar da raindul
didbunebovnebas veravin momTxovs, TviT Cemi Svilebis
winaSec ki. rac SeviZeli, maT
is gavukeTe.
sxva saqme aris afsirte!
yoveli avazaki, yoveli znedacemuli kacic moerideboda
mis mokvlas da miTumetes iseT viTarebaSi da iseTi
simxeciT, rogorc es moxda.
amas verc erTi Tavmicemuli
da uglimi ver mouZebnis gamarTlebas.
rac mindoda amovTqvi,
rogorc vfiqrobdi, ise
amovTqvi Cemi saglovari da
satirali.
axla aRar meSinia aRarc
sikvdilis,
aRarc SiSis,
aRarc kacis da
aRarc sindisis.
axla aRar davimalebi arsad, radgan gavTavisufldi
yvela tvirTisgan, rac mamZimebda mTeli cxovreba. damRala sakuTari Tavisadmi amdenma sayvedurma, rodesme xom
unda davisveno!
aRarc Sen dagitove saTqmeli, Cemo sindiso!
yvelaferi iTqva sruli
gulwrfelobiT, aRar viwvi
dauwvavi cecxliT da yvelas SemiZlia Tamamad Cavxedo TvalebSi da vTqva:
- es me var, iazoni, Cemi
cxovreba rom gadavxlarTe
Sens cxovrebasTan, agirie gzakvali imitom, rom mec viyavi
gza-kval-areuli. axla, roca
yvelaferi damTavrda, roca
yvelafris Secvla SeuZlebeli da usargebloa, movsulvar,
raTa TvalebSi CagxedoT da
Tqvenc SeicnoT Tqveni wili
Secodeba Cems winaSe, Tu rogor gamimrudeT cxovreba. axla Sen miTxari, Cemo sindiso, yvelas xmiT, mTeli samyaros xmiT, rogor unda mecxovra, rom vyofiliyavi srulyofili da srulfasovani
pirovneba, vin ra Rvawli Seitana Cemi xasiaTebisa da Tvisebebis gamrudebaSi da SeiZleboda Tu ara vyofiliyavi
sxvnairi, Svilebis mier akepili da did qvabSi moxarSuli peliasidan dawyebuli,
eladelTagan uRvTod mokluli Cemi SvilebiT damTavrebuli sulebis xmebo, mi pasuxeT - rogor unda mecxovra,
rom Tqveni sulebi damewynarebina da ar gageuxeSebinaT Cemi
suli. mec mecxovra da Tqvenc gecxovraT mSvidobiT ise,
rom an ar gadakveTiliyo Cveni gzebi, an arada erTmaneTisTvis ar SegveSala xeli.
sindisis xmaSi gaerTiane-
bulma yvela xmam erTxmad
upasuxa:
- es SeuZlebelia.
- ratom?
- imitom, rom Sen modiodi CvenTan da ara Cven SenTan.
amitom TamaSis wesebs Sen
gvkarnaxobdi da, Sesabamisad,
Cven gpasuxobdiT imiT, riTac
gi pasuxeT.
- yvelam?
- yvelam, da yvelam Taviseburad. sxva gza Cven ar dagvitove.
- ratom?
- maSin sakuTar Tavze unda
gveTqva uari da mxolod Sen
dagmorCilebodiT.
- damorCileba xom gacilebiT ioli iyo, vidre TviTmyofadobis SenarCuneba. me xom
yvela TamaSis sapasuxo wess
davemorCile!
- rogorc Sen ibrZodi nebismieri xerxiT sakuTari Tavis damkvidrebisTvis cxovrebaSi Cveni TviTmyofadobis
daTrgunvis xarjze, Cvenc aseve gpasuxobdiT, radgan Sengan
vicavdiT Tavs nebismieri xerxiT, arc es daiviwyo, iazon!
- maS, ra gamodis?!
- is, rac gamovida, mxolod
da mxolod is,- upasuxa sindisma da dadumda.
dadumda iazonic. igi aRarafers fiqrobda. Tvalebi daxuWa. daasvena goneba. SeamCnia,
rom mze aRar uZvreboda sulSi. moiCrdila, magram axlomaxlo xe rom ar iyo?!
tyeSi rom ar iyo?!
maS, sad iyo?
yuri daugdo garemos zRva Sxrialebda da Soreul horizontSi mziT sxivaWrili siSoris sispetakidan
ikveTeboda giganturi daRupvis dedaazri. TvaldaxuWulma igrZno naTlis livlivi
zRvis zedapirze da moelanda
Tavisi `argo~ talRebTan moTamaSe. xomaldze aravin iyo
- marto zRvis udaburi sicariele da igi, visac uxmobda
Tavisi mimzidveli momxiblaobiT `argo~. iseTi iyo, rogoric zRvaSi pirvelad Securvisas, da ufro mimzidveli da macdunebeli. gediviT
srialobda wylis zedapirze
da elamuneboda mzis sxivebs.
ca zRvisferi iyo da zRva
cisferi. ver gaarCevdi zRvaSi
srialobda `argo~, Tu caSi.
zRvaSi rom Caixedavdi, xelisguliviT Canda mTeli samyaro, TiTqo Rrublebs zemoT
asuliyo zRva.
caze rom aixedavdi zRvis
talRebiviT livlivebda cis
kabadoni.
mze cisa da zRvis gasayarze Soreul horizontSi miikargeboda. ver mixvdebodi,
miTSi iyavi, Tu cxadSi. aranairi suldgmuli ar iyo iazonis gonier TvalsawierSi.
mxolod `argo~ izidavda mas,
isic miiCqaroda `argosken~,
radgan erTaderTi is iyo, romelic araferSi ar sayvedurobda Tavis patrons. gonieri Tvalsawieridan uyurebda
Tavis xomalds da fiqrobda,
ase ram gaalamaza, aseTi Tvalwarmtaci arasodes yofilao,
ialqnebic bavSvuri fiqrebiviT spetaki da gardasul ocnebasaviT momxiblavi iyo, TiTqos ialqnebad marTlacda es
fiqrebi da ocnebebi Seeba da
maradisobis niavi afrialebda
zRvaze ocnebidan nafiqr afrebs.
iazoni Caafiqra am xilvam,
ifiqra baxusma miraJebi warmoSvao, magram nasvami ar iyo.
arc sizmari iyo, radgan igi
xorcielad arsebobda da sakuTari Crdili dahyveboda.
iazoni xedavda, rom irgvliv
ukacuroba sufevda, miuxedavad amisa, Tvalwarmtaci garemo iyo irgvliv da yvelafer
amas amSvenebda `argos~ aqamde
ararsebuli momxiblavi silamaze. man SeamCnia, rom yvelafers, rasac uyurebda, gamokveTili saxe ar hqonda da
igi ufro moCveneba iyo, vidre
cxadlivi cxadeba. TandaTan
rwmundeboda, rom Tavadac
xdeboda moCvenebad.
daRupvis bumberazi xelovneba Tavis frTebs Slida da
Sedioda SemoqmedebiT eqstazSi. bedma gadawyvita Tavisi
bediswera, Ramis qalRmerTis
qaliSvilebma iazonis bedis
Zafi gawyvites, magram ar iyo
Rame. gawyvetili Zafi Tvalwin dauvarda iazons. gaikvirva, am ukacur samyaroSi sad
iyo es Zafio. xelSi aiRo
da masSi Tavisi cxovreba amoikiTxa. wamodga, tanT ar ecva, miixed-moixeda, vinme Cumad
ar miyurebdeso. msubuqad eCvena sakuTari Tavi. fexi gadadga, ase egona haerSi dafrinavso da Tavisi simsubuqe
gaikvirva. ifiqra, qari rom
amovardes, wamiRebso. isev gadadga nabiji, aseTi nabijebi
mas arasodes hqonia. mivida
`argomde~. axla wyalSi rom
Sevida, wyalze gaiara da Tavis xomaldze avida. iq moxuc
kacs eZina. gaukvirda, cota
ar iyos gabrazda kidec. gamoaRviZa.
- vina xaro? - hkiTxa.
- me qaroni varo, - upasuxa moxucma.
- am Cems xomaldSi ra gindao? - warbebi SeiWmuxna
iazonma.
CaeRima moxucs:
- es Seni xomaldi araa.
es boraniao.
- sad midis es boranio, iWvneulad ikiTxa iazonma.
isev CaiRima kuStma moxucma da iazoni daakvirda mis
saxes, mis moelvare Tvalebs,
rogor ar uxdeboda Rimili.
- miwisqveSa mdinare `stiqiT~ aidas samefoSi unda
gadagiyvanoo.
- sad aris aidas samefoo
da ra minda me iqo?
- es samefo iqaa, sadac mdinare okeane dasalieris miRma
ganbans dedamiwas da Sen imitom mimyavxar iq, rom mokvdio.
- rogor Tu movkvdi? gaognda iazoni,- gana me damarxuli var, an Seni gasamrjelo sad gamaCniao?
- Sen Senma `argom~ dagmarxa, rodesac misi gadatexili
anZa mogxvda TavSi. Cems gasamrjelozec nu ifiqreb. amaze sxvebma izrunes. kolxeTidan `argoSi~ CatvirTuli
kolxuri TeTri Camogyva da
amiT aviRe Cemi kuTvnili gasamrjelo.
daRonda iazoni. ar egona,
ase Tu mokvdeboda da rac
ixila, sikvdili Tu iyo. gaxeda irgvliv garemos da SeeSinda, iseT bneleTSi Sevidnen.
- aaarrrgooo! - iyvira iazonma da miwisqveSeTma eqod
gaimeora misi sityvebi. xmaurze ki cerberma yefa daiwyo da acnoba imier qveyanas
iazonis stumroba.
kolxuri xilvebi
niadags miRma
SvilebTan ukanaskneli Ramis gatarebis Semdeg medea
daadga gzas, da ar icoda
sad, magram midioda im imediT,
rom sadRac, Sors gadaikargeboda.
bevri iara,
Tu cota iara,
tyis piras daxnul-daTesili mindori dainaxa, sadac
Tavi amoeyo jejils da man
Tvalebs ar daujera - es
axaldaTesili mWadi iyo. gaikvirva medeam, mWadis kulturas am Soreul qveyanaSi ra
undoda, is xom marto kolxeTSi xarobda da mxolod
kolxebma icodnen am mcenaris
daniSnuleba da fasi. ramdeni welia, igi eladaSi imyofeboda da ar unaxavs arc
erTi eladeli, miwaTmoqmedebas rom gahyoloda, isini ZiriTadad mesaqonleobas misdevdnen. gaixara medeam da
ratom gaixara, amas ver mimxvdariyo. albaT imitom, rom
Tvistomi eguleboda mWadis
yanebis siaxloves. raRac jerargancdilad dauwyo gulma
frTqiali. gajejilebuli
mWadi gazafxulis sunTqvas
talRovani mimoxvriT esityveboda. Tvali daamSvida medeam, am yanaSi aranair saSiSroebas ar grZnobda. mSvidad
sunTqavda ise, rogorc sakuTar mamulSi. iqve, xnulis
pirs Camojda. misi mzera garkveulad metyvelebda, rom
droebas mZimed daeqanca im
berikaciviT, romelic xnulSi
Camdgari kavs eWideba Zalagamoclili, Tumca mainc bavSviviT urCi, Tavs Zalas rom
atans da mTeli ZaliT isev
wamodgomas cdilobs, Ronemixdils simxne rom emateba da
dambadebels madls swiravs,
mere rom umalve dgeba da
isev kavs eWideba da isev xnuls mihyveba, xnuli ki grZelia am mindoriviT, medeas Tvalwin zRvasaviT rom gadaSlila, cxovrebasaviT grZelia
da dausrulebeli.
uimedod gahyurebda Soreul sivrces carieli TvalebiT. misi safiqrali erT daZabul Tavsatexs warmoadgenda
- rogorme gaqceoda eladas,
mis sulis SemxuTvel garemos
da cdilobda iseTi adgilisTvis miegno,
saidanac veravin aiZulebda
wasvlas,
sadac aravin uRalatebda,
sadac miecemoda xalisi,
ecxovra,
isev wahyoloda gulis murazs kolxeTSi,
da ara kolxeTidan,
bedi ar gatexoda mis siyvaruls,
moxvedriliyo masTan erTad qariSxalSi
da SiSiT ki ara,
siamiT Sefareboda moulodnel kunZulebs
da romc ar yofiliyo anafe,
TviTon gamoegonebina is macocxlebeli kunZuli. warRvnasac rom gauZlebda, iseTi.
im kunZulze veravis moekla sanukvari Svilebi gulRrZo da Seubralebeli korinToelebiviT, saidanac veravin
gamoaZevebda da aRar daangrevda keras, gverds auqcevda warsuls da maradi `axla~
iqneboda misi jebiri velur
eladasTan da Caketavda usiamo SegrZnebas am qveyanasTan
dakavSirebuls. fazisis qviSian napirebze irbenda ise, rom
fexebi arc ki etkineboda da
amarantis mTebSi davanebul
amirans Seexmianeboda, SeuTqvamda RmerT-mebrZol Zalas
wyaluxvobas. deliss miesalmeboda da mxurvale sxivebs
usurvebda zamTar-zafxuls,
sadac aumRvreveli grZnobiT
gaxalisdeboda, yvela patara
kuTxe-kunWuls CasCurCulebda, Tu rogor uyvarda TiToeuli kenWi da balaxis gamxmari Rero. veravin SebRalavda
mis saxels, veravin dadaRavda
mis guls eWvebis seniT, suli
imRerebda da am miTiur mReras marto igi da dambadebeli gaigonebdnen.
RmerTi gaigebda
simReriT naTqvamsa da
simReriT saTqmelsa da
simReriT uTqmels.
ijda medea gondabinduli,
warbSekruli, uferuli da
umolodino. ijda da eloda,
magram vis? iqneb isev cxovrebis megzurs? magram nuTu
marTla eloda?
naTqvamma sityvam sityva
mouWra, ugulo gulma saxe
dauWkno. upasuxod darCenil
kiTxvebs veravin upasuxa da
Rirda ki am kiTxvebze pasuxis gacema? amaze medea aRar
fiqrobda.
TeTronma piri ar hkida
mWads, ecnaura nacnobi jejili, mxolod mis gverdiT sarevela Semoacala da agrZelebda ase balaxobas. erTiori mWadis jejilic moigdo
pirSi, ver ki gaixsena, saidan
ecno es balaxi, pirutyvi iyo
da mitom. Tvalebi medeasken
miepyro, mzad rom yofiliyo
patronis samsaxurSi. sairxes
xrmali xelSi eWira mis patrons da mzis sxivebze laplapebda orlesuli da zedwarwerili `messiis maxvili~.
Tvalebs Wrida cxens xrmalis
mzera, magram Tvals ver acilebda sairxes ganZs, raRacnairi mimzidveli Zala hqonda,
da mitom. am Zalas TeTronic
grZnobda da mzad iyo patronis erTgulebisTvis, radgan
patronis erTguleba niSnavda xrmlis erTgulebasac.
medea imdenad ver grZnobda
am satevaris energias, ramdenadac TeTroni, radgan aseTi
cxovelsmyoflobisadmi mgrZnobeloba adamianebze ufro
cxovelebs aqvT ganviTarebuli.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-64
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
baTumis centralur ubanSi,
zRvasTan axlos, Tanamedrove
tipis sacxovrebel saxlSi
binebis farTo arCevani
2
47m -dan 141m2-mde. 600$-dan
www.duka2006.ge
duka2006@list.ru
+995 5(55) 27 27 77
rkina-betonis karkasis
da fasadis mSenebloba
dasrulebulia, mimdinareobs
Sida komunikaciebis mowyoba.
wm. qalwulis mfarvelobis
sakaTedro taZrisa da qarTvel marTlmadidebelTa urTierTobis Sesaxeb
amaswinad, niu iorkis qarTulenovan
gazeT `mamulSi~ gamoqveynda statia,
sadac aRwerili iyo niu-iorkSi qarTuli eklesiis daarsebis istoria. imave
statiaSi aramarTebuli komentarebi
iyo dawerili niu-iorkisa da niu jersis eparqiis wminda qalwulis safarvelis sakaTedro taZris samRvdeloebisa da qarTveli mrevlis mimarT. msgavsi komentarebi iqna gaJRerebuli
arcTu ise didi xnis win xalxSic.
amasTan dakaSirebiT, minda Zmuri siyvaruliT, qristianuli erTobiTa da Sendobis TxovniT SemogTavazoT garkveuli
ganmartebebi.
Cvenma sakaTedro taZarma jer kidev
1990-iani wlebis dasawyisSi mama aleqsandre TandilaSvils dauTmo wminda
inokenti irkuckelis patara taZari,
romelic mTavar taZarSi marcxena mxares mdebareobs. amis safasurad mama
aleqsandre ixdida minimalur Tanxas
sxvadasxva komunaluri xarjebis dasa-
faravad. Cven mamaos aseve mivuCineT erTerTi Cveni eklesiis msaxuri, rom igi mudmivad yofiliyo wirvebze da daxmareboda mas, aseve mivuCineT ramodenime mgalobelic, romlebmac icodnen qarTulad galoba. es yvelaferi Cven gavakeTeT udidesi
sixaruliTa da imis imediT, rom mravali
qarTveli emigranti, romlebic daSorebulni iyvnen TavianT kerasa da axloblebs, aq
hpovebdnen sulier Svebasa da siyvaruls.
droTa ganmavlobaSi, qarTveli emigrantebis ricxvi izrdeboda da bolos, 7000s miaRwia mTeli niu iorkis midamoebSi.
eqvsi wlis ganmavlobaSi saqarTvelodan
Camosuli qarTveli mRvdeli mama malxaz
kumelaSvili Cvens eklesiaSi msaxurobda.
garkveuli periodis Semdeg bevri qarTveli gaxda Cveni eklesiis mrevli, romlebic ara marto TveSi erTxel, aramed TiTqmis yovel kviras modiodnen wirvebze.
aseve isini ar acdendnen sxvadasxva saeklesio dResaswaulebs da kviris sxva
msaxurebebs. Cven aseve mraval dResaswau-
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi tkivilis gareSe!
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
qarTuli,
namdvili
gudis
yveli
sxva
mraval
nobaTTan
erTad
moikiTxeT
niu-iorkis
maRaziebSi
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
merab boTeris
lebsa Tu wmindanTa xsenebis dReebs iulianuri kalendriT avRniSnavdiT, raTa am
xalxis survilebi dagvekmayofilebina. amas
didi sixaruliT vakeTebdiT.
am xnis manZilze mama aleqsandre Camodioda da atarebda wirvebs TveSi erTxel,
SabaTobiT. Cven mas uzrunvelvyofdiT oTaxiT Ramis gasaTeveblad, radganac mas pensilvaniis Statidan uwevda mgzavroba. Cven
arasodes da aranairad agvikrZalavs misTvis,
rom mas taZari esargebla, aramed, siamovnebiT vmaspinZlobdiT da aseve viwvevdiT,
rom kviris wirvebze da sxvadasxva dResaswaulebze CvenTan erTad emsaxura.
mTeli am xnis ganmavlobaSi, Cveni taZari mravali qarTuli RonisZiebebis maspinZeli iyo. aq imarTeboda qarTuli koncertebi, ikiTxeboda leqciebi qarTul kulturul Temebze. gaxsnili gvqonda qarTuli
skola, viRebdiT sxvadasxva sapatio stumrebs. Cven aseve avRniSneT istoriuli
didgoris brZolis gamarjvebis dRec. araerTi saqarTvelodan Camosuli simRerisa
da mgalobelTa gundi marTavda koncertebs
Cvens sabanketo darbazSi. aseve Cven vuTmobdiT Cvens sastumro oTaxebs SeuzRudavi
vadiT ramdenime axalgazrda qarTvel emigrants, romlebic axali Camosulebi iyvnen
saqarTvelodan da maT daxmareba sWirdebodaT. Cven aseve sponsorobas vuwevdiT
da mowvevebs vugzavnidiT qarTvelTa megobrebsa Tu ojaxis wevrebs im imediT,
rom isini vizas miiRebdnen da Camovidodnen amerikaSi. 2006 wels Cveni sakaTedro taZris wevrebma inglisurad Targmnes da gamosces pirveli sruli krebuli
`qarTvel wmindanTa cxovreba~. aseTi mravali qarTuli RonisZiebebi dResac imarTeba.
daaxloebiT aTi wlis win, mama aleqsandrem datova amerikis marTlmadidebluri
eklesiis aRmosavleT pensilvaniis mrevli
da amerikis marTlmadidebluri eklesiis ierarqis kurTxeviT daarsa wminda
ninos qarTuli samlocvelo bruklinis
erT-erT naqiraveb SenobaSi da ukve SeiZines sakuTari Senoba staten ailendze,
rasac Cven mxurvaled vulocavT maT.
Cven vuerTdebiT am movlenas, radganac
aman saSualeba misca mama aleqsandres,
rom niu iorkis mraval qarTvels mudmivad emsaxuros.
mTeli am 20 wlis manZilze, Cveni eklesia gamdidrda qarTveli mrevliT. maT
Soris bevrma eklesia gaixada sakuTar
sulier samyofelad. miuxedavad imisa,
rom msaxurebebi CvenTan ZiriTadad inglisurad mimdinareobs, Cveni mgaloblebi da samRvdeloeba garkveul nawilebs
msaxurebebisa galoben rogorc qarTulad, aseve ruminulad, slavurad da
berZnulad. Cemi azriT, es aris amerikis marTlmadidebluri eklesiis cxovrebis realoba da momavali.
Cven varT eklesia, romelic saidumloebebs aRavlens niu-iorkis yvela
marTlmadideblisTvis da ara mxolod
garkveuli eTnikuri jgufisTvis. misioneruli da qristianuli qadagebis
mizniT, Cven aseve vmaspinZlobT aramarTlmadideblebs, raTa SemogvierTdnen
RvTis sadideblad.
qarTvelebi arian Cveni mrevlis arsebiTi nawili da ara droebiTi stumrebi. isini Cveni ojaxis wevrebi, qristesmieri Zmebi da debi, da aseve CvenTvis
uaRresad sayvareli da miRebuli nawili arian.
arqimandriti
qristefore kalini
wm. qalwulis mfarvelobis
marTlmadidebluri sakaTedro
taZris winamZRvari
operaciamde
Semdeg
SviliSvilis,
patara
l i z i k o s dabadebas vulocavT Cvens zeinab nakaS i Z e s . pataras ki vusurvebT sasaxelo qarTvelad
gazrdas, janmrTelobas
da mSvidobian samSobloSi
cxovrebas.
iamze goguaZe, dali xoferia,
nino xarabaZe
qalbaton naTela mosiaSvils vulocavT iubiles. bedniereba
da RvTis wyaloba iyos mudam Tqveni cxovrebis megzuri. male agsrulebodeT
ocneba da CaxutebodeT Tqvens sayvarel ojaxsa da rusTavqalaqs.
`mamulis~ redaqcia
gulistkivili
manuCar kaWaxiZe da `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs maia kokoliasa da
gia CubiniZes disa da colisdis, marexis gardacvalebi gamo.
nana da zeinab nakaSiZeebi, mariam laliaSvili ojaxebiT TanaugrZnobs
SaSiaSvilebis ojaxs qalbatoni SuSanas gardacvalebis gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnoben Teimuraz
SaSiaSvils mwuxarebaSi, dedis SuSana saldaZis gardacvalebis gamo.
gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs niko nadiraSvils mwuxarebaSi,
dedis gardacvalebis gamo.
12
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kavkas-eqspresi
11-wliani gamocdilebiT
hjujhbf ityb itvltub cdkf~
?
a
i
iaf
?
a
i
f
a
r
sw
?
a
o
d
n
a
s
avtomobilebis yidva
Sida transportireba
aSS-Si da saqarTveloSi
sazRvao transportireba
sahaero gadazidvebi
orive mimarTulebiT:
1 paunti - 2.74$ (Cvens ofisSi motanili)
1 paunti - 2.95$ (saxlidan saxlamde)
sazRvao gadazidvebi:
1 paunti - 0.91$ (Cvens sawyobSi motanili)
aveji da didi zomis tvirTi fasdaklebiT.
Location
Location In
In Brooklyn:
Brooklyn:
164
164 Brighton
Brighton 11
11 St.
St.
Brooklyn
Brooklyn NY
NY 11235
11235
Tel:
Tel: 718-934-1700
718-934-1700
Alt:
Alt: 347-500-5037
347-500-5037
Location
Location In
In New
New Jersey:
Jersey:
123
123 Pennsylvania
Pennsylvania Ave
Ave Gate
Gate 33
Kearny
Kearny NJ
NJ 07032
07032
Tel:
Tel: 201-333-5555
201-333-5555
asaval
dasavalis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
E D I T O R & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad 2011 wlis 17 agvistos , aRmosavleT
amerikis droiT dilis 11 saaTze. Semdegi nomeri gamova 21 seqtembers.
WWW.MAMULI.COM
vici damRupavs
Sens gamo dardi,
Seni quCebis uxilaoba,
rogor xataven
netav mgosnebi
Cemi qalaqis momxiblaobas.
qalaqs dairbens
dilis alqaji,
da wvimas daRvris
cremlebis nacvlad,
agvisto,
2011, N65
RvTismSoblis miZinebis dRisadmi miZRvnili wirva Catardeba kviras, 28 agvistos, steiten ailendze - wmida
ninos saxelobis qarTuli eklesiis axal saxlSi.
wirvis damTavrebis Semdeg, SuadRis 1 saaTze, ufaso avtobusebiTa da sakuTari transportiT daviZrebiT parkisaken, sadac sapikniked gamarTuli iqneba magidebi da qarTuli kerZebi 500 kacze. adgilze Seiwveba mwvadi, moixarSeba
xaSlama, TaTara da amoivleba CurCxelebi, koncertis Sem-
mamuls guli upirveles yovlisa!
SemoeclebaT xeebs foTlebi,
Seveguebi cxovrebis jvarcmas.
CaZinebuli baRis sio qris,
rionis talRa nela gordeba,
momenatreba me yvelaferi,
is, rac arasdros ganmeordeba.
quTaisSi qari Cadga,
Cacxra Zveli vnebebic,
am cxovrebis ana-banas
wlebTan erTad vnebdebi.
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
deg ki SegveZleba pikniki davasruloT banaobiT, iqve 50 metrSi sanapiroze CasvliT.
parks gaaCnia SeuzRudavi ufaso samanqano adgilebi.
daswreba ufasoa, Semosawiri ki - survilisamebr.
mama aleqsandres survilia, rom es festivali saxalxo
gaxdes, tradiciuli da erTi lamazi dasturi qarTveli emigraciis erTad yofnisa.
mis: WOLFE'S POND PARK, 420 Cornelia Ave, Staten Island, NY 10312
`da gagaxseneb im dReebs, roca
mcxeTas zRapruli gaxsnes TaRebi,
da Cvens win, rogorc meored mosvla,
aRsdgnen armazis sarkofagebi~
irakli abaSiZe
www.ninak.me
www.ninak.me
1
2
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
I. `sigrZe udris siyvaruls... sigane - rwmenas...
simaRle - imeds!!!~
meoce saukunem adamianTa yofisaTvis diadi komforti Seqmna.
arc erT sxva saukunes adamianTa
ganebivrebisaTvis imdeni ara gaukeTebia, ramdenic meocem.
sigiJeca da Tavdaviwyebac aq
rom iyo, sxvas arc ki dasizmrebia,
iqamde adamianTa samsxverploze
Segdeba meoce saukunem rom ganaxorciela, aseTi kaciWamiobisa da
kacTa saRvTo zvarakad Sewirvis
mTels eraSi ar momxdara, paradoqsia meoce saukune Tavisi arsiT,
da mitom. amasTanave, man bevr rameSi gagvanebivra - ocnebis aqamomde
miuRwevel SreebSi Segvaxeda da
aramarto Segvaxeda, dagvamkvidra
kidec maTSi.
siyvaruliTac sxvanairad gviyvars, vidre gardasul saukuneebSi
uyvardaT. adre Tu dogmad iTvleboda `sjobs siyvarulsa uCveno
saqmeni sagmironiao~, axla siyvarulis dasamtkiceblad es meTodi
ar gaWris.
ioli warmosadgenia,
satrfos pativsacemad SiSveli
xelebiT rom SevebrZoloT gacofebul xars, an mSier loms CavuyoT
xaxaSi Tavi...…
sasurvel Sedegs namdvilad ver
mivaRwevT, imas ki ityvis gulis
murazi, erTi giJiT naklebi dadis
qveynado. arada, meoce saukunem sigiJeebs migvaCvia da iseT sigiJeebs,
kaci rom marTlac gaogndeba, es
ram momafiqrebinao.
or magaliTs moviyvan siyvarulis damtkicebasTan dakavSirebiT,
erTmaneTis sapirispiros Tavisi
sulieri arsiT, magram siyvarulis
midgomisadmi erTi da igive poziciidan kamilo xose selas aqvs erTi
patara novela saTauriT `yvavilTa ena~, sadac dasawyisi da dasasruli aris adamianis Sinagani kontrasti, magram mainc sakuTari Tavisa
da Rirsebis msxverplad Sewirva:
`franCesko Zanebeli, ormoci
wlis zrdili da mgrZnobiare romaeli, yvavilTa enis Tavgamodebuli mimdevari gaxldaT. franCeskos,
rogorc aseTi bunebis adamians
Seefereba, didi sinaziT uyvarda
Tavisi sacole da sityvebiT ki
ar esaubreboda, aramed yvavilebiT,
romelTac, Tu sayvavile maRaziebis reklamas verwmunebiT, SeswevT
unari gamoxaton yovelive, rasac
ki moisurvebT~.
ase iwyeba es novela. yvelaferi gasagebia da romc ar gavagrZeloT kiTxva, igi Tavis satrfos
sxvadasxva yvavilebs uZRvnida sxvadasxva xasiaTisda Sesaferiss. magram cxovrebiseuli fortuna gamaognebel fiaskod eqca. erT dros
yvelasaTvis sanatreli da qalaqis
mcxovrebTa xeliT misaTiTebeli
satrfo rCeba sulieri sicarielis amara.
erT-erTi paemanis dros siaxleebis molodinSi myofi satrfo
eloda franCeskos da marTlac
miiRo misgan Tavzardamcemi siaxle:
`benvenutos tratoriaSi fermkrTali, saxenaRvliani biWi Sevida. xelSi werili eWira.
- siniorina, Tqvena xarT franCesko Zanebelis sacole?
franCeskos sacolem Zlivs gasagoni xmiT upasuxa:
- ho, biWuna, me var. ra daemarTa
franCeskos?
- araferi, siniorina. franCeskom
damabara gadmogceT, janmrTelad
varo, yvelaferi rigzeao, franCesko
Zanebeli - ar vici unda giTxraT
Tu ara - cixeSia.
- cixeSi?
- diax, siniorina, cixeSi. sasaflaoze yvavilebs rom iparavda, maSin daiWires~.
amiT mTavrdeba novela.
ramdenjerac ar unda waikiTxo
es nawarmoebi, yovelTvis karga xans
dagamunjebs Tavisi moulodneli
siurpriziT.
arc ici ra unda hqna,
ra unda Tqva,
gaamarTlo Tu gaamtyuno.
Tu daapireb erTs,
meore mogeZaleba,
an piriqiT.
arada, morkinalTa SuaSi Cagdebuli mandiliviT ikveTeba azri
da idea siyvarulisa da yvelaferi isev iwyeba Tavidan.
am azrTa WidilSi sruliad
moulodnelad firosmani amotivtivdeba gonebaSi, viTomc araferi,
ise, sasxvaTaSorisod, Tavisi gayiduli duqniT da aqtrisa margaritasTvis mirTmeuli milioni
vardiT. tanSi Jruanteli dagivlis, uTqmelad mixvdebi yvelafers...
imisaTvis, rom satrfosTvis Tavi
daemaxsovrebina nikalas, duqani gayida - Tavisi saarsebo wyaro da
imiT uyida satrfos vardebi. amiT,
marTalia, Tavi Caagdo gasaWirSi,
magram siyvarulisTvis msxverpli
gaiRo, araTu sircxvileuli, aramed
didbunebovani.
msxverpli orTavem gaiRo da
orTavem sakuTari Tavis sazianod,
magram erTis TviTziani keTilSobiluria, meoresi ki znedacemuli.
ris fasad ician firosmanma da
franCeskom yvavilTa ena erTma sakuTaris sxvisTvis micemis fasad,
meorem sxvisi sakuTrebis miTvisebis da Semdeg gacemis fasad.
uneburad erTi kinoSedevri maxsendeba, raTa siyvarulis wonasworoba aRdges qveynad qristefore mgalobliSvili gariyuladan,
nastudentari fizikosi da
xuta ufrosis satusaRoSi daberebuli mecnieri.
masac uyvarda Tavisi Tamunia
nametnavad (`vai, rom nametnavado~,
- amkveTrebs siyvarulis ferweras
TviTon qristefore), mis siyvarulsac hqonda sevdiani waxnagebi. sikvdili mainc Tan sdevda metrfeT
da maT wreSi trialebda, rogorc
celqi bavSvi. amitom Tamunias xsovnis sapativcemulod da sikvdilis
gamosajavreblad qristeforem gadawyvita caTmfrenis ageba. kinofilmSi ara, magram nawarmoebSi asea:
`Turme nu ityviT, moxuci xSirad
axerxebs aqedan gaparvas satrfos
saflavis sanaxavad da ubedurs
yovelTvis sasaflaoze iWeren. mihyavT sapyrobileSi da mosaxdel
wlebs umateben. is ki isev garbis,
kaciSvili misi damkavebeli ar
aris Turme~.
siyvarulis maradiulobisken
moZraobis survili da idea fantastiuri naazrevis ganxorcielebaa,
Tundac es sakuTari Tavisuflebisa
da sicocxlis fasad moxdes. kinofilmSi qristefore ase ambobs:
`mas aqeT mosvenebas ar maZlevs
idea gafrenisa. me avaSeneb caTmfrens da gadavufren satrfos saflavso~.
ai, idea, risi gulisTvisac interesi eZleva TviT cixeSi yofnasac.
idea gaTavisuflebisa gaigivebulia satrfosTan, romelTan erTadac unda ifrino da mTels qalaqs
daanaxo Seni simarTle.
esec SeZaxili:
`Tu vin aris Cvens Soris marTali, iq gairkveva, zecaSi!~
esec orazrovneba, esec qveteqsti, magram winswrafvas win veraferi daudgeba.
am dros erTi satrfo sasaflaoebze yvavilebs i paravs da satrfos uZRvnis, meore satrfo sarCosabadebels hyidis da satrfosTvis
yvavilebs yidulobs da mesame satrfo sasaflaoze gansvenebul satrfos ocnebis caTmfreniT gadaufrens didi siyvarulis niSnad da
ideac siyvarulisa gamarTlebuli
iqneba uTuod, radgan samive SemTxvevaSi `siyvaruli vertikaluria da
Tan brunvadi~.
meoce saukuneo, - vaxsene da gonebaSi amotivtivda fantastiur
siyvarulTa mTeli wyeba, sadac yvelaferi Cans meoce saukunis cinizmiTa da tragizmiT... da aqac sikvdili, oRond panikuri SiSi sikvdilis da rac mTavaria, sikvdilis
Semdgomi simartivis. ucnauria, magram mainc lamazi da sevdiani.
literaturuli personaJi da
kinogmiri identurni arian erTmaneTis. msaxiobi Sezrdilia Tavis
personaJSi ise, rom srulad miiRo misi saxe da Cven, mayureblebs
gvitovebs simZafres am patara da
daucveli qalis, xma-maRlobisa.
fufala!
es personaJi sasacilo ki aRaraa
finalSi, aramed misi sasiyvarulo
warmosaxvis sidiade gvTrgunavs,
radgan man, f-ufal-am Tavis droze
mTeli sofeli daarwmuna maradi
satrfos realurobaSi da ufrore
metad, misive gamogonebuli personaJis arsebobisa Tavadve sjera rom yvelaferi miraJi ki ara,
sinamdvile iyo.
amiT niRbavs Tavis warumatebel siyvaruls. Znelia sakuTar
Tavs gamoutyde ususurobaSi, magram mas maritas sasjeli iseT
stimuls aZlevs, rom pirquSi soflis gulqvaoba aTqmevinebs `arca Siola yofila, yvelaferi me gamovigoneo~.
ismen fufalas sityvebs da Jruanteli givlis, im fufalas usmen,
mTeli soflis sasacilo romaa
da raRac momentSi Cvenc gvecineba mis oinbazobaze.
wvimasa da TavsxmaSi waqceula
soflis talaxSi da dastiris
usamarTlobas soflisas da Tu
sofeli ase-rigad moeqca mSvenier
maritas, mas raRas uzamen. gzad
moCqare mezobeli SeuCerebia da
Sestiris `xom Camoixokav Cemze loyebso~,
mas ki eCqareba seiris sayureblad, fufalasagan Tavis daxsna
surs da yasidad eTanxmeba yvelaferze, raTa gaeqces abezars. is ki
Sestiris da imisaTvis, rom misken
miiqcios yuradReba, Tavisi gulis
nadebis saidumlobas umxels.
imas ki mainc eCqareba
da miagdebs fufalas talaxSi
da garbis,
sad garbis,
TviTonac ar icis,
ise ki icis,
rom marita ukuRma SeusvamT
virze da sofel-sofel atareben,
rogorc soflis Semarcxvenels.
da mainc fufala Tavis saidumlosTan marto rCeba.
risic eSinoda,
is miewia.
kino iseTi fenomenia, rom sakuTar TavSi gvaxedebs ise, rom xSir
SemTxvevaSi bevri Cvengani Tavadac
vyofilvarT fufala, konkretulad
ara aqvs mniSvneloba qali Tu kaci,
magram is sulieri tkivili sakuTari Tavis mimarT siyvarulTan
WidilSi bevrs gangvicdia da amitom SegvSinebia kidec amis aRiareba da aTasgvari legenda SegviTxzavs. zogjer legenda sinamdvileze meti sinamdvilea.
esec asea.
iqamde silamazis kontrastsac
vamCnevT da zogjer iribi Suric
daibudebs CvenSi da mxolod maSin
veZleviT Svebas,
roca SevxedavT,
aRviqvamT da
gavisigrZeganebT imas,
rom sofeli Cvenze maxinji yofila, rom man ar icis dazogva
momxiblaobis,
TviTonac maxinjia, da mitom,
TviTonac Surs da sZuls sila-
maze, da mitom.
magram imisi aRiarebisa ki SegveSindeba - rom sofeli Cvennairi
maxinji adamianebia, arc meti da
arc naklebi,
adamianebi, romlebsac xelis aukankaleblad SeuZliaT da xelewifebaT maritas bedis jer gansazRvra
da mere mospoba, radgan TviTonaa
es bediswera, da rom es sofeli
cicikoreebiTa da oxroxineebiT
aris savse.
marTalia, Cven arc erTs ar
gvqvia cicikore da oxroxine, magram Cven TviTona varT cicikore
da oxroxine Cvenda savalalod.
vuyurebT kinofilm `natvris xes~
da arasodes sakuTar TavSi ar vixedebiT, sul maritasa da gedias
siyvarulis silamazeze gviWiravs
Tvali da vocnebobT, aseTive siyvaruli Cvenc gvewvios, oRond sxvanairi dasasruliT.
magram CvenSi davanebuli cicikore da oxroxine Cveni sulis
zedapirze maSin amodian, roca filmi dasruldeba da cremlsac davRvriT maritas naezovarze amosuli broweulis xilvisas. mwared
dagvafiqrebs avtoris sityvebi `mainc saidan modis siyvaruli,
gaxsovs tyeebi... iribad
xeze dakruli Tarjebi,
ver daiviwyeb, vinc giyvars,
Seyvarebuli darCebi...
lado asaTian
i
asaTiani
siyvaruli vertikaluria
da Tan brunvadi!
esaa da amitom yovelgvar komforts vuqmnidiT Cvens msaxiobebs,
raTa iRvawon Tavisuflad da ar
ifiqron imaze, rom vai Tu ama Tu
im abezarma Jurnalistma Cems Sesaxeb raRac Wori ar moigonoso.
gadasaReb moednebze Tavisuflad
arian, mosaxleoba Tavs evleba mTel
jgufs, maspinZloben da yovelgvar
pirobas uqmnian, raTa uxerxulad
ar igrZnon Tavi.
III. Sen raRa gaxarebda?
an sad midis, Tu droebiT moefareba, vin icis~
da pasuxis gacemaSi davfiqrdebiT, xolo pasuxs CvenSi davanebuli
cicikore da oxroxine gascemen.
II. fantaziis
komforti
Zmebi lumierebis aRmoCenisTanave kacobrioba Seudga axali xelovnebis dargis Seqmnas. igi ar
dakmayofilda martoden kinodokumentalistikiT, kinoindustiis
sistemas amiT ver moacdendnen. didi
xarji iqna gaRebuli.
samagierod gaamarTla eqsperimentebma. eqsperimentebs ki warmoadgenda msoflio klasikuri literaturis inscenireba da kinoSi
maTi gadatana. aman imiTac gaamarTla, rom literaturuli pirvelwyaro iolad aRqmadi gaxda,
fantazias mieca aqamde arnaxuli
gaqaneba, mkiTxveli amavdroulad
mayurebelic gaxda.
xelovnebis ramdenime dargi (literatura, musika, Teatri) emsaxureboda kinoxelovnebis tradiciebis Camoyalibebas. msoflio korifeebi Caebnen am saqmeSi. Sedegad
azrovnebac da naazrevis aRqmac
gaiolda, ukeT rom vTqvaT, xalasi
gaxda. mimzidvelobac meti iyo
da masebi CaiTria, ra Tqma unda, kargi da farTo mniSvnelobiT
anu zogi TavianT beds kinoxelovnebaSi cdida. xSirad gaamarTla aqamde gamoumJRavnebelma talantma. zogi potenciuri mayurebeli gaxda da, kinoxelovnebiTYnasazrdoebs, Tavisi cxovrebis yoveldRiurobaSi gadahqonda filmSi
nanaxi esa Tu is scena Tu Jestikulacia (TeatrebSi xom yvelas
xelT ar ewifeboda daswreba, kino
ki sayovelTao sanaxaobad iqca).
kinoxelovnebam masiurad daxvewa
xalxis esTetikuri gemovneba.
ufro da ufro misabaZi xdebian msaxiobebi, yvelas Tavisi gamorCeuli sayvareli msaxiobi hyavs,
agroveben maT fotoebs, gazeTebi
rac SeiZleba mets weren maT Sesaxeb. ase arc erTi xelovnebis dargi
ar Sesula adamianTa yoveldRiur yofacxovrebaSi. sasiyvarulodac analogiur situaciebs eZebdnen
pirveli kinomoyvarulebi, isini ayalibeben erTgvar tradicias da es
tradicia dRemde modis.
mayureblis interesebis maqsimalurad dasakmayofileblad Jurnalistebi paparacebad xdebian da
acxadeben `nadirobas~ msaxiobebis
piradi cxovrebis intimur da idu-
mal mxareebze. presa da mogvianebiT televizia siamovnebiT ukveTaven paparacebs ama Tu im saskandalo masalebs, Tundac gamogonilsa da yuriT moTreuls, magram
ukveTaven. Semdeg ra moxdeba, amas
naklebi mniSvneloba eniWeba, radgan
mTavari koziri da fsonebi pirvel
gamoqveynebazea Camodebuli.
aravin unda daaswros,
yvelaferi eqskluziurobis CarCoebSi unda moxdes
da xdeba kidec dRemde.
adre Tu ver icavdnen Tavs paparacebisgan `nadirobis obieqtebi~,
axla, SeiZleba iTqvas, TviTonac
axdenen ama Tu im skandalis inspirirebas ise, rom paparacebi umeteswilad gamoyenebis iaraRad qceulan, xolo Tu raime sagangebod
dasamali da misaCqmali aqvT, `nadirobis obieqtTa~ teqnikuri saSualebebi ise daixvewa, rom veravin
verafers gaigebs maTi nebarTvis
gareSe. zogjer piris Sekvrasac
aqvs adgili. mTavaria, mayurebelTa
cxoveli interesi ar modundes
kinoxelovnebis mesveurTa mimarT,
da saerTod, kinos mimarT.
es erTgvari piaria.
zogjer amarTlebs es meTodi,
magram xSir SemTxvevaSi, Tu mainca da mainc ugemovnod Sesrulebuli iqna es dadgma, da miTumetes
Tu araprofesionalurad miewoda
esa Tu is informacia mkiTxvelsa
Tu mayurebels, yovelgvari interesi daekargeba piars, iqamde mosabezrebelic gaxdeba esa Tu is xelovnuri miTqma-moTqmani.
CvenSi ki msaxiobebsa da maT pirad cxovrebas pativs miageben. gana
ar gvainteresebs maTi cxovrebis
intimuri mxarebi, magram saqarTvelo patara qveyanaa da isedac yovelgvari gamoqveynebebis gareSec
viciT bevri ram, amas ki afiSirebas ar vukeTebT. CvenTvis mTavaria
Semoqmedeba, danarCens Woris doneze
mainc gavigebT da zedmetad guls
ar vtkenT cnobismoyvareobiT Cvens
sasiqadulo moRvaweebs. esecaa, rom
yvelani gamovizardeT qarTuli
filmis keTilSobilebaze.
magaliTisTvis, qarTveli kacisTvis meore planze gadadis sofiko
Wiaurelis, lia eliavas, medea Caxavas, leila abaSiZis, medea jafariZis da sxvaTa cxovrebisa da siyvarulis dramatiuli niuansebi da
mxolod maTi Semoqmedeba aris Cveni
yuradRebis mTavari obieqti.
dRes, da saerTodac,
veravis gaakvirveb mravalcolianobiTa da mravalqmrianobiT,
faruli urTierTobebiT Tu am
urTierTobaTa Sedegad dabadebuli
bavSvebiT.
ucxoeTSi Tu Ziris Ziramde
misdeven msaxiobebs da xelSeuxebels arafers utoveben mas, CvenSi
yvelaze vigindara Jurnalistmac
icis, rom ar unda SevuracxyoT
mayurebelTa Tayvaniscemis obieqti,
pirvelyovlisa kinos moyvarulTa
pativmoyvareobas scemen amiT pativs
da mxolod Semdeg msaxiobisas, radgan yvelam icis, rom uxamsobas
aravin apatiebs vis mimarTac ar
unda iyos mimarTuli, sazogadoeba kicxavs;
Jurnalistsac,
gamomcemlobasac da
televiziasac
(anu damkveTsac da Semsrulebelsac)
mTeli karierisa da reitingis
fasad SeiZleba daujdes erTi aseTi gamoxtoma. ra Tqma unda, es sayvarel msaxiobTa siyvaruliTa da
pativiscemiT aris ganpirobebuli,
magram TviT msaxiobis pativiscema modis mis mier Sesrulebuli
rolis aRqmis siZlieris Semdeg.
Cven msaxiobebs mis gmirebTan vaigivebT da msaxiobis Seuracxyofa,
Tu sxva msgavsi ram, im gmirebis
Seuracxyofad aRiqmeba.
Cven imdenad gviyvars lika qavJaraZe, rom misi augi maritas augad
migvaCnia da sasayveduroc rom iyos,
amas pirvelyovlisa maritas ar
vakadrebT;
im spetak gogos ar vakadrebT,
mindorSi rom yvavilebs krefs da
peplebs iWers, am dros ki misi
mSvenierebiT moxibluli gzebis
mkeTeblebi (givi berikaSvilis, kaxi
kavsaZisa da baadur wulaZis gmirebi) saqmes mocdenilebi mis saameblad peplebs iWeren, kurdRlebs
dasdeven da ku mohyavT saCuqrad.
ai, es gvidgas Tvalwin.
sofiko Wiaurelze roca vsaubrobT, misi keTilSobili bunebis
miRma gvaxsendeba `Cveni ezo~ axtajana gogona. Cvenc xom gvyvarebia aseTi gogonebi bavSvobaSi, lekuris mocekvave sofiko gvaxsendeba
da yvela misi kinoroli da speqtaklebSi Sesrulebuli gmirebi
gvidgeba Tvalwin da warmodgenas
amiT viqmniT, vis Sesaxebac vsaubrobT da ena ar mogvibrundeba yvedrebiT vTqvaT - amas amdeni da amdeni qmari hyavdao.
dae, asecaa,
magram me miyvars fufala da
amitom miyvars sofikoc.
ai, Cveni siyvarulis formula
Tavdapirvelad kinoxelovnebisTvis specialurad dawerili nawarmoebebi ar arsebobda, amitom kinos
mesveurebma daxmarebisaTvis klasikur literaturas mimarTes. klasikasTan WidilSi, ra Tqma unda, gamoiwrTo TviT xelovnebis es dargi da Seiqmna mwerlebisTvisac didi
stimuli, specialurad kinosTvis
SeeqmnaT scenarebi.
erTi esecaa, magram mTavari gardatexa mainc mkiTxvel sazogadoebaSi moxda, romelic amavdroulad
mayurebelic gaxda. yovel klasikur nawarmoebs, romelsac kinoekranizacias ukeTebdnen, unda aesaxa
mkiTxvelis esTetikuri gemovnebac
ise, rom ar dazianebuliyo maTi
fantazia imiT, rom rac hqondaT
aRqmuli wignis kiTxvisas SesabamisobaSi yofiliyo nanaxTan. sxva
SemTxvevaSi kino kraxisTvis iqneboda ganwiruli. amitom mkiTxvelTa warmosaxva wanakiTxiT unda
Sevsebuliyo cocxali suraTebiT
da meti momxiblavi efeqtebiT.
yvela droSi silamazes Taviseburad aRiqvamda adamiani da Tavisi kriteriumebiT sazRvravda mSvenierebas Tundac kacisas da Tundac
qalisas. angariSi amisTvis unda
gaewiaT da klasikuri nawarmoebebis ti paJebad yovelTvis iseTi
msaxiobebi unda gamoeyvanaT, romelTa silamazec (Tu silamaze sWirdeboda literaturul gmirs) sayovelTao iqneboda da masebi sixaruliT miiRebdnen maT, iqamde, literaturuli pirvelwyaro filmis
gmiris meSveobiT unda ganesazRvraT.
ase iyo `ana kareninas~,
`madam bovaris~,
`parizis RvTismSoblis taZris~
sxvadasxva drois inscenirebebisas.
adreuli filmebi mogvianebiT
iwvevdnen ukmarisobis grZnobas da
maT xelaxla iRebdnen, iRebdnen
sxvadasxva qveynis kinostudiebi.
ase moxda `omi da mSvidobis~ kinoekranizaciis SemTxvevaSic. yvela
droisa da qveynis kinoreJisors
mTavari aqcenti gadahqonda nataSa
rostovas tipaJze, danarCenebi ase
Tu ise yovelTvis misaRebi iyo,
radgan es TviT tolstois avantiura iyo.
qarTvelebs ar gagvaCnda iseTi
komforti, rom erTi da igive literaturuli nawarmoebi sxvadasxva
dros araerTxel gadagveRo. amitom
rasac vakeTebdiT, aucileblad saukeTesod unda gagvekeTebina, raTa
am filmebze mTeli Taobebi aRzrdiliyvnen da literaturul pirvelwyaros arafriT CamorCenoda.
Cveni klasikuri literaturis
gmirebi, romlebic kinoxelovnebam
cocxal-xilvadi gaxada, suliT
xorcamde patriotebi arian, maT
gansakuTrebulad uyvarT samSoblo
da Tu patriotuli Tema ukana
planzea gadaweuli socialuri Tematikis win wamoweviT, an sxva filosofiur-esTetikuri sakiTxebis
gamo, an Tu siyvarulia, gansakuTrebuli erTgulebi arian TavianTi
siyvarulis. msaxiobebi gardasaxvis
meSveobiT im epoqas gviziareben,
romelzedacaa saubari.
Cvenc iq varT, maTTan,
maT siaxloves yovelwuTierad
vgrZnobT da
isini fanatikurad gviyvardeba,
radgan Tvalis momWrelad lamazebi
arian. aramarto fizikuri silamaziT vixiblebiT, aramed maTSi
sulieri simdidrea upirvelesad,
nawarmoebiseuli simdidre da am
sulier energias srulad euflebian aqtiorebi. maT miiRes is saxe,
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
rac literaturul pirvelwyaroSia, isini konkretuli
an lia eliava,
an oTar koberiZe,
an dodo abaSiZe,
an dodo WiWinaZe ki ar arian,
aramed maTi saxelebia
pirimzisa da pirimTvarisa,
baSi-aCuki,
abdulSahili,
Tavadis asuli...
maT bedad xvdaT akaki wereTlis
ukvdavi nawarmoebebi ise gaecocxlebinaT, rom samomavlod, rogoradac ar unda Secvliliyo kacobriobis gemovneba, arasodes mobruneboda qarTveli kaci `baSi-aCuks~
gadasaRebad. momavali Taobebi unda
gazrdiliyvnen am filmze da izrdebian kidec, Cven vswavlobT rogor
unda gviyvardes samSoblo da erTmaneTi yvelaze Znelbedobis Jamsac ki. ara mgonia momavali Taobis romelime msaxiobma survili
gamoTqvas xelTavidan Seasrulos
mzisas da mTvarisas, Raribi qvrivi
melanos, abdulSahilis da sxvaTa
rolebi da amiT TavianTi Tavi
uxerxul mdomareobaSi Caayenon, rogori genialuri msaxiobebic ar
unda iyvnen. Cven erTxel vakeTebT
filmebs da amiT vamTavrebT yvelafers.
magram iq, sadac Cven vamTavrebT,
filmi Tavis gzas ganagrZobs mayurebelTa gulebisaken da Tanac ise,
rom maradi damRad rCeba gonebaSi. erTia literaturuli masala
da misi popularoba da meorea
misi gacocxleba da iseTi gacocxleba, rom ggonia avtorma nawarmoebi furcelze ki ara, kinokadrebze dawera da axla mas vuyurebTo.
ara mgonia, tyupi debis ekranuli saxe akakiseul pirvelwyaroze
raimeTi naklebi iyos. piriqiT ki
mgonia, akaki TviTon daemorCileboda lia eliavas momxiblaobas da
gansakuTrebiT maSin, Svlis nukrs
rom efereba mindorSi. Zneli warmosadgenia romelia amaTgan Svlis
nukri - adamiani Tu cxoveli, orTave rom bavSvuri xibliT arian dajildovebulebi, gaadamianurebulebi da bunebasTan Seziarebulebi.
kidev ufro mZafrad da sulSi
Camwvdomad akiafda qarTuli kinos
cargvalze konstantine arsakiZis,
Sorena kolonkeliZisa da giorgi
mefis sasiyvarulo samkuTxedi konstantine gamsaxurdias romanidan
`didostatis marjvena~. marto nawarmoebis dramatiuloba bevrs verafers Sematebda films. romani
racaa da rogoricaa yvelam kargad
viciT, magram rom ara
Tengiz arCvaZis,
oTar meRvineTuxucesisa da
lali baduraSvilis
ubadlod Sesrulebuli rolebi,
nawarmoebi Caylapavda kinos da
tol-fasi ver gamovidoda filmi
literaturuli pirvelwyarosi.
vuyurebT films da darwmunebiT SegviZlia vTqvaT, rom mefe
giorgi araTu mxolod gamsaxurdiaseuli, aramed afxazTa da qarTvelTa mefe Ze bagrat didisa da mama
bagrat IV-isa (rogorc konstantine SeniSnavs or bagrats Soris
garCenilio) giorgi I, swored da
mxolod iseTi Tu iqneboda, rogoradac warmoaCina igi oTar meRvineTuxucesma, Tavisi RirsebiTa da
nakliT, Tavisi tragikuli siyvaruliT Sorena kolonkeliZis mimarT.
uTuod ase eqneboda warmodgenili avtors arsakiZis sikvdili,
Sesabamisad konstantine gamsaxurdia Cvenc ise gvafiqrebinebs wignis
kiTxvisas, rogorc es mxolod mas
surda da surda ise, rogorc es
filmSia. yvela CvenTagans Tvalze
cremli moadgeba, rodesac uyurebs
didi xuroTmoZRvris aRsasruls
da tanjvas siyvaruliT gamowveuls
da marTlac kedlidan gadmodis
Sorena, TumcaRa es filmSi ar
aris, magram ki Cven mas uxilavad
vxedavT, vxedavT im sinanuls arsakiZis TvalebSi, romelmac suli ar
misca satrfos, radgan sveticxovlisTvis Seewira igi.
gamsaxurdia mkiTxvels arasodes
datovebda Tavis TavTan, rogorc
surda, ise rom efiqra, - filmic
am principzea agebuli, radgan mas
iRebdnen avtoris uSualo monawileobiT da mTeli gadamRebi jgufi angariSs uwevda mwerlis nebasurvils.
romanica da filmic Tavisi arsiT gizidavs, srulad gi pyrobs
da filmis msvlelobisas savsebiT
gangacdevinebs sakuTar Tavze am
sasiyvarulo samkuTxeds. rac ufro metad Sedixar eqstazSi, miT
metad giyvardeba Sorena, radgan
Sen arsakiZe xar, miT metad giyvardeba uta, radgan Sen TviTona xar
Sorena da miT metad giyvardeba
gulboroti mefe giorgi, radgan
Sen qarTveli xar da raRac momentSi siyvarulSi damarcxebuli mefisadmi sinanuli giCndeba, radgan
man yvelaferi gaakeTa Sorenas siyvarulisTvis, oRond mefobas ver
gadaabija, radgan mefobis ukan saqarTvelo idga, es ki movaleoba iyo
misi, raTa yvela da yvelaferi
enacvalebina Tavisi samSoblos keTildReobisaTvis.
da kidev,
da mTavari,
da ZiriTadi saTqmeli:
qarTuli klasikuri literaturisa da kinoxelovnebis saucxoo
tandemis Sesaxeb nodar dumbaZis nawarmoebTa inscenireba.
es aris idealuri Tanxvedra
mwerlis Semoqmedebisa kinosTan,
rodesac mkiTxveli da mayurebeli
yvelafers aRiqvams zedmiwevniT ise,
rogorc mweralma daxata suraTebi, portretebi - Tavisi komizmiTa
da SigadaSig Sereuli tragizmiT,
sadac sicilica da cremlic
Tanabarzomieradaa urTierTSevsebuli literaturuli pirvelwyarodan kinonawarmoebSi da piriqiT.
`me, bebia, iliko da ilarionSic~
gvxvdeba sasiyvarulo samkuTxedi
da masSi, TiToeul gmirSi sakuTar
Tavs ise vuyurebT, rogorc sarkeSi. Cvenc gviyvarda da RamiT leqsebic migviZRvnia satrfosTvis, Tundac uazro, magram mainc gulis
saidumlo metyvelebiT - is sasacilo leqsebi. ecinebodaT ilikos
da ilarions, Cven ki gvrcxvenoda,
maT xom icodnen, ra gvawerinebda
leqsebs, ra Zala iyo is Zala, Tundac sazizRar germaniaze rom vambobdiT paTetikurad Cvens SeTxzul striqonebs. romeliRac moxucTaganma ki SeniSna `arauSavs, leqss xmadabla waikiTxavs kacio~, CaixiTxiTebdnen da icodnen,
Zalian kargad icodnen,
rom Cvens cxovrebaSi momwifda
siyvarulis Jami.
wignsac rom vkiTxulobT da
romeliRac epizods ver aRmovaCenT
filmSi, mainc ise gvecineba da warmosaxvaSi ise viyurebiT, TiTqos
marTlac gadaRebuliyos sityva
sityviT es romani, an TiTqos am
filmis axladgadaRebul gagrZelebas vuyurebdeT.
ra saocaria, xatiac iseve xedavs
mzes, rogorc Cven sakuTar warmosaxvebSi - dumbaZiseul gmirebs.
misi sityva,
haerovani siuJeti,
romelic Tavisi moulodnelobebiT da arc Tu iseTi moulodnelobebiT viTardeba Cvens Tvalwin,
an Cvens goneba-mexsierebaSi,
gadatvirTulia adamianurobiT,
keTilSobilebiT,
moyvasis siyvaruliT.
mis nawarmoebebSi erTi sityviTac ar aris religiuri apologia
gasagebi mizezebis gamo, magram dumbaZis samyaroSi yvela, uklebliv
yvela qristianulad cxovrobs, ver
ityvi rom
es dadebiTi personaJia,
an es uaryofiTio.
yvelas Tavisi simarTle gaCnia,
yvelas sWirdeba midgoma.
mere ra, rom xatia qveynierebas
ver xedavs, samagierod igi sosoias da mzes uyurebs, amaze ukeTess
ras Sexedavs adamiani.
mere ra, rom murtalo qurdia,
mas siyvaruli gaaCnia da eSinia
kidec am grZnobis gareSe ar wavides am qveynidan da rodesac igi
aRwevs ingas siyvaruls, misTvis
im dRidan sikvdili bairamobaa, rogorc amas TviTon ambobs.
mere ra, rom kukaraCa milicielia da bavSvebs jaSuSiviT dasdevs
da qalbatoni anikos saxlSi ise
midis, TiTqos odesRac masac iq
ucxovria da mere iqedan gaugdiaT cudi saqcielis gamo da mere
isev mobrunebula codvamonaniebuli, magram man ukve icis, rom siyvaruli boTlidan amosuli jinia
da es siyvaruli mas Tavs daatyda rogorc ulmobeli bediswera.
mere ra, rom inga laliaSvili
vereli meZavia, magram igi erTi
wuTiTac ar cxovrobs usiyvarulod. mas uyvars, Tundac jer mur-
talo da mere kukaraCa, magram xom
uyvars!.. ese igi isic bednieria
Tavisi ukuRmarTad warmarTuli
cxovrebis manZilze.
mas xom aravis kari Seumtvrevia
da aravisTvis aravin waurTmevia,
piriqiT,
masTan midiodnen yvavilebiT yovel dRe da masTan mohqondaT fulebi,
misi gulisTvis da
misi siyvarulisTvis da
misi TxovniT gauSva daWerili
murtalo kukaraCam.
es udidesi Tavganwirvaa siyvarulisTvis da rodesac Cven am
filmebs vuyurebT, gvinda,
da mere rogor,
ase gviyvardes,
ase vuyvardeT,
Cven CavidinoT umagaliTo gmirobebi da Tavi sasikvdilodac
gavwiroT satrfosTvis da CvenTvis
aseve izrunon Cvenma gulis murazebma da maT xelSi Tavi usafrTxod vigrZnoT.
IV. `gavgiJdebi,
gavgiJdebi, namdvilad
gavgiJdebi!~
miuxedavad literaturisa da
mis namsxvrevebze Seqmnili ojaxis
konfliqtia, romelic isev da isev
ojaxisa da wesierebis sasargeblod gadawyda da yvelaferi nebayofilebiT ise, rom klasikuri sasiyvarulo samkuTxedi ar Sekrula,
radgan erTma mxarem wina planze
ojaxis siwmide wamowia, meore mxarem ki megobroba gardasuli siyvarulis sanacvlod. amiT TiToeuli mxare erTmaneTis winaSe pirnaTelni arian imdenad, rom erTmaneTis TvalebSi Sexedvis ar rcxveniaT.
musika yovelTvis iyo qarTuli
filmis mSveneba. is Tavisi haerovnebiT, mReradobiT Tanaxvedrilia filmis saerTo ganwyobasTan,
ZiriTad fabulasTan. es simRerebi
Semdeg xalxma gaamaradiula filmebis miRma da yovelTvis mRerian.
maTSi, arc erTSi, araa komunisturi paTetika, mxolod siyvaruls
umRerian kompozitorebi filmebis
paralelurad da filmebis miRmac.
ucnauria, magram qarTulma kinoxelovnebam sabWouri doqtrinis miuxedavad Seqmna moklemetraJiani mxatvruli filmi `qorwili~, romelic Tavisi struqturiT
ar jdeboda sabWouri direqtivebis parametrebSi da mxolod imi-
msofliosTan erTad. marTalia, ianoSi (filmis erT-erTi gmiri)
Tavdapirvelad nacisturi germaniis droSis qveS ebrZoda sabWoTa
kavSirs, magram es mxolod iZuleba iyo dampyroblisagan. tyved Cavardnisas uzomod Seuyvardeba qarTveli gogona, male mis ZmasTanac
damegobrdeba da gverdi-gverd SeebrZolebian mters. qarTvel vaJkacs
ianoSis Tvalwin klaven, mas ki
mZimed daWrian da soxumis hospitalSi fexis amputacias gaukeTeben. aq mTeli dramatizmi beThovenuri simZafriT gaorkestrebul
qarTul xalxur simReraSi (`Citigvriti mofrinavda~) ismis, tanSi
rom Jruantels dagivlis, ise. ianoSi satrfos umalavs Tavis xeibrobis ambavs, magram siyvarulma
yovelgvari kompleqsi daaZlevina.
Cven mogvepoveba araerTi komedia,
sadac qarTulma musikam Tavisi
mZlavri sityva Tqva - iyos es
Tundac
`Tojinebi icinian~,
`WriWina~, `abezara~,
`Sexvedra mTaSi~
Tu sxva mravali.
TiToeul maTganSi didi siyvarulia Cadebuli, romelic Sefu-
tom iqna nebadarTuli oficiozis
mier, rom is iyo erTi uwyinari
siyvarulis istoria, sadac aravin
laparakobs, mxolod musikasa da
msaxiobTa saxismetyvelebas mihyavs
filmi mayurebelTa gulamde da
srul warmatebamde. TiTqosda komikuri situacia uceb Semotrialdeba pirovnebis tragizmiT, rodesac ymawvili Tavisi Seyvarebulis
qorwinebis uneblie momswrea da
rogor iRvenTeba yvavilebi mis xelSi, rogor icvleba mxiaruli
saxe daRvremiliT... mxolod saucxoo Sesruleba Tu moitanda triumfs. laparakiT, ase Tu ise, yvelafers SesZleb, miaxvedreb mayurebels, risi Tqma gsurs da mTavar
dedaazrs Caawvden Tavisuflad, xolo uxmod yvelafris srulyofilad Sesrulebas mxolod uxmo
filmebis ostatebi Tu axerxebdnen.
am SemTxvevaSi ki, ise unaklod
Seasrula gogi qavTaraZem ymawvili afTiaqaris roli, rom diskomforti mayurebels ar ugrZvnia,
albaT xmis darTva gaafuWebda films.
TiTqos araferio, magram kinofilmSi `moitaces Tamar qali~
mTavari RerZi ara Tu Sinaarsi, an
komikuri situaciebia, aramed mTeli
filmis amosavali musikaSi devs.
gogi cabaZem es filmi srulfasovan miuziklad aqcia, TumcaRa
is miuziklad arc yofila Cafiqrebuli. TiToeuli musika Sinaarsis xasiaTobrivi mauwyebelia. sadac samxiarulo situaciaa, iq melodiac msubuqi da saxasiaToa,
xolo sadac sevdaa siyvarulis
gamoTxovebiT gamowveuli, iq meti
dramatulia hangis JReradoba, magram ara mZime, radgan gogi cabaZes
ar sCveoda mZime musikis Seqmna.
aseve musikas erT-erTi wamyvani
daniSnuleba aqvs k/f `Sewyvetil
simReraSi~, Cven vxedavT Cexi da
qarTveli xalxis megobrul urTierTobas II msoflio omSi, Tu rogor ebrZvian faSizms Cexi da qarTveli xalxi mTels civilizebul
Tulia komikur saburvelSi da
miT ufro saxalisoa sayureblad
es filmebi. TavisTavad yvela maTganSi aris miamituri lafsusebi
da ideologiuri CanarTebi, magram
es filmebi amaT gareSec didi
filmebia Tavisi saSemsruleblo
ostatobiTa da sareJisoro gadawyvetiT. iqneb klasikur literaturasTan urTierTobaSi aRmofxvriliyo wuni, magram esec isea daCrdiluli, rom amaze fiqris saSualebas ar gvaZlevs arc msaxiobi, arc
reJisori, arc operatori... da miT
ufro arc kompozitori.
gansakuTrebulad aRniSvnis Rirsia am mxriv k/f `rac ginaxavs
veRar naxav~. es filmi Tu unda
gadaRebuliyo, unda gadaRebuliyo
mxolod imisaTvis, rom sofikosa
da giorgi Sengelias TavianTi siyvaruli CaeqsovaT filmSi. sxva rom
ara iyos ra, marto qalis daniSvnis scena rad Rirs, sadac qalwuluri kdemamosileba gadajaWvulia
ymawvilur simorcxvesTan, sabolood rom orTavem unda daZlios
sakuTar TavSi arsebuli kompleqsi,
raTa gaimarkvos siyvarulma.
sxva epizodebi Tu sazogadoebis raRac nawilis Seuracxyofaa
(magaliTad, Tavad-aznaurobisa da
samRvdeloebis), Siga da Sig gamarTulia tfilisuri iumoriT siuJetis komikuri mxare. mixeil Wiaureli ar malavda `wiTel lordobas~, misgan es gasakviri ar aris.
filmSi ki mignebulia iseTive unikaluri SeyvarebulTa fsiqologiuri momentebi, romelic am wiTel
filmsac ki akeTilSobilebs.
am detalebma daCrdiles TviT
iseTi mkrexeluri epizodebi, sadac
kneina mRvdelze ambobs: `Sena ggvanan es majlajunebio~. Znelia amisi mosmena, dRes mainc, magram yvela es laqa fermkrTaldeba siyvarulis winaSe.
da asea yvelgan!
da asea yovelTvis!
kinos TanamSromlobisa, kinoxelovnebaSi Semovida specifiuri dargi,
raRaciT gansxvavebuli klasikuri
literaturisagan - kinodramaturgia. TandaTan xelovnebis am dargma
Tavisi tradicia Camoayaliba da
visac ki surda kinosTan TanamSromloba, Tavisi kanonebi daumkvidra,
dauwereli, magram utyuari. pirveli nabijebic sakmaod sainteresod
warimarTa, miuxedavad aqa-iq miamituri scenebisa, romelic aucilebel daxvewas saWiroebda. mayurebelTa masa prifesionaluri TvaliT ar uyurebda am damkvidrebul
siaxleebs, maTTvis mTavari iyo mSvenierebis xazi ar gawyvetiliyo
kinoxelovnebaSi. umeteswilad, rac
meti miamituri scenebiT iyo gajerebuli filmi, miT meti warmatebiT sargeblobda igi mayurebelSi.
es imiTac aixsneba, rom isedac
garTulebul XX saukuneSi gantvirTva, siamovneba da simCate-simsubuqe metad momgebiani da sarfiani iyo.
aman klasikuri kinoxelovnebisagan gamoyo e.w. sakaso kinoproduqti,
magram amiT araferi daSavebula,
piriqiT, specialurad msaxiobebisTvis, reJisorebisTvis iqmneboda
scenarebi da Tanac im gaTvliT,
Tu rogori warmatebiT gaarTmevda
Tavs ama Tu im masalas, es ki winaswar icodnen.
am meTodma imdenad gaamarTla,
rom Tavis Cveul ampluas morgebuli msaxiobi Tu reJisori gasaocrad akeTebda Tavis saqmes. ase
iyo mTeli wyeba filmebisa.
arc qarTuli kino CamorCenila
sayovelTao moTxovnas. qarTul kinosac hyavda Tavisi varskvlavebi
(maTi CamoTvla Sors wagviyvans).
imis miuxedavad, Tu ra ideologiuri datvirTva hqonda ama
Tu im films, mainc vfiqrobdiT
maradiul Temebze. aseT filmTa
rigs ganekuTvneba `sabudareli Wabuki~, sadac yovelgvari ideologiis miRma dgas maradi grZnoba -
siyvaruli, ra dabrkolebebis winaSe
ar xvdebian filmis mTavari gmirebi
- gogita da Tebrole. ganze rom
gadavdoT socialisturi aRmSeneblobis ybadaRebuli ideologia,
mxolod siyvaruli imarjvebs am
filmSi, xolo danarCeni mxolod
butaforiaa cxovrebiseuli, an ukeT
rom vTqvaT, dramatiuli sinamdvilis parodia. stalinis dros Tu
soflidan qalaqad migracia akrZaluli iyo, xruSCovis dros qalaqs
moawyda migraciis pirveli talRa,
romelsac qalaqi sabWour megapolisad unda eqcia, sabWour enaze
rom vTqvaT industriul qalaqad.
qalaqad qcevis TandaTanobiT
process Cven Tvals vadevnebT k/f
`keTil adamianebSic~... da aqac
didi siyvarulis saxsovarisa da
manuCar kaWaxiZe
4
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
redaqtoris winasityvaoba
Zvirfaso mkiTxvelo!
gazeTis am nomerSi gTavazobT andrea
benaSvilis moTxrobas `mama-Svilis saubari~. iSviTad dramatuli bedi ergo
am nawarmoebs. dRemde igi pirvelad da
ukanaskneladac gamoica broSuris saxiT
quTaisSi, misi daweridan meore weliwads, anu 1908 wels. es wigni kerZo
koleqciaSi inaxeboda erTaderTi egzempliaris saxiT da Cemi saqarTveloSi
yofnis dros gadavwyvite, wignis patronTan SeTanxmebiT, damebeWda Cemi redaqtorobiT gamomaval maSindel axalgazrdul gazeTSi „aSriali~. es is dro
iyo, rodesac qseroqsis aparatebi quTaisSi da saerTod saqarTveloSi kantikuntad iyo da es nawarmoebi remingtonze
gadavbeWde. samwuxarod, satitulo furceli ar gadavbeWde, vifiqre, gazeTis
rigiTi nomris msvlelobisas gadavuRebdi fotos da ise gavuSvebdi.
wignis dabrunebis Semdeg koleqcioners wigni daekarga da damwuxrebulma
miTxra, rom fotos veRar gadaviRebdi.
aRar arsebobda wignis pirvelwyaro
da SeiZleba iTqvas, SeuZlebelia benaSviliseuli xelnaweris moZieba, radgan
CemTvis ucnobia ra bedi ewia quTaisis
klasikuri gimnaziis pedagog andria
simonis Ze benaSvils.
saarqivo masalebSi mis Sesaxeb, ra Tqma
unda, cnobebi iqneba da misi biografiis
aRdgena mecnieruli kvlevis Sedegad SesaZlebeli iqneba, magram es CemTvis SeuZlebelia, radgan yvela monacemebi am uaRresad ganaTlebul pedagogze saqarTveloSi
iqneba daculi.
wignis mixedviT Tavisuflad SemiZlia
vimsjelo, rom avtori Tavisi mrwamsiTa
da SegnebiT uaRresad erudirebuli pirovneba gaxldaT, sxvanairad Zveli Taobis
pedagogebi arc warmomidgenia. igi Tavisi bunebiT poetia, gamovlili aqvs iliasa da iakobis skola, es sityvis wyobas
etyoba, azrovnebs progresulad, masSi erovnuloba Warbobs revolucionerobas, TumcaRa nawarmoebSi aSkarad igrZnoba moaxloebuli revoluciuri sigiJe.
es cxadicaa, radgan nawarmoebi 19051907 wlebis revoluciebis pirmSoa. nawarmoebSi wamoweulia monobaTa brZolis maradiuli Tema - ukmayofilo mama miuTiTebs
Svils, ra ar moswons da ra moswons, magram es mosawyeni didaqtikiT ar aris gajerebuli. moTxrobaSi magaliTebiTaa dasabuTebuli mamis ukmayofileba Svilis
mimarT. avtori mamaTa Taobas unda ganekuTvnebodes. misi asaki nawarmoebis dawe-
qalaq quTaisSi scxovrobda erTi darbaiseli, magram uswavleli moxele kaci.
misi Svili gimnaziaSi swavlobda. igi
iyo mexuTe klasSi. erTxel mama miubrunda
Tavis Svils da uTxra: Svilo, Sen gimnaziidan rom gamoxvide, ukeTesia. aba miTxari,
ris maqnisia SenTvis gimnazia, ras akeTeb
iq da an ra Svili gamoxval iqidan?
Svilma amazed upasuxa: gimnaziidan gamoval naswavli kaci... kidev raRaca unda
eTqva, magram mamam sityvis Tqma aRar acala
da ganagrZo Tavisi sityva: ara, Svilo, me
rom Sen gimnaziaSi gagagzavne, megona kai
kaci gamoxvidodi, magram... ar gavida didixani, rom Sen iq papirosis wevas SeeCvie.
rawams Cagacvi gimnaziuri mundiri, raRac
koxtaoba, ukadrisoba da ampartavnoba dagetyo; uwin rom Rarib da sawyalis SvilebTan sTamaSobdi da erTobodi, exla
isini aTvalwunebuli gyavs da Tu SensaviT mundirSi ar arian gamowyobilni, aRar
hkadrulob maTTan siaruls da amxanagobas! dro da xani rom gavida, bulvarSi
da quCebSi siaruls moumate, bulvarSi
siaruls bariSnebis gacnoba mohyva, bariSnebTan gacnobas - maTTan arSiyoba, arSiyobas - sakanditeroSi siaruli, sakanditeroSi siaruls kidev... aq patara xans
kidev Seswyvita sityva da mere amnairad
ganagrZo: aba miTxari, Svilo, raSi hxarjav
imden fuls, ramdensac me, an dedaSeni gaZlevT, rodesac ki gvTxov? sadils sWam
Tu ara, maSinve daikargebi xolme. xSirad
SuaRamisas brundebi saxlSi. sad dasdixar, visTan xar, ras akeTeb, aba Tu rodisme gamagebine! rodesac ki gkiTxe amis
Sesaxeb, mpasuxobdi xolme: baRana ki aRara
var, rom Tqvens Wkvazed da survilzed
viaro, me exla moqalaqe var. me amazed ai
ras gi pasuxeb, Svilo, marTalia, moqalaqe
brZandebi, baRana aRara xar, magram yoveli
WeSmariti moqalaqe yovel dRe Tavis Tavs
angariSs unda aZlevdes: ras Svreba, ras
akeTebs da saqcieli misi sasargebloa,
Tu maznevari, garda amisa, nu dagaviwydeba,
Svilo, rom Sen isev me mazixar kiserzed,
Seni Senaxva, Seni movla, Cacma-daxurva,
Wama-sma. aba miTxari, ramdenad miRirs? im
dRes dedaSeni SenTvis saSarvles yidulobda, undoda eyidna arSini ormaneTiani,
magram Sen arSini eqvsmaneTiani diagonali amoirCie da Tanac dedaSens Zalas
atandi da eubnebodi: Tu amas miyidi xom
kargi, da Tu ara da - sul ar mindao. warsul xanSi SenTvis fexsacmelebs vyidulobdi, mindoda meyidna mkvidri da iaf
fasiani, magram Sen daiwune xuTmaneTiani
da airCie axalmoduri fexsacmeli, romelSiac mimacemine rva maneTi. meubnebi, moqalaqe var, baRana aRara var, iyavi Svilo, me
ar giSli, me mxolod amasa gTxov: Senis
moqalaqeobiT, Senis vaJkacobiT me nu Semawuxeb, Sedi Cems mdgomareobaSi, is Semosavali, romliTac me mTeli ojaxi unda
Sevinaxo da vasazrdovo, TiTqmis Sen ginda
STanTqa, ginda rom me mxolod Seni piradi moTxovnileba davakmayofilo da amisTana saqcieli gana patiosnuria?! garda
amisa, xSirad giTqvams: naswavli, ganaTlebuli moqalaqe var. me Zlier mikvirs
Seni msjeloba da amas gi pasuxeb: Tu naswavli xar, ratom ar Seigne da mixvdi,
rom adamians Zvirfasi tanisamosiT da
`zizil-pi piloebiT~ ki ar unda mohqondes Tavi, da sxvas amiT ki ar unda awonebdes Tavs, aramed Tavis kargis kacobiT.
merwmune, romeli ymawvili kacic tansacmeliT koxtaobs da ampartavnobs, igi emsgavseba im yalb `bariSnebs~, romelnic yovel
dRe ferumariliT iglisebian da xSirad
axalmodur tansacmeliT ipranWebian, maTi
qmrebi da mamebi ki gaxunebul paltoTi
an CoxiT daiarebian, egeb amiT Tavi movawonoT vismes, an Tvalebi davubrmaoT Cvens
kavalerebsao.
iqneba gahkadnierde da esac miTxra: Sen,
mamaCemo, raki gamaCine, movale xar Seminaxo da masazrdovo, magram esac ar dagaviwydes, rom yoveli adamiani zneobriulad movalea, hqondes mas adamianuri grZnoba, Secodeba, Sebraleba da sxvisadmi pativiscema. Sen kargad ici da hxedav, rom
Sen yovelmxriT Cemzed ukeTesad scxovrob:
saWmeli, sasmeli, Cacma-daxurva, Tavisuflad
gavla-gamovla da sxva da sxva Cemzed
ukeTesi gaqvs. mere aba daekiTxe Sens
Tavs - visi unariT? - CemiT. maS Tu me
Senzed vzrunav, me vikleb da Sen gaZlev,
gana Sen, rogorc adamians, imdeni grZnoba
ar unda gqondes, rom pativiscemiT, xaTriT
da TavazianobiT momepyra?
mamam ganagrZo: erTxel me, Senodena rom
viyavi, zafxulis dRes sicxepapanaqebaSi
mindvrad mivdiodi. uwylo adgili iyo.
wyali saSinlad momwyurda, davinaxe, rom
mindorSi momkelni yanas mkidnen. gavuxvie
imaTken da wyali vsTxove. erTma muSaTaganma wylis magier mawoni momitana da
miTxra: exla Sen getyoba, Zlier gewyureba da bevri wylis daleva gawyens. ai, es
mawoni Sexvripe da simwyurvale dagidgeba.
es Tavazianoba da Cemdami gulkeTiloba
imdenad aRibeWda Cems gulSi, rom dResac
me im kacs sasoebiT vigoneb da mzad var
erTi xuTad gadavuxado misi gulkeTiloba. Tu erTma adamianurma gulkeTilobam
CemSi amisTana grZnoba gamoiwvia, mSoblebze
raRa iTqmis Svilebis mxriT? magram ara,
Svilo, Tqven im gimnaziaSi es adamianuri
grZnobac dahkargeT! ai, amisTvis me msurs
gamogiyvano im wyeuli gimnaziidan, romelSiac mTlad wagixdines adamianuri buneba, Tu raRaca jandabaa!
- ras ambob, mamaCemo, Sen retgradi yofilxar, Sen swavla-ganaTlebis winaaRmdegi
hyofilxar, Sen ara gwams mecniereba, progresi! aba, daukvirdi, gimnaziidan ar gamodian doqtorebi, veqilebi, moxeleni, maswavlebelni, inJinerebi da sxva da sxvani? es
ganaTlebuli elementi rom ar iyos, ra
eSveleboda qveynierebas? qveyanazed xom
isev sibnele da barbarosoba gamefdeboda!
- eh, Svilo, me erTi gaunaTlebeli
kaci var da sagans vsji Cemis dakvirvebiT da praqtikulis mxriT. kargia, Svilo,
naswavli kacebi: eqimi, veqili, maswavlebeli, moxele da sxva. magram rom davkvirvebivar cxovrebas, Senmier CamoTvlili
naswavli Tavis `me~-s emsaxurebian da
mas ukmeven gundruks. aba, yuri damigde,
Svilo da Cemi, uswavleli kacis msjelobac
moismine.
Sen ambob, gimnaziidgan doqtorebi gamodiano. doqtorebi ki gamodian, magram qveynis
mZarcvelebad da mglebad Tuki iqcevian,
is raRa naswavli doqtoria! warsul welSi quTaisSi erTi SeZlebuli kaci gaxda
avad (Sneideri). quTaTurma eqimma ver
ikisra misi wamloba. SeZlebulma kacma
moikiTxa ruseTidan erTi eqimi qirurgi,
igi CamobrZanda quTaisSi eqvsi aTas maneTad. kievidan quTaisSi misvla-mosvlaSi
eqvsi aTasi man miiRo-meTqi. mere, ra gaakeTa? mokvda. misi eqvsi aTasi maneTi man
jibeSi Caidva da gaudga gzasa. es kidev
vsTqvaT, araferi samwuxaro ar aris, rom
rodesac erTi dRiT quTaisSi darCa, masTan
mividnen saeqimod avadmyofni, magram TviTeuli orTuman naklebad ar miiRo. visac
hqonda, misca, visac ara da...
kidev getyvi, Svilo, uaress. vsTqvaT es
eqimi ucxo qveynis Svili iyo da naklebi
grZnoba hqonda Cvendami. sxva magaliTs
getyvi da bevrsac getyodi, magram cotac
kmara. didi xani ar aris, rac CvenSi CamobrZanda erTi eqimi. igi mwerlobaSic aRiarebda, rom Zarcva-glejva da gaRletva
Seundobeli codvaao. Tavadebs, aznaurebs,
mRvdlebs da moxeleebs mZarcvel mglejvelad asaxelebs. mere TviTon rogoriRaa?
cxovrobs mdidrulad, fufunebaSi da nebivrobaSi. marto saxlis qirad ixdis as
Tumans. mere ra saSualebiT? erTxel vaJbatoni erT ojaxSi miiwvies avadmyofis
sanaxavad. moxda ise, rom im ojaxSi sami
avadmyofi inaxula. erTi imaTgani unugeSod dastova, mokled uTxra: araferi geSvelebao, meores da mesames receptebi Caabara. `unugeSo~ did nugeSs moeloda misgan
da winadve xuTi maneTi gamzadebuli hqonda. `unugeSom~ xuTi maneTi misca, meorem
da mesamem sam-sami maneTi. es Tavisi `movaleoba~ Seasrula oc wuTSi. Caidva jibeSi
TerTmeti maneTi da gaudga faitoniT
gzas. mesame magaliTsac getyvi, bevrsac
getyodi, magram kmara. s. qvemo qvitirSi,
romelic mdebareobs quTaisidan eqvsi versis manZilze, erT axalgazrda glexs coli
gauxda avad. glexi mivida ukve SeZlebul
da gamdidrebul namdvil burJua-eskular
eqimTan da sTxova avadmyofis naxva, eqimma
mosTxova ToTxmeti maneTi da faitoni.
gaWirvebulma glexma SeaZlia Svidi maneTi da muqTad faitoni. exvewa, emudara
da Tanac eficeboda, rom meti ara maqvso,
magram guliT-grZnobiT gaqvavebulma eqimma
arc Seismina, arc Seicoda da arc Seibrala. unugeSod gaistumra Raribi glexi.
davanebeb, Svilo, Tavs eqimebs da axla
moxeleebzed giambob, erT kiTxvas mogcem
da Tu Sen ara, meve mogcem pasuxs, `Cinovnikebma~ rad ician `zavtra~? patara xans
SeCerda, Svilma rom xma ar gasca, mamam
ganagrZo. imaTi `zavtra~ Seni jibea. Tu
jibes daasaqmeb, asruldeba `zavtra~, Tu
ara da - ara! maT xelSi, sazogadod, Tavis
dReSi Tavis droze saqme ar gakeTebula
da arc gakeTdeba, Tu Sen Sens jibes xeli ar moufaTure, morCa da gaTavda.
Sen meubnebi, Svilo, rom saswavleblebi
rom ar iyos, `advakatebi~ ar iqnebodneno.
me gi pasuxeb: veqili, Cemo Svilo, saWiroc
aris da sasargebloc, Tu Tavis movaleobas pirnaTlad emsaxureba: marTals esarCleba da mtyuans ewinaaRmdegeba, keTils
mxars uWers da borots sdevnis. aba miTxari, bevria Cvens qveyanaSi amisTana veqilebi? sazogadod Cvens veqilebzed gagigia rodesme xeiriani sityva, rom maTze
me giTxra saxeiro? Senc dajerebuli
xar amaSi, rom veqilebi fuls ufro emsaxurebian, vidre simarTles. metadre Sens
gimnaziidgan `gamomcxvari veqilebi~ saTokem rom fuli misces, imasac veqilad daudgeba da yovel saSualebas ixmars gaamtyunos is kaci, romelic TaviTfexebamde
alal-marTalia. rad minda, risi maqnisia
imisTana naswavli veqili, romelic fulis
ris dros ucnobia, radgan CemTvis ucnobia misi biografiuli monacemebi. winadadebis wyobis mixedviT, igi mixeil javaxiSvilsa da grigol robaqiZeze ufrosi da vaJa-fSavelaze umcrosi unda iyos,
radgan misi naweris mixedviT, mweralTa
axal Taobas ar unda ganekuTvnebodes da
arc TergdaleulTa Taobisaa. misi asaki
amaT Soris unda meryeobdes. nawarmoebis
suliskveTebac amas adasturebs.
rac ar unda iyos da ra asakisic ar
unda iyos avtori, igi Zireulad ewinaaRmdegeba SvilTa TaobaSi arsebul mankierebas. marTalia, revoluciuri ideebi ganxiluli araa, magram Svilis yoveli qmedeba,
yoveli umsgavsoba revoluciisaken midis
da marqsistebis demonuri kastis lukma
xdeba. swored praqtikul mxareebze aqvs
andria benaSvils yuradReba gamaxvilebuli,
esec niSandoblivi detalia im aRreuli
epoqis suraTis dasaxatad.
qveyanaSi mZvinvarebda wiTeli terori.
revolulionerTa adgilsamyofeli irbeoda, egzekuciebi dgeboda soflebSi, revolucia anadgurebda ekonomikas, upirveles
yovlisa ki gamoucdeli bavSvebis Segnebas - Svils mamis winaaRmdeg amxedrebda.
marTalia, ixanad ukve revoluciuri gamosvlebi mTels imperiaSi CaaxSves, magram
gulisTvis marTals gaamtyunebs da mtyuans gamarTlebs? eh, Svilo, Sen ar dagificav da me Cemzed vityvi. amdeni RmerTma
me miSvelos, im Sens gimnaziidgan gamosuls naswavls veqilebs gaemarTlebinoT
imisTana pirebi, romlebic `miwas amZimeben da haers afuWeben~. aqac erT magaliTs getyvi:
Cems sofelSi erTma moxucma mRvdelma
fuli asesxa Tavis mezobels. vada gavida
da msesxebelma fuli ar Caabara mRvdels,
mRvdeli adga da uCivla sasamarTloSi.
sasamarTloSi daibares mRvdelic da movalec. mRvdeli gamocxadda, movale ki ara.
saqmis garCevis dros moxuci mRvdeli
warsdga msajulis win Tavis Svindis
mama-Svilis
saubari
joxiT (uwindelma mRvdlebma xelSi Svindis joxis tareba icodnen). movale arsad
sCanda. am dros wamodga viRac `frakiani~ kaci da daiwyo rusulad `JRurtuli~. mRvdels rusuli ar esmoda da arc
icoda, Tu razed laparakobda es `daupatiJebeli stumari~. rom gaaTava laparaki, msajuli miubrunda mRvdels da uTxra
Tarjimanis piriT: es kaci amtkicebs, rom
Sen d-Tvis ar gisesxebia fulio (Turme
`viRac~ veqili yofiliyo). mRvdelma ahxed-dahxeda frakians, gaocebiT da gulubryvilod sTqva: me am kacs ver vicnob da
arc minaxavs Cems sicocxleSio, aman ra
icis, miveci d-s fuli Tu ara! an sad
iyo im dros, rodesac Cems mezobels fuls
vuTvlidi Cems furclis qveS (imis ezoSi
furclis xe idga)?
msajulma ar Seismina moxucis saubari da uari gamoucxada anazRaurebazed.
moxuci metad daRonebuli da Tanac gabrazebuli gamovida sasamarTlo darbazidan
da gaocebuli gaCerda Senobis talanSi,
am dros dainaxa is veqili, romelmac xeli daabanina fulis anazRaurebazed. ver
moiTmina, gaiswora Svindis joxi, sdruza
`advokats~ da miaZaxa: usamarTlod rom
damakargvine imdeni fuli, Sen qristiani
xar?! gabrazebul mRvdels undoda meoredac eTeTqna veqilisaTvis, magram iq
myofT gaaSveles. radgan bevrni iq myofTaganni kargad icnobdnen mRvdels, rogorc
patriarqaruls kacs, ar undodaT rom
saqme sadavidarabod gamxdariyo. zedmeti
groSebi daaxarjvines mRvdels da Seariges veqilTan.
amisTana juris xalxia eqimi, veqili
da moxele. amaT jurs ekuTvnian, Cemis azriT, inJinrebi, bobola `voennebi~ da sxvani.
marTalia, saswavleblebidan gamodian naswavli eqimebi, veqilebi da sxvani, marTalia imaT Soris mcire nawili patiosnaT
da rigianad asrulebs Tavis movaleobas,
magram umetesi nawili maTgani - da gacilebiT umetesi aris mZarcveli, mglejveli da piradi interesebis Tayvanismcemeli da ara sindisis, patiosnebis da simarTlis damcveli.
amnairma mamis msjelobam Svili patara xans Seafiqriana, mere ki amoiRo xma
da daiwyo laparaki:
- maS, mamaCemo, rogorc Seni laparakidgan sCans, swavla meti bargi yofila kacobriobisTvis da raki es asea, saswavleblebic (romelic unda iyos, sul erTia), saidganac naswavlni gamodian, mospobis Rirsni arian, radgan iqidan, rogorc Sen amtkiceb, usargeblo, mavnebeli da mZarcvelmglejvelebi gamodian. amisTana Seni msjeloba metad axirebulia da ar Seefereba
exlamdel dros. kacobrioba win unda
midiodes da kidevac midis. kacobriobas
progresi unda etyobodes da ara regresi. aba miTxari, mama Cemo, rkinis gzebi, telegrafebi da sxva aTas nairi maSinebi,
romlebic xalxs saqmis keTebas uadvilebs,
aTasnair avadmyofobis mospobis saSualeba
da sxvani da sx. vin moigona, Tu ara mswavlulebma? amaT rom jer dabal saswavleblebi da mere umaRlesi ar gaeTavebinaT, xom kacobriobis cxovreba isev Zveleburad aSmorebuli da amyapebuli iqneboda. saswavleblebSi swavlas aZleven moswavleebs, Tvalebs uxelen maT da ukeTes
cxovrebis gzas ukvleven da rodesac
codniT da swavliT mwifdebian, mere TviTonac gamodian cxovrebis asparezze, ikvleven cxovrebis gzas da Tavisi niWiT da
WkviT bevrs kargs rames sZineben xalxs.
rac ki am cxovrebaSi saukeTeso rames
vxedavT, sul naswavli xalxis nayofia
da ara uswavlelisa. ramdenime as verss
erT dReSi gaivli, ramdenime aTas versze
erT wuTSi daelaparakebi, ramdenime aTas
furcel qaRalds erT saaTSi dabeWdav.
axla aiRe sameurneo da samrewvelo nawili,
ramdeni ram gaaumjobesa swavlam. amdeni
sikeTe miuZRvis naswavl xalxs da momavalSi ufro bevr sikeTes moveliT da
aCrdili im monstrisa ganadgurebuli
ar iyo. guriaSi firalTa respublika mZvinvarebda, romelic mTels quTaisis gubernias SiSis zars scemda, tfilisSi eqrebi
(eqspropriatorSikebi) arbevdnen xazinas,
saguramos tyeSi baxvis avbediTi krebis
gadawyvetilebiT klavdnen eris did moZRvars ilias da mas glexTa darbevas abralebdnen.
ai, mokled rom mimovixiloT, es welia
am nawarmoebis Seqmnis weli.
sxvafriv, zemoT aRvniSne da axlac
gavimeoreb, rom andrea benaSvili ar Seucdenia marqsistul macdunebel ideebs, igi
xom maswavlebeli iyo da uaRresad ganswavluli pirovneba. Cven ar viciT da arc
mogvepoveba misi sxva nawarmoebi, ufro
srulyofili suraTi rom davxatoT. iqneb, romeliRac biblioTekaSi inaxebodes
misi sxva nawarmoebi, an krebuli. yovel
SemTxvevaSi es nawarmoebi da misi gadabeWdili egzempliari jer-jerobiT erTaderTia da is dednis movaleobas asrulebs, sanam ar gamoCndeba misi originali.
mwerlisa da nawarmoebis bed-iRbali
erTmaneTzea gadajaWvuli manam, sanam nawarmoebi mxolod mwerlis sakuTrebaa da
mas Tavisi sinaTle ar uxilavs, xolo
Semdeg maTi gzebi iyofa da iyofa samuda-
mod - erTi sxva cxovrebiT cxovrobs,
meore ki sxvaTi.
xdeba xolme, nawarmoebi Tavis mSobels moiZebnis, Tundac karga xanis gardacvlilsa da daviwyebuls da axal
sicocxles mianiWebs.
adamians samare aqvs samudamo gansasvenebeli, wigns - biblioTeka. Tu samares Wirisufali hyavs da wigns mkiTxveli, mkvdrad arc wigni iTvleba da arc
kaci.
Cemi mecadineoba amJamad is aris, rom
mkvdari wigni gavacocxlo da xelaxla
gamovitano samzeod, raTa cxondes kaci.
amas garda „mama-Svilis saubari~ Tavisi arsiT aqtualobas dResac inarCunebs da rom ara sintaqsuri da morfologiuri Tavisebureba, rac IXX-XX
saukuneebis mijnisTvis aris damaxasiaTebeli, Tavisuflad SegviZlia gveTqva, rom es nawarmoebi asi wlis win ki
ara, dRes aris dawerili.
amitomac gavkadnierdi da gTavazobT
am nawarmoebs.
is bevr fiqrs aRZravs, magaliTad
aseTsac - rogori iyo maswavlebeli
gasuli saukunis dasawyisSi da SevadaroT igi dRevandel pedagogebs. es
sakiTxic dafiqrebad Rirs.
Sen ki, mamaCemo, iZaxi da amtkiceb, - saswavleblebi ra saWiroa da naswavlni tyuila mZarcvel-mglejvelni ariano, es metismetia, mamaCemo, da SenisTana kacze ityvian
xolme, es kaci... am sityvaze SeCerda Svili
da aRaraferi sTqva.
mamas Rimili mouvida piris saxezed,
miubrunda Svils da mSvidobianis kiloTi sTxova: pataraxans momismine, Svilo,
sityvas mokled getyvi da Cems saubarsac
gavaTaveb.
- me, Cemo Svilo, saswavleblebis da,
maSasadame, swavla ganaTlebis winaaRmdegi
ar var da RmerTma damifaros, rom gavxde.
me Tu sawinaaRmdegos vambob, es imitom,
rom me Sen ar momwonxar, radgan, Tu sul
ara, umetesi nawili maTganni, SensaviT
qarafSutebi arian. aqidam daskvna gamomyavs,
rom Cveni saswavleblebic ar momwonan,
radgan iq moswavleebi ise ar iwurTvnebian,
rom gamovidnen imisTana pirebi, rogorebic Sen daasuraTe. Cven saswavleblebidgan iseTebi arc gamosulan da arc gamodian, rogorebic Sen CamosTvale zeviT.
aba, erTi miTxari, rac ki ram sasikeTo gakeTebula qveynierebisTvis, Cveni saswavleblis Svils gaukeTebia rame, Tu yvelaferi Semotanilia, gadmoRebulia, sxva qveynis
Svilis mogonilia.
warsul xanSi Cvens samSobloSi xolera gaCnda. igi moedo mTels Cvens qveyanas. sakmaod bevri xalxi imsxverpla. ai,
am dros ramdeni qarTveli eqimi brZandeboda da imaTSi erTmac ar moiwadina da
ar izruna, rom Seedgina mokle darigeba
da miewvdina uswavleli xalxisTvis, rom
xalxs gaego, Tu imisTana gaWirvebaSi
rogor moearna ojaxisaTvis, an ra saSualebiT aecdina kacs Tavis Tavi am ulmobel sikvdilisagan. es ubralo da advili saqme ver gaakeTes da aba sxva raRa
movsTxovo. sazogadod, Cemo Svilo, Tqvens
gimnaziaSi da sxva saswavleblebSi bevr
rames gaswavlian magram am `bevr rameSi~
bevri usargeblo da gamoudegaria. bevrs
imisTana rames gaswavlian da dros gakargvieben, rom bolos cxovrebisTvis moumzadebeli da srulebiT gamousadegari
rCebiT. am SemTxvevaSi Tqven emsgavsebiT
bats, romelmac xeirianad arc siaruli
icis, arc curva da arc frena. swavliT
imdenad naswavli brZandebiT, rom mxolod
CemsaviT uswavlel da uvic kacTan trabaxoba daiwyoT xolme.
me ar vici, Svilo, magram gamigia, rom
sxva qveynebSi Zlier didi naswavli da
gagebuli xalxiao. es kidev araferi, saqme
imaSia rom am gonebiTa ganviTarebasTan
zneobriuli ganviTarebaca aqvso, Tu es
asea, ai `xalxic iq yofila da qudic
imaT hxurebia~! am zafxuls erTi qarTuli wignaki wavikiTxe, romelSiac iaponelebis cxovreba iyo awerili. erT adgilas amovikiTxe Semdegi: iaponiaSi aseTi
wesiao: sasadilo darbazSi an baRebSi
sadils rom gaaTavebs kaci, fuls, rac
ergeba, magidaze daawyobs da wavao. gaTenebamdi rom iq ewyos, im fuls xels
aravin axlebs imismeti, visac es fuli
ekuTvniso. CvenSiac asea Svilo? CvenSiac
naswavlni cotani ar arian, magram eseni
im zneobis maRal xarisxamde ver arian
asulni... magaliTad agiReb Sen. dRes Sen
naswavli `moqalaqe~ brZandebi, magram...
ra giTxari weRan?... samwuxaro is aris,
rom Cvens `sapurmarilod~ naswavl xalxs,
zneobriuli ganviTareba da ganspetakeba,
Tu mTlad ara, Zlier bevri aklia.
erTxel Cvenma saxelovanma, ukve gansvenebulma eposkop. gabrielma, qadageba sTqva
Tqvens gimnaziaSi. sxvaTa Soris ai ra gavigone da gulSiac CamebeWda: mswavlulTaTvis swavla mWredi maxvilia, zneoba
ki maCvenebelia, Tu rogor moixmaros maxvili. Tu naswavl kacs marto gonebriuli
ganviTareba aqvs da zneobriuli ki aklia,
is maxvils moixmars rogorc keTil saqmeze,
ise borotzedac. da Tu kacs swavlasTan
zneobriuli ganviTarebaca aqvs, igi arasodes maxvils ar moixmars keTil saqmis
dasaTrgunvad. Tqven ki (miubrunda Svils)
Svilo, swavliTac damaxinjebuli xarT
da zneobrivadac, arc swavla gaqvT rigiani da arc zneoba! magaliTad agiReb Sen.
xSirad gamigia Sengan `Zmoba, erToba,
Tavisufleba~-ze laparaki. im dRes Sens
amxanagebTan baasi gqonda da iZaxodi: gaumarjos Zmobas, erTobas da Tavisuflebaso. mec magas getyvi da guliT mec msurs,
rom ganxorcieldes kacobriobaSi Zmoba,
erToba da Tavisufleba, magram amas ki getyvi, Cemo Svilo, rom Seni da Seni juris
gvamebisa araferi mwams, Sen da Seni juris xalxs iqneba Cemzed ukeTesad gesmodeT, ra arsi Zmoba, erToba da Tavisufleba, magram Tqven yovel adamianis am zneobriul mxriT damamSvenebel `samebas~ sityviT emsaxurebiT da ara saqmiT. sityviT
bevri hyviriT am `samebaze~, magram saqmiT
ki ra mogaxseno! SenTvis, Cemo Svilo, erToba maSin aris, rodesac sxvisi ofliT
gaSlil sufras miujdebi da `varxalalos~ iZaxi, an gitarazed `Sen getrfi
marad~-s iZaxi.
SenTvis, Cemo Svilo, Zmoba maSin aris,
rodesac udardelad da uzrunvelad Sens
Zma biWebTan uTavbolod da waramara seirnob da erTmaneTs arTobT oxunjobiT da
unayofo maslaaTiT.
Seneburad rom davafaro, Tavisufleba
imaSi mdgomareobs, rodesac Sens nebazed
da Sens survilzed moiqcevi: ginda asdgebi,
ginda dasjdebi, gind waxval klasSi, gind
ara, ginda daiswavli gakveTils, ginda ara,
sxvebi cundrukoben, Rriancels astexavT
da koriantels daayenebT, iqneba amasac
Tavisuflebas eZaxi?! an ki Tavisufali
ara xar, ma ra eSmakia! xels araferSi anZrev da gonebas araferSi avarjiSeb! ai,
raRaca eSmakia, gakveTilebi Tu daiswavle
da Caabare Sens maswavlebels, mere mSvidobiT!.. xuTi Tvis ganmavlobaSi rom gakveTili ar gqondes, Tavisuflad brZandebi
da arafers akeTeb. Wama-sma, Zili-mosveneba,
veCerebSi yofna, qeifi, simRera, dros tareba,
ai Seni xeloba, amazed meti Tavisufleba
ra iqneba, da Sen, Svilo, Tu ase emsaxurebi
Tavisuflebas, aba miTxari, amisTana yofaSi Sen vin gawuxebs, Tu Sen sxvas ar awuxeb? da Tu Sen sxvas awuxeb, maSin Tavisufleba marto SenTvis yofila da ara
sxvisTvis, msxverpli Seni Tavisuflebis
yofila sxva.
Senis azriT, Cemo Svilo, erTobas Sen
imas eZaxi, rom Cemi Seni iyos, da Seni Cemi, magram rogor movaTavsoT, rodesac
me Cemis ofliT da Cemi SromiT viZen rames, Sen ki guguliviT dahfrinav da iZaxi
mxolod `gugus~ anki kacobriobaSi gana
ganxorcieldeba amisTana erToba, vidre
adamiani xorcSesxmuli qmnilebaa?! aba,
Svilo, erT sparsul legendas getyvi, Sen
momismine da bolos miTxari: ganxorcieldeba kacobriobaSi amisTana erToba, rogorc
Seni gaqvs dasaxuli Tu vera?
RmerTma gaaCina kaci, viri, aqlemi da
maimuni. yvela maTgans man mianiWa oc-daaTi wlis sicocxle.
virma rom gaigo esa, warsdga RmerTTan
da moaxsena: ufalo, radgan Cemi sicocxle
sul SromaSi da tanjva-wvalebaSi iqneba,
gTxov momaniWo mxolod aTi wlis sicocxle. RmerTma ausrula virs Txovna.
es rom gaigo kacma, mivida RmerTTan da
Seevedra: ufalo, is oci wlis sicocxle,
romelic virs daakeli, gTxov me momaniWoo. RmerTma ausrula Txovna. ocdaaTi
wlis magier, mieniWa ormocdaaTi wlis
sicocxle.
arc aqlemi darCa kmayofili Tavis
xangrZliv sicocxleze da imanac sTxova
RmerTs, daeklo misTvis oci wlis sicocxle, RmerTma esac aasrula. kaci warsdga
RmerTTan da es oci wlis sicocxlec
sTxova. RmerTma ausrula, gauxarda kacs
samocdaaTi wlis sicocxle.
bolos maimunic warsdga RvTis winaSe
da imanac moiwadina mxolod aTi wlis
sicocxle. maimunis danaklisi oci wlis
sicocxlec Txovnisamebr RmerTma xarb
kacs mianiWa. kacs gauxda oTxmocdaaTi
wlis sicocxle. am naCuqaris sicocxliT
(oc-oci weliwadiT) ai ra daetyo kacs:
- ocdaaTi wlis ganmavlobaSi kaci
cocxlobs da cxovrobs rogorc kaci,
uzrunvelad da udardelad;
- ocdaaTi wlis Semdeg ormocdaaT
wlamde kaci muSaobs, rogorc viri:
- ormocdaaTi wlidan samocdaaTamde
kaci ise ufrTxildeba Tavis monagars,
rogorc aqlemi Tavis kuzebis sakuWnaoSi Senaxul saWmels da:
- samocdaaTi wlidan kacs akldeba muSaobis Zal-Rone da energia, cocxlobs
da cxovrobs ise, rogorc maimuni.
am brZnul legendaSi ixateba pirvelad
isa, rom kaci xarbia da gaumaZRari, meore
- rom kacs sxvadasxva xnovaneobaSi sxvadasxva bunebriuli moTxovnileba aqvs: rac
ymawvilisTvis sanatrelia, is WabukisTvis
sasaciloa, rac WabukisTvis mosawonia, is
xnierisTvis dasawunia. ymawvils sxva buneba
da moTxovnileba aqvs, Wabuks sxva, xniers
da moxucs kidev ufro sxva. qveynierebazed ramdenia an erTi, an meore da an mesame. aba, axla gavSinjoT, - amaT Soris
damyardeba imgvari erToba, rogorc Sena
da Seni juris xalxi gulisxmoben?
Cemo Svilo, momismine, me ganvmartav, ra aris erToba, Zmoba da Tavisufleba,
egeb Cemi msjeloba mogewonos.
`erTobas~ me veZaxi, Cemo Svilo, urTierTSoris keTil gamwyobilebas. aviRoT,
magaliTad, didi ojaxi. imisTana ojaxi,
romelSiac aris didic da patarac, qalic,
kacic, naswavlic, uswavlelic, sustic, Zlieric da Ronieric. yvela eseni Tu scxovroben TanxmobiT, siyvaruliT da keTilganwyobilobiT, Tu erTi meores ar sCagravs, aramed TanaugrZnobs: didi - pataras,
patara - dids, uswavli - naswavls, naswavli - uswavls, erTmaneTisadmi pativiscemiT arian, ai amas veZaxi `erTobas~
anu TanZmobas. cxovreba-kacobriobaSic ase
unda iyos. `erToba~ maSin iqneba, rodesac Ciniani da uCino, mdidari da Raribi,
Zlieri da uZluri, naswavli da uswavli
>>>> dasasruli me-9 gverdze >>>>
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- batono otia, ramdenime dReSi
80 wlis gaxdebiT. bevri wigni
dagiweriaT. axlac werT?..
- atexilia am iubileze erTi
ambavi... me vTqvi: ra iubile? qveyana iqceva da Sen iubiles ixdi?
zeimi da iubile kargia maSin, karg
xasiaTze rom xar da awyobili
rom gaqvs yvelaferi. da axla?
ra zneobiT?.. weriT vwer. da roca
vwer, am dros saerTod vimalebi,
vikargebi. versad mnaxav... CemTan
asea. me jer unda vimuSao fizikurad da mere unda vwero. dilas
adre samuSaod mSieri gavdivar.
am dros arc vewevi. ori saaTi
mainc Seusveneblad vmuSaob da mere
daRlilze marto erT Wiqa Cais
vsvam. saWmeli ara! mSieri monebi
aSenebdnen qveyanas. erT Wiqa karg
Cais vsvam TafliT. Saqari aq CemTan
ar Semova.. Cais vsvam da mere ukve
vikargebi. 4 saaTamde vwer. vwer...
dRevandel saqmes xval ar gadavdeb,
imitom rom imas ukve xvalis saqme
xvdeba da mere orives gaakeTeb?
cxratomeuli gamovida da axla
meaTe tomia gasakeTebeli. amis garda kidev erTi tomi Sedgeboda
imiT, rac darCenilia, tomebSi ar
Sesula, magram xalxSia... vwer, vmuSaob, magram cota meSinia. am operaciis mere. es yvelaferi moqmedebs
gonebaze da vfiqrob, aris ki Cemi
goneba srulyofili? gonebas erTi
measedic rom daakldes, ukve safrTxiloa. iqneb swored isaa gansxvavebuli..
- moTxrobaSi `Cemi asaval dasavali~ werT, rogor daiwyo yvelaferi..
- TbilisSi pirvelad roca Cavedi da moTxrobebi Cavitane, talaxi mqonda muxlze. talaxs axlac
ar vicileb, miyvars qarTuli miwa...
skolaSi samianebs miwerdnen, oboli
viyavi da imitom. Torem isic ar
mekuTvnoda. umaRlesSi ar miswavlia. iq vin SemiSvebda? da am
dros mimaqvs moTxrobebi. raSia
saqme? wigni me ar mqonda wakiTxuli.. pirveli wigni Cemi dawerili
wavikiTxe. iqamde ar mqonda. waikiTxes moTxrobebi da gaogndnen..
aba es vin dawera? me davwere, arada,
araviTari piroba ar gamaCnda imisi,
rom es damewera. daibnen. ki, es dasabeWdia, magram daica... iqneb raRacas eSmakobs? saidanme xom ar qaCavs? iqneb enebi icis da ar gvimxels? Jurnal `dilis~ redaqtori noneSvili iyo da misi moadgile gaxldaT mayvala mrevliSvili. gamiSves mrevliSvilTan. mayvala mekiTxeba: `Svilo otia, Sen
Tu yurs ar ugdeb am cxovrebis
warmavalobas, Sengan didi mwerali
dadgeba~ da misaxelebs raRac frangul Jurnals, xom ar migiRiao?
maSin ki ara, axlac ar vici, ra
Jurnalze mekiTxeboda... mokled
veraferi gaarkvies. Jurnalis yvela
nomers Tvis bolos kolegia arCevda. meore dRes es kolegia ikribeba. maT Soris iyo akaki beliaSvili da gamagzavnes masTan. mivedi. vin xaro? esa da esa-Tqo. ra
gindao? ra vici, TqvenTan gamomagzavnes-Tqo. xom arafers wero? ki
batono, me vuTxari. momecio.. waikiTxa. kidev xom ar gaqvso? ki
batono. yvela jibeSi mqonda. ikiTxa,
ikiTxa da wadi axla Sen. me mkiTxon imaTmao. beliaSvilma ar vici
ra uTxra, magram daiwyes beWdva
da rasakvirvelia, mere eWvi aRaravis Separvia.
- pirveli wignis gamosvla rogor moxda?
- komunistebs eSmaki miudga, mTeli cxovreba magaT vebrZodi, magram
raRac wesrigi mainc iyo. Tavidan
frTxilad unda yofiliyavi. marTalia, didi gamocemloba iyo da gamomcemlobaSi mwerlebi isxdnen..
magram wigni rom gamosuliyo, is
sxva, sami cnobili mwerlisTvis
unda migeca, maT unda waekiTxaT
da recenziebi daeweraT. ori recenzia mainc unda yofiliyo dadebiTi, Torem is wigni ar gamovidoda. recenziebis sandoobaSi eWvi
aravis Sehqonda. WeSmariti mwerali Tua, arc ikadrebs xom sxvanairad... garda amisa, axalgazrda
mwerlebis wignebi gansakuTrebiT
iafi Rirda. maxsovs, rezo miSvelaZe ambobda, 18 kapiki Rirda Cemi
wigni da 24 gverdiani rveuli 20
kapikio. magram, sanacvlod, tiraJi
didi iyo da 1500 dan 4000-mde
honorari. axla aRaraferi aRar
arsebobs da wignebic iolad, xelwamokvriT ibeWdeba. arada, ase ar
SeiZleba. daabraleben mwerlobas
vinmes, imasac hgonia, rom radgan
wigni gamosca, mweralia da mere
mTeli cxovreba ixarjeba, wvalobs,
itanjeba. SeiZleba sabolood araferi gamouvides da am dros mTeli cxovreba Sewiros saqmes, romelic misi ar aris...
- fiqrobT, rom niWieri adamiani arc erT epoqaSi ar daikargeba? Tu arc ase ioladaa saqme?
- yovel SemTxvevaSi, Tavidan rom
modis axalgazrda, unda dainaxo
da aRmoaCino. Tanac, marto nakiTxobac ar Svelis amas albaT. xelovneba, literatura maTematika ki
ar aris, rom jami miiRo da Tqva,
yvelaferi rigzea. Sors rom ar
wavideT da ager, Cvens warsulSi
rom gavixedoT da gavixsenoT: grigol orbeliani, aseTi didi poeti,
aleqsandre WavWavaZe, manana orbelianis saloni, WavWavaZis qalebi,
platon ioseliani, Zalian kargi
filosofosi da mTeli maSindeli
inteligencia. aqve, maT Tvalwin
kiTxulobda nikoloz baraTaSvili
Tavis leqsebs da am dros arc
erTma ar icoda, vin iyo da ramxela poeti iyo baraTaSvili. WavWavaZis qals rom ar Seenaxa is leqsebi da ar mietana iliasaTvis,
baraTaSvili da misi poezia Cven-
Tvis samudamod dakarguli iyo...
- ras urCevda otia ioseliani
axalgazrda, damwyeb mwerlebs?
- jer erTi, wignis saTaurSive
unda Candes, raze gviambobs wigni,
ra ginda. `ana karenina~, ki batono,
ese igi qalzea, `omi da mSvidoba~,
ese igi, omze da mSvidobazea. rom
viwyeb kiTxvas, ukve unda vxvdebode, ra TvalsazrisiT vikiTxo. an
magaliTad esecaa, rom raRac dausrulebeli azri gamoaqvT saTaurad. magaliTad, `da me Sevxvdi...~
vis Sexvdi? petres?
stils rac Seexeba, Cemi azriT,
yvelaze kargia zRapris stili.
magaliTad, `iyo baCo da mano. magram
arsad ar iyo daCi. daCis guli
mouvida, ratom me ar varo da gaCnda~. es zRaparia da gasagebia, rom
sabavSvo moTxroba sxvanairad iwereba, novela sxvaa da romani sxva,
magram Tundac lev tolstoi rom
gavixsenoT, is TargmanSi ar agebs.
ar ikargeba, ise ubralod wers.
magaliTad: `kavkasiaSi msaxurobda
vinme Jilini. erTxel man dedisgan
werili miiRo. Svilo, me davberdi,
Camodi, damasaflave, SenTvis qali
SevarCie, Tu ginda SeirTe. mivida
Jilini, aiRo Svebuleba, Sejda
cxenze da wavida~. ra unda dakargo aq? iseTi sada da martivia,
arc enaa nawvalebi. es sakiTxavadaa ioli, magram sawerad Znelia...
axla magaliTad, robaqiZe germanulad ras werda, ar vici. germanelebi tyuilad ar ityodnen, axali
enis fuZemdebeliao, magram `gvelis
perangi~ me verafriT wavikiTxe.
braxa-bruxia, aliaqoTia...
- stilis TvalsazrisiT manerulia gamsaxurdiac...
- mTeli Rame uxmobda mamali
xoxobi dedals... gaTenda... Tqva
mere kowiam, amiT xidi gavdeo evropul prozasa da aRmosavlur poezias Soriso, magram ra xidi undoda... vis raSi Wirdeboda? saerTod,
literatura es saxeebiT azrovnebaa.
nawarmoebi aris saxe. es ar unda
daaviwydeT, ise unda wero, rom
arc aravis hgavdes da Tan sul
gaxsovdes, vin arian Seni gmirebi.
is pirovnebebi, rom isini CemTvis,
mkiTxvelisTvisac axloblebi gaxado da mec imaTi bediT vwuxde...
saTqmelic Seneburad unda Tqva,
Seni fraziT, Seni eniT, Torem wavikiTxav ager msoflio literaturas. `vefxistyaosanic~ am TvalsazrisiT unda ikiTxo. azri naTlad
moaqvs. ase, yvela qveyanaSia rusTavelamdec naTqvami, rom glaxa sicocxles sikvdili jobia, magram
rusTaveli rogor ambobs? `sjobs
sicocxlesa naZraxsa sikvdili saxelovani~. esaa mwerlis ostatoba.
- Tanamedrove qarTul enaze ras
ityviT. Zalianaa dabinZurebuli?
- xalxia enis patroni. ena Cveni
mdidaria, magram saqme is aris, Tu
rumi? amaT adrec vTargmnidiT da
sul zepirad vicodiT. xaiamma ukeT
umRera Rvinos da qals. asea, movlen politikaSi da CerCetoben
raRacas.
- rogor unda gaxde kargi mkiTxveli? iseve, rogorc mwerlobamde,
albaT aqamdec gzaa gasavleli..
- ityvian, wigni rom ar wavikiTxo, ise ar dameZinebao. wigni
ra, luminali ki ar aris... Tu
wigni varga, ra gaZinebs da Tu ar
varga, ra gakiTxebs.
nakiTxi Tu ar xar, ver gaigeb
ise literaturas. maxsovs, `omi
da mSvidoba~ rom gamovida, 18 wlis
viyavi. sul mesmoda tolstoi, tolstoi da daviwye kiTxva... veraferi gavige, meTqi ras bJuturobs
es kaci-Tqo, magram imis brali ki
ar iyo, Cemi brali iyo es. davanebe
Tavi... da mere moskovSi var, umaRles kursebze. aseTi kursebi arsebobda mwerlebisTvis. mTeli sabWoTa kavSiridan Camodiodnen. 38 kaci
iyo kursze. SoTa niSnianiZe iyo
meore kursze, me viyavi pirvelze.
da aseTi leqciebi gvqonda: puSkinis, floberis, tolstois ostatoba. romelic gindoda, imas airCevdi. me, rogorc prozaikosi, mainc
tolstois mivetentre. matiliovas qali iyo. is mikiTxavda. zepirad sxlavda tolstois. me ar
vicodi ena, Torem... tolstois
90 tomia gamosuli.. me ukve 2
wignis avtori var, kidev maqvs dasabeWdi... amas vismen axla... da vici
unda Cavabaro, ise niSans vin dami-
es werili SarSan
moiwera batonma otiam.
gulisyuriT adevnebda
Tvals gazeT `mamuls~ da
mis mkiTxvelebTanac
mudam mzad iyo
sasaubrod. gTavazobT
erT-erT bolo intervius
Cveni gazeTisadmi da
gulistkivils
gamovTqvamT, rom misi
marTali sityva Zalian
dagvakldeba.
- zustad ase ambobs?
- ara, sxvaTa Soris, Semosavlis
naxevarso, ase ambobs, magram me mTlianad vurCevdi.
- kareninaSi gansakuTrebiT ram
mogxiblaT?
- tolstoim qali icis Zalian
kargad, rac saerTod Zalian iSviaTia. arada literaturaSi qali
Tu ar aris, iq aRaraferia... Tundac,
qarTuli literatura rom gavixsenoT, gamsaxurdiasTan rogoraa:
Seiyvana Tamari emxvarma gvirabSi...
meTqi, gaixsneba es qali Zalauneburad axla-Tqo, magram kiva es
qali, kiva matarebeli da gavida
meore TavSi, araferi... ver gaxsna
kowiam qali. naxeT axla amas levi
rogor akeTebs. ana midis stivasTan. stiva mis cols, dolis eCxubeba da ana am usiamovnebis mosagvareblad midis. ai, Sexvda vronskis
matarebelSi. vronskis SeiZleba
adrec icnobda da araferi gansa-
droSad da mivaxateT kidevac. gvWirdeboda aseTi saxe: wadiT Svilebo, ibrZoleT, zurgSi ar mogxvdeT tyvia da daixoceT samSoblosaTvis.. iyvnen kidevac aseTi
qalebi. maSin komisariatebi ar iyo
da mefe qudze kacio, rom iZaxda,
midiodnen. aba, dedas rom daemala
kalTis qveS, arc wavidodnen. gmiri gvWirdeboda, ki batono, magram
TviTon qali? gmirebi daemsgavsnen
erTmaneTs, magram qali xom individia...
- mixeil javaxiSvilma scada
am sicarielis amovseba...
- javaxiSvilma scada `jayos
xiznebSi~, magram ar daacades. mas
SeeZlo qali daenaxa. javaxiSvili
kiTxulobs qals, magram misi mizani
am romanSi ar iyo qalis gaxsna.
is ufro socialur Temebs exeba.
Tumca `jayos xiznebSi~ Zalian
kargad Cans qalis xasiaTi da buneba. igive franguli romanebi rom
me Cemo batono, marxuli gaxlavarT!
es ambavi maincdamainc `vnebis
kviraSi~ da maincdamainc `wiTel
paraskevs~ moxda!..
otia da me Cems mSobliur
TerjolaSi varT. dagvirekes da
gviTxres, raionis gamgeblis TaosnobiT, axalgazrdobis Sexvedra
dauTqvamT otia ioselianTano.
viTom, orive mwerals gvimarTavdnen Sexvedras, sinamdvileSi ki,
ra Tqma unda, TavidaTavi, otia
gaxldaT!..
amitom, roca misalmebis Semdeg,
gamosvlam mec momiwia, vTqvi: marTalia, megobrebo, mec gamries maraqaSi, magram erTi ram icodeT,
mwerloba jariviTaa, umeteswilad,
rigiTi jariskacebi Sedian masSi,
Sesabamisad, wvrilfexa oficrobac, maior-polkovnikebic da, rasakvirvelia, generlebic. me, magaliTad, rigiT jariskacad vTvli
Tavs, otia ki generalia-meTqi.
gvariani taSi davimsaxure, kai
Tavmdabali kaci damdgarxaro!..
wamoiWra mkvircxlad otia,
asavsavebs xelebs: magi kaciSvilma
ar icis winaswar - vin SerCeba
mwerlobas da vin - ara! balzakma, mogexsenebaT, oci tomi sisuleleebi wera, amas Tavadac aRiarebda, magram sabolood, `Sagrenis
tyavi~ daudo kacobriobaso!
ase rom, nu viqnebiT nametnavad
sulswrafni da nu vecdebiT cocxali mwerlebis daxarisxebaso!
daingra taSiT darbazi - es
ra taqtiani kaci yofila, `zemliaki~ ar dagviCrdilao!..
rasakvirvelia, egreT wodebuli `meore ganyofilebac~ gaeTvaliswinebinaT da, Sexvedris Semdeg (bevri viuareT, magram vin
gaTxova yuri!), cimcim wagviyvanes
sanaqebo momcro odaSi, Turme, mxolod sastumrod rom aegoT.
sufras, rom ityvian, Citis rZec
ar aklda: es pirSi wiTelbolokgaCrili Sebrawuli goWi varo, es
civad moxarSuli mwife-mwife dedlebio... yaurma, `ostri~, nair-nairi Tevzeuloba, Rlavidan dawyebuli da RorjoebiT damTavrebuli...
xizilala, xaWapurebi.
dasabmeli gaxda otia: es ra
giqniaT, xalxo, dRes wiTeli paraskevia, umZimesi marxva! ra dros
Rreoba da Rvinis smaa! kuWatnelma Tu icoda es, Tqven ra RmerTi
gagwyromiaTo!..
lobio rom lobioa, isic ar
hqondaT samarxvod!
SeSfoTda Tamada-gamgebeli, afrina biWebi restoran-sasauzmeebSi, magram, gagigoniaT? - arc erTSi ar
aRmoCenila lobio!
mivemarjveT otia da me mWadsa
da mwvanileuls, viRoRnebiT da
vayolebT msxlis limonaTs, feriT
rom mainc hgavda Rvinos.
uWirs Tamadas, ixtibari aqvs
gatexili, bodiSobs, gvapatieTo!
- araferi, araferi... mWadia, rac
mTavaria, puria, prasic blomadaa.
sakmarisia! - gulwrfelobs otia,
magram, emCneva, eklebiviT esoba misi
sityvebi gulze Tamadas.
- ager, pativcemulo, kartofili
miirTviT! - eubneba saxeSeWarxluli qalbatoni, - etyoboda, Sinauri gaxldaT, adgilobrivi.
- kai dagemarToT, mara zeTSia
xom Semwvari! gvikrZalavs.
Cvens pirdapir axalgazrdebi
sxedan. me mgoni, daircxvines da
imaTac uari Tqves saxsnilo kerZeb-
ze, daeZalnen prassa da mWads, iWyipebian limonaTiT.
otias ca gaexsna - ar yofila
mTlad daRupuli qveyanao! magram
kiTxviT mainc ikiTxa:
- rava, bovSebo, xorceuls arc
Tqven miirTmevT?!
pirveli: diax, batono otia, me
marxvas viWer.
otiam wamierad SeaTvaliera axalgazrda, gazarmacebuli Tvalis
kuTxidan Winkam gamohyo Tavi:
- policieli xar?!
malulad viRimebi, avansad. vatyob, sicili ifeTqebs.
pirveli: ara, batono, brokerad
vmuSaob quTaisSi.
- rad vmuSaobo?! - momxeda TvalmoWutulma da mundStuki moimarjva.
- makleri yofila.
- Senc kargada xar! - jibeebs
iCxreks, sigarets eZebs, - eg raRa
dardubalaa?!
- vTqvaT, mavani da mavani saswrafod yidis binas. miadgeba amas da
es muStars mouZebnis, risTvisac
gasamrjelos miiRebs.
otia: qarTulad Tu vityviT, Suamavali namyofara, xom?
- agrea, ki.
- apa, marxvas viWero, ratom miTxari?! - miubrunda isev im pirvels.
ukve Tavis stiqiaSia, - ra dagiSava, rom iWer!
aqa-iq fxukuni gaisma. Sercxva
axalgazrdas. Tavi CaRuna.
- Sen ratom? - axla meores
ekiTxeba.
meores etyoboda, kai xnis momzadebuli hqonda pasuxi.
- me, batono, marxvas vicav!
otia isev me mommarTavs: gadam-
revs es xalxi! erTi iWers, meore - icavs!
ukve yvelas sicili waskda.
- Sen? - Sedis nel-nela azartSi, - bolos mesamesac miapyro
mzera.
Seyovnda odnav mesame axalgazrda. etyoboda, pasuxs irCevda
gulSi.
- me, otia batono, marxvaze var,
- cota gaubedavad waibutbuta.
- xmamaRla Tqvi, gamagone, ras
ambob!
- me marxvaze var, batono!
- aha! Sen sulac zeidan Sejeqi?!
saerTo xarxarSi ver gavarCie, romelma ikiTxa: ki mara, sainteresoa, TviTon otia ioseliani ratom ar miirTmevs xorcs?!
- me, Cemo batono, vmarxulob,
marxuli gaxlavarT!
arc aciva, arc acxela da pirveli axalgazrda me mekiTxeba:
aki ioselianiao!
mivuxvdi, `qurxulis~ msgavsad
`marxulic~ mTiuri gvari egona
da lamis gadavfiCindi siciliT.
- ra moxda, ra gulamomjdari
xiTxiTdebdi weRan?! - mkiTxa
otiam, roca mis `nivaSi~ CavsxediT da gezi dedaqalaqisaken aviReT.
mec sityvasityviT gavumeore,
rac im pirvelma axalgazrdam
wamiCurCula.
- euh! eg sul daCoCebuli yofila, eg ubeduri!
ra eSveleba am xalxs! - Cailaparaka yrud, umata gazs da
karga xans xma aRar amouRia.
ici ena. axla iseTebs gaigoneb...
magaliTad, `miiRo zomebi~. risi
zomebi miiRo? Coxa-axaluxis? kabis? es rusulidanaa. qarTulad
aris `dasaja~. an kidev `ubralod~
ra niSnavs ubralod? gelaparakebiT bralianad. ubralo SeiZleba
Tqva amaze, rom es ubralo, faratina qaRaldia. sul bwkaredebia.
gadmotanilia ase ukiTxavad da
arafris maqnisia... Zalian damaxinjebuli enaa da verc vacnobierebT
am dros. amitom unda vikiTxoT
bevri. radgan karg mweralTan amas
ver naxav... rusulma dagvimaxinja
ena, magram es isev Cveni brali
iyo. axla meore ukiduresobaSi
varT. wiklaurma Tqva amaswinaT,
puSkinis Zegli daangrieTo, ruseTi Cveni mteriao. ase, mudam Cveni
mteri iyo sparseTi, magram firdousi iyo Cveni mteri? xaiami iyo
mteri, saadi Tu hafezi, jami Tu
wers. meTqi, raRacas wavikiTxav
da gadavwyvite, `ana karenina~ wamekiTxa. daviwye kiTxva. da es ra
yofila! saswaulebi iyo. vtiri
da vtiri... SoTa meeqvse sarTulze
iyo, me viyavi meSvideze. me Cems
Tavze ver vguob saerTod veravis.
Cems aT mcnebaSic miweria `jixvma
Tqva, Cems rqebs zeviT marto RmerTi
unda iyoso~. mokled, sul zemoT
var da ar vici, vis gavuziaro.
vkiTxulob da vyviri kaco. ise
gadis adamianSi, rogorc rentgenis
sxivebi. modi da nu iyvireb. leki
poeti iyo Cems gverdiT da gamovarda, ra gayvirebso...
saerTod, mkiTxveloba bednierebaa. hemingueim, nobelis premiis
laureati rom iyo da uzarmazari Semosavlebi hqonda, maSin Tqva:
mTel Cems Semosavalze uars vityobdi, `ana karenina~ da `omi da
mSvidoba~ rom waukiTxavi mqondeso.
kuTrebuli im qalSi ar momxdara.
Cavida, moawesriga raRaceebi, ukan
brundeba da isev Sexvda vronskis.
ar Cans, rom am qals rame gansakuTrebuli daenaxa am kacSi, magram
Camodis matareblidan. xvdeba qmari, karenini, amxela Svili yavs serioJa da aRmoaCina, rom am qmars
didi yurebi hqonia. jer anamac
ar icis, ra xdeba masSi, jer gacnobierebuli ar aqvs, magram... modi
da nu iyvireb axla amaze... Tu ar
ici kiTxva, ityvi: didi yurebi,
didi ambavi, ramdeni yofila didyura da morCa, magram amas xom uzarmazari datvirTva aqvs... ai am doneze aqvs wakiTxuli tolstois
adamiani da gansakuTrebiT, qali.
- qarTul literaturaSi, samwuxarod, qalze da mis grZnobebze
naklebad werdnen.
- qali darCa qarTulSi, rogorc
gmiri da morCa. Cven gvindoda qali
gavixsenoT. Tundac `madam bovari~,
`wiTeli da Savi~, `parmis savane~
- ra qalebia iq... Cven ki saboloo
jamSi, dagvrCa qali ase waukiTxavi, arada, arc erTi didi nawarmoebi ar Seqmnila, sadac qali ar
aris gadamwyveti gmiri.
- Tqvens SemoqmedebaSi wamyvania
qalis saxe. `iyo erTi qali~, `qvrivis cremlebi~, `qali gamovida
qmris saRalatod~...
- `qvrivis cremlebi~ didxans
ar daibeWda, viTom pornografiaao
da am mizeziT. arada, ra aris iq
pornografia?! da ase gadadioda
xelnawerebiT `qvrivis cremlebi~
xelidan xelSi. maxsovs, miSa qvliviZe Semxvda moskovSi da iq miyveba qvrivis cremlebs. saidan ici,
arsad ar dabeWdila-Tqo? da viRac
momiyva varSavaSio. mere `qvrivis
cremlebi~ wignSi dabeWdil nawarmoebebs Soris Sevapare. imaT aRar
gizo
zarnaZe
gadaxedes, dabeWdilebia ukveo, Cven
xom zereleebi varT da ase wavida
da daibeWda.
- ambobdnen, rom TiTqos qvrivs
prototipi hyavda. saerTod, gyavT
protori pebi?
- ara. ase damzadebuli prototi pebi cxovrebaSi ar arsebobs.
literaturuli saxe saerTod krebiTia. Sen ra saTqmelic gaqvs, ar
SeiZleba mas erTi saxe atarebdes.
SeiZleba gaucnobiereblad xdebodes, magaliTad, `varskvlavTcvenaSi~ myavs ezika da mere mivxvdi,
ezika Turme babuaCemi grigoli
yofila. es TavisTavad gadmodis
SenSi, Sens samyaroSi da mere, roca
dagWirdeba, amotivtivdeba. yvelaferi cxovrebidanaa, ra Tqma unda,
cidan xom ar Camodis...
angelozi fucui, magaliTad. 7
Svili yavda. iseTi gaWirvebulebi
iyvnen... erTi naliis qveS 5 bavSvs
erT sabanqveS eZina. domnas, mis
cols, tyemali Camohqonda da hospitalSi daWrilebs purSi ucvlida.
es bavSvebi iyvnen mTeli dReebi
mSivrebi, ucdidnen rodis movidoda deda. is ar modioda da erTi
adioda xeze, rom daenaxa gzaze
momavali. diaa, - eZaxda sawyali
xmiT. bolos da bolos, movidoda
dia da moitanda puris natexebs.
imaT Cven gadagvarCines. fucui Cveni angelozi iyo. ratom iciT?
Cvenc gaWirvebulebi viyaviT, magram
imas rom vxedavdiT, Cveni gaWirveba arafrad migvaCnda. uaresic arsebobso, es gvaZlebinebda. asanTi rom
ar hqonda, fucui muguzalze modioda xolme. erTxel movida axladdaTovlilze, fexSveli, muguzlisTvis da Tovlze nakvalevi dautovebia. mis mere Semovida ezoSi
mezobeli WiWiko da raRacas gakvirvebuli daeZebs. ras eZeb-Tqo,
vkiTxeT da nakvalevze gevubneba, aq
angelozs gauvliao. angelozi ki
ara, fucui iyo eg Tqo.
fucui iyo Cveni angelozi.
- `varskvlavTcvenaSi~ bevria
aseTi gmiri. pirveli aRiarebac
am romanma mogitanaT.
- ioane pavle meores gamomcemlobaSic ki daibeWda `varskvlavTcvena~... arada, iq mxolod sasuliero literatura ibeWdeboda.
sent ekziupers uTqvams, yvelani
Cveni bavSvobidan movdivarTo. me
Cemi bavSvobidan ar movdivar, imitom
rom bavSvoba ar mqonda..
- da mainc aq darCiT. arsad ar
waxvediT.
- angelozis nakvalevs parizSi
ver dainaxav. is marto aq aris...
- warmatebuli dramaturgi iyaviT. rogor fiqrobT, ratom ar
ganviTarda qarTuli dramaturgia?
- mecxre tomSi 13 piesaa. `eqvsi Sinabera da erTi mamakaci~ da
`sanam uremi gadabrundeba~ 140-ze
meti qveynis scenaze daidga. mere
airia yvelaferi. arc dramaturgia
da arc kino ar ganviTarda, Torem
ra unda oTar ioselians safrangeTSi?
- vici, rom oTar ioselianTan
didi megobroba gakavSirebT. `giorgobisTve~ gviStibSia gadaRebuli?
- `giorgobisTve~ oTarma gviStibSi gadaiRo. misi filmi `iyo
SaSvi mgalobeli~ rene klers SemTxveviT unaxavs da uTqvams, vin
gadaiRo, manaxeT es kacio. uTxres,
viRac ruseTis provinciidanaao, saerTod gadareula, iq rogoro? saswrafod daafinansa sakuTari fuliT da safrangeTSi miiwvia... asea,
Tu ar Cade, carieli dagrCeba da
Tu Cade, Senia ukve is.
- gamodis, rom ras unda mivxedoT, ar viciT... mTavari ra aris,
is ar viciT da gvesmis...
- Cven xom uvicebi varT. maRaziaSi Sevedi amas winaT. vxedav
portreti aris viRacis. feradi..
iseTi, ver mowyvitav Tvals. beladebi CamovyareT da vinaa es-Tqo?
beladi araa magi, fexburTeliao.
me vuTxari, fexburTi Cven ar gvaqvs
da fexburTeli saidan-Tqo? magi
sxvaganaao. ra, Cemi Svili sxvaganaa da Sen aq dakide? saqoneliviT
gayidula es da imis tvini mainc
gqondes, rom gaukeTe wiTeli xazi
ase. amas kidev beladiviT daukidebia... rom midixar da mogwons,
kargi qveyanaao. Tu aris kargi, is
misi aSenebulia, Seni ki ara.
wavlen da mere iqidan iyurebian, he, ra qeniT, aaSeneT qveyanao?
rom Camovide da puri vWamoTo?
ki magram, me eg Senianad ver vqeni
da uSenod rogor vqna?.. magram
tvini ar gvaqvs, wignSi ar vixedebiT. Sublze abreSumis Zafis tola ZarRvia nakiTxobis da es ZarRvi 15-17 wlisas Tu ar gaqvs
ukve, damTavrebulia Seni saqme. imitom, rom yvelaferi, rac kacobriobas uazrovnia, moqceulia wignSi. waikiTxav da yvelaferi naTeli gaxdeba.
literaturas, xelovnebas unda
mivxedoT. eg aris mTavari. amiT
gansxvavdeba adamiani cxovelisgan.
marto xelovnebas SeuZlia adamianis adamianad qceva.
esaubra
Teona dolenjaSvili
6
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
gadasaReb moedanze ki - lia eliavas - sajarod.
nunu da goCa erTxans cal-calke cxovrobdnen - sanam nunu skolas daamTavrebda. Semdeg erTad
daiwyes cxovreba. SeeZinaT qaliSvili - manana abaSiZe.
nunu gabunia: „Zalian undoda
rezo SatakiSvilis
portretebi
kedlis gazeTi
cbvfhskt ujxf f,fib>bc itcf[t,
24 wlis iyo Tavi rom moikla, magram datova rva, dRemde cocxali kino-gmiri da skandali, romelic dRemde axsovT;
skandali, romelic mohyva mis tragikul gardacvalebas.
xalasi niWis da garegnobis wyalobiT, sruliad axalgazrda
gaxda kinovarskvlavi. moi pova aRiareba, popularoba. did momavalsac uwinaswarmetyvelebdnen, magram erTi SexedviT bedisgan ganebivrebuli biWis cxovreba savse iyo tkivilebiT, gaWirvebiT.
bednireba da ubedureba tyupebi arian - Tqva nicSem. es aisaxa
goCa abaSiZis bedisweraSic.
msaxioboba bavSvobidanve undoda da amitomac dadioda pionerTa
sasaxleSi dramwreze, magram qarTul kinoSi erTi Tvalis Cakvris
wyalobiT moxvda:
nikoloz saniSvili iRebs films „isini Camovidnen mTidan“. sinjebia - vefxias rolis Semsrulebels eZebs. oTaxSi rig-rigobiT
Sedian rolis maZiebeli biWebi.
Sedis 15 wlis goCa abaSiZec, magram…reJisori sTxovs, rom datovos
kabineti - verafer saerTos ver
xedavs lamaz biWsa da vefxvias
Soris. uxerxulobis gasafantavad
goCa kabinetSi myof gogonas ukravs
Tvals, rac SeumCneveli ar rCeba
reJisors da iqve aZlevs rols,
oRond daTos rols.
goCa abaSiZis Tavbrudamxvevi
kinokariera iwyeba - films „isini Camovidnen mTidan“, mosdevs „ciskara“, „abezara“, „Crdili gzaze“,
„Cveni ezo“. goCa abaSiZe yvela am
filmSi ukve gadaRebuli iyo Teatraluri institutis samsaxiobo
fakultetze rom Cairicxa - institutis kari praqtikulad kinovarskvlavma SeaRo.
19 wlis iyo colad momavalSi
cnobili kompozitori nunu gabunia rom SeirTo. nunu gabunia maSin
jer 16 wlisac ar iyo.
15 wlis nunu gabunias maincdamainc ar undoda megobris mamidaSvilis dabadebis dReze wasvla, magram mainc wavida da Sin aRtacebuli dabrunda - msaxiobi biWi
gaicno, Tan im biWma saxlamde miacila. metic, meore dRes Sinac
miakiTxa. gogonas gaukvirda axalgacnobilis ase gaSinaureba.
nunu gabunia: „goCa male daumegobrda yvela Cems mezobels, dedaCems, Cems Zmas, dRe ar gavidoda
rom ar mosuliyo. misgan did yuradRebas vgrZnobdi, magram ver warmovidgendi Tu Sevuyvardebodi. Tan
quTaisis petre-pavles eklesiiis moZRvris vaJi, Tbilisis
sasuliero seminariaSi ganaTlebamiRebuli meliton balanCivaZe 18 wlisa Tbilisis saopero
Teatris gundSi mReroda, 20
wlis ukve qarTul xalxur simRerebs krebda, ayalibebda gundebs,
koncertebs marTavda mTels saqarTveloSi. 26 wlisam bedi kompoziciaSi scada - ,,qarTuli
xalxuri simRerebis popuri’’
dawera, maleve romansebi - ,,odesac gicqer’’, ,,Sen getrfi marad’’,
,,nana Svilo’’... am romansebma aRiareba moutana damwyeb kompozitors. 27 wlisam peterburgis
konservatorias miaSura. 1896
wels muSaoba daiwyo pirvel
qarTul operaze - ,,Tamar cbierze’’, romelsac bolos ,,darejan
cbieri’’ ewoda. swored peterburgSi moRvaweobisas SeeZina mas
vaJebi - 1904 wels giorgi balanCivaZe moevlina qveyanas, 1906
wels - andria balanCivaZe.
xuTi wlis iyo giorgi fortepianos rom miujda, 9 wlisa
ukve marias TeatrTan arsebul
saimperatoro Teatralur saswavleblis sabaleto seqciaSi
Cairicxa da maleve gamoCnda kidec marias Teatris scenaze. 13
wlis iyo, mama saqarTveloSi
rom wamovida, erTi wlis Semdeg
maSin CemTvis, Cumad, Tamaz togoniZe miyvarda, „ciskaraSi“ rom ciskaras rols asrulebs da es ambavi
goCas gavande, rogorc axlo megobars, Seni megobari miyvars-meTqi.
arada, Turme mas vuyvarvar da amitom makiTxavs, me ki yoveldRe mouTmenlad velodi mis mosvlas, rom
Tamazze mesaubra. erT dRes gakvriT
miTxra, SenTan veRar moval, CemTvis
Zalian mZimeao. ori-sami dRe marTlac ar gamoCenila, mere movida.
me gabutuli davxvdi, ver gamego
ra iyo mZime misTvis, sadRac gulis
kunWulSi ki vfiqrobdi, magram dajereba ar mindoda. goCa adga da
dedaCemTan, Cems ZmasTan, mezoblis
qalTan moxsna gudas piri, Tan
tiris, Tan yveba, rom ase Zalian
vuyvarvar, rom me ver vugeb, rom
mas uCemod cxovreba ar SeuZlia.
bolos yvela aatira, mezoblis qali
cremlad daiRvara misi sacodaobiT... wavida. saxlSi aRar vuSvebdi. 2-3 dRis Semdeg goCas megobari movida da miTxra, rom goCam
kinaRam Tavi moikla, rom Cemi gulisTvis mtkvarSi xteboda. gadavwyvite davlaparakebodi. movida da
tiriliT momiyva Tavis Tavgadasavals. mas sakmaod mZime cxovreba
hqonda. mama gadausaxles, Semdeg
gardaecvala, dedam axali ojaxi
Seqmna. Zalian ganicdida. Semecoda,
Tan Cems Tavsac Sevatye rom miyvarda. mTxovda, jer mxolod xeli
movaweroT da srulwlovani rom
gaxdebi, mere vicxovroT erTad, mecodineba Cemi coli rom xar da
mSvidad viqnebio. am pirobiT davTanxdi. yalbi pasporti gamikeTa
da didis ambiT, Cumad movawereT
xeli 17 aprils, sadRac leseliZis quCaze, „mmaCis“ biuros bnel,
uRimRamo oTaxSi.“
goCam saidumlo ar Seinaxa imave saRamos nunus dedas axara
nunus gaTxovebis ambavi, meore dRes,
rom bavSvisTvis xaTuna dagverqmia,
me mindoda manana. karga xans vdaobdiT. karga xans bavSvs me mananas veZaxdi, is xaTunas. bolos
daTmo, kargi manana iyoso, magram
akvans rom arwevda, isev eZaxda
„xa-Tu-na, xa-Tu-na“…
Zalian mxiaruli biWi iyo, im
sazogadoebis suli da guli iyo,
sadac ki moxvdeboda. es iyo feierverki. SesaniSnavi iumori hqonda.
cekvavda, kiTxulobda baraTaSvils,
galaktions, TvioTonac werda leqsebs, smena ar hqonda, magram melodias Tu iswavlida, xma hqonda Zalian lamazi da ise imRerebda, ise
sufTad, gegoneboda smenac aqvs,
xmac... Zalian popularuli iyo
da xSirad iwvevdnen stumrad, me
yovelTvis ver mivyvebodi, bavSvs
ver vtovebdi da mwyinda, uCemod
rom midioda. axla vxvdebi, met
gagebas da Tanadgomas saWiroebda.
quCaSi xalxi wyebad dagvdevda
goCasTvis rom SeexedaT, is ki CemiT
amayobda, Cemi coli kompozitori
ariso. romeli kompozitori me
viyavi, mere davamTavre saswavlebeli, konservatoria, maSin ubralod
patar-patara nawarmoebebi mqonda…is ki Tavidanve trabaxobda.
Zalian gamxdari viyavi da sul
mexveweboda, grZelsaxeloebiani kaba
Caicvi, Torem egonebaT qmari saWmels ar aWmevso. Zalian moswonda,
Tavis Tavs qmars rom uwodebda.
Zalze xelgaSlili biWi iyo, ori
kapiki hqonda xolme, magram ise
guliT xarjavda, gegoneboda milioneri iyo.
Cveni megobris, viola jafariZis dabadebis dRe iyo, viyideT
Zalian lamazi torti da didi
ambiT gaveSureT, magram sadarbazoSi
rom SevediT, goCas tortis yuTi
xelidan gauvarda. torti aizila.
lamis avtirdi, xelcarieli rogor
mivideT-meTqi, Tan meti fulic ar
kaci, romelic
cekvad Targmnida musikas
saqarveloSi wamovida 12 wlis
Zma andria, maleve dedac da dac,
baletze fanatikurad Seyvarebuli,
14 wlis giorgi ki peterburgSi
marto darCa. 14 wlis giorgi da
12 wlis andria rom erTmaneTs
Sordebodnen, albaT verc ki warmoidgendnen, Tu ra xangrZlivad Sordebodnen erTmaneTs. 15 wlis iyo,
sabaleto saswavlebeli rom warCinebiT daamTavra da marias Teatris sabaleto dasSi Cairicxa. cekvis paralelurad, peterburgis konservatoriaSi eufleboda fortepianos, musikis Teorias, kompozicias, harmonias. im avbediT revoluciur wlebSi, roca fuli gaufasurebuli iyo, momavalSi saxelganTqmul baletmaisters xSirad uwevda fortepianoze dakvra kabareebsa
da munji kinos darbazebSi.
musikasTan aseT intensiur urTierTobas ukvalod ar Cauvlia
da mTeli ZaliT gamovlinda mis
qoreografiaSi, mis ganumeorebel
unarSi - ,,eTargmna’’ musika - cekvad.
momavalSi saxelganTqmulma baletmaisterma, jerac srulad ymawvilma
mohkida xeli qoreografobas, 16
wlisac ar iyo, pirveli pa-de-de
rom dadga rubinSteinis musikaze
- TavisTvis da studenti gogonasTvis, saxelwodebiT `la nuit”.
mis mier sabenefiso SesrulebisTvis
dadgmuli morigi dueti ,,enigma’’
wlebis manZilze sruldeboda. 19
wlis iyo mcire sabaleto dasi
,,axalgazrduli baleti’’ rom Camoayaliba. mis mier SeTxzulma eqsperimentuli xasiaTis cekvebma bolSevikuri xelisuflebis guliswyroma gamoiwvia - mocekvaveebs
daemuqrnen kidec marias Teatridan gamorekviT, Tu Tavs ar daanebebdnen sabWoTa moqalaqisaTvis mavne eqsperimentebs.
1924 wels, 20 wlis giorgi balanCivaZe sazRvargareT wavida sagastrolod, sam sxva mocekvavesTan
erTad da…darCa, rogorc emigranti
- diagilevma naxa da miiwvia TavisTan - parizis rusul sabaleto
dasSi. swored diagilevma urCia
gamxdariyo balanCivaZe - ,,balanCini’’ da asparezze gamovida jorj
balanCini. male jorj balanCini
diagilevis dasis mTavari baletmaisteri gaxda. male travmac mii-
Ro, aqtiurad aRar cekvavda da
mTlianad baletmaisteris ampluaSi gadavida - diagilevis dasSi
9-ze meti baleti dadga.
diagilevis sikvdilis Semdeg,
cekvebs dgamda britanelebis popularuli reviusTvis, iyo miwveuli baletmaisteri daniis samefo
baletSi, kopenhagenSi, iyo montekarlos rusuli sabaleto dasis
baletmaisteri.
evropaSi TviTdamkvidreba ioli
ar aRmoCnda evropaSi gadaxvewili
jorj balanCinisTvis. parizsa da
monte-karloSi mas `xelmocarul
artists” uwodebdnen, amas daemata dazianebuli zurgi, isic rom
sruliad axalgazrda tuberkuloziT daavadda. ,,Sarvali gavyide
da saWmeli viyide’’ - gaixsenebs
mogvianebiT.
miuxedavad amisa, is ar gatexila - britaneli sazogado moRvawis edvard jeimsis daxmarebiT
daarsa sakuTari sabaleto dasi
,,bale 1933’’. am kompanias sul erTi sezoni hqonda, am erTi sezonis
manZilze balanCinma dadga 6 baleti, erT-erTi baletis dadgmisas
gvqonda. goCam gamosavali i pova.
aiRo es yuTi, gamiyvana gareT da
daiZaxa: „viola, viola“. violam
gamogvxeda da dagvinaxa tortiT
xelSi, Cven xelaxla SevediT sadarbazoSi, viola gamogvegeba da kibeebze goCam gangeb gauSva xeli yuTs.
viola Sewuxda, xom warmogidgeniaT,
ra iqneboda orjer daxeTqebuli
torti?!“
goCas da nunus bednieri Tanacxovreba xanmokle aRmoCnda, mxolod
orwliani. isini daSordnen.
1961 wels ekranebze gamosuli
„glaxis naambobi“ goCa abaSiZisTvis bolo filmi aRmoCnda. bolos „TeTr qaravanSi“ iRebdnen,
mTavar rolze iyo damtkicebuli,
magram is roli imeda kaxianma
iTamaSa... imitom ara, rom goCa
abaSiZem Tavi moikla. goCa abaSiZe
rolidan moxsnes da sxva mraval
faqtorTan erTad, amanac iTamaSa
garkveuli roli, goCa abaSiZis
TviTmkvlelobaSi.
Tumca, imdroidan gavrcelebuli skandaluri versiiT, goCa abaSiZem leila abaSiZis gulisTvis moiwamla Tavi. es skandaluri versia,
nunu gabuniam wlebis Semdeg, 1996
wels, pirvelad CemTan interviuSi uaryo eqskluziurad.
nunu gabunias ar daumalavs,
rom goCa abaSiZes swored leila
abaSiZis gamo daSorda, magram goCa
abaSiZes leila abaSiZis gulisTvis
ar mouwamlavs Tavi.
nunu gabunia: „goCas sikvdilSi
ver davadanaSauleb da arc davadanaSauleb leila abaSiZes. mas
brali ar miuZRvis. arsebobs mravali mizezi romelic amuqebda mis
cxovrebas da sabolood aseTi nabiji gadaadgmevina. mama gardaecvala, dedas sxva ojaxi hqonda, ganicdida... goCam Tavisi „pobeda“ gayida,
magram vinc iyida, im kacma ver
gadaiforma da ukan moubruna da
sTxovda fuls, romelic ojaxs
ukve daxarjuli hqonda. movale
yoveldRe awuxebda, urekavda, saxlSi akiTxavda, karTan elodeboda.
goCa aivnidan Sedioda Sin. Cven
maSin ukve aRar vcxovrobdiT erTad, leila abaSiZesTan romanis
gamo. goCa kinostudiaSi wasula,
im imediT rom honoraris avanss
aiRebda da valis nawils mainc
gaistumrebda. kinostudiaSi misuls eldar Sengelaiam uTxra,
rom rolidan moxsnili iyo da
avanss ver miscemdnen. valis gastumrebis es gzac moeWra da weliwadnaxevari uxelfasodac rCeboda, rolebi ukve ganawilebuli iyo da
mas veRarc sxva filmSi aiyvandnen.
gacecxlebuli Sevarda direqtorTan. maT saubars Seeswro mdivani
qali, romelmac gaigona direqtoris sityvebi: SavguliZe mokvda, Tan
aravin gadahyolia da Sen vin gadagyvebao. etyoba goCam uTxra, an
Tavs ar vicocxleb, an raRac, iman
ki dawynarebis nacvlad Tavxedurad
moiSora Tavidan. rodesac goCa
kabinetidan gamovarda, misaRebSi leila abaSiZe da devi abaSiZe isxdnen.
devim sTxova leilas, gayevi am
biWs, Tavs araferi autexoso. goCa
Cajda manqanaSi da gavarda, mas
rom sikvdili sdomoda, manqaniTve
sadme gadaiCexeboda. mas SeSineba
undoda. dalia goCam sawamlavi
da miakiTxa leilamac. es rom
dainaxes, yvelaferi leilas daabrales. es rom tyuili iyo, me
TviTonac gvian gavige. mec leila
megona goCas sikvdilis mizezi, miuxedavad amisa, saavadmyofodan rom
moiyvanes, mainc gamovemSvidobe.
simarTle rom mcodnoda, panaSvidebzec viqnebodi. me mxolod dakrZalvas daveswari. saavadmyofoSi
4-5 dRe iwva, droulad rom gaekeTebinaT operacia, SeiZleba gadarCeniliyo kidec. goneba ar daukargavs,
xumrobda, icinoda, eqimisTvis Svelac uTxovia, im eqims ki uxeSad
uTqvams, ra gegona erT litra sawamlavs rom svamdio. momakvdavma goCam
im eqims saxeSi gascxo. ambobda
Turme, rom mcodnoda rom ase metkineboda, arafers davlevdio. mTeli
Signeuli dafleTili hqonda…
Ralati ver vapatie, gavige Tu
ara, bavSvs xeli movkide da ise
wavedi misi saxlidan, tansacmlis
garda araferi wamomiRia, Serigebasac mTxovda Semdeg, ver vapatie,
dRes… yvelaferi vapatie.“
goCa abaSiZe 1963 wels 24 wlis
asakSi gardaicvala da xalxis
mexsierebaSi darCa maradiul Wabukad, qandakebad iqca ise, rogorc
„ciskaraSi“ arian gaqvavebulni qvadqceul qalaqis binadarni.
mamam dawera pirveli qarTuli opera, pirveli qarTuli
romansebi. erTma vaJma dawera pirveli qarTuli baleti,
qarTuli simfoniis pirveli srulyofili nimuSi, pirveli safortepiano koncerti. meore vaJma Seqmna amerikuli
baleti da gaaogna msoflio...
TanamSromlobda bertolt breh- movida da, warmoidgineT, pirdatTan da kurt veilTan. Semdeg, pir Cemsken gamoemarTa. damxvedlondonSi gastrolebis dros dasi ric da Camosulic - yvela tiroda. saqarTveloSic Camovida,
daiSala.
mizezi? balanCinis speqtakls Tbilisma igi aRafrTovana, aRdaeswro linkon qirsteini, romel- frTovanebulebi iyvnen Tbilisac amerikaSi sabaleto dasis Seqmna selebic - balanCiniTa da misi
sabaleto dasiT. Semdeg Cven qusurda da balanCini miiwvia.
balanCini wavida amerikaSi. da- Taissac vewvieT, movinaxuleT maarsda ,,amerikuli sabaleto skola’’, maCvenis saflavi ,,mwvaneyvavilaromlis safuZvelzec Seiqmna dasi, ze”. Cven erTad moviareT dasavromelsac mogvianebiT ewoda ,,niu- leT saqarTvelos raionebi. Cveni
cekvebic naxa, moismina polifoiork siti bale”…
balanCinma dadga `serenada” da niuri simRerebic. balanCini gasaxeli gaiTqva mTel msoflioSi. ognebuli darCa. meore Camosvli,,serenadas” gliukis ,,orfeosi sas balanCini ukve qarTvelobda”
da evridike” mohyva, Semdeg xangr- - ixsenebda andria balanCivaZe.
jorj balanCinim qarTuli
Zlivi TanamSromloba stravinskisTan. daiwyo amerikuli baletis ar icoda, magram yovelTvis xazs
didebis xana da balanCinis msof- usvamda Tavis qarTvelobas. hyvarebia qarTuli samzareulo, gansalio aRiareba.
jorj balanCini ,,niu-iork siTi kuTrebiT mWadi da xaWapuri.
balesTan” erTad sabWoTa kavSirs balanCivaZeebis ojaxSi is weripirvelad 1962 wels ewvia. 44 lebic aqvT Semonaxuli, sadac
wlis unaxav ZmasTan Sesaxvedrad balanCini dedas sacivis recepandria balanCivaZe maSindel lenin- tis gagzavnas sTxovs.
sabWoTa TbilisSi balanCinis
gradSi Cavida.
,,amerikuli TviTmfrinavidan gi- sabaleto dasis gamoCena erTorgi, kapitaniviT, sul bolos ga- droulad iyo mexis gavardnac
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aleqsandre yazbegi - ubadlo
beletristi, qarTuli literaturis klasikosi da… dramaturgi da msaxiobi, scenaze fanatikurad Seyvarebuli.
man qarTul Teatrs 49 originaluri, naTargmni da gadmokeTebuli piesa SesZina, scenaze cxrawliani moRvaweobisas ki 45 roli ganasaxiera.
cxovreba yazbegisa - naTeli
magaliTi imisa, Tu rogor inelebs qarTuli sinamdvile pirovnebebs.
kaci, romelic scenaze gamoCnda brwyinvale garegnobiT, xmiT,
SesaniSnavi aqtioruli monacemebiT, daxvewili manerebiT, eleganturad Cacmuli, ramdenime weliwadSi dafleTili CoxiT daiareboda, naadrevad daberebul, gulgatexil adamianad iqca da
scena datova, rogorc sustma
msaxiobma. mis tragedias xeli
Seuwyo misave zedmetad emociurma, mgrZnobiare bunebam.
is gaanadgures da sulierad dasces – gaagiJes, Wkuidan SeSales
Robeglejia vairecenzentebma.
is TavganwirviT etrfoda scenas da Seewira scenas.
misi cxovrebis bolo
wlebi iyo sajarod gamocxadebuli mkvlelobis qronika.
sabediswero
dasawyisi
is siyrmidanve etrfoda Teatrs. 14 wlisam dawera avtobiografiuli piesa „gamzrdelni“, moskovSi swavlisas Targmnida Seqspiris „romeo da julietas“, griboedovis „vai Wkuisagan“-s.
1874 wels is gaxda mowme
sayovelTao godebisa - qarTuli
piesebis uqonlobaze. wavida anTebuli, Seudga piesebis weras,
Targmnas, gadmokeTebas da 5 weliwadSi Tbiliss dabrunda im
imediT, rom qarTuli Teatris
mesveurT aRafrTovanebda Tavisi
21 piesiT.
didad Tavi aravis gaugiJebia.
mxolod vaso abaSiZem miakiTxa
mas - CuRureTis erT-erT sastumroSi mcxovreb inteligent
moxeves. miakiTxa imitom, rom
eZebdnen piesas mako safarovas
sabenefisod.
vaso abaSiZem Sin mii patiJa
sandro yazbegi.
mako safarovas mogonebidan:
„garegnoba gansvenebuls iseTi
hqonda, silamaziT im dros Cvens
dasSi veravin Seedreboda, tanadi, didroni momcinari JuJuna
Tvalebi, mSvenieri tuCebi, Cacmuli xom ise iyo, rom Cvens
Rarib scenas im xanebSi ar hyolia iseTi morTuli artisti“.
col-qmari vaso abaSiZe da
mako safarova moiwoneben piesas. is ki ara, mako safarovas
isterikasac ki damarTebs piesis grZnobiT naweri adgilebi.
gadawyda yazbegis piesis dadgma. magram Teatris administracia maincdamainc sixaruliT ar
Sexvedria am faqts.
mako safarovam Tavisi gaitana. Tumc ki kompromisi gardauvali gaxda - piesidan meore
moqmedeba mTlianad amougdes, piesis mTlianoba daurRvies.
maS ase, yazbegi gamodis asparezze, rogorc dramaturgi moCxubariZis gvariT da amasTanave, is iricxeba mudmiv dasSi
da gamodis scenazec. orive debiuti erTad dgeba - 1880 wlis
13 maiss. rogorc dramaturgi
katastrofas eloda, rogorc
msaxiobs ena ebmeboda scenaze,
sityvebs ylapavda, teqsti aeria,
„erTi kaci ar idga Cems gverdiT, erTisgan ar gamigonia TanagrZnobis sityva“. Sin wavida da
eloda recenzentebis ganaCens.
ganaCenmac ar daaxana. 16 maiss „droeba“ werda: „moCxubariZis dramaSi araviTari drama
ar moipoveba“. „droeba“ mis TamaSs ar Sexebia, dakmayofildnen
misi, rogorc dramaturgis, ganadgurebiT. rogorc msaxiobs ki,
mxolod teqstis ucodinroba
usayvedures: „aqtiorebma rolebi kargad icodnen, ufal moxevis garda“…
msaxiob moxeves jer ar esxmodnen Tavs recenzentebi, dramaturgi moCxubariZe ki kontrSetevaze gadavida. daiwyo omi,
da cisartyelis aelvarebac.
nodar gurabaniZe wlebis Semdeg dawers:
,,avad Tu kargad saxsenebeli
,,otteplis” Semdeg, TbilisSi
sagastrolod Camodiodnen xolme sabaleto xelovnebis cnobili ucxoeli solistebi. magram
maT Cvens ,,Caketil sivrceSi”
imitom uSvebdnen, rom upiratesad klasikur repertuars asrulebdnen. miuxedavad maTi virtuozuli klasisa, mainc Rrmad viyaviT darwmunebuli, rom rusuli baleti msoflioSi yvelaze
ukeTesi iyo, rom is aZlevda
tons da mimarTulebas mTel
klasikur qoreografias da rom
sxva alternatiuli xelovnebis
arseboba am JanrSi SeuZlebeli
iyo. magram ai, 1962 wels TbilisSi pirvelad Camovida jorj
balanCinis ,,niu-iork siti bale”
da erTbaSad yvelaferi Seicvala. terfsiqoras am genialurma
msaxurma gaxsna ,,klasikis” akademiuri sazRvrebi, axali formebi da moZraoba Seitana mis plastikur samyaroSi da yvelaferi
daumorCila musikis suls, musikis dramaturgias da am musikis
individualuri aRqmis Sedegad
gamowveul xilvebs. balanCini
ara marto didi baletmaisteri
iyo, aramed SesaniSnavi musikosi
is
mokles!
mis gadawyvetilebas arc ojaxi
Sexvedria aRfrTovanebiT. Tumca,
arc gahkvirvebiaT, maT is ukve gamotirebuli da ganwirul adamianTa
ricxvSi hyavdaT Seyvanili - ruseTidan dabrunebuli, 22 wlis, generlis Svili yazbegi xom mwemsad
wavida.
axla kidev Teatri da yazbegis
deidebi - TarxniSvilis qalebi
mosTqvamdenen: vai, sircxvilo, generlis Svili da jambazi… arc yazbegebi iyvnen mSvidad: „mamamiss rom
wamoaxeda da Tavisi biWis berikaoba enaxa, gadaireoda.“
Cinebuli starti
aleqsandre yazbegi dasSi Janpremieris (axalgazrda moarSiyis)
ampluaze aiyvanes. axalgazrda moarSiyeTa rolebis Sesruleba gansakuTrebul scenur garegnobas iTxovda. aleqsandre yazbegi ki swored rom brwyinvale garegnobiTac
gamoirCeoda da plastikiTac, rigiani mixra-moxriT, daxvewili manerebiTa da kostiumis tarebis didi
kulturiT.
„Tu moxeve ase TandaTan gakeTda axalgazrda moarSiyeebis rolSi,
ueWvelia, rom erT dros is saukeTeso moTamaSe Seiqmneba am mZime
da umaduri rolebisa. rac axalgazrda moarSiyisTvis saWiroa, yvelaferi miuniWebia RmerTsa moxevisTvis. kargi tani, lazaTiani mixvra-moxvra, tkbili saarSiyo xma
da ara uSno saxe“, - werda „droeba“ 1880 wlis 24 noembers.
manamde, 1880 wlis seqtemberSi,
roca akaki wereTlis „kudur xanumi“ warmoadgines, „droeba“ werda:
„evropis ganviTarebul da gamocdil moTamaSeebisganac Zvirad gvinaxavs Cven, amaze ukeT warmoedginaT
siyvarulis gancxadeba“. TviTon
akakimac ki, romelmac sakuTar piesaze dawera: mosawyeni piesaao, moxeves aqebda samagaliTo TamaSisTvis.
moxeves aqeben, rogorc artists,
arcTu iSviaTad weren, rom mxolod
man ar waaxdina roli. mokled,
yvelanairi piroba iyo saimisod,
rom is saxelovani artisti damdgariyo, magram mere da mere damkvidrda azri, rom is uniWo artisti iyo da Turme mxolod erTi
jambaraSvilis rols TamaSobda
kargad. arada, Tavidan yvela qebadidebiT ixseniebda, SeiZleba rom
aqtioruli niWiTa da gaqanebuli
temperamentiT dajildoebuli artisti ise daqveiTdes, rom mere
sibraluls iwvevdes?
- igor stravinskis TqmiT, igi Tavisuflad diriJorobda did simfoniur orkestrs. amanac gansazRvra misi plastikuri xilvebis
originaloba da am am plastikis
musikaloba. misTvis mTavari iyo
ara ambavi, ara idea, an raime tendencia (ris gareSec warmoudgenelia
e.w. ,,dram-baleti”), aramed musikis
adeqvaturi SegrZneba, misi plastikuri analogis migneba. balanCinis
baletebis umetesoba ,,uSinaarso”
iyo (TviT ambobda ,,uSinaarso”
,,uazros” ar niSnavso), radgan misi
xelovnebis suli amodioda musikaluri formidan - etiudi, suita Tu simfonia - da ara musikalurad ,,gaformebuli” ambidan, siuJetidan, Sinaarsidan. STagonebas
upirvelesad swored e.w. ,,uprogramo musikaSi” hpovebda, sadac adamianis arsebobis mravalferovnebaa
gadmocemuli Janrul-bukolikuri
STabeWdilebebidan samyaros tragikul SegrZnebamde. amavdros aq qalisa da mamakacis sxeulis mSveniereba, harmonia kultis donemdea
amaRlebuli. sxeuli iseTsave rols TamaSobs mis qoreografiaSi,
rogorc feri impresionistebis mxatvrobaSi (amiT xom ar aixsneba
misi brwyinvale mocekvaveebis saxeebis uZravi gamometyveleba?!).
amerikuli Jurnali ,,baleti” werda: ,,cekvisa da musikis ritmis
winaaRmdeg pirdapir scenidan
gailaSqra - rolSi Tavisi sityvebi Caamata: „exla raRa miWirs,
korespondentic var, advokatic
var, aqauri korespondentebiviT
quCidan movxvet Worebs, visac
minda da ramdensac minda, vagineb, vlanZRav, ra menaRvleba, amisTvis viReb blomad fulebsa“.
am incidentis Sesaxeb erTi
polemika atyda „droebaSi“ yazbegsa da Jurnalist daviT soslans (kezels) Soris. soslans,
rogorc ki saSualeba miecemoda, saSinelebis mets arafers
werda yazbegze.
erTi recenzenti ise gaTavxedda, presiT iTxovda, roca moxeve scenaze gamova, mkvdari katebi davuSinoTo. es idea ilia
xonelma daiwuna, ras verCiT katebs, moxevis gamo mTeli Tbilisis katebis gawyveta mogviwevso.
Tan „ebraleboda“ yazbegi: „gvecodeba TviT b-ni moxeve, ukanasknelis Wapan-wyveta am saqmeSi, romelic mas ar Sehferis da romlisTvisac mas niWi ar aqvs“.
yazbegs ivane maCabeli gamoesarCla da xoneli iZulebuli
gaxda, „iveria“ mietovebina.
daRmarTi
yazbegi scenas ar CamoSorebia,
piriqiT - omi gamoucxada recenzentebs. daiwyo Teatris istoriaSi gaugonari omi. wesad iyo, recenzents rac ar unda elanZRa
artisti, artistebi pasuxs ar scemdnen kritikoss. yazbegma daarRvia
es wesi da recenzentebs imave epiTetebiT umaspinZldeboda: „CmaxavT,
ena wagigrZelebiaTo“.
am ieriSma recenzentebi gaaerTiana mis winaaRmdeg.
recenzentebi kritikas aRar dasjerdnen da ciliswamebaze gadavidnen: lado mesxiSvili da yazbegi
foTSi koncertis mosawyobad Cavidnen, Semdeg foTelebis TxovniT,
koncerti gadades da speqtaklis
dadgma daiwyes, gazeTma „Sromam“
ki yazbegs gayiduli bileTebis
fulis SeWma daabrala. „Sromas“
male mouwia imis aRiareba, rom es
Wori iyo. yazbegmac bolomde sdia
Seuracxmyofels, magram...
yazbegma piroba Seasrula, koncertis nacvlad foTSi „samSoblo“ iTamaSes, cremlic adines foTelebs, magram „Sromas“ krinti
ar dauZravs am faqtze. maT Worebi da yazbegis sulis mowamvla
hqondaT miznad.
baTumSi myofma yazbegma Seityo,
rom erTi piri „droebaSi“ werilis dabeWdvas apirebda „samSoblos“ uxeiro TamaSobaze, da mis
yazbegi scenaze moxevis fsevdonimiT ki gamodioda, magram
yvelam kargad icoda, rom es
moxeve „elgujas“, „mamis mkvlelis“, „elisosa“ da sxva Sedevrebis avtori yazbegi iyo, magram
icavda ki vinme genialur beletrists recenzentebis Seuracxyofisgan?
ratom ar daicves? albaT, imitom rom am ieriSebis mere yazbegs ise daukarges wonasworoba,
rom misi niWi araTu erT adgilze gaiyina, saerTod, dabla-dabla daeSva. yazbegma ver gauZlo
Tavsdatexil ubedurebas, es kakafonia mis mgrZnobiare suls
aforiaqebda.
mayurebels ki sulac ar ainteresebda, ra ganwyobiT gamodioda is scenaze… mas srulfasovani TamaSis naxva ewada.
devertismentSi moxeve gamodioda, rogorc deklamatori da
mocekvave. mnaxvels atyvevebda
misi nacekvi qarTuli, CaCnuri,
lekuri, cekva xanjlebiT. roca
is cekvavda, taSis grialisgan
darbazi zanzarebda. mtrebic ki
dumdnen, xalxis fexis xmas yvebodnen imis sailustraciod: ai,
obieqturebi varT, kargad cekvavs
da mogvwons, artistad ar varga
da mzad varT, mkvdari katebi
vesroloTo. mtrebic ki aRiarebdnen, rom yazbegi gansacvifreblad cekvavda, magram recenzentebi aqac daukrefavSi gadadiodnen. 1886 wels erT-erTma recenzentma mis cekvas tlinkaoba uwoda.
Cven ar viciT, rogori
artisti iyo yazbegi, magram
viciT is, rom Tavidan xotbas asxamdnen, Semdeg lanZRavdnen - iqneb Tavidan Secdnen SefasebaSi da mere gamoaswores?
Cven ar viciT, rogori
artisti iyo yazbegi, magram
viciT, rogori mweralicaa,
is orRobis kritikos-recenzentebi ki mis Sedevrul
moTxrobebsa da romanebsac
kenwlavdnen. swored es gvafiqrebinebs, rom isini tendenciurebi iyvnen da piradi mtroba akavSirebdaT yazbegTan, romelmac gabeda da
maT uvicebi uwoda.
kritikosebma mizans miaRwies, yazbegi sicocxleSive dasces, daaZabunes. silamaziT, daxvewili manerebiTa ganTqmuli yazbegi, sasceno debiutidan ramdenime wlis Semdeg gatexili
dafleTili CoxiT daiareboda, megobrebs CamoSorda,
ganmartovda. kritikosebma
gaimarjves, yazbegma scena
datova, marTlac, rogorc
sustma msaxiobma.
erTianobas, xedviTi da semniTi STabeWdilebebis Sesabamisobas amerikuli baleti jorj balanCins unda
umadlodes”. TviT balanCini ki
ambobda: `baleti unda iyos TavisTavadi. baleti, upirvelesad silamaze, poeziaa. baletze unda vilaparakoT esTetikuri poziciebidan,
Tuki saerTod saWiroa masze laparaki. mocekvavis yvela ujredi unda
mRerodes… mTeli Cemi cxovrebis
manZilze vcdilob rom adamianis
sxeulma ar dahkargos Tavisi azri
da silamaze”.
TbilisSi da moskovSi jorj
balanCinis balets udidesi warmateba xvda wilad. amerikaSi ki,
rogorc Tavad davrwmundi, mas pirdapir eTayvanebodnen. 1968 wels
,,linkon centrSi”, sadac erT grandiozul kompleqsSia gaerTianebuli ,,metropoliten opera”, ,,niuiork siti bale” da juliardis
saswavlebeli, robert sturua da
me daveswariT balanCinis balets
,,agons”, sezonis premieras (sadac
brwyinavda mitCeli - SesaniSnavi
zangi mocekvave, romelmac Semdgom
harlemis zangTa didad popularuli sabaleto dasi Camoayaliba
da romelic balanCinis qoreografiul ideebs nergavda).
maSin, oriveni pirvelad movxvdiT amerikel mayurebelTa Soris
da, simarTle giTxraT, gavvogndiT:
es brwyinvale, respeqtabeluri publika speqtaklis dasasruls SlegiviT iqceoda - yviroda, ustvenda, fexebs abraxunebda, tiroda. es iyo eqstazi”.
jorj balanCini saqarTveloSi meored aTi wlis Semdeg Camovida. 1983 wels ki gardaicvala, alchaimeris daavadebam imsxverpla...
anderZis Tanaxmad, mTeli misi
qoneba gadanawilda mis balerinebs Soris.
Svili ar darCenia,…hyavda bevri coli, qorwindeboda balerinebze, ambobdnen, rom Svilis
yolis winaaRmdegi Tavad iyo.
bolos erT-erTma mainc daiTanxma, magram fexmZimobisas poliomielitiT daavadda da samudamod dainvalidda.
mas Semdeg balanCins oficialurad aRar uqorwinia...
balanCinis gadawyvetili hqonia Zmis baletis ,,mTebis gulis’’ dadgma, ZmisTvis meoTxe
safortepiano koncertis partiturac gamourTmevia - surda am koncertze usiuJeto baleti daedga, magram es Canafiqrebi ar ganxorcielebula...
da kidev:
sabWoTa xelisuflebam mas ar
misca saSualeba, rom TbilisSi
daedga rame.
zustad is recenzentebi, romlebic qeba-didebas asxamdnen, ramdenime
weliwadSi scenidan mis moSorebas
iTxovdnen. ramdenime weliwadSi
ki ara, gazeT „droebaSi“ lelo
werda, rom moxevem Cinebulad iTamaSa „Tamar batoniSvilSi“, zustad
igive lelom ori kviris Tavze
gaanadgura moxeve - xmac dauwuna,
mixra-moxrac.
aSkaraa, rom recenzenti tendenciuri iyo, rogorc Cans, masa da
yazbegs Soris omi daiwyo. swored
recenzentebTan gadamterebam iTamaSa gadamwyveti roli yazbegis tragediaSi.
gadamterebuli recenzentebi mis
scenidan moSorebas iTxovdnen.
magram yazbegi scenas ar moSorebia. mas ar SeeZlo, mietovebina
scena - gagiJebiT uyvarda. misi
megobari cxviloeli werda: „mis
sicocxles mxolod maSin SeamCnevda adamiani, rodesac gansvenebuli
scenazed saTamaSod emzadeboda da
wavidoda Sinidan“.
Teatris istoriaSi
gaugonari omi
ra Tvisebebs uviTarebs
bavSvs vaJa-fSavelas
SemoqmedebasTan ziareba?
udidesia vaJas TxzulebaTa zemoqmedebis Zala adamianze, miT ufro
mozardze. Znelad moiZebneba qarTveli romelsac `Svlis nukris naambobze~ ar etiros da albaT Svlis
nukris damaoblebel monadireze
ufro sastikia mSobeli, romelic
bavSvs `Svlis nukris naambobs~
ar waukiTxavs da ar aatirebs. sastikia imitom rom ar cdilobs
bavSvSi sisastikis amoZirkvas, TanagrZnobis gaRvivebas. vaJas genialuri
Semoqmedeba TiTqmis yvela asakisTvis saWiro sazrdos iZleva Tuki adamianis qarTvelad da sazogadod adamianad gazrda gvinda pataras moTxrobebi Tu zRaprebi,
leqsebi da kosmiuri poemebi…unda
wavukiTxoT.
da mainc, rogor gamoviyenoT vaJas ukvdavi Txzulebebi moazrebis
aRzrdisas, rogor gavxadoT es procesi kidev ufro mizanmimarTuli?
am sakiTxebze vesaubrebiT xelovnebaTmcodneobis doqtors, fsiqologs, qalbaton manana maCabels.
* * *
- vaJa-fSavelas Semoqmedebas
udidesi gavlenis moxdena SeuZlia
qarTveli moqalaqis Camoyalibebisas da es Camoyalibeba iwyeba ukve
Cvili asakidan. ras aswavlis vaJas
moTxrobebi bavSvs? esaa bunebis
personificireba, vaJa ias, mTis wyaros, xmel wifels, Svlis nukrs
awers adamianur Tvisebebs, Tan daxvewil adamianur Tvisebebs. da amasTanave TviT bavSvSi Semodis is Tvisebebi, rac vaJam miawera am bunebas.
Sedegad bavSvi swavlobs siyvaruls,
gafrTxilebas, sinazes, rom yvelafers Zalian didi gafrTxileba
unda, rom Zlier advilia adamianis sulis dakodva, misi ganadgureba. mTis wyaro xom ambobs, orisa
Tu sami versis sigrZeze var mxolod bednieri da ucodveli, mere
damlevs, CanmTqavs uzarmazari mdinareo. cxovrebac asea, izrdebi, kargi
Tvisebebi gaqvs, magram Semdeg winaaRdegobas veRar uwev imas, rasac
sociumi, rasac sazogadoeba gkarnaxobs. ia, romelic movlenilia sxvaTaTvis siamovnebis mosaniWeblad,
gvaswavlis, rom adamianic amave misiiTaa movlenili, rom sxvas siamovneba mianiWos, sxvisTvis iyos
gaxsnili rogorc iaa. vaJa bavSvs
aziarebs imas, rac adamianma bibliidan unda Seimecnos da iswavlos
SemdgomSi. vaJa Tavisi moTxrobebiT RvTis gzaze siaruls gvaswavlis. araCveulebrivi amerikuli
filmia `bembi”, ar vici misi avtorebi icnobdnen Tu ara vaJas `Svlis nukris naambobs”, magram faqtia
rom es problema zogadsakacobrio problemaa. mSobels SeuZlia
`Svlis nukri” Tavidan zRaprad
mouyves bavSvs. Tu mouyveba, bavSvi
pepelas frTebs aRar daaclis da
aRarc saxlSi gaakravs kedelze,
mixvdeba, rom isedac cota sicocxle aqvs pepelas, rom pepela bevrad
ufro lamazia bunebaSi, mwvane mindorSi, ferad yvavilebSi, aRar moklavs pepelas imitomac, rom sxvac
datkbes misi mSvenebiT. `Svlis
nukrze” gazrdili adamiani, monadire ver gaxdeba,
- yovel SemTxvevaSi zooparkSi
ar miva da irems an Svels barkals
ar moaWris samwvaded...
- ara, ra Tqma unda da piriqiT,
maTi cqeriT datkbeba da mere Tavis
Svilsac aswavlis tkbobas. imasac
auxsnis, rom Sveli bunebaSi unda
iyos, magram aq imisTvis Camoiyvanes, rom mas enaxa. amisTvis unda
ataro bavSvi zooparkSi da ara
imisTvis, rom saswrafod egreve
eSmakis borbalze Sesva, rakiRa saqanlebisken iwevs. jer daaTvalierebine, mouyevi, magram zog mSobels
am axsna-ganmartebebs mezobelTan
Woraoba urCevnia. me ar vlaparakob im mSoblebze, romlebsac Zalian
uWirT da arsebobisTvis ibrZvian,
magram Zalian bevri mSobeli, gadasarevad cxovrobs da dadian sxvadasxva gasarTob adgilebSi da bavSvebi ZiZebisamara hyavT datovebuli. akakic ZiZam gazarda, magram
maSin sxva iyo, axla es ZiZac daRlilia, saxlSi problemebi aqvs,
modis lukma-purisTvis, da imas
ver mosTxov bavSvs ukiTxos da
mis gauTavebel kiTxvebs gasces
pasuxi. bavSvs rom waukiTxav, `amodis mze”, gekiTxeba `ratom”, rom
etyvi, imitom rom ganaTdes, isev
gekiTxeba `ratom”, da es `ratom”
gauTavebelia, ZiZas am gauTavebeli kiTxvebze pasuxis gacemis nervebi aqvs? sadili aqvs mosamzadebeli, sarecxi dasarecxi, dasalagebeli, maRaziaSi unda gadavides,
skolaSi waiyvanos, moiyvanos, da
a.S. arada am gauTavebel `ratomSi” viTardeba bavSvi, rodesac mSobeli am gauTavebel `ratoms” pasuxobs, maSin viTardeba goneba, maSin
moqalaqec gamova, mecnieric, eqimic,
pedagogic, imitom rom mas gasces
pasuxi, mas daexmarnen rom Seemecno, gaego, mis garSemo ra xdeba da
ratom xdeba. bolo-bolo amisTvisaa gaCenili adamiani, rom Seimecnos is, rac misTvis ucnobia, Torem
arc fizika iqneboda, arc geometria da arc kosmosSi wavidodiT.
- zogi mSobeli Svlis nukris
wakiTxvaze, ratomRac uars ambobs
im motiviT, rom bavSvs tkivili
ar miayenos, ar aatiros...
- cremli, mxatvruli nawarmoebiT gamowveuli, esaa kaTarzisi, anu
sulis gawmenda. axla ratomRac
daiwyes `hepi endebi”, CemTvis uZvir-
fasesi zRaparia “wiqara”. mozardTa
saxlSi unardaqveiTebul bavSvebTan
mqonda urTierToba, bavSvs `wiqara”
movayole, bavSvi miyveba zRapars
da amTavrebs - biWi xeze zis, salamursa ukravs da wiqaraca iqve
sZovso. avxti, davxti, ranairad
amTavreb-meTqi. momitanes wigni, aseTi hepi endiT mTavrdeboda. Svlis
nukrze tirils gaurbian da ras
ayurebineben bavSvebs? an ra mutfilmebs uyureben, an ras TamaSoben?
erTi suli aqvT erTma meore moklas, rac mets moklavs, miT ufro
gamarjvebulia.
`ar itiros” ras niSnavs, kaTarzisi ar unda moxdes? Tu bavSvobidan ar mivaCvieT TanagrZnobas,
mere rogor unda mosTxovo im
adamians, rom megobars uTanagrZnos?
an ucxos uTanagrZnos? mxatvruli
nawarmoebi aRuZravs TanagrZnobas.
Seecoda, itira, mere ra? es xom
saSinelebaTa filmebi araa?
vaJa, es genialuri adamiani, patara
moTxrobaSi imdens geubneba... vaJa
bavSvs unda ukiTxo yoveldRe, SeiZleba mTeli moTxroba ver moisminos bavSvma, imitom rom yuradRebas yovelTvis ver ikrebs, magram
araa problema, gawyvite da mere
waukiTxe, jer zRaprad mouyevi, bolo-bolo aCvene wyaro, xom dadixar dasasveneblad, maincdamianc
kompiuters nu waiReb da maincdamainc marto Wamaze da burTis
TamaSze nu ifiqreb da wyarosTan
rom miiyvan, `mTis wyaro” zRapariviT mouyevi, wyarosTan yvavilebma
ician gaSla, iqvea xavsi, ia aCvene,
yayaCo aCvene, gaiyvane gareT, fexiT
iare!
vaJa gaZlevs kosmosSi Caxedvis
saSualebas - rogorc garekosmosSi,
ise mikrokosmosSi, Sens TavSi, romelSi Caxedvac zaravs adamians,
amitom bolomde uyurebs televizors, bolomde raRaceebiT erToba
rom ar darCes Tavis TavTan marto,
ar aRmoaCinos is, rac unda aRmoaCinos. `baxtrionis” bolo xom
gaxsovT, `erT dRes gveli viT
nisli, gawoliliyo xezeda”. mraval
codvis moqmed gvels ebraleba luxumi…- gvels ecodeba adamiani da
Cven adamians ar gvecodeba xSirad
adamiani. esaa Cveni samyaros didi
kosmiuri suraTi.
- skolaSi avad Tu kargad, vaJas
poemebi iswavleba, magram ramdenad
saTanado asakSi iswavleba? am asakis bavSvs SeuZlia Caswvdes `aluda qeTelaurs”, `baxtrions”?
- Cawvdeba, Tu mas hyavs winamZRoli, an pedagogis saxiT, an mSoblis saxiT. unda auxsnas, ratomaa
rom sxva rjulis kacs gadaefara,
rom imis coli midis da orives
erTad dastiris... `baxtrioni” qarTul cnobierebas aRviZebs. erovnuli cnobierebis, erovnuli ideologiis gareSe ar arsebobs araferi.
verc qveyana aSendeba da verc bavSvi gaizrdeba moqalaqed erovnuli
ideologiis gareSe, romelic nelnela unda Seiqmnas. ki batono, globalizacia, magram am globalizaciaSi sxvadasxva ferebia da im ferebs
nu daukargaven. ki batono, unda
viamayoT rom qarTvelebi varT, magram amis gamo, sxva eri uaresi
araa, `rac kargebi varT qarTvelebi varT” - ase raaa, yvela kargebi
varT, yvela RvTis Svilebi varT
da yvela patara burTze vcxovrobT.
Zalian didi mniSvneloba aqvs, rogori maswavlebeli aswavlis bavSvs
qarTul literaturas, Tu mas ar
uyvars bavSvic da saganic, is ise
miarixin-moarixinebs, yvelafers
azrs ukargavs. SeiZleba sazepiro
ar misce bavSvs? Tu bavSvma ar
daizepira, ranairad unda gaarCios
rom esaa ilia, esaa vaJa, konstantine
gamsaxurdia Tu Sio mRvimeli?
- zogierTi Tanamedrove pedagogi
uaryofs dazepirebas, radgan bavSvebi Zaldatanebis gareSe ar izepireben da Zaldataneba ki Zaladobaa bavSvzeo?
- pedagogikac cudad ician da
fiziologiac. adamiani Tu sul
ijdeba da ar gainZreva, kunTic
zarmacdeba da gulic. dazepireba
tvinis ujredebis varjiSia, sklerozi gvian dagemarTeba. nu iZalaveb, ise daazepirebine. me da Cems
Svils mTeli TamaSi gvqonda. bavSvma ar icoda ra wigns viRebdi, gadavSlidi da vukiTxavdi ganyenebul abzacs, sadac naxsenebi ar
iyo gmirebis saxeli. is unda mimxvdariyo, ra nawarmoebidan vukiTxavdi. igives mec vakeTebdi, bavSvi
daikavebda wigns, `aba, deda gamoicani”. me rom ar gamomecno, ar amyveboda TamaSSi, amyva da dRes mSvenivrad arCevs erTi mwerlis Taviseburebas, stils, rogor wers, ra
leqsikas xmarobs. vTamoSobdiT da
vixocebodiT siciliT, xan me meSleboda, xan imas da mere aviRebdiT
da ra Savi laqac gvqonda dedaSvils, Tavidan vswavlobdiT. akakis
leqsebs iolad iswavli, sxvisasac,
magram gansakuTrebuT Znelia aleqsandre WavWavaZis da grigol orbelianis dazuTxva, ai maSin iwyeboda Tavdaviwyeba, uWirda, ver mabarebda da roca me zepirad vukiTxavdi, ver mitanda, rogor Tu me
maxsovda da TviTon ver daimaxsovra, am gajibrebiT, SesaniSnavi mexsiereba gamoumuSavda, romelic mere
zRaprulad gamoadga medicinaSi,
medicinis terminologia rogori
dasamaxsovrebelia? amas TiTqos
saqme ara aqvs literaturasTan
da leqsebis dazepirebasTan.
8
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
ilia WavWavaZe:
saqarTvelos mTavrobas,
batonebo, mogexsenebaT, rom me
cocxali aRar var, Tumca, es faqti
nu dagabrkolebT, rom Cems winaaRmdeg aRZraT sisxlis samarTlis
saqme Tu, is, rasakvirvelia, aRsaZvrelia.
Tqven Cemze umcrosebi, gacilebiT
umcrosebi xarT - as welze gacilebiT metia Cemsa da Tqvens dabadebis TariRebs Soris da zustad
96 welia Cemi mkvlelobidan Tqvens
xelisuflebaSi mosvlamde.
me vicodi da Tqven warmoidgineT, axlac vici, rom yoveli Semdgomi Taoba, SvilTa Taoba yovelTvis ufro marTalia, vidre mamebi. mec, daaxloebiT Tqvenxela rom
viyavi, uSiSrad vupirispirdebodi
mamaTa Taobas - maT uniaTobas, ususurobas. me marTali viyavi iseve,
rogorc Tqven xarT marTlebi Tqvens mamebTan, rom aRaraferi vTqva
Tqvens babuebze, kidev maT mamebze.
mokled, Tqven CemTanac marTlebi
xarT.
da radgan marTlebi xarT, nu
gaSinebT Cvens Soris arsebuli
asakobrivi sxvaoba da nurc is,
rom me wmindanad Semracxes. yovel
SemTxvevaSi, sicocxleSi, wmindani
namdvilad ar vyofilvar, erTi Tavadi viyavi - saintereso ideebiT,
ganxorcielebuli gegmebiT, sakmaod
kargi moTxrobebiT, ufro kargi
publicistikiT da normaluri leqsebiT. Tumca, es araa da arc unda iyos Cemi xelSeuxeblobis garantia - mtyuani, Tundac mas „eris
mamas` uwodebdnen, dasasjelia.
var Tu ara dasasjeli? Tqveni
ar vici da, axla, rodesac yvelafers axadeT farda, rodesac TqviT,
rom kargi iqneba aRiareba, Tu vTanamSromlobdiT ruseTis specsamsaxurebTan, me mivxvdi, rom unda vaRiaro.
ra fotografebi, pativcemulo
batonebo, ra Jurnalistebi da ra
gru-sTan Tu fe-es-besTan maTi Sekvra, me, am abdalaZe-gedeniZis msgavsad,
patara agenti ki ar gaxldiT ruseTis dumis wevri viyavi; Tergi,
jer aqedan rom mivdiodi maSin
davlie, xolo mere, rodesac ruseTis samsaxurebma `damaverbovkes~
da ukan gamomiSves, imdeni Sevsvi,
imdeni, rom...
mokled, batonebo, agenti var!
aqac, rasac vakeTebdi, yvelafers
ruseTis karnaxiT vakeTebdi - marTalia, is, mefis ruseTi komunisturbolSevikuri ar iyo, magram dRevandeli swored misi samarTalmemkvidrea, xolo Cemi `damverbovkebeli~ gvarad iyo ivanovi da meore
petrovi, xolo mesame okrokovi,
TviT didi babua Tqveni tusaRis
- qurcikiZis `damverbovkebelisa~…(am okrokovebs winaparTagan
mosdgamT sxvaTa `daverbovkeba~).
maT damavales, rom Semeqmna TavadaznaurTa banki; Semeqmna wera-kiTxvis gamavrcelebeli sazogadoeba,
damearsebina „iveria~. maT icodnen,
rom 21-e saukuneSi saqarTvelo
mainc gaTavisufldeboda da damoukidebeli saqarTvelosTvis saWiro ar iqneboda ena qarTuli da
amdenad gamakeTebines es, rom mere
Tqven erTi asad gagWirvebodaT
Tqveni qveynis qarTifikaciis daZleva.
mokled, vaRiareb, rom agenti var!
Tqven mkiTxavT, vin mogklao jer berbiWaSvilze mimaniSnebT, mere
patara imerel orjonikiZeze Tu
vinme imerliSvilze, mere bolSevikebze anac menSevikebze,…ra mniSvneloba aqvs - eTnikurad qarTveli
iyo mkvleli, romelic ver xvdeboda, rom me agenti viyavi - ruseTis
agenti!
me Sevekari ruseTs saqarTvelos
sazianod - periodulad, Tvalis
axvevis mizniT, ki vwerdi karg da
patriotul raRacebs, magram, es, realurad, saburveli iyo - „RmerTo,
RmerTo, es xma tkbili, gamagone
Cems mamulSic~ mxolod briyvebma
CaTvales, rom Tavisuflebas exeboda,
realurad, mindoda, rom ruseTi,
rogorc erTmorwmune, aq gamagrebuliyo…- ruseTs vuxmobdi!
akaki xom gaxsovT? Cveni patara kinklaoba, an maCabeli, isinic
agentebi iyvnen… (Tavisas, albaT,
odesme ityvian) magram, Cemze dabalxarisxianebi.
mokled, agenti var! da nu gafrTxobT nurc es wmindanoba da nurc
is, rom xalxs dResac vuyvarvar.
mTavaria mxileba da saqarTvelos
winaaRmdeg SeTqmulTa an ganeitraleba, anac dapatimreba.
Tu saproceso garigebas SemomTavazebT, winaswar vambob, miviReb. xolo Cems veqil qarTvel ers acilebas mivcem. Tanxas, axla rom var,
iqidan ver gagistumrebT, magram,
Tu odesme aqeT SemoivliT, aq gavswordebiT. an, ukeTesi varianti maqvs
- saprocesos mixedviT aiReT Cemi
Zegli, romelic indoelTa Tu arabTa agent rusTavelis gamzirze dgas,
agreTve, Cemive saxelobis gamzirze
rom Cemi Tavia, isic aiReT da waiReT iq, sadac stalinis Zeglia.
mokled, batonebo, ai, esaa Cemi
Ria werili.
* * *
TaTia maxaraSvili:
guSin mama mirianis skola-pansionSi wasvla momiwia. fereidnelebi estumrnen. dekanozma fereidnelebi gamorCeuli siTboTi da
yuradRebiT miiRo, skolisa da am
skolis aRsazrdeli, sxvadasxva aRmsareblobis bavSvebis megobrobis
istoriebs uambobda. bolos isic
SesTavaza, maT Svilebs am skolaSi
eswavla. sanam operatori kadrebs
iRebda, erT-erTi qali momiaxlovda,
momesalma da xeli magrad CamomarTva. yvela maTgani Zalian hgavda
saxekuSt, dakvirvebul kaxel dedakacs, mxolod erTi sxvaobiT, iranis
mkacr mzes mainc umoqmedia Taobebze, sxvanairad Savgvremnebi arian.
me da operatorma erT-erTi gogona gamovarCieT, jer Tarjimani gvegona, Tumca fereidneli aRmoCnda,
25 wlamde, ulamazesi profiliTa
da Tval-warbiT. odnav ufro Tamamad ecva da Zalian amayi, Tan mSvidi
mzera hqonda. qarTul saubars TbilisSi mcxovrebi fereidneli nikolozi uTargmnidaT. saocrebaa, rom
saerTod SeuZliaT qarTulad saubari. 400 wlis win iranis xriok
mTebSi gadakargulma xalxma ena
mainc SeinarCuna, ena da saxelebi
- SoTa, amirani, aleqsandre da ase
gadascemen Taobebs. adgilobrivebs
saocari TvalebiT Semogvqcerodnen.
qalebs saxe ebadrebodaT da gviRimodnen. kacebi ufro TavSekavebulebi arian.
gadaRebidan wamosuli, mTeli
gza vfiqrobdi, rom isini yvelaze
mSvidobianobisas mefe, mamulSi mebatone. Cven aseTebi varT da amitomac ar SegviZlia gvqondes jansaRi samoqalaqo sazogadoeba, ar velodoT liderebs da ar wavideT
saeWvo opozicionerebis gamarTul
mitingebze. dRes ki cxvirSi gvtenian momsaxurebis axal wesebs da
Cvenc mklavze tilogadafenilebi
davsrialebT da vemsaxurebiT
„ZlierTa ama qveynisa~. ra mniSneloba aqvs romel sferoSi, kostaias personaJs mainc yvelgan Sexvdebi. yelSi gviWers, gvaxrCobs sakuTari simdablisa da ususurobis
SegrZneba, Tumca protestis gaCenis garda rom gamoxatvac saWiroa,
Tundac Cawixvlis, cemis, ganadgurebis fasad, amis gacnobiereba kidev
gviZneldeba. davdivarT saydrebSi,
monastrebSi, gvyavs moZRvrebi, vwevriandebiT jgufebSi „Cven gviyvars
Cveni patriarqi~, Tumca saqme saqmeze
TaTia kobiZe:
Tu muhamedi ar midis mTasTan,
mTa midis muhamedTano,
imdeni jaSuSia jer kidev dasaWeri, rom gadavwyvite movixado
Cemi moqalaqeobrivi vali da aRiarebulTa sias Cemive surviliT
SevuerTde.
mas Semdeg, rac wavikiTxe sisxlis samarTlis kodeqsis 314-e muxli, mivxvdi, rom var jaSuSi. manamde
megona, rom mxolod Jurnalisti
viyavi.
vaRiareb, rom aRniSnuli muxli
Zalian gonivrulad aris dawerili da maqsimalurad uwyobs xels
jaSuSebis gamovlenas.
vaRiareb, rom Jurnalisturi saqmianoba jer kidev studentobis
dros daviwye. amaSi didi wvlili
miuZRvis Cems leqtorebsa da redaqtorebs - xaTuna maisaSvils, maia
gogolaZesa da lia toklikiSvils,
armazisaTvis, rogorc ZirZveli qarTuli RvTaebebisaTvis.
vaRiareb, rom me gangeb vprovokatorobdi qveyanaSi, sadac araferia marTali da araferia tyuili, radgan yvelaferi marTali da
yvelaferi tyuilia. sadac imdenjer icvleba realoba, rom araferia realuri.
universitetSi swavlisas me
Zirs vuTxridi saxelmwifos, maSin
rodesac „taS-fandurSi~ vamxeldi
Cveni saxelovani partiis muSakebs.
xolo rodesac aseTi „RvTismosavi da moyvasis moyvare~ muSakebi „plitka Sokoladebs~ mCuqnidnen, Tavi vurtyi maT muWebsa da
wixlebs, raTa dazianebebi mimeRo
da Cirqi momecxo hitlerismoyvareTaTvis studentur TviTmmarTvelobaSi.
me var amerikis ruseTis agenti,
gaxrwnili demokrati jorjiis
vt dfqbfht,5
naRdi qarTvelebi arian, miuxedavad
sarwmunoebis Secvlisa, miuxedavad
yvelafrisa, isini yvelaze didi
patriotebi arian. saqarTvelos
siyvaruli maTTvis imdenad wmindaTa wminda da amaRlebulia, rom
cisartyelasaviT Soreuli da miuwvdomelic ki eCvenebaT.
me vaRiareb, rom ar var patrioti, arc imis survili gamaCnia, viromantikoso da warsul didebas
mivtirode. piradad CemTvis, saqarTvelos istoriaSi bolo saamayo
gverdi 1989 wlis 9 aprils daiwera. mas Semdeg arasodes miamayia
sakuTari qveyniT, arasodes mifiqria,
rom gamorCeuli eri varT. maSin
mxolod xuTi wlis viyavi, Tumca
mkafiod damamaxsovrda qaarTvelebis erTianoba, mas Semdeg gamomyva
da aqciebi, mitingebi da bunebrivi
katastrofebi miyvars, yvelaferi
is, rac xalxis erTsulovnebas maCvenebs.
vaRiareb, rom laCrebi, gaubedavebi,
gauwonasworeblebi da moRalate
sulis adamianebi varT. vaRiareb,
rom erTaderT istoriul realobad mglisa da ZaRlebis igavi mimaCnia - erTianoba mxolod dampyroblis winaaRmdeg gamogvdis, Tumca
isic ise, erTma-orma mainc rom
unda miaSuros mtris banaks.
vaRiareb, rom vimsaxureb aseT
xelisuflebas da opoziciasac, radgan arafriT ar var ukeTesi, nepotizmi da klanuroba xom qarTuli
xasiaTia - Tu aranaTesauri xar,
raRa qarTveli xar?! Tu Zmakacs
upirobod ar usruleb yvela survils, megobrobis sadRegrZeloc
ar unda dalio. hoda, raRa gvinda,
yvelaferi rigzea, Cveni xelisufleba yoCaRad da namdvilad qarTulad iqceva. mec ase moviqceodi,
ra problemaa viRac reportiors
daiWeren Tu samarSuto taqsebs
gaaZvireben, mTavaria Cemebi myavdes
kargad.
vaRiareb, rom 7 noemberi da 26
maisi mxolod sakuTari laCrobisa da SiSis gamo dagvamaxsovrda
da ar dagvxsomebia 8 noemberi da
27 maisi, roca SegveZlo aTjer
mets mogveTxova samarTlianoba da
pasuxi im adamianebis sicocxlisTvis, vinc spec-razmelebs Seakvda.
vaRiareb, rom SemeSinda, radgan
yvelaze didi saSineleba is ki ar
aris, rodesac mteri, dampyrobeli
ucxo gklavs, saSinelebaa, rodesac
specrazmeli berbiWaSvili moqalaqe ilias klavs, Tanac ise, rom mameluqebisgan gansxvavebiT orivem
kargad icis, am bedkruli, warsul
didebas ayolili da marazmSi gadavardnili qveynis Svilebi arian.
vaRiareb, rom sxva danarCeni tele-Jurnalistebis umravlesobis
msgavsad, mec miSas vemsaxurebi, arada
megona mTavari simarTle da RmerTi
iyo. vaRiareb, rom veridebi vTqva
simarTle, pirSi mivaxalo Cems xelmZRvanelobas, rasac vfiqrob am
damaxinjebul tele-Jurnalistikaze da samsaxuri upirobod davtovo. vaRiareb, rom ver vitan qarTvelebis vaJkacobasa da simamaceze
saubars, radgan arsad ar daminaxavs Cemi cxovrebis bolo 22
wlis ganmavlobaSi igi.
me vaRiareb, rom bodiSis moxda
msurs yvela fereidnelisaTvis, vinc
gaciskrovnebuli TvalebiT miyurebda da fiqrobda, rom es is saocnebo saqarTveloa da me am saocari qveynis saocari Svili var.
ver SeginaxeT da nurc elodebiT
iseT saqarTvelos.
vaRiareb, rom uniaTo da laCari var. ase rom ar iyos, werilobiT aRiarebas ar davjerdebodi,
gamovidodi da vityodi, rasac vfiqrob. vityodi, rogor Semogvepara
xrwna yvelgan da yvelaferSi da
rogor vityuebT Tavs sakuTari
eris mesianisturi ideebiT gatacebulebi. Txam rom venaxi SeWama
da am venaxs rom mTeli qveyana gadavayoleT, axla ki saqarTvelos
istoriis Selamazebul narCenebs
vkrefT da gaviZaxiT, rom aseTebi
da iseTebi vyofilvarT. maS sadRa
gaqrnen is qarTvelebi?! ara, arc
arasodes arsebulan. Cven is qarTvelebi varT, erTi aTze rom mivdiodiT, magram sakuTar mebatones
Tvals ver vusworebdiT, Cven is
qarTvelebi varT colebs rom gvibaxebdnen, magram mainc uRelSebmuli
xarebiviT veweodiT Wapans, Cven is
qarTvelebi varT, romlebsac yovelTvis WirdebodaT omSi sardali,
rom midgeba, RmerTic gvaviwydeba
da qristes naqadagebi sikeTeca
da siyvarulic.
me vaRiareb, rom ar miyvars aseTi
saqarTvelo, `da Tu siyvaruli ar
maqvs, mTebis daZvrac rom SemeZlos, arara var~.
* * *
naTia miqiaSvili:
me, naTia miqiaSvili, gavcem yvela
saxelmwifo saidumlos, romelic
avnebs Cems samSoblos. me vetyvi
adamianebs simarTles maTi sicocxlis Sesaxeb - me Jurnalisti
var - me jaSuSi var.
diax, me vTqvi pirvelma, rom sandro mokles da me amayi var;
me vTqvi pirvelma, rom taZarSi
gegmavdnen Semosvlas da me amayi
var; me vityvi pirveli, rom me
Tavisufali var da maSinac amayi
viqnebi.
me pirobas gaZlevT, gavcem yvela
saxelmwifo saidumlos, romelic
avnebs Cems samSoblos. me vetyvi
adamianebs simarTles maTi sicocxlis Sesaxeb. me oms mogiyvebiT,
dakargulebs da daxocilebsac mogiyvebiT, usaxlkaros ambavsac movyvebi da gisosebidan macqerali
qvabis qurdis ambavsac getyviT.
gaCexili venaxis da wyalSi CaRvrili Rvinis istoriac ar damaviwydeba. dabeCavebuli da imedis saZieblad wasuli eris monaTxrobsac
vityvi da imasac getyviT, rom Jurnalisti var. vaRiareb jaSuSi var.
* * *
mzevinar xuciSvili:
vaRiareb ara mxolod rogorc
Jurnalisti, aramed, rogorc adamiani, qarTveli, am qveynis moqalaqe
da rac mTavaria, rogorc qali...
vaRiareb aqve imasac, rom am yvelafris fasi, Cvenda sabednierod
Tu saubedurod, komunistebma ukeT
icodnen.
vaRiareb, rom CemTvis arasdros
iqneba evropa da amerika iseTi, rogorsac Tqven miCvenebT. vaRiareb,
rom Cemi Taobis bevri warmomadgenlisgan gansxvavebiT, arasdros
mqonia egreT wodebuli „American
Dream~ (Tqven rom ukve ganaxorcieleT).
vaRiareb, rom arasdros mizidavda amerikis yalbi da zedapiruli
saxe: misi caTambjenebi, yviTeli
taqsebi, „starbaqsis~ yava da fasaduri, namdvili amerikuli sulisgan daclili fasaduri dekoraciebi. amerika CemTvis Sromis
qveyanaa, eri, romelmac Tavisi Tavdauzogavi SromiT Seqmna saxelmwifo. es is qveyanaa, sadac samoqalaqo SeTanxmebis fasi icodnen da
xalxTan dadebul SeTanxmebebs
arasdros Ralatobdnen;
vaRiareb, rom saSineli protesti maqvs Tqveni keTildReobis garanti amerikuli daxmarebis mimarT,
romelic mTels msoflioSi samxedro daxmarebas, elitis mxardaWeras da gaRatakebul, marginalizebul erovnul Rirebulebebs niSnavs. es Cemi sityvebi ar aris. es
noem Comskim Tqva. romelmac amerikac Cemze da Tqvenze ukeT icis da
kidev bevri sxva ram. vaRiareb, rom
arasdros vimuSaveb im dawesebulebaSi, sadac yvelaze mniSvnelovani
inglisuri ena iqneba, Tundac mTeli
cxovreba umuSevari viyo;
vaRiareb, rom me Cemi samSoblo,
is Tbilisi mirCevnia, roca misi
quCebi savse iyo mawvnebiT, xaliCebiT, virebiTa da dudukebiT;
vaRiareb, rom saqarTvelo Tqvens
mier ganaTebuli zizilpi piloebis gareSec lamazia, Tu guliT
dainaxavT;
vaRiareb, rom Tu odesme saqarTvelos garda sxvagan cxovreba
momiwevda, aucileblad peterburgSi vicxovrebdi;
vaRiareb, rom momwons es egreT
wodebuli „CrdiloeTis venecia~,
Tavisi mefuri, didebuli arqiteqturiT, mdinare neviT, sadac tatianas da oneginis didi siyvaruli
daibada;
vaRiareb, rom CemTvis puSkini,
esenini, dostoevski iseTive mSobliuria, rogorc ilia, akaki, vaJa, galaqtioni;
vaRiareb, batono prezidento
Tqvens SeniSvnasac, rom mec maT
Soris var, visac - ruseTis mier
Camoyalibebuli monis klasikur
ti pad miiCnevT, magram...
vaRiareb, rom saqarTvelo maradiulia da amas ver waSliT;
vaRiareb, rom arsad ar waval!
romlebic mamaragebdnen saWiro literaturiT da maswavlidnen sxvadasxva Teoriul Tu praqtikul
sagnebs, maT Soris Jurnalisturi
gamoZiebis Catarebis teqnikas.
vaRiareb, rom Cemi jaSuSoba aRiarebamde ramdenime TviT adre koba
nayofiam gamoaaSkarava, rodesac Tqva,
rom yvela, visac agvistos xuTi
dRe ar moewona, qveynis mteri da
ruseTis agentiao.
vaRiareb, rom yovel dRe Tu
ara, kviraSi ramdenjerme mainc vusmen baSkir zemfira ramazanovas, romelic ruseTSi moRvaweobs, vkiTxulob rusul literaturas da gulwrfelad vwuxvar Cemi cudi rusulis gamo.
vaRiareb, rom dRemde jaSuS-Tanamgzavrebze msoflioSi yvelaze
karg monadired karlsoni mimaCnda,
mapatieT, rom vcdebodi.
vaRiareb, rom es aRiarebiTi videoebi venesuelur serialebs daemsgavsa, braziliurs ki ara, venesuelurs, iseTs kustarulad damzadebulis elferi rom dahkravs.
vaRiareb, rom damaviwyda rogor
gamoiyureba Cveni premier-ministri.
ra vqna „feSen tivi~ ar maqvs.
vaRiareb, rom edit piafis simReris melodia Cvens policiis himns
Zalian uxdeba da kargi vqeniT
rom „viTxoveT~ Tu viCuqeT. piafi mainc ukve mkvdaria da Tan xma
hqonda mag qals raRacnairi.
vaRiareb, rom swori gadawyvetileba miiRo „rusTavi2~-is xelmZRvanelobam „dutas zRaprebi~ rom
daxura - „kurieri~ xom gvaqvs.
vaRiareb, rom gulianad vicine,
rodesac Cemma megobarma daviT baqraZis, misi meuRlisa da Seron
stounis erTad gadaRebuli foto
gamiziara da iq dawerili komentarebi wavikiTxe: „batono daviT,
Tqveni meuRle bevrad ufro lamazia,
vidre Seroni~. amiT me Seuracxyofa
mivayene qarTvel mandilosnebs.
vaRiareb, rom oTxi weli sul
tyuilad viswavle politologia,
demokratia praqtikaSi sul sxva
ram yofila.
vaRiareb, rom iberia gabrwyinda
da me es ambavi sul axlaxan telekompania „imedis~ daxmarebiT gavige.
vaRiareb, rom var Jurnalisti,
maSasadame, Tavad gadawyviteT.
* * *
beqa gabadaZe:
me `sami Svilis deda da mWadismcxobeli~ vaRiareb rom vuRalate
samSoblos da RmerTs (Tanmimdevrobas ar aqvs arsebiTi mniSvneloba)! vaRiareb rom var jaSuSi da
vawyob provokaciebs qarTuli kacobriobis winaaRmdeg (armogesmaT).
me, saqarTvelos moqalaqe, mTeli
oci wlis ganmavlobaSi Tavs vgrZnobdi da vgrZnob daucvelad. yovelTvis meSinoda Cemi tyupiscalis. igi 90-ianebSi Tavdacvis mizniT gaxda qurduli mentalitetis
matarebeli, xolo revoluciis Semdeg wveris gauparsavad muSaobda
policiaSi. ibarebda aRsarebebs da
maiZulebda sxvebisTvis gadameca
mowodebuli informacia. TviTon
aRmsareblebs agzavnida katorRaSi.
mapatieT, vRelav.
vaRiareb, rom me miyvarda „mtrebi~ - „sorosistebi~, „zviadistebi~
da „miSistebi~, „azerebi~ da „armenebi~, „homoseqsualistebi~ da mwvaneebi, zogjer „rasistebi~ da zogjer „rasiistebic~ ki.
qristeTi miyvarda!
„mtrebi~ me mixdidnen fuls
da siyvaruls Cemi wvril-Svilis
gamosakvebad, vawovebdi Svilebs naRalatev ZuZus da vzrdidi patara monstrikunebs.
mogexsenebaT, Cveni qveyana da xalxi maRalsakacobrio idealebis Sesabamisad brZolas awarmoebs qveynebTan da xalxebTan. dRe ar gava
rom CrdiloeTiT Cvenma mterma
raime provokacia ar mogviwyos, Cven
ki moTminebiT vitanT maT Setevebs
da vimarjvebT maTze. maSin, rodesac Cveni „didi Zma~, romelsac
yoveldRe vxedavT televiziaSi,
zrunavs yoveliveze da TiTqmis 8
saaTiT gvibrunebs mitacebul teritoriebs, (ar daiviwyoT, omia)
me Zirs vuTxri saxelmwifos damxvriteT!
me avaboboqre qsenofobiis talRebi da vubiZge adamianebs orTaviani arwivisaTvis ecaT Tayvani.
me gamoviyvane quCaSi „pravaslavnikebi~ da vaiZule, mietovebinaT qriste da msxverpli gaeRoT gac-gaim-
Statidan, romelic liberalur
Rirebulebebs - Tavisuflebas, samarTlianobas, Tanasworobas (ar mogeCvenaT) „atarebs~. me var feministi,
romelsac ar moswons abortebi,
magram akrZalvaSi ufro did safrTxes xedavs.
vaRiareb, rom vcdilob davadgino simarTle magram ver vaxerxeb.
* * *
biZina giorgobiani:
aRiarebis dasawerad davjeqi da
mivxvdi, rom aRiarebis dawera saqarTvelodan ase Sorsac ki (4.000
km.) Znelia, Tumca piroba, pirobaa
da viwyeb weras. vaRiareb, rom var
saqarTvelos da germaniis federaciuli respublikis moqalaqe, didi
xnis win unda damewera monanieba,
magram dro ver vi pove.
saamisod, ai megobarma mTxova
da vwer aRiarebiT Cvenebas daWeris gareSe. me mgoni, rom sxvebic
daweren Cvenebebs, iseTebi, romlebTan
erTadac gvirabebi miTxria, mowamluli simindi damiTesia da aTasi
mavnebloba Camidenia. vici, is adamianebi kargad aRweren yvelafers,
amitom modiT, me gverds avuvli
saqarTveloSi Cems mier gaweul
mavnebluri saqmianobis aRiarebas,
ufro karg saqmes gavakeTeb, anu vaRiareb iseT rames, rac praqtikulad gamoadgeba „Semdgari saxelmwifos~ moqalaqeebs. kerZod, vaRiareb im siZneleebs, rac emigracias
axlavs. aRniSnuli sakiTxi aqtualuria im adamianebisaTvis, vinc
emigraciaSi midis saqarTvelodan,
aseTi ki ufro da ufro metia.
vaRiareb, rom emigracia Zalian
mZimea. maT visac emigracia gadauwyvetia, unda icodnen, rom is
adamiani, romelic emigraciis gadawyvetilebas iRebs, kardinalurad
gansxvavdeba im adamianisagan, romelsac SeiZleba emigraciis Sesaxeb esaubroT 15-20 wlis Semdeg.
es ori sxvadasxva adamianis erT
sxeulSi, mokled Zneli saqmea. emigrants iseve ar uyvars emigraciaze laparaki, rogorc stalinuri
banakis tusaRs cimbiris Sesaxeb
mogoneba. Zveli adamiani aeroportisaken mimaval, axladdagebul
trasaze SegiZliaT datovoT, gamoemSvidoboT mas. Tu gindaT, rom
gauZloT xangrZliv emigracias, Tan
iqonieT gamZleobis maragi, erideT
saqarTvelodan momaval macdur ambebs, vidre maT dro ar Seamowmebs.
vaRiareb, rom gamZleobis maragi
maqvs sakmaod didi, martoobam maswavla amtanoba da am maragis Sevsebis xerxebi. aseve minda vaRiaro
zogierTi ram Cemi warsulidan,
romelic SeiZleba baton Sinagan
saqmeTa superministrs gamoadges
momavalSi. vaRiareb, rom maqvs kargi
mexsiereba, romelsac sistematiurad vavarjiSeb Semdegi meTodiT,
viReb warsulidan romelime movlenas da vcdilob aRvadgino igi,
umcires detalebamdis.
aRniSnuli meTodiT, aRvidgine
Tu rogor davikarge daaxloebiT
4 wlis asakSi, sofel jiRauraSi
metrnaxevari simaRlis TovlSi.
sadac mamam wamiyvana didi papis
dakrZalvaze. aRvidgine is gancda,
romelic mqonda maSin, roca mesmoda Cemi saxeli da ver vxedavdi
saidan meZaxdnen. aseve detalurad aRvadgine TqvenTan Cemi pirveli satelefono saubari, im piris
xmis CaTvliT, vinc Tqvens kabinetSi ijda da gkarnaxobdaT. vaRiareb, rom aseve aRvadgine im piris
vinaobac. aseve Cemi mavnebluri mexsierebiT aRvadgine Tqvens mier 2005
wlis 19 marts Cems berlinur binaze ganxorcielebuli satelefono kavSiris sruli stenograma,
romelsac imedi maqvs, piradad gadmogceT odesme. vaRiareb, rom Zveli
gamocdili samSoblos moRate var,
ramodenimejer dapatimrebuli Tqveni maswavleblis mmarTvelobis
dros, magram ostaturad SeviniRbe
da ase Rrmad SeniRbul jaSuSad
davbrundi saqarTveloSi 2004
wels. mogaxsenebT, rom sazRvarze
Semovedi xoxviT, erevnis mxridan,
gulSi vmRerodi revoluciamdeli Tbilisis fanoRur melodias
`Tbilisi genatreboda, erevanSi waxvedi~. ase amouyevi tfilisis gzas
soRanluRidan. gulSi ki ra Tqma
unda Ralati medo da jibeSi kidev
Tbilisis ruka, romliTac gza unda
gamekvlia Tbilisur junglebSi.
ver gavikvlie, vaRiareb, rom ver
gavikvlie da isev xeli mivyavi
Zvelebur mavneblur saqmianobas, romelsac, axla ukve sxva gamosavali araa, bolomdis gavagrZeleb
da srulvyof. vecdebi aRiarebiTi
Cvenebis vrceli varianti piradad
gadmogceT odesme. rogorc saqarTvelos mTavar-generalur-damWirvels ki gisurvebT janis simrTeles da enis gasatexis kargad swavlas. kapiki-gakapikebula-sakapikeSiCakapikebula.
* * *
Tea TuaSvili:
vaRiareb, rom qveynis sazRvrebi
gadmovkveTe 5 ivliss, 2011 wels.
davbrundi amerikis SeerTebuli
Statebidan Cems sami Tvis qaliSvilTan erTad.
vaRiareb, rom im dRes TbilisSi
Zalian cxeloda - gza aeroportidan Cems saxlamde ar Secvlila,
manZili igive. Cemi korpusic isev
iq idga, sadac ramdenime Tvis win
davtove. sadarbazo SeuRebavT mxolod Ria salaTisferi saRebaviT.
vaRiareb, rom nagavi da parkebi SesasvlelTan isev damxvda.
mere 6 ivlisi gaTenda da parlamentma raRac religiuri kanoni
miiRo, romlis Sesaxebac „feisbuqidan~ Sevityve, radgan vaRiareb,
rom me Jurnalistma Tea TuaSvilma,
romelic televiziis kedlebSi gavizarde - saxlSi SemosvlisTanave televizori gamovrTe. daviwye
Segueba utelevizoro saxlTan da
fotoreportiorebis ambavic moxda.
avlabridan vbrundebodi taqsiTi
da samebidan momavali bevri xalxi
davinaxe - gzebi gadaketili, patruli mSvidad awesrigebda moZraobas, Tavsafrian qalbatonebs xelSi
xatebi eWiraT. vaRiareb, rom verafers mivxvdi. Tavidan religiuri
dResaswauli megona, Tumca Sevcdi.
mere miTxres 20 aTasi morwmune
iyoo da ase rom gagrZeldes protesti, kidev ufro gaZlierdebao.
ase ar gagrZelda, male yvela daamSvides.
televizori SemTxveviT CarTes,
Tvali eka beselias movkari. abdalaZis gverdiT ijda - gamikvirda
opoziciis lideri maxsovda da
ra undoda „jaSuSis~ gverdiT.
amixsnes, isev Zvel profesias daubrundao. abdalaZe raRacas yveboda
xalisianad: rogor scemes, rogor
daemuqrnen, rogor daaSantaJes, rogor gaxda moRalate. gverdiT nabeRlavis boTli edga. ufro iqiT
ki advokati eka beselia ijda, romelsac abdalaZis Cvenebaze saxe
sul ufrodaufro tragikuli uxdeboda. abdalaZem aRiara, rom fotoebs iRebda, ekam is, rom Cvenebis
micemis dros zewola ar ganxorcielebula, me vaRiareb, rom am qveyanaSi ukve aRaravisi mjera - arc
Seni, arc Tqveni, arc misi, arc maTi da aRarc Cemi!
* * *
madlena maWaraSvili:
vaRiareb, rom Tavisufali Jurnalisti var. imasac vaRiareb, rom
yovelTvis aseTi viyavi. Jurnalistoba ki „vardebis revoluciamde~,
avbediTi 2002 wlidan daviwye.
vaRiareb, guSindeliviT maxsovs,
batono Ss ministro, opozicioneri rom iyaviT, dasavlur presaSi
intervius meSveobiT rom „amxileT~ SevardnaZis reJimi, vaRiareb,
isic maxsovs, rogor SimSilobdiT
iusticiis saministros misaRebSi
- saxelmwifos mier pensionerebisaTvis 14-lariani sapensio davalianebebis gastumrebis moTxovniT.
magram, gulwrfelad vaRiareb, verasdros vifiqrebdi, pensionerebis bedze „ZilgamkrTali~ da „moSimSile~ politikosi `qveynis xerxemali~ rom gaxdebodiT. mapatieT,
rom jerovnad ver Sevafase Tqveni
SesaZleblobebi maSin. vaRiareb, rom
gadavcdi.
batono ministro, vaRiareb imasac rom, Zalian „eWviani~ var. xSirad miCndeba eWvebi da mgonia, rom
Tqveni uwyebis mier gamoZiebuli
saqmeebi bevr upasuxo kiTxvas tovebs, amis gamo araerTxel wamicda
xeli sagamoZiebo publikaciebis
daweraze. vaRiareb imasac, rom Cem
mier momzadebuli Jurnalisturi
gamoZiebebi, ZiriTadad, ucxouri
fuliT iyo dafinansebuli. honoraris nawili sabanko angariSze
mericxeboda, nawils - xelze viRebdi. bolos, TariRs ar davasaxeleb,
ara, ki ar gimalavT rames, ubralod,
ar SemeSalos da SecdomaSi ar
SegiyvanoT (asec xom xdeba, ara?),
ho, bolos, niu iorkidanac gadmomiricxes Tanxa Jurnalisturi, anu
jaSuSuri saqmianobis gamo.
axla rom vukvirdebi, ufro evropuli da amerikuli Tanxebi maqvs miRebuli. vaRiareb, imdeni rusuli ar vici, rom ruseTSi vinmesTan damemyarebina jaSuSuri kavSiri. me var Jurnalisti, anu - jaSuSi! ar vimsaxurebdi, magram borotad visargeble Tqveni keTilganwyobiT.…madlobis meti aRaraferi
meTqmis.
gmadlobT, rom aRiarebis Sansi
momeciT da Cemi Semdgomi jaSuSobisgan ixseniT saxelmwifo!
gmadlobT, rom droulad aRmkveTeT! davasruleb imiT, riTac
mindoda, damewyo: batono ministro,
me Tqven „gaRiarebT~!
* * *
zviad mJavanaZe:
vaRiareb, rom samoqalaqo sazogadoeba ar arsebobs.
vaRiareb, rom mTavrobas hqonda
mcdeloba sapatriarqos saqmeebSi
Carevis, iseve rogorc sapatriarqos
qonda mcdeloba mTavrobis saqmeebSi Carevis.
vaRiareb, rom mTavroba kargs
akeTebs, magram ufro bevr cuds.
vaRiareb, rom saqarTveloSi konstitucias araviTari Zala ar aqvs.
vaRiareb, rom kanoni mxolod
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
furcelze dasawerad iqmneba, radgan
mas yvela arRvevs.
vaRiareb, rom saqarTveloSi xalxi yvelas fexze hkidia.
vaRiareb, rom am qveyanaSi momravlden (an yovelTvis iyvnen) adamianTa gansakuTrebuli jiSebi - „vazelinebis~, „mWamelebis~, „gadamgdebebis~, „uvicebis~ saxiT.
vaRiareb, rom saqarTvelo yvelaze didi qveyanaa, radgan mas ar
gaaCnia sazRvrebi.
vaRiareb, rom JurnalistikaSi
obieqturoba ar arsebobs, radgan
veravin ver gaigo ras niSnavs sityva „obieqturi~.
* * *
Tamar ruxaZe:
vaRiareb, rom me var Jurnalisti, maSasadame, me var jaSuSi! Tumca,
albaT, es mniSvnelovania da unda
davamato, rom mxolod Jurnalisti
ar var, axali ambebis prodiuseri
var, maSasadame ormagad ufro jaSuSi!
yvelaferi ki skolis damTavrebis Semdeg daiwyo, rodesac saxelmwifo universitetis saidumlo
me-6 ganyofilebaze Caviricxe. ase
uwodebdnen maSin jaSuSebis korpuss. iq ufro Teoriul saqmianobasa da Cveni qveynis warsulSi
moRvawe didi jaSuSebis istorias gvaswavlidnen, me ki ufro praqtikuli saqme mainteresebda. pirvelive wels megobris daxmarebiT
jaSuSuri saqmis namdvil korifeebTan daviwye praqtika erT-erT gazeTSi. swored iqidan daiwyo Cemi
jaSuSuri karieris grZeli da
rTuli gza. mogvianebiT ukve qveynis
masStabiT yvelaze msxvil jaSuSur samauwyeblo korporaciaSi
mivedi samuSaod. es adgili namdvili skola iyo jaSuSebisTvis, SegeZlo saqveynod cnobili da aRiarebuli jaSuSebis gverdiT gemuSava da amiT geamaya. sagulisxmoa,
rom yvelafer amas ise vakeTebdiT,
rom xalxs es Zalian moswonda.
vaRiareb, rom esec erT-erTi profesiuli teqnikaa. mokled, amasobaSi
Zalian gaviwafe jaSuSobaSi, magram
swored am dros korporaciaSi
raRac Seicvala da aRmoCnda, rom
Cemnairi jaSuSebi iq aRar sWirdebodaT. Cems jaSuS megobrebTan erTad iqauroba davtove. unda vaRiaro isic, rom rodesac Sin vijeqi da televizors vuyurebdi, xelis
gulebi meqaveboda, ise menatreboda
xolme Cemi jaSuSuri saqmianoba.
vaRiareb, rom axla kvlav imave
saqmes vakeTeb da ise var gamobrZmedili, rom erTi SexedviT SeiZleba verc mixvdeT verafers, Tu Cems
satelefono saubrebs yuradRebiT
ar mousmenT, Tumca vaRiareb, rom
SeiZleba asec Zneli iyos, radgan
Cems saubrebs konkretuli da Zalian rTuli Sifri aqvs. yoveli mesame bgera sityvaSi, Seesabameba imave
asos wina niSans rusul abanSi.
vaRiareb, cotaodeni rusuli werakiTxvac vici. aseve ar davmalav,
rom xSirad davxmarebivar Cems kolegebs, romlebic mirekavdnen ruseTidan an romelime sxva qveynidan
da me maT xSirad telefonis nomrebs vaZlevdi an vaswavlidi rogor gaerkviaT is, rac maT ainteresebdaT.
vaRiareb, rom Cems profesiul
mdgomareobas piradi keTildReobisTvis ar viyenebdi, aseTi ram
Rirseuli jaSuSisTvis miuRebelia. vaRiareb imasac, rom Zvirfasi saCuqaric damibrunebia Zalian
maRali Tanamdebobis mqone adamianisTvis, esec dauSvebeli ramaa WeSmariti jaSuSisTvis. vaRiareb, rom
rodesac qveyanaSi rame seriozuli
xdeboda, axali ambebis gamoSvebas
Sadrevnis gaxsniT ar viwyebdi da
saerTodac, Cemi neba-survilisa da
Sexedulebisamebr vwyvetdi da vwyvet, jer romeli axali ambavi movasmenino mayurebels da mere romeli. axla vxdebi, vacnobiereb, rom
es uzarmazari danaSaulia da vacxadeb, rom vaRiareb yvela im danaSauls, romelic Camidenia da imasac, romelic ar Camidenia. Tu es
sakmarisi ar iqneba, vaRiareb, yvela
im danaSaulsac, romelic SeiZleboda Camedina da romelic SesaZloa momavalSi Cavidino.
kidev?
kidev vaRiareb, rom Cemi masaJisti erovnebiT rusia!
da Tu es yvelaferi ar aris
sakmarisi, maSin vaRiareb imasac, rasac mTeli cxovreba saidumlod
vinaxavdi:
me movhkali Zera! diax, Zera da
oRond h-Ti. daJinebiT gTxovT, asec
SeitanoT oqmSi: movhkali da ara
movkali!
* * *
eliso janaSia:
mokled, sanam momadgebian, unda
vaRiaro, rom mafinansebs vladimer
vladimeris Ze putini. Cemi gadabireba 2004 wels moxda, roca
moskovSi „cum~-Si, Cemi bolo danazogiT kabis rigSi videqi. gverdze
momidga viRac masxaris formaSi
gadacmuli, maxsovs, qarTulad damelaparaka da sigareti mTxova. cxviri wiTlad hqonda SeRebili da
Tmebi JRalisfrad. qarTleluri
kilo hqonda, sofel metexSi gazrdili upatrono biWi varo. maminacvali xSirad mcemdao. Semecoda
da maxsovs, „belamoris~ bolo „biCoki~ davutove. „fu, ra sazizRrobaa, amas rogor ewevio~. me vuTxari, ra vqna qarTveli Jurnalisti
var, mets ar mixdian-meTqi. e.i.
`rusTavi2~ da `imedidan~ ar yofilxaro. gakvirvebulma Sevxede,
saidan icis-meTqi. egreve miTxra,
me gadagixdio, oRond foTis mers
aRmaSeneblis xidze lomebi ar daadgmevinoo, xalxisTvis kerZo sakuTreba ar waarTmevinoo da Tan
meris fotoebi momawode profilSi
da anfasSio. macduri SemoTavazeba iyo. TiTo fotoze 10 000 rubls dampirdnen, rasac davTanxmdi.
fuls giorgaZis kaci, qarTveli
reportiori abdalaZe xelze maZlevda, anu ra gamovdivar axla
me? giorgaZis kaci? kaci Tu qali?
tfui.. eSmakma dalaxvros!
Tumca, vaRiareb, rom foTis merma
gaigo Cemi mzakvruli garigebis
Sesaxeb da sajarod mamxila. amis
Semdeg abdalaZe da misi megobrebic daiWires da karze yovel dakakunebaze guli miskdeba. vici, rom
male Cemzec gamovlen.
ra erCiT? aRiarebaa, tyvias tyviaSi ajens imnairi. ise, cota ufro
seriozulad Tu SexedavT, dRes
amgvari suraTia: vinc amaT dakrulze ar cekvavs, an amaTia, magram raimes mihqaravs, ruseTis jaSuSoba
saqmeSi urtyia, Tanac „dagrifuli~. dRes Jurnalistebi sam kategoriad iyofian: isini, vinc siamovnebiT akeTeben xelisuflebis
saqmes, anu igive xelisuflebisa
da specsamsaxurebis warmomadgenlebi; meore, xelisuflebis mZevlebi,
romlebic siamovnebiT ara, magram
SantaJiT da iZulebiT emsaxurebian
belads da yvela sxva danarCenijaSuSi da moRalatea, romelTa
gamovlena vanos „magari~ struqturis wyalobiT, nela, magram permanentulad mimdinareobs.
vaRiareb, ra vqna, iqneb Semimsubuqdes sasjeli.
* * *
anna brolaZe:
vaRiareb, rom me Jurnalisti ki
ara, xelisuflebis mier kritikulad ganwyobil arxSi Canergili
agenti var.
vaRiareb, rom xelisuflebis
msgavsad yvela opoziciuri partia
xelze mixdis Tanxas, maTi saqebari siuJetebis gasakeTeblad da me
damoukidebeli Jurnalistis safarqveS vmuSaob konspiraciulad
vaRiareb, rac Tqven jer ar iciT,
stenogramebidan aRebuli informacia maqvs, rom kaxa benduqiZe male
protestis niSnad SimSils daiwyebs, oRond Cum-Cumad Cizburgersa
da ormag fris gaugzavnis Temur
Wyonia;
vaRiareb, me quCaSi ludis daleva da deboSis mowyoba kanondarRvevad ar CameTvleba, radgan Sesabamis uwyebebTan daaxloebuli piri
var;
vaRiareb, rom prezidentis `sada
da ferebSi Sexamebul Cacmulobas~ vakritikeb, boRmiani var da
imitom. guli mwydeba brendebis
samosi me rom ver macvia;
vaRiareb da nu gamkicxavT, miyvars qarTuli estrada, lela wurwumia da gansakuTrebulad sofo
niJaraZe;
vaRiareb, `quCis biWebis~ simRerebze gavizarde da goga xaCiZe
maSin ufro momwonda;
vaRiareb, restornebSi akrZalul
rusul melodiebs sul gulSi
vmReri da ucnobis `vagoni miqrize~ vcekvav (oRond arafxizeli,
ra Tqma unda).
vaRiareb, guSin saRamos, amoucnobi mfrinavi obieqti davinaxe
sakuTari saZineblidan da mgoni
radiaciuli foni zedmetad gaizarda mas Semdeg, aba amdeni, isic
sakuTari nebiT, ratom vaRiare?!
* * *
daTo koroSinaZe:
vaRiareb, rom mZuls galoTebuli mamaTa Taoba.
vaRiareb, rom mZuls mamaTa Taobidan isini, vinc SeZlo gamoketiliyo ferad kedlebSi da iqedan
ecqira CvenTvis.
vaRiareb, rom mZuls mamaTa Taobidan isini, vinc gamudmebiT cdiloben Cvens proevropul, prorusul
Tu proqarTul fsevdoreformas.
vaRiareb, rom mZuls totalitaruli reJimi, romelic yovel saRamos axorcielebs Cemze fsiqologiur terors quCebidan, televizo-
ridan, gazeTebidan, internetidan da
TiToeuli momxre mavanisgan.
vaRiareb, rom Cems qveyanaSi mimdinare movlenebiT da miT ufro garemoebebiT Semerya isedac Seryeuli nervuli sistema da axla
wamlebis maragiT da xelis kankaliT Sevyureb Cems daxatul yovel axal tilos.
vaRiareb, rom saqarTvelo RvTismSoblis wilxvedri qveyanaa da
rom sircxvilia masSi SimSiliT
da usamarTlobiT sikvdili.
vaRiareb, rom qriste jvars ecva,
Cven ki, yoveldRe ararsebul jvrebze gvi pireben gakvras.
vaRiareb, rom meSinia samarTaldamcavi organoebis, romlebic namdvilad kargad gvicaven, iseve, rogorc icaven qaliSvili meZavebi
sakuTar saSoebs.
vaRiareb, rom meSinia hibriduli
siyvarulis mkvdar saSoebTan, fsiqoterorTan da simSvidis imitaciasTan.
vaRiareb, rom arasdros minda
Sevqmna ojaxi da myavdes Svilebi
am sicrueSi.
vaRiareb, rom iseve mZuls, rogorc miyvars es dawyevlili miwis nagleji.
vaRiareb, rom mZuls komunizmi,
romlis gadaRebvasac yoveldRe
cdiloben.
vaRiareb, rom mZuls postsabWouri nabiWvrebis amala.
vaRiareb, rom CemSi yoveldRe
nel-nela kvdeba protestisunarianoba da yovelive nihilist monstrs emsgavseba, romelsac vcdilob
ar davemorCilo.
vaRiareb, rom am yvelafris gamo
iZulebuli var kvlav viTamaSo.
vaRiareb, rom arqaul subkulturas, liTonur wesebs da rutinul banalobas yelSi danasaviT
vyavar gaCrili da erTi suli
aqvT rodis amomafurTxeben.
vaRiareb, rom vaRiare sakuTari
Tavi.
vaRiareb nicSes.
vaRiareb froids.
vaRiareb anarqias.
vaRiareb aralegalur xelovnebas.
vaRiareb, rom aralegalur xelovnebas movixmar.
vaRiareb, rom Cems qveyanaSi TviTon vxdebi aralegali.
vaRiareb, rom yoveldRe auarebeli raodenobiT Tambaqos vewevi.
vaRiareb, rom zogjer ugonod
mTvrali davseirnob quCebSi.
vaRiareb, rom xSirad maxsendeba
Cernobilis afeTqeba.
vaRiareb, rom arc araferi gansakuTrebuli moxdeba,
rom ar arseboben gmirebi,
rom realuri gmirebi gamWvirvale SuSaSi dganan da gamudmebiT
traks gviwiTleben, Semdeg ki Cvenze
gadamtydar joxebs gvayvedreben da
gveCxubebian.
* * *
Tea siWinava:
me, rogorc am qveynis moqalaqes
bevri araferi maqvs saTqmeli.
bolo dros imdeni cudi ram
xdeba, rom vaRiareb, ar miWirs simarTlis dadgena…da es simarTle, Zalian mZimed aRsaqmelia.
me ukve aRar vici, ra iTvleba
qveyanaSi jaSuSobad, magram vici
is, risi warmoCenac surT.
Tu Jurnalistoba iTvleba jaSuSobad, maSin me vaRiareb, rom miyvars Cemi profesia da var Jurnalisti. vaRiareb, rom yoveldRiurad gadacemaSi gansxvavebuli azris mqone adamainebs viwvev.
vaRiareb, rom vsaubrob imaze, rasac realurad vxedav da ara rasac
mkarnaxoben. kidev imas vaRiareb,
rom devnili var (mgoni esec danaSaulad iTvleba);
vaRiareb, rom maqvs afxazuri
sisxli;
vaRiareb, rom Zalian minda soxumSi dabruneba;
vaRiareb, rom ver veguebi usamarTlobas;
vaRiareb, rom minda davicva profesiuli standartebi;
bolos imasac vaRiareb, rom amdeni problemis miuxedavad, Zalian
miyvars es qveyana da aqedan wasvlas
azradac ar gavivleb;
vaRiareb, rom me var Tea siWinava, Jurnalisti soxumidan.
* * *
dimitri moniava:
me vaRiareb, rom im wels uCveulod cxeli noemberi iyo. ise,
rom icodeT, optikur samizneSi
qalis saxe gansakuTrebiT lamazi
da mimzidveli Cans.
„naxe, ubralod naxe, ra qalia, emociurad CurCulebda Cemi mewyvile, - frTxilad, SemTxveviT ar
moartya~.
„aseTi qalisTvis - mivuge Cumad,
- mTeli msoflio ar kmara~ da
ratomRac gavifiqre, rom es qali
mSvenier TeTr pepelas hgavs, romlis sicocxle da bedniereba mxolod erT dRes grZeldeba. es momenti arasdros damaviwydeba. oriode wamSi ki prezident kenedis
pirveli tyvia moxvda, Semdeg meore. Tumca danarCeni isedac iciT.
Semdeg, „civi omis~ xifaTian gzebze
araerTi kilometris gavla momiwia. imaze, Tu rogor Sevi pyari
vietnamSi cnobili amerikeli mfrinavi jon makkeini, Zalian male
mogiTxrobT, Tumca is dRe mainc
gamorCeuli iyo.
me mudam memaxsovreba Jaklinis
saxe, romelsac optikuri samizniT
vucqerdi RvTisgan miviwyebul qalaq dalasSi, dauviwyari 1963
wlis sevdian 22 noembers.
* * *
roman qevxiSvili:
saqarTvelos Sinagan saqmeTa ministr, b-n ivane merabiSvils, Jurnalist roman qevxiSvilis aRiarebiTi Cveneba. batono ivane, me vaRiareb, rom var jaSuSi, qveynis da vardebis xelisuflebis moRalate,
me ver davinaxe Tqvens mier xalxis sasikeTod gatarebuli reformebi da qveynis mterTan daviwye
TanamSromloba. vaRiareb, rom sainformacio portali „GeoTopNews~-i, romelic 2009 wlidan
funqcionirebs, dafinansebulia demokratiuli moZraoba - erTiani
saqarTvelos lideris, nino burjanaZis mamis, anzor burjanaZis mier,
romelsac bebiaCemis (mamis dedis)
babulia barTlomes asuli onaSvilis meSveobiT davukavSirdi. bebia
warmoSobiT cageris raionis sofel orbelidan iyo, mTeli bavSvoba
erTad gautarebiaT anzor burjanaZes da bebiaCems. am nacnobobam,
mniSvnelovani roli Seasrula Cem
warmatebaSi. bebia daukavSirda baton anzors da sTxova, rom CemTvis
magistraturaSi swavlis fuli
gadaexada. xolo rac batonma anzorma gaigo, rom Jurnalisti viyavi, bebias SesTavaza, Cemi nino gavacnoTo.
nino anzoris as. burjanaZe 2008
wels gavicani. Cveni Sexvedra okupirebul kodoris xeobaSi moxda.
cageridan gadavediT, Sexvedras emzar kvicianic eswreboda da SevTanxmdiT, rom batoni anzori Cem swavlas daafinansebda, xolo qalbatoni nino burjanaZe ki damexmareboda finansurad sainformacio portalis gakeTebaSi. Cveni SeTanxmebis
mixedviT, me ar unda damefiqsirebina Riad burjanaZis partiis mimarT simpaTia, zogjer unda mekritikebina kidec, orond, rodesac
igi „grus~ jarebs wamouZRveboda,
me viqnobodi pirveli Jurnalisti,
vinc am kadrebs eqskluziurad gadaiRebda. Sexvedra, romelic bebiaCemis da anzor burjanaZis organizebiT kodoris xeobaSi gaimarTa,
sadac Cemi da burjanaZeebis SeTanxmeba moxda, qalbatonma nora kvicianma aRbeWda samoyvarulo videokameriT. kaseta mogvianebiT gaigzavna kremlSi, asli ar arsebobs, amitom
me vaRiareb, rom var jaSuSi da
qveynis moRalate!!!
* * *
naTia axalaia:
„SeiZleba suleli var, magram
raRac ar mesmis da iqneb amixsnaT:
Tu is fotografebi udanaSauloebi
arian da es mTavrobam icis, isini
dauyovnebliv unda gaaTavisuflon
da bodiSic mouxadon. magram Tu
mTavrobas swams, rom jaSuSebi arian,
TavdebiT ratom unda gamouSvas?~
- gia nodia.
diax, ratom unda gamouSvas, Tuki
mTavrobas swams?!
da ratom unda gavaprotestoT,
Tuki Cven ar gvjera?!
isev nodia: pativcemul Jurnalistur sinods marTla sjeroda,
rom Sinagan saqmeTa ministri utyuar mtkicebulebas daudebda Tu
Tavs idebilebs? ratom unda daedo ministrs maTTvis mtkicebulebebi: sasamarTlo arian?
jaSuSebisa da jalaTebis qveynad
qceul Cvens samSobloSi samarTlis
uzenaesoba koleqtiuri nodias inteleqtualuri mxardaWeriT ganisazRvreba.
es Cveni arCevania.
da swored amitom, axla giorgi abdalaZes, rogorc Cvens bolo
imeds „fotografebis saqmeSi~, vanos samarTali alaparakebs: vaRiareb, rom danarCeni teqsti, romelic
dReidan sinqronul reJimSi ismis
hebelsis televiziebidan, CemTvis
ucnobia, aRar mainteresebs.
zneobrivi krizisis mqone inteleqtualebis tviniTa da sindisiT
nakveb jojoxeTs axla jaSuSebis
CvenebebiRa acocxlebs. male SeiZleba Cvenc - rigrigobiT yvelam,
vaRiaroT samSoblos Ralati sikvdilis marwuxebis qveS gawolilebma, rogorc Seguebis sazRauri. axla Cven saTiTaod avdivarT
Cvenive xeliT naWed giliotinaze.
axla jalaTi saTiTaod gviaxlovdeba. ar gsurT sikvdili?
* * *
eliso CafiZe:
Sinagan saqmeTa ministrs, baton
vano merabiSvils! guSin movismine
Sss-s gancxadeba rusTavi-2-ze, mivxvdi, rom droa, gamovcxadde da
viTanamSromlo TqvenTan. amitom
kargad davfiqrdi da gadavwyvite,
mTeli Cemi codvebi Tqvens winaSe
vaRiaro.
upirvelesad, vaRiareb, rom var
adamiani. am saSinel ambavs veraferi
movuxerxe. ra vqna, skolasa da saxlSi ase mzrdidnen, vkiTxulobdi
biZia Tomas qoxsa da mark tvenis
sabavSvo romanebs, main ridsa da
jek londons da Sedegi saxezea...
vera da ver miveCvie, mixarodes,
vamarTlebde da taSs vukravde adamianebis mkvlelobas, saxlebidan gamoyras, gaupatiurebas. imedi maqvs,
Tqveni mecadineobiT am saSineli
senisgan odesme ganvTavisufldebi
da gavxdebi is axali adamiani,
Tqven rom ocnebobT - axali saqarTvelos moqalaqe, romelic mzadaa,
upirobod dauWiros mxari, daukras
taSi da Tu saWiroa, scemos kidec
sxva moqalaqeebi xelisuflebis
diadi ideebis dasacavad.
aseve vaRiareb, miyvars Cemi qveyana,
var qarTveli da Zalian ganvicdi
qarTvelebis gadajiSeba-gadaSenebis
process rom vuyureb, devnilebis
wamebas da yvelaferi erovnulisa
da tradiciulis goimobad gamocxadebas. vaRiareb, rom erT dRes
ilias universitetSi rom movismine,
CemTvis aq yofna Tavisuflebis niSania da imis, rom yurs ramdenjerac minda, imdenjer gavixvreto,
gamecina. albaT, Cemi es mkrexeluri gamoxtoma ukve dafiqsirebulia
Sesabamisi video-aparaturiT, magram
mainc vaRiareb.
vaRiareb, rom miyvars Cveni religia - marTlmadidebloba. dalai
lamasac Sevxvdi, baptistebsa da
kaTolikeebsac bevri vesaubre, islamsac pativs vcem da muslimanebis gulistkvilic mesmis, magram
ratomRac vTvli, rom qristianoba
Tavisi siyvaruliT adamianisa da
dedamiwis mimarT yvelaze humanuri da Rrmad filosofiuri religiaa. miyvars, rogorc Cemi identobis nawili, Cemi bavSvobis bebiasdroindeli locvebidan naswavli
frazebi. imasac vaRiareb, rom Cemi
Tavi Zalian xSirad ar momwons
da vTvli, rom ar var Rirseuli
qristiani, magram Cemi RmerTi keTilia da didsulovani. yovelTvis
SemiZlia, mivide masTan da Semifaros, am aRiarebis Semdegac ki.
vin gadamibira? yvelaferi, razec zemoT gesaubreT, babuaCem aleqsandre CafiZisa da bebiaCem mariam
boWoriSvilis bralia. maT gadamibires. maswavlidnen qarTul leqsebs, makiTxebdnen moTxrobebs, vaJas, galaktions. Cemi qarTuli enis
pedagogs, bondo kirkitaZes vabarebdi Semdeg am informacias. is ki
aseve saaTobiT mesaubreboda vaJaze, iliaze, akakize, galaktionze.
isini axla namdvilad sxva qveyanaSi arian, amitom imedi maqvs, rom
veRar daapatimrebT da ver miiRebT aseT aRiarebiT Cvenebebs.
vaRiareb, rom susti var, qali
var da adamianic myvarebia. vaRiareb, rom mister pitua var. esaa
Cemi komentari, rogorc koxora
ityoda.
* * *
naTia orvelaSvili:
me vaRiareb, rom televizia, romelSic vmuSaob, xan nino burjanaZis fuliT maZlevs xelfass, xan
zurab noRaidelis. adre igor giorgaZec gvexmareboda xolme, magram
mere raRac dagviviwya. vaRiareb,
rom telekompania `kavkasiaSi~ Camnerga konstituciuri usafrTxoebis departamentma da am etapze
vagroveb informacias nino jangiraSvilis da daviT aqubardias danaSaulebrivi saqmianobis Sesaxeb.
vaRiareb, rom Zalian visiamovne
`modelirebuli qronikiT~ da visurvebdi, rom kidev bevri aseTi
gadacema gavides eTerSi. vamayob
yvela JurnalistiT da mTeli teqnikuri jgufiT, romelic monawileobda am gadacemis SeqmnaSi.
Cemi sayvareli filmia `agvistos xuTi dRe~. mjera, rom swored
am filmis naxvis Semdeg msoflio
TiTs dauqnevs ruseTs da saswrafo wesiT moxdeba deokupacia.
vaRiareb, rom gulis siRrmeSi
gia TorTlaZis amomrCeveli var
da mimaCnia, rom okupaciis sawinaaRmdego bukletebis sxvadasxva mwvervalebze datovebiT saSviliSvilo saqmes akeTebs. vaRiareb, rom
mjera - misi mowodebis mere Crdiloatlantikuri aliansi ufro
farTod gagviRebs kars da zurgze
xelsac wagvkravs - SemodiT, nu
geridebaT, Tqvens gareSe nato ra
natoao. me vaRiareb gia TorTlaZes.
vaRiareb, rom grigol vaSaZe yvela drois saukeTeso ministria.
aqve minda bodiSi movuxado mas
Cemi yvela eWvisa da zedmetad dasmuli kiTxvisTvis.
vaRiareb, rom mjera Sinagan saqmeTa saministros gamWvirvalobis.
isemc magaT ra vuTxari. ver
gavqaCe bolomde.
* * *
lali CxaiZe:
pirdapir daviwyeb. Tavis marTlebas azri aRar aqvs... Cemi prezidenti, Cemi mTavroba Zalas da SesaZleblobas ar iSurebs CemTvis. magram me, ugunurs, arafris danaxva
ar SemiZlia. imis magivrad, rom
madloba gadavuxado da sikeTe davufaso, Cems werilebSi maT moqmedebebs, ZiriTadad, vakritikeb. daunaxavi var, umaduri!
vaRiareb, rom ar var Rirsi imisa,
rasac Cemi mTavroba CemTvis akeTebs.
Cemi prezidenti, Cemi parlamenti,
Cemi ministrebi da saministroebi
dauRalavad, dRedaRame Sromoben
imisTvis, rom ukeTesad vicxovro,
rom kargi ganaTleba miviRo, kargi
samsaxuri mqondes, komfortulad
vicxovro. magram me brma, yru var!
verafers vxedav da araferi mesmis!
sxvagvarad rogorRa unda damimtkicos Cemma sayvarelma prezidentma
da Tavisma Semogarenma, rom mTavari me var da Cemi momavali! eeh,
umadurobas ra vuTxari.
milionobiT turisti moiswrafis Cemi qveynisken. marto me minda
aqedan gaqceva! milionobiT adamiani xedavs, rogor viTardeba Cemi
qveyana, ra sixaruliT umRerian
qarTvelebs piacaze msoflio varskvlavebi! me var erTaderTi brma!
mTeli dedamiwa xedavs, rogor
saubroben saqarTveloze msoflios
yvelaze warmatebuli televiziebi. yvela gamWriaxia, yvela afasebs,
yvela madlobelia, yvela Cem garda!
mxolod me ver vxedav sarkisebur Senobebs, romelsac mze saocrad abrWyvialebs. marto me ver
vxedav „radisonisa~ da „Seratonis~ brwyinvalebas! mxolod me
ver vxedav, rom qveyanaSi ar xdeba
mkvleloba, Zaladoba, usamarTloba,
ukanonoba!
me erTaderTi var, visac ar unda
danaxva, rogor iafdeba yovelgvari
gadasaxadi! Cem garda yvela xedavs,
rogor iafdeba produqti! pensionerebi kmayofilebi amboben, gazrdil pensias erT TveSi ver vxarjavTo, or TveSi erTxel rom dagvirigoT pensia, mainc gveyofao. me
var erTaderTi ukmayofilo ugunuri, romelic ver ijerebs, rogor
yofniT pensionerebs pensia!
marto me vfiqrob, rom Sss Tavisi
administraciuli SenobebiT da TanamSromlebiT gaumWvirvalea! veravin xedavs usamarTlobas Cem garda!
yvela fiqrobs, rom Sss-s mier gamoqveynebuli uklebliv yvela videomasala namdvilia. marto me
ugunurs mepareba eWvi!
yvela fiqrobs, rom Cveni sayvareli xelisufleba ar akontrolebs medias. me ratom vfiqrob
sxvagvarad, veravin xvdeba. mec miWirs Cemi ugunurobis axsna! yvelas unda demokratia Cem garda!
yvela liberalia Cem garda!
marto me mimaCnia marTlmadidebeli mrevli CamorCenilebad! me
var erTaderTi, visac gauxarda, dasufTavebis gadasaxadi erT kilovat daxarjul eleqtroenergiaze
5 TeTri rom gaxda!
marto me mgonia sasamarTlo
usamarTlo!
vaRiareb, rom yvelaze umaduri,
ugunuri da ukmayofilo moqalaqe
var! guls miklavs am yvelafris
aRiareba. me xom aqamde ase usircxvilod da ugulod veqceodi Cems
prezidents, Cems parlaments, Cems
ministrebs da saministroebs - Cems
moamageebs. me xom ar vafaseb maT
Rvawls da Tavdadebas! me xom gaazrebac ar SemiZlia, rarig demokratebi arian isini!
Cemo prezidento, Cemo parlamento, Cemo gamWvirvale SenobebSi momuSave patriotebo, Cemo samarTliano sasamarTlov, Cemo „radisonSi~
da „SeratonSi~ mofusfuse elitav,
iqneb SeZloT Cemi gamosworeba, iqneb
damexmaroT. gpirdebiT, vityvi imas,
rac Tqvens, CemTvis Tavdadebul
gulebs esiamovnebaT! Tvals davxuWav maSin, roca Tqven mogindebaT!
davTesav genmodificirebul siminds,
usityvod gadavixdi komunalur
gadasaxadebs, Severkinebi yvelas, visac Tqvenze augi wamoscdeba. vaRiareb Tqvens didebas, Zalas, uflebas, Zalauflebas. vaRiareb Tqvens
uzenaesobasa da samarTals! hoi,
Cemo mxsnelebo; hoi, Cemo, vardis
surneliT gaJRenTilo mTavrobav!
kiTxulob 104 wlis win daweril moTxrobas da ase ggonia, axlaxan daiwera!
ar eridebian erTmaneTs, scxovroben TanZmobiT da urTierTSoris keTilganwyobilebiT. Tu vinme sxvisi ofliT da sxvisi
SromiT mxolod TviTon xels iTbobs da
mucels iZRobs, es aRar iqneba `erToba~.
im dRes Sen ar iyav, rom Sen da Seni amxanagebi faitonSi isxediT, seirnobdiT da
mefaitones ki fuli ar mieciT. roca
iman fuli mogTxovaT, Tqven miaZaxeT: `erTobaa~! kargia, Senma mzem, mefaitone mTel
dRes da Rames sicxeSi da siciveSi faitonze ijdes, cxenebs uvlides da hkvebdes,
faitons scveTdes, rom arsobiTi sazrdo
iSovos da Sen ki Seni `Zma biWebiT~ muqTad iseirnoT!
Tavisufleba maSin aris, rodesac adamiani sindisierad irjeba, Sromobs, saqmes
akeTebs da am sindisier da patiosan Sromas
win aravin eRobeba.
Zmoba aris, rodesac yvelas pativiscemiT epyrobi. ieso qristem sTqva: giyvardes moyvasi Seni, viTarca Tavi Tvisio.
moyvasi, Cemo Svilo, aris yoveli adamiani,
ra erovnebisa, ra wodebisa, ra sarwmunoebisa da ra SeZlebisac unda iyos. maSasadame, yvelas pativiscemiT unda moeqce.
misi pirovneba, misi zneoba, maTi Tavmoyvareoba ar unda SebRavlo. mokled rom
giTxra, yvelas ise unda moeqce, rogorc
ginda rom Sen mogeqcnen. zogierT rusebma ician, - rodesac qarTvels dainaxaven,
dacinviT ityvian xolme: `ax ti gruzo~,
somexi Tu dainaxes `ax ti armianka~.
amis mTqmeli, Cemo Svilo, arc qristiania
da arc Zmoba swams!
exla me Sen, Cemo Svilo, giambe, ra aris
Zmoba, erToba da Tavisufleba. axla Sen
daukvirdi, Caixede sulis sarkeSi da gu-
laxdilad miTxari: aris iseTi Zmoba, rom
yoveli adamiani, ganurCevlad erovnebisa,
wodebisa, SeZlebisa da ganviTarebisa, ise
eqceodes adamians, rogorc unda rom mas
moeqces?! aris iseTi erToba, rom Ciniansa
da uCinos, mdidarsa da Raribs, Zliersa
da uZlurs, naswavlsa da uswavls Soris
iyos Tanxmoba da keTilganwyobileba, rom
erTmaneTs ar sCagravdnen, erTmaneTs ar
awuxebdnen da Tavis bednierebas sxvis
ubedurebazed ar amyarebdes?!
aris iseTi Zmoba, rom kacis patiosnur
da sindisier Sromas, gamrjelobas da mecadineobas yvela patiosnad epyrobodes
da win aravin eRobebodes?!
cxrameti saukunis winaT ieso qristem
gviqadaga da mcneba mogvca:
- giyvardes moyvasi Seni, viTarca Tavi
Tvisi.
- miuteve Secodebani Tvisni.
- iyaviT umankoni, viTarca mtredi...
cxrameti saukune gavida mas Semdeg,
rac Zmobaze, siyvarulze gviqadaga. cxrameti asi weliwadi gavida, rac qristianoba
damyarda, magram qristianebSi qristianoba ar ganxorcielebula, siZulvili, SurisZieba, uTanxmoeba, ampartavnoba, ukadrisoba,
angarTmoyvareoba, orpiroba, Ralati, mliqvneloba, daCagrva, Zalmomreoba, loToba, mruSoba - vgoneb qristianebSi ufro gaxelebulia, vidre zogierT sxva sarwmunoebis mqone xalxSi.
da Tu Tqven, Cemo Svilo, gindaT ataroT
droSa `samebisa~ - Zmoba-erToba-Tavisuflebisa, gindaT ataroT droSa simarTlisa
da patiosnebisa, maSin saWiroa, rogorc
zemoT giTxari, zneobriuli ganviTarebac,
ese igi zemoT CamoTvlili zneobriuli
naklulevanebaTa daTrgunva.
aba miTxari: xom aris SenSi is zneobriuli naklulevanebaTagani, romlebic zemoT CamovTvale? Tu aris, miTxari, gizrunvia roisme rom gaisworo, an aRmofxvra
igi Senis bunebidgan?
Svili Cafiqrda, karga xans xma ar
amoiRo. mamam daabolova: Tu TuTiyuSiviT
uazrod, umniSvnelod waramara iyvireT:
gaumarjos Zmobas, erTobas da Tavisuflebas,
merwmune yviriliT da carieli sityvebis
raxa-ruxiT arc ara gakeTebula da arc
ara gakeTdeba ra. kerZod Sen, Cemo Svilo,
da Seni amqrebi Tu zneobriulad ar ganspetakdebiT, nu geqnebaT imedi, rom momavalSi Tqven sasargeblo SeiqmneT ojaxisa
da samSoblosaTvis.
maswavlebeli andria benaSvili,,
1907 w. 1 dekemberi
10
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
is saidumlo, rac sawmisSi
ido, samareSi Caitana ise, rom
sxvisTvis aravisTvis gaumxelia. Torem an medea, an yvelafris Semdeg viRac kolxi eladaSi Camovidoda verZis ukan
gasataceblad. Tanac iseTi
usargeblo gaxda es naqurdali, rom yvela eladeli sixaruliT daiclida xels am
CvenTvis samarcxvino nivTisgan. esec ki sindisis sawameblad dagvitova aietma mTels
eladas.
daikarga oqros sawmisis
dideba eladis cis qveS da
egeosis talRebma STanTqes
misi momxiblaoba maSin, roca
kolxeTis cis qveS pontois
talRaTa SxrialSi mzis sxivareklili mnaTi mimzidvelsa
da warmtacs xdida oqros
verZs. aseTi ram mxolod samSobloSi xdeba, samSoblos
miRma ki sawmisica da kacic
cremlTa sawvimisiT ivseba.
esec ver gaviazreT srulfasovnad, roca kolxeTisken
aviReT gezi.
yvelaze bneli da yvelaze
uRirsi mainc medeasTan viyavi. ver vivarge kacad mis winaSe. mteric rom yofiliyo
Cemi, araTu mxolod medeasTvis,
araTu colisa da Cemi Svilebis dedisaTvis, sazogadod qalisTvis, ar unda mekadrebina
is, rac vakadre. mendo sruliad ucnobs, gadamTiels, damexmara, sabolood mainc ar momiTmina gulma da ar davelode misi daxmarebiT gamowveul Sedegs. movipare sawmisi,
rogorc ukanasknelma qurdma
da ar Semrcxva mis TvalebSi
Caxedvis, raTa meTxova misTvis
coloba. esec araferi - Tan
wamoviyvane, rogorc naqurdali. wamogvewia misi Zma, me
ki ar miveci saSualeba, erTmaneTs daelaparakebodnen.
SemeSinda?
risi?
medeas rom ar ndomoda Cemi
daxmareba da CemTan wamosvla,
me da mTeli elada jarad
rom SemovrtymodiT kolxeTs,
balaxis naglejsac ver wamoviRebdiT am qveynidan. visi
SemeSinda maSin, uwveruli
ymawvilis? es xom, pirvelyovlisa, medeas sulSi CafurTxeba iyo, ra sanaxaobac vanaxeT
mas. ar vende bolomde, arada,
swored mas ar daumsaxurebia
Cemgan es veragoba. medeas mofiqrebuli hqonda da kargad
gaazrebuli Tavisi nabijebi,
es ar iyo ubralo, vnebas ayolili qalis gadawyvetileba,
romelsac nebismieri kaci gadaafiqrebinebda. man saukeTesod icoda, rasac akeTebda, me
dRemde ar vici, ratom hqna
medeam es. brma siyvaruli davarqvi, Torem brma siyvaruli
aseT siRrmiseul da sakvanZo
sakiTxebs ver gadaWrida, radgan sibrmavem fiqri ar icis,
Cemi daxmareba ki araerTi Ramis nafiqris Sedegia. ubralod me ar vici, ra Rirebuli Cado medeam am fiqrSi yvelaferi, oRond ara siyvaruli. es bunebrivadac SeuZlebelia, Seiyvaro kaci gaazrebulad, romelic arc meti
da arc naklebi - mekobrea
da es man saukeTesod icis,
vici mec, rom man es icis da
manac icis, rom mec vici is,
rac man icis. miuxedavad amisa,
ganudga mamas da damexmara,
me ki daxmarebis xeli srulfasovnad ar miviRe, ar vende,
da mitom. am undoblobaSi
mainc vyofiliyavi gulwrfeli da marTali?! ara, undoblobis safuZvels ar maZlevda
medea. es iyo, rom ar mindoda,
vinmes eTqva, qalis daxmarebiT
gaitaca oqros sawmisi iazonmao da ar davacale daTqmuli pirobis Sesrulebis bolodme miyvana, ise movi pare
sawmisi. mainc imas amboben,
ris Tqmasac ase-rigad veridebodi da wyobidan gamovyavar,
sxva rom ambobs amas. yvelafris Semdeg ra warmodgena unda hqonoda mas Cemze, cxadia,
magram mainc wamomyva.
hoda, aseT mtkice gadawyvetilebamiRebuls vinme rames
gadaafiqrebinebda?
Tundac RviZli Zma?
ara.
maSin, ratom movkali afsirte?
mxolod da mxolod medeas
Tavmoyvareobis dasaTrgunad...
da ra movigeT amiT?
srulebiT araferi.
kidev erTi kiTxva: Tu SeiZleba Cemi Seyvareba da mainc
ise Zlierad, rom satrfom
uRalatos mamuls da mamas,
ver warmovidgen!!!
rogor warmovaCine Cemi Tavi qalis winaSe?!
rogorc sustma da ufxo
kacma, romelsac ar Seswevs
Zala TavisiT gaikvlios gza
gamarjvebisken, gza, romelic
TviTonve airCia. aseTi kacebi qalebis sibraluls iwvevs
da ara siyvaruls, miTumetes
brmad mindobil siyvaruls.
SeuZlebeli iyo medeas Sevyvarebodi iseTi, rogoric kolxeTSi Cavedi...
da Tundac iseTi,
da miT ufro iseTi,
rogoric axla var.
Cemdami sibralulma medeaSi ganamtkica TviTdajerebuloba, risTvisac daisaja ki-
dec, magram aseTi sasyidliTa
da sasjeliT? es metis meti
iyo misTvis. igi me verasdros
Semiyvarebda im wrfeli guliT, rogoradac uyvarT erTmaneTi mijnurebs, col-qmarsa da sayvarlebs imitomac,
rom mTeli Cemi simdable daufaravad da guluxvad gamovamJRavne mis winaSe, qalebs
ki ar uyvarT masze damokidebuli kacebi. Cemdami misi
zizRi macofebda da amis damalva arc ki ucdia afsirtes
mokvlis Semdeg. me ki mindoda, vyvarebodi Cems cols. ver
davTrgune misi gulamayi buneba, igi Cems saZraxis Tavgadasavlebs dahyva da ar damorCilda. yvela gziT vecade
maSi momespo pirovneba, piriqiT ki moxda, man damimorCila Tavisi Cemdami gulgrilobiT da gaaniava CemSi is
pirovneba, rac ki iyo da Tu
iyo mainc.
risTvis unda vyvarebodi
medeas, ra damsaxureba mimiZRvis mis winaSe?
Zma rom movukali, amisTvis?
aseTi qmedebebisTvis aravis
aravin uyvardeba. arc ki micdia, medeas guli momego. man
ki yvelaferi gaakeTa imisaTvis, rom mcireodeni yuradReba
mainc dameTmo misTvis, magram
arc igi cdilobda Semyvareboda. me mindoda, rom mas
gamoemJRavnebina wadili imisa,
rom Semyvareboda. ara, medeas
CemTan kavSiri sxva rames iTvaliswinebda, da ara siyvaruls.
peliasis nagiJar Svilebs mamamisi avakepvineT, medeas ki davabraleT. warbic ar Setokebia medeas amaze. gulcivad
miyurebda da araadamianuri
simSvidiT iRimoda, suliT
xorcamde rom SegZravda, ise.
ai, korinToSi ra moxda, veRar
gavadevne Tvali, dabrmavebuli viyavi amoris vnebaSi gadavardnili. gulsazarlad mecineboda qvabSi moxarSul peliasze, magram ar vukvirdebodi imas, rom iolkosis mefed aRvzevebis nacvlad, Tanaqalaqelebma qalaqidan gamaZeves Cemi amaliT, rogorc Semzaravi borotmoqmedi. medea
ki Tan mdevda, rogorc ulmobeli bediswera, me ki masSi
vuyurebdi Cems yvela naavkacars da misi Tavidan moSoreba gadavwyvite. ver SevZeli, igi Tan mdevda... da bediswerac aRsrulda mTeli sisastikiT.
igi qali iyo Cemze aTaswil Zlieri,
Cemze aTaswil gambedavi,
Cemze aTaswil gonieri,
Cemze aTaswil mtkice.
misi upiratesoba aRmatebuli iyo Cemze pirveli Sexvedridan moyolebuli ukanasknel
urTierTobamde. igi mizanmimarTuli iyo oqros sawmisis
gamotacebaSic da kolxeTidan
gaqcevaSic. iqamde, afsirtes
mokvdinebisas - man imTaviTve
icoda, visTan hqonda saqme
da windawinve Tadarigi daiWira. ai, me ar vicodi, visTan
mqonda saqme.
ar daaxana bedisweramac.
medeam icoda, ras da ratom
akeTebda,
me ki mindoda mcodnoda,
ras da ratom vakeTebdi.
man is gaakeTa, rac undoda,
me ki ver gavakeTe, rac mindoda da medeas xeli SevuSale im Sedegis momkaSi, rac
daTesa.
igi arasodes damcildeboda me, radgan misi momavali
da Cemi momavali erTad gansazRvra man da ara me. yovel
SemTxvevaSi cuds momavali
ar miqadda masTan erTad TanacxovrebiT. me ki ar mindoda medeas frTebqveS vyofiliyavi. ar SeuzRudavs mas CemTvis araferi, piriqiT yvela
Cem axirebas nebiT hyveboda
da mexmareboda kidec. es me
ver SevZeli damoukideblad
arseboba.
igi Tavisi TvisebebiT WeSmariti iyo,
me ki yalbi.
gmirobas da saxel-didebas
siyalbiT ver moi poveb,
arc aravis eSleba,
vin aris gmiri da
vin - yalbi.
sadac fexi davdgi, versad
vi pove TavSesafari, yvelam
ganmdevna, rogorc arasasurveli stumari. versad ver vimaspinZle, sakuTar colTanac ki.
igi ufro metad sasurveli
gamodga eladelTaTvis, vidre
me, da me ar vici, ratom. Svilebic imitom moukles, rom
Cemi Tanamzraxveli iyo mxolod da miTumetes kolxi.
sadac fexi davdgi, yvelgan
ubedureba mivitane imitom,
rom TviTon me viyavi ubedureba, aqac - Cems mamulSi. medea ki mxolod imitom mZulda, rom kolxi iyo. amis gamo
ver Seviyvare. kolxi rom ar
yofiliyo, Tan gadavyvebodi,
albaT, magram me sad SemiZlia
Tangadayola vinmeze. medea ki
Cemgan amas ar moiTxovda.
rasac axla vaRiareb - Cems
danaSaulsa da naklovanebas
- axla rom var gongaxsnili,
aseTive rom vyofiliyavi manamdec, Cemi cxovreba sxvanairad warimarTeboda da Cemi
Svilebi cocxlebi iqnebodnen
axla. kolxeTSi Tu ara, iol-
kosSi mainc viqnebodi mefe,
Seviswavlidi mefobis im
aucilebel Tvisebebs,
riTac uxvad iyo dajildovebuli moxuci aieti,
rasac bavSobiTve avlenda
afsirte da Cven ar davacaleT, bolomde amoewura cxovrebis wyurva,
rasac medea avlenda ucxoobaSi uTvistomod darCenili.
me mindoda swavla Torem
maT gverdiT myofi yvelafers
ise SeviTvisebdi, rom sagangebo gawvrTna arc ki damWirdeboda. saamisodac ar meyo goneba. CemTvis aietTan da medeasTan urTierToba sxva araferi iyo, Tu ara SiSis saswavlebeli. yovelTvis miviswrafodi faTerakebisken, maT gaswrebaze veTamaSebodi, rogorc
warCinebuli olimpieli, magram me ar viyavi olimpieli,
me ki msurda es.
faTerakebTan Sejibri Cemi
erTi umTavresi axirebaTagani iyo. amitom ZvlebSi gabrjnili mqonda boroteuli
Tavdaviwyeba. savse mTvaris
mefeebiT vixiblebodi me ki
RameSi ver SeviZeli mTvaris
Suqze gabrwyinveba, mzeSi saCrdilobels veZebdi da ver
vipove. uTavJamod Caiara Cemma
cxovrebam. axla vambob - gulwrfelad mSurs medeasi, romelsac veraferi davakeli Cemi SuriT, ufro gavaZliere.
mas SeeZlo kolxuri diadema Tavze daedga da Rirseuladac etarebina is, magram
ar isurva, Tavisufleba amjobina mefur monobas.
Cven yvelani viswrafviT,
rac SeiZleba adre da male
davidgaT Tavze is samarcxvino gvirgvini, mefoba rom hqvia
saxelad. medeas veravin Seecileboda amaSi - verc mama
da verc Zma. Cven ki aTasgvar
sisaZagles CavdivarT, raTa miviRoT es monoba sakuTar Tavze, raTa im borkildadebul
monebze gacilebiT meti monebi gavxdeT. ver vgrZnobT pativ-didebis SarbaTSi rogor
gvaqvs warTmeuli Tavisufleba. sakuTar nebaze erT sityvasac ver vityviT,
ver gavivliT sakuTari surviliT iq, sadac im wuTSi
gvsurs yofna,
vakeTebT da vambobT imas,
rasac moiTxovs mefuri monoba,
vimyofebiT iq, sadac moiTxovs mefuri monoba.
qveSevrdomebi da xelqveiTebi ar gvapatieben erT gadacdomasac ki, radgan yvela
am diad monas Sehyurebs, mefe
da tirani rom hqvia saxelad.
vai me, rom ver SeviZeli
verc erTi monobis uRlis
Tavze dadgma, verc RirsebiTa
da verc uRirsobiT, magram
ufro didi vai me, rom Tvisuflebac ver SeviZeli.
miviswrafodi monobisken
da viyavi Tavisufali da
me es ver SevamCnie,
miviswrafodi monobisken,
raTa vyofiliyavi Tavisufali da ver vxvdebodi, rom
viyavi Tavisufali
da sxva ara mindoda ra.
sakuTar adgils ver vpoulobdi awmyoSi da
msurda maradi awmyoSi mec
maradiuli vyofiliyavi Cemi
miswrafebiTa da sicxadiT am ori urTierTSeuTavseblobiT. maradi awmyo ki mSordeboda imitom, rom me ar mivsdie mas da ar mivsdie imitom, rom sakuTar TavSi vebrZodi Tavisuflebas sakuTar
TavSi monobis dasamkvidreblad. me marTlac gavxdi mona,
oRond sakuTari codvebis.
verc imas vxvdebodi, rom monasac Tavisi mefuri Rirseba
unda hqonoda, ragind borkildadebuli monac ar unda yofiliyo.
diad yafanze videqi da Tavi momwonda, rom uSvelebeli
sasworis win videqi - iq, sadac cruTa da matyuaraTa
adgilia. avadmyofoba Semyroda am savaWro moedanze - msoflio droisadmi sakacobrio
avadmyofoba.
gamalebiT vwonidi sakuTar iRbals,
vecilebodi sxvebs,
ar CamovrCenodi danarCenebs. sasworze imaze metis
awonva msurda,
vidre viyavi,
vidre raimes warmovadgendi.
yvelani mxecebi viyaviT am
moedanze vyidulobdiT da vyiddiT
rac SeiZleba mets,
rac SeiZleba Zvirad,
msoflio dro ki midioda
da me adamianobadakargulma
Sevecade davweodi dros da
araferi gamomivida. is, rac
viyide, imiTve davitvirTe, ar
vkiTxulobdi, ra Rirda is
da ris fasad SeviZine CemSi
Rirseba, romliTac vcade
dros davweodi. ver davewie
dros da movedi aqamomde...
da xelSi SemrCa ra Cems mier gamarjvebuli damarcxeba,
romelic movi pove sisxliT,
qurdobiT da
motyuebiT.
amitom ver vpove sakuTari
adgili samyaroSi.
sul sxvafriv velodi Cemi cxovrebis warmarTvas,
sul sxvafriv ki warimarTa. Svilebi momikles da fesvebi gadamiWres, raRa gamaxarebs amieridan! verc ki SevZeli Svilebis dacva. imaT winaSec davaSave, aseTi ususuri rom viyavi. maT xelmtkice
mama sWirdebodaT iseTi, rogoric deda hyavdaT. Cemi danaSauli maT winaSe is aris,
rom aseTi viyavi da axla
sxvanairi rom gavxde, azri
aRara aqvs maTTvis.
erTis mxriv sasargebloa,
iazonis Svilebi rom mokles,
meores mxriv ki didi usamarTlobaa, medeas Svilebi rom
daxoces.
saerTo jamSi, ra mxecobaa
patara bavSvebis mokvdineba,
rogori uRirsic ar unda
iyos misi mSobeli. me bavSvi
ar momiklavs, igi ymawvili
iyo, zrdausrulebze ki xels
ver aRvmarTavdi. sindisi mqenjnis mainc, roca amas vambob
da amitom afsirtes mkvlelobas gulwrfelad vinanieb.
sad gaveqce am mwvel codvas, romel Crdils Sevefaro,
rom ver momagnos mcxunvarebam Cemi Secodebisa.
sakuTar naWuWSic momZebnes afsirtes Tvalebma da
yovelTvis amiforiaqes suli,
damiwves guli dauwvavi cecxliT, misi sicocxliT mxurvale Tvalebidan rom moedineboda. sakuTar Tavs gavurbodi, magram momsdevda afsirtes Tvalebis cecxlovan alSi gaxveuli sakuTari Tavi
da mosvenebas ar maZlevda.
RvinoSi mindoda CamexrCo Cemi goneba, Rvinom ki gaaasmaga
fiqrebi masze. verc medea da
verc aieti ase-rigad ver amoaSrobdnen Cemgan mosvenebis
wyaroTsaTaves. isini ki, Cemi
mtrebi iyvnen da gaixarebdnen
Cemi ganadgurebiT, magram afsirte Cemi mteri ar yofila
da mxolod igia, rom ar masvenebs da maforiaqebs. mis
suls amisi ufleba aqvs.
me ar vnanob aietis winaSe,
me ar vnanob medeas winaSe,
me ar vnanob oqros sawmisis winaSe,
me ar vnanob arc Cemi Svilebis winaSe,
radgan yvelaferi es da
yvelani eseni erTmaneTTan arian gadajaWvulni Cems cxovrebaSi da maT winaSe Tu ram
Semicodavs, Cemi surviliT Cemive sargeblobisTvis moxda.
rogor - es sxva saqmea,
risTvis - es kidev sxva.
ra gamovida aqedan - es
aRar ijerieba,
radgan me bunebiT raindi
ar vyofilvar da raindul
didbunebovnebas veravin momTxovs, TviT Cemi Svilebis
winaSec ki. rac SeviZeli, maT
is gavukeTe.
sxva saqme aris afsirte!
yoveli avazaki, yoveli znedacemuli kacic moerideboda
mis mokvlas da miTumetes iseT viTarebaSi da iseTi
simxeciT, rogorc es moxda.
amas verc erTi Tavmicemuli
da uglimi ver mouZebnis gamarTlebas.
rac mindoda amovTqvi,
rogorc vfiqrobdi, ise
amovTqvi Cemi saglovari da
satirali.
axla aRar meSinia aRarc
sikvdilis,
aRarc SiSis,
aRarc kacis da
aRarc sindisis.
axla aRar davimalebi arsad, radgan gavTavisufldi
yvela tvirTisgan, rac mamZimebda mTeli cxovreba. damRala sakuTari Tavisadmi amdenma sayvedurma, rodesme xom
unda davisveno!
aRarc Sen dagitove saTqmeli, Cemo sindiso!
yvelaferi iTqva sruli
gulwrfelobiT, aRar viwvi
dauwvavi cecxliT da yvelas SemiZlia Tamamad Cavxedo TvalebSi da vTqva:
- es me var, iazoni, Cemi
cxovreba rom gadavxlarTe
Sens cxovrebasTan, agirie gzakvali imitom, rom mec viyavi
gza-kval-areuli. axla, roca
yvelaferi damTavrda, roca
yvelafris Secvla SeuZlebeli da usargebloa, movsulvar,
raTa TvalebSi CagxedoT da
Tqvenc SeicnoT Tqveni wili
Secodeba Cems winaSe, Tu rogor gamimrudeT cxovreba. axla Sen miTxari, Cemo sindiso, yvelas xmiT, mTeli samyaros xmiT, rogor unda mecxovra, rom vyofiliyavi srulyofili da srulfasovani
pirovneba, vin ra Rvawli Seitana Cemi xasiaTebisa da Tvisebebis gamrudebaSi da SeiZleboda Tu ara vyofiliyavi
sxvnairi, Svilebis mier akepili da did qvabSi moxarSuli peliasidan dawyebuli,
eladelTagan uRvTod mokluli Cemi SvilebiT damTavrebuli sulebis xmebo, mi pasuxeT - rogor unda mecxovra,
rom Tqveni sulebi damewynarebina da ar gageuxeSebinaT Cemi
suli. mec mecxovra da Tqvenc gecxovraT mSvidobiT ise,
rom an ar gadakveTiliyo Cveni gzebi, an arada erTmaneTisTvis ar SegveSala xeli.
sindisis xmaSi gaerTiane-
bulma yvela xmam erTxmad
upasuxa:
- es SeuZlebelia.
- ratom?
- imitom, rom Sen modiodi CvenTan da ara Cven SenTan.
amitom TamaSis wesebs Sen
gvkarnaxobdi da, Sesabamisad,
Cven gpasuxobdiT imiT, riTac
gi pasuxeT.
- yvelam?
- yvelam, da yvelam Taviseburad. sxva gza Cven ar dagvitove.
- ratom?
- maSin sakuTar Tavze unda
gveTqva uari da mxolod Sen
dagmorCilebodiT.
- damorCileba xom gacilebiT ioli iyo, vidre TviTmyofadobis SenarCuneba. me xom
yvela TamaSis sapasuxo wess
davemorCile!
- rogorc Sen ibrZodi nebismieri xerxiT sakuTari Tavis damkvidrebisTvis cxovrebaSi Cveni TviTmyofadobis
daTrgunvis xarjze, Cvenc aseve gpasuxobdiT, radgan Sengan
vicavdiT Tavs nebismieri xerxiT, arc es daiviwyo, iazon!
- maS, ra gamodis?!
- is, rac gamovida, mxolod
da mxolod is,- upasuxa sindisma da dadumda.
dadumda iazonic. igi aRarafers fiqrobda. Tvalebi daxuWa. daasvena goneba. SeamCnia,
rom mze aRar uZvreboda sulSi. moiCrdila, magram axlomaxlo xe rom ar iyo?!
tyeSi rom ar iyo?!
maS, sad iyo?
yuri daugdo garemos zRva Sxrialebda da Soreul horizontSi mziT sxivaWrili siSoris sispetakidan
ikveTeboda giganturi daRupvis dedaazri. TvaldaxuWulma igrZno naTlis livlivi
zRvis zedapirze da moelanda
Tavisi `argo~ talRebTan moTamaSe. xomaldze aravin iyo
- marto zRvis udaburi sicariele da igi, visac uxmobda
Tavisi mimzidveli momxiblaobiT `argo~. iseTi iyo, rogoric zRvaSi pirvelad Securvisas, da ufro mimzidveli da macdunebeli. gediviT
srialobda wylis zedapirze
da elamuneboda mzis sxivebs.
ca zRvisferi iyo da zRva
cisferi. ver gaarCevdi zRvaSi
srialobda `argo~, Tu caSi.
zRvaSi rom Caixedavdi, xelisguliviT Canda mTeli samyaro, TiTqo Rrublebs zemoT
asuliyo zRva.
caze rom aixedavdi zRvis
talRebiviT livlivebda cis
kabadoni.
mze cisa da zRvis gasayarze Soreul horizontSi miikargeboda. ver mixvdebodi,
miTSi iyavi, Tu cxadSi. aranairi suldgmuli ar iyo iazonis gonier TvalsawierSi.
mxolod `argo~ izidavda mas,
isic miiCqaroda `argosken~,
radgan erTaderTi is iyo, romelic araferSi ar sayvedurobda Tavis patrons. gonieri Tvalsawieridan uyurebda
Tavis xomalds da fiqrobda,
ase ram gaalamaza, aseTi Tvalwarmtaci arasodes yofilao,
ialqnebic bavSvuri fiqrebiviT spetaki da gardasul ocnebasaviT momxiblavi iyo, TiTqos ialqnebad marTlacda es
fiqrebi da ocnebebi Seeba da
maradisobis niavi afrialebda
zRvaze ocnebidan nafiqr afrebs.
iazoni Caafiqra am xilvam,
ifiqra baxusma miraJebi warmoSvao, magram nasvami ar iyo.
arc sizmari iyo, radgan igi
xorcielad arsebobda da sakuTari Crdili dahyveboda.
iazoni xedavda, rom irgvliv
ukacuroba sufevda, miuxedavad amisa, Tvalwarmtaci garemo iyo irgvliv da yvelafer
amas amSvenebda `argos~ aqamde
ararsebuli momxiblavi silamaze. man SeamCnia, rom yvelafers, rasac uyurebda, gamokveTili saxe ar hqonda da
igi ufro moCveneba iyo, vidre
cxadlivi cxadeba. TandaTan
rwmundeboda, rom Tavadac
xdeboda moCvenebad.
daRupvis bumberazi xelovneba Tavis frTebs Slida da
Sedioda SemoqmedebiT eqstazSi. bedma gadawyvita Tavisi
bediswera, Ramis qalRmerTis
qaliSvilebma iazonis bedis
Zafi gawyvites, magram ar iyo
Rame. gawyvetili Zafi Tvalwin dauvarda iazons. gaikvirva, am ukacur samyaroSi sad
iyo es Zafio. xelSi aiRo
da masSi Tavisi cxovreba amoikiTxa. wamodga, tanT ar ecva, miixed-moixeda, vinme Cumad
ar miyurebdeso. msubuqad eCvena sakuTari Tavi. fexi gadadga, ase egona haerSi dafrinavso da Tavisi simsubuqe
gaikvirva. ifiqra, qari rom
amovardes, wamiRebso. isev gadadga nabiji, aseTi nabijebi
mas arasodes hqonia. mivida
`argomde~. axla wyalSi rom
Sevida, wyalze gaiara da Tavis xomaldze avida. iq moxuc
kacs eZina. gaukvirda, cota
ar iyos gabrazda kidec. gamoaRviZa.
- vina xaro? - hkiTxa.
- me qaroni varo, - upasuxa moxucma.
- am Cems xomaldSi ra gindao? - warbebi SeiWmuxna
iazonma.
CaeRima moxucs:
- es Seni xomaldi araa.
es boraniao.
- sad midis es boranio, iWvneulad ikiTxa iazonma.
isev CaiRima kuStma moxucma da iazoni daakvirda mis
saxes, mis moelvare Tvalebs,
rogor ar uxdeboda Rimili.
- miwisqveSa mdinare `stiqiT~ aidas samefoSi unda
gadagiyvanoo.
- sad aris aidas samefoo
da ra minda me iqo?
- es samefo iqaa, sadac mdinare okeane dasalieris miRma
ganbans dedamiwas da Sen imitom mimyavxar iq, rom mokvdio.
- rogor Tu movkvdi? gaognda iazoni,- gana me damarxuli var, an Seni gasamrjelo sad gamaCniao?
- Sen Senma `argom~ dagmarxa, rodesac misi gadatexili
anZa mogxvda TavSi. Cems gasamrjelozec nu ifiqreb. amaze sxvebma izrunes. kolxeTidan `argoSi~ CatvirTuli
kolxuri TeTri Camogyva da
amiT aviRe Cemi kuTvnili gasamrjelo.
daRonda iazoni. ar egona,
ase Tu mokvdeboda da rac
ixila, sikvdili Tu iyo. gaxeda irgvliv garemos da SeeSinda, iseT bneleTSi Sevidnen.
- aaarrrgooo! - iyvira iazonma da miwisqveSeTma eqod
gaimeora misi sityvebi. xmaurze ki cerberma yefa daiwyo da acnoba imier qveyanas
iazonis stumroba.
kolxuri xilvebi
niadags miRma
SvilebTan ukanaskneli Ramis gatarebis Semdeg medea
daadga gzas, da ar icoda
sad, magram midioda im imediT,
rom sadRac, Sors gadaikargeboda.
bevri iara,
Tu cota iara,
tyis piras daxnul-daTesili mindori dainaxa, sadac
Tavi amoeyo jejils da man
Tvalebs ar daujera - es
axaldaTesili mWadi iyo. gaikvirva medeam, mWadis kulturas am Soreul qveyanaSi ra
undoda, is xom marto kolxeTSi xarobda da mxolod
kolxebma icodnen am mcenaris
daniSnuleba da fasi. ramdeni welia, igi eladaSi imyofeboda da ar unaxavs arc
erTi eladeli, miwaTmoqmedebas rom gahyoloda, isini ZiriTadad mesaqonleobas misdevdnen. gaixara medeam da
ratom gaixara, amas ver mimxvdariyo. albaT imitom, rom
Tvistomi eguleboda mWadis
yanebis siaxloves. raRac jerargancdilad dauwyo gulma
frTqiali. gajejilebuli
mWadi gazafxulis sunTqvas
talRovani mimoxvriT esityveboda. Tvali daamSvida medeam, am yanaSi aranair saSiSroebas ar grZnobda. mSvidad
sunTqavda ise, rogorc sakuTar mamulSi. iqve, xnulis
pirs Camojda. misi mzera garkveulad metyvelebda, rom
droebas mZimed daeqanca im
berikaciviT, romelic xnulSi
Camdgari kavs eWideba Zalagamoclili, Tumca mainc bavSviviT urCi, Tavs Zalas rom
atans da mTeli ZaliT isev
wamodgomas cdilobs, Ronemixdils simxne rom emateba da
dambadebels madls swiravs,
mere rom umalve dgeba da
isev kavs eWideba da isev xnuls mihyveba, xnuli ki grZelia am mindoriviT, medeas Tvalwin zRvasaviT rom gadaSlila, cxovrebasaviT grZelia
da dausrulebeli.
uimedod gahyurebda Soreul sivrces carieli TvalebiT. misi safiqrali erT daZabul Tavsatexs warmoadgenda
- rogorme gaqceoda eladas,
mis sulis SemxuTvel garemos
da cdilobda iseTi adgilisTvis miegno,
saidanac veravin aiZulebda
wasvlas,
sadac aravin uRalatebda,
sadac miecemoda xalisi,
ecxovra,
isev wahyoloda gulis murazs kolxeTSi,
da ara kolxeTidan,
bedi ar gatexoda mis siyvaruls,
moxvedriliyo masTan erTad qariSxalSi
da SiSiT ki ara,
siamiT Sefareboda moulodnel kunZulebs
da romc ar yofiliyo anafe,
TviTon gamoegonebina is macocxlebeli kunZuli. warRvnasac rom gauZlebda, iseTi.
im kunZulze veravis moekla sanukvari Svilebi gulRrZo da Seubralebeli korinToelebiviT, saidanac veravin
gamoaZevebda da aRar daangrevda keras, gverds auqcevda warsuls da maradi `axla~
iqneboda misi jebiri velur
eladasTan da Caketavda usiamo SegrZnebas am qveyanasTan
dakavSirebuls. fazisis qviSian napirebze irbenda ise, rom
fexebi arc ki etkineboda da
amarantis mTebSi davanebul
amirans Seexmianeboda, SeuTqvamda RmerT-mebrZol Zalas
wyaluxvobas. deliss miesalmeboda da mxurvale sxivebs
usurvebda zamTar-zafxuls,
sadac aumRvreveli grZnobiT
gaxalisdeboda, yvela patara
kuTxe-kunWuls CasCurCulebda, Tu rogor uyvarda TiToeuli kenWi da balaxis gamxmari Rero. veravin SebRalavda
mis saxels, veravin dadaRavda
mis guls eWvebis seniT, suli
imRerebda da am miTiur mReras marto igi da dambadebeli gaigonebdnen.
RmerTi gaigebda
simReriT naTqvamsa da
simReriT saTqmelsa da
simReriT uTqmels.
ijda medea gondabinduli,
warbSekruli, uferuli da
umolodino. ijda da eloda,
magram vis? iqneb isev cxovrebis megzurs? magram nuTu
marTla eloda?
naTqvamma sityvam sityva
mouWra, ugulo gulma saxe
dauWkno. upasuxod darCenil
kiTxvebs veravin upasuxa da
Rirda ki am kiTxvebze pasuxis gacema? amaze medea aRar
fiqrobda.
TeTronma piri ar hkida
mWads, ecnaura nacnobi jejili, mxolod mis gverdiT sarevela Semoacala da agrZelebda ase balaxobas. erTiori mWadis jejilic moigdo
pirSi, ver ki gaixsena, saidan
ecno es balaxi, pirutyvi iyo
da mitom. Tvalebi medeasken
miepyro, mzad rom yofiliyo
patronis samsaxurSi. sairxes
xrmali xelSi eWira mis patrons da mzis sxivebze laplapebda orlesuli da zedwarwerili `messiis maxvili~.
Tvalebs Wrida cxens xrmalis
mzera, magram Tvals ver acilebda sairxes ganZs, raRacnairi mimzidveli Zala hqonda,
da mitom. am Zalas TeTronic
grZnobda da mzad iyo patronis erTgulebisTvis, radgan
patronis erTguleba niSnavda xrmlis erTgulebasac.
medea imdenad ver grZnobda
am satevaris energias, ramdenadac TeTroni, radgan aseTi
cxovelsmyoflobisadmi mgrZnobeloba adamianebze ufro
cxovelebs aqvT ganviTarebuli.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-64
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
baTumis centralur ubanSi,
zRvasTan axlos, Tanamedrove
tipis sacxovrebel saxlSi
binebis farTo arCevani
2
47m -dan 141m2-mde. 600$-dan
www.duka2006.ge
duka2006@list.ru
+995 5(55) 27 27 77
rkina-betonis karkasis
da fasadis mSenebloba
dasrulebulia, mimdinareobs
Sida komunikaciebis mowyoba.
wm. qalwulis mfarvelobis
sakaTedro taZrisa da qarTvel marTlmadidebelTa urTierTobis Sesaxeb
amaswinad, niu iorkis qarTulenovan
gazeT `mamulSi~ gamoqveynda statia,
sadac aRwerili iyo niu-iorkSi qarTuli eklesiis daarsebis istoria. imave
statiaSi aramarTebuli komentarebi
iyo dawerili niu-iorkisa da niu jersis eparqiis wminda qalwulis safarvelis sakaTedro taZris samRvdeloebisa da qarTveli mrevlis mimarT. msgavsi komentarebi iqna gaJRerebuli
arcTu ise didi xnis win xalxSic.
amasTan dakaSirebiT, minda Zmuri siyvaruliT, qristianuli erTobiTa da Sendobis TxovniT SemogTavazoT garkveuli
ganmartebebi.
Cvenma sakaTedro taZarma jer kidev
1990-iani wlebis dasawyisSi mama aleqsandre TandilaSvils dauTmo wminda
inokenti irkuckelis patara taZari,
romelic mTavar taZarSi marcxena mxares mdebareobs. amis safasurad mama
aleqsandre ixdida minimalur Tanxas
sxvadasxva komunaluri xarjebis dasa-
faravad. Cven mamaos aseve mivuCineT erTerTi Cveni eklesiis msaxuri, rom igi mudmivad yofiliyo wirvebze da daxmareboda mas, aseve mivuCineT ramodenime mgalobelic, romlebmac icodnen qarTulad galoba. es yvelaferi Cven gavakeTeT udidesi
sixaruliTa da imis imediT, rom mravali
qarTveli emigranti, romlebic daSorebulni iyvnen TavianT kerasa da axloblebs, aq
hpovebdnen sulier Svebasa da siyvaruls.
droTa ganmavlobaSi, qarTveli emigrantebis ricxvi izrdeboda da bolos, 7000s miaRwia mTeli niu iorkis midamoebSi.
eqvsi wlis ganmavlobaSi saqarTvelodan
Camosuli qarTveli mRvdeli mama malxaz
kumelaSvili Cvens eklesiaSi msaxurobda.
garkveuli periodis Semdeg bevri qarTveli gaxda Cveni eklesiis mrevli, romlebic ara marto TveSi erTxel, aramed TiTqmis yovel kviras modiodnen wirvebze.
aseve isini ar acdendnen sxvadasxva saeklesio dResaswaulebs da kviris sxva
msaxurebebs. Cven aseve mraval dResaswau-
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi tkivilis gareSe!
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
qarTuli,
namdvili
gudis
yveli
sxva
mraval
nobaTTan
erTad
moikiTxeT
niu-iorkis
maRaziebSi
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
merab boTeris
lebsa Tu wmindanTa xsenebis dReebs iulianuri kalendriT avRniSnavdiT, raTa am
xalxis survilebi dagvekmayofilebina. amas
didi sixaruliT vakeTebdiT.
am xnis manZilze mama aleqsandre Camodioda da atarebda wirvebs TveSi erTxel,
SabaTobiT. Cven mas uzrunvelvyofdiT oTaxiT Ramis gasaTeveblad, radganac mas pensilvaniis Statidan uwevda mgzavroba. Cven
arasodes da aranairad agvikrZalavs misTvis,
rom mas taZari esargebla, aramed, siamovnebiT vmaspinZlobdiT da aseve viwvevdiT,
rom kviris wirvebze da sxvadasxva dResaswaulebze CvenTan erTad emsaxura.
mTeli am xnis ganmavlobaSi, Cveni taZari mravali qarTuli RonisZiebebis maspinZeli iyo. aq imarTeboda qarTuli koncertebi, ikiTxeboda leqciebi qarTul kulturul Temebze. gaxsnili gvqonda qarTuli
skola, viRebdiT sxvadasxva sapatio stumrebs. Cven aseve avRniSneT istoriuli
didgoris brZolis gamarjvebis dRec. araerTi saqarTvelodan Camosuli simRerisa
da mgalobelTa gundi marTavda koncertebs
Cvens sabanketo darbazSi. aseve Cven vuTmobdiT Cvens sastumro oTaxebs SeuzRudavi
vadiT ramdenime axalgazrda qarTvel emigrants, romlebic axali Camosulebi iyvnen
saqarTvelodan da maT daxmareba sWirdebodaT. Cven aseve sponsorobas vuwevdiT
da mowvevebs vugzavnidiT qarTvelTa megobrebsa Tu ojaxis wevrebs im imediT,
rom isini vizas miiRebdnen da Camovidodnen amerikaSi. 2006 wels Cveni sakaTedro taZris wevrebma inglisurad Targmnes da gamosces pirveli sruli krebuli
`qarTvel wmindanTa cxovreba~. aseTi mravali qarTuli RonisZiebebi dResac imarTeba.
daaxloebiT aTi wlis win, mama aleqsandrem datova amerikis marTlmadidebluri
eklesiis aRmosavleT pensilvaniis mrevli
da amerikis marTlmadidebluri eklesiis ierarqis kurTxeviT daarsa wminda
ninos qarTuli samlocvelo bruklinis
erT-erT naqiraveb SenobaSi da ukve SeiZines sakuTari Senoba staten ailendze,
rasac Cven mxurvaled vulocavT maT.
Cven vuerTdebiT am movlenas, radganac
aman saSualeba misca mama aleqsandres,
rom niu iorkis mraval qarTvels mudmivad emsaxuros.
mTeli am 20 wlis manZilze, Cveni eklesia gamdidrda qarTveli mrevliT. maT
Soris bevrma eklesia gaixada sakuTar
sulier samyofelad. miuxedavad imisa,
rom msaxurebebi CvenTan ZiriTadad inglisurad mimdinareobs, Cveni mgaloblebi da samRvdeloeba garkveul nawilebs
msaxurebebisa galoben rogorc qarTulad, aseve ruminulad, slavurad da
berZnulad. Cemi azriT, es aris amerikis marTlmadidebluri eklesiis cxovrebis realoba da momavali.
Cven varT eklesia, romelic saidumloebebs aRavlens niu-iorkis yvela
marTlmadideblisTvis da ara mxolod
garkveuli eTnikuri jgufisTvis. misioneruli da qristianuli qadagebis
mizniT, Cven aseve vmaspinZlobT aramarTlmadideblebs, raTa SemogvierTdnen
RvTis sadideblad.
qarTvelebi arian Cveni mrevlis arsebiTi nawili da ara droebiTi stumrebi. isini Cveni ojaxis wevrebi, qristesmieri Zmebi da debi, da aseve CvenTvis
uaRresad sayvareli da miRebuli nawili arian.
arqimandriti
qristefore kalini
wm. qalwulis mfarvelobis
marTlmadidebluri sakaTedro
taZris winamZRvari
operaciamde
Semdeg
SviliSvilis,
patara
l i z i k o s dabadebas vulocavT Cvens zeinab nakaS i Z e s . pataras ki vusurvebT sasaxelo qarTvelad
gazrdas, janmrTelobas
da mSvidobian samSobloSi
cxovrebas.
iamze goguaZe, dali xoferia,
nino xarabaZe
qalbaton naTela mosiaSvils vulocavT iubiles. bedniereba
da RvTis wyaloba iyos mudam Tqveni cxovrebis megzuri. male agsrulebodeT
ocneba da CaxutebodeT Tqvens sayvarel ojaxsa da rusTavqalaqs.
`mamulis~ redaqcia
gulistkivili
manuCar kaWaxiZe da `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs maia kokoliasa da
gia CubiniZes disa da colisdis, marexis gardacvalebi gamo.
nana da zeinab nakaSiZeebi, mariam laliaSvili ojaxebiT TanaugrZnobs
SaSiaSvilebis ojaxs qalbatoni SuSanas gardacvalebis gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnoben Teimuraz
SaSiaSvils mwuxarebaSi, dedis SuSana saldaZis gardacvalebis gamo.
gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs niko nadiraSvils mwuxarebaSi,
dedis gardacvalebis gamo.
12
mamuls guli upirveles yovlisa!
agvisto, 2011, N65
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kavkas-eqspresi
11-wliani gamocdilebiT
hjujhbf ityb itvltub cdkf~
?
a
i
iaf
?
a
i
f
a
r
sw
?
a
o
d
n
a
s
avtomobilebis yidva
Sida transportireba
aSS-Si da saqarTveloSi
sazRvao transportireba
sahaero gadazidvebi
orive mimarTulebiT:
1 paunti - 2.74$ (Cvens ofisSi motanili)
1 paunti - 2.95$ (saxlidan saxlamde)
sazRvao gadazidvebi:
1 paunti - 0.91$ (Cvens sawyobSi motanili)
aveji da didi zomis tvirTi fasdaklebiT.
Location
Location In
In Brooklyn:
Brooklyn:
164
164 Brighton
Brighton 11
11 St.
St.
Brooklyn
Brooklyn NY
NY 11235
11235
Tel:
Tel: 718-934-1700
718-934-1700
Alt:
Alt: 347-500-5037
347-500-5037
Location
Location In
In New
New Jersey:
Jersey:
123
123 Pennsylvania
Pennsylvania Ave
Ave Gate
Gate 33
Kearny
Kearny NJ
NJ 07032
07032
Tel:
Tel: 201-333-5555
201-333-5555
asaval
dasavalis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
E D I T O R & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad 2011 wlis 17 agvistos , aRmosavleT
amerikis droiT dilis 11 saaTze. Semdegi nomeri gamova 21 seqtembers.